<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>コラム &#8211; のどか会計事務所</title>
	<atom:link href="https://tax.nodokaya.jp/category/%E3%82%B3%E3%83%A9%E3%83%A0/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://tax.nodokaya.jp</link>
	<description>介護・障害福祉・訪問看護の顧問税理士なら</description>
	<lastBuildDate>Tue, 12 May 2026 01:52:13 +0000</lastBuildDate>
	<language>ja</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9.4</generator>

<image>
	<url>https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon-32x32.jpg</url>
	<title>コラム &#8211; のどか会計事務所</title>
	<link>https://tax.nodokaya.jp</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
<atom:link rel="hub" href="https://pubsubhubbub.appspot.com"/>
<atom:link rel="hub" href="https://pubsubhubbub.superfeedr.com"/>
<atom:link rel="hub" href="https://websubhub.com/hub"/>
<atom:link rel="self" href="https://tax.nodokaya.jp/category/%E3%82%B3%E3%83%A9%E3%83%A0/feed/"/>
	<item>
		<title>介護・障害福祉・訪問看護の定款目的 記載例と対象サービス【会社設立】</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/kaigo-fukushi-teikan/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:52:13 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://tax.nodokaya.jp/?p=27135</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/kaigo-shogaifukushi-houmonkango-teikanmokuteki-kisairei-taishoservice-kaishasetsuritsu-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>定款目的の記載例 介護・障害福祉・訪問看護事業の法人設立や指定申請にあたっては、定款の「目的」欄に、行おうとするサービスに対応した文言を正確に記載しておく必要があります。定款の目的に記載がなければ、都道府県や市区町村から [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/kaigo-shogaifukushi-houmonkango-teikanmokuteki-kisairei-taishoservice-kaishasetsuritsu-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/kaigo-shogaifukushi-houmonkango-teikanmokuteki-kisairei-taishoservice-kaishasetsuritsu-1024x576.png" alt="介護・障害福祉・訪問看護の定款目的 記載例と対象サービス【会社設立】のメイン画像" class="wp-image-27194" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/kaigo-shogaifukushi-houmonkango-teikanmokuteki-kisairei-taishoservice-kaishasetsuritsu-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/kaigo-shogaifukushi-houmonkango-teikanmokuteki-kisairei-taishoservice-kaishasetsuritsu-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/kaigo-shogaifukushi-houmonkango-teikanmokuteki-kisairei-taishoservice-kaishasetsuritsu-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/kaigo-shogaifukushi-houmonkango-teikanmokuteki-kisairei-taishoservice-kaishasetsuritsu.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">定款目的の記載例</h2>



<p>介護・障害福祉・訪問看護事業の法人設立や指定申請にあたっては、定款の「目的」欄に、行おうとするサービスに対応した文言を正確に記載しておく必要があります。定款の目的に記載がなければ、都道府県や市区町村から事業者としての指定を受けることができません。</p>



<p>介護・障害福祉専門の顧問税理士として、年間を通じて多くの法人設立をサポートしていますが、実務上よくある失敗が「定款の目的に必要なサービスが入っていなかった」というケースです。開業後に目的変更の登記をやり直すと、登録免許税3万円に加えて司法書士報酬も発生するため、設立時にしっかり検討しておくことが重要です。</p>



<p>以下に掲載する記載例は、介護保険法・障害者総合支援法（障害者の日常生活及び社会生活を総合的に支援するための法律）・児童福祉法・健康保険法に基づく主要なサービスを網羅的にカバーできるよう整理したものです。自治体によって求められる記載の表現が異なる場合がありますので、法人設立前に必ず指定申請先の窓口で確認してください。</p>



<p>なお、将来的に事業を拡大する可能性がある場合は、現時点で予定していないサービスについても定款に含めておくことをおすすめします。</p>



<p>なお、<span class="swl-marker mark_green">定款の作成から登記申請まで専門家に任せたい方</span>は、当事務所グループの「<strong><a href="#setsuritsu"><span style="text-decoration: underline;">会社設立代行サービス</span></a></strong>」もご用意していますので、記事末尾をご覧ください。</p>



<h3 class="wp-block-heading">目的</h3>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>介護保険法に基づく居宅サービス事業及び介護予防サービス事業</strong></li>



<li><strong>介護保険法に基づく居宅介護支援事業及び介護予防支援事業</strong></li>



<li><strong>介護保険法に基づく地域密着型サービス事業及び地域密着型介護予防サービス事業</strong></li>



<li><strong>健康保険法に基づく訪問看護事業</strong></li>



<li><strong>介護保険法に基づく施設サービス事業</strong></li>



<li><strong>介護保険法に基づく第1号事業</strong></li>



<li><strong>有料老人ホーム及びサービス付き高齢者向け住宅の設置経営</strong></li>



<li><strong>障害者の日常生活及び社会生活を総合的に支援するための法律に基づく障害福祉サービス事業</strong></li>



<li><strong>障害者の日常生活及び社会生活を総合的に支援するための法律に基づく一般相談支援事業及び特定相談支援事業</strong></li>



<li><strong>障害者の日常生活及び社会生活を総合的に支援するための法律に基づく地域生活支援事業</strong></li>



<li><strong>児童福祉法に基づく障害児通所支援事業</strong></li>



<li><strong>児童福祉法に基づく障害児相談支援事業</strong></li>



<li><strong>前各号に附帯又は関連する一切の事業</strong></li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">定款目的の対象サービス一覧</h2>



<p>上記の各定款目的が、具体的にどのサービスの指定申請に対応しているかを一覧表にまとめました。定款目的の文言ひとつで複数のサービスをカバーできる「包括的な記載方法」を採用しているため、個別に事業名を列挙する必要がなく、将来の事業拡大にも柔軟に対応できます。</p>



<p>当事務所のお客さまのケースでは、たとえば訪問介護や訪問看護で開業した後に、デイサービスやケアマネ事業を追加するケースが非常に多いです。①の「介護保険法に基づく居宅サービス事業及び介護予防サービス事業」と記載しておけば、居宅サービスの範囲内であれば目的変更の登記なしで新たな指定申請を進められます。</p>



<p>同様に、障害福祉分野では⑧の包括的な記載により、居宅介護から就労継続支援（A型・B型）、グループホームまで幅広くカバーできます。放課後等デイサービスや児童発達支援は児童福祉法に基づくため、⑪の記載が別途必要となる点にご注意ください。</p>



<p>条文欄には根拠となる法律の条項を記載していますので、指定申請書類の作成や行政との確認にお役立てください。</p>



<figure class="wp-block-table is-thead-centered min_width10_ sp_block_"><table><thead><tr><th>No.</th><th>定款目的</th><th>対象サービス</th><th>条文</th></tr></thead><tbody><tr><th>①</th><td><strong>介護保険法に基づく居宅サービス事業及び介護予防サービス事業</strong></td><td>訪問介護、（介護予防）訪問入浴介護、（介護予防）訪問看護、（介護予防）訪問リハビリテーション、（介護予防）居宅療養管理指導、通所介護、（介護予防）通所リハビリテーション、（介護予防）短期入所生活介護、（介護予防）短期入所療養介護、（介護予防）特定施設入居者生活介護、（介護予防）福祉用具貸与、特定（介護予防）福祉用具販売</td><td><a href="https://lawzilla.jp/law/409AC0000000123?n=ln8.1" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第8条第1項</span></a>、<a href="https://lawzilla.jp/law/409AC0000000123?n=ln8_2.1" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第8条の2第1項</span></a></td></tr><tr><th>②</th><td><strong>介護保険法に基づく居宅介護支援事業及び介護予防支援事業</strong></td><td>居宅介護支援、介護予防支援</td><td><a href="https://lawzilla.jp/law/409AC0000000123?n=ln8.24" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第8条第24項</span></a>、<a href="https://lawzilla.jp/law/409AC0000000123?n=ln8_2.16" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第8条の2第16項</span></a></td></tr><tr><th>③</th><td><strong>介護保険法に基づく地域密着型サービス事業及び地域密着型介護予防サービス事業</strong></td><td>定期巡回・随時対応型訪問介護看護、夜間対応型訪問介護、地域密着型通所介護、（介護予防）認知症対応型通所介護、（介護予防）小規模多機能型居宅介護、（介護）認知症対応型共同生活介護、地域密着型特定施設入居者生活介護、地域密着型介護老人福祉施設入所者生活介護、複合型サービス（看護小規模多機能型居宅介護）</td><td><a href="https://lawzilla.jp/law/409AC0000000123?n=ln8.14" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第8条第14項</span></a>、<a href="https://lawzilla.jp/law/409AC0000000123?n=ln8_2.12" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第8条の2第12項</span></a></td></tr><tr><th>④</th><td><strong>健康保険法に基づく訪問看護事業</strong></td><td>訪問看護（医療）</td><td><a href="https://lawzilla.jp/law/211AC0000000070?n=ln88.1" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第88条第1項</span></a></td></tr><tr><th>⑤</th><td><strong>介護保険法に基づく施設サービス事業</strong></td><td>介護老人福祉施設、介護老人保健施設、介護医療院</td><td><span style="text-decoration: underline;"><a href="https://lawzilla.jp/law/409AC0000000123?n=ln8.26" target="_blank" rel="noreferrer noopener">第8条第26項</a></span><br></td></tr><tr><th>⑥</th><td><strong>介護保険法に基づく第1号事業</strong></td><td>第1号訪問事業、第1号通所事業、第1号生活支援事業、第1号介護予防支援事業、一般介護予防事業<br></td><td><a href="https://lawzilla.jp/law/409AC0000000123?n=ln115_45.1" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第115条の45第1項</span></a></td></tr><tr><th>⑦</th><td><strong>有料老人ホーム及びサービス付き高齢者向け住宅の設置経営</strong></td><td>有料老人ホーム、サービス付き高齢者向け住宅など</td><td>ー</td></tr><tr><th>⑧</th><td><strong>障害者の日常生活及び社会生活を総合的に支援するための法律に基づく障害福祉サービス事業</strong></td><td>居宅介護、重度訪問介護、同行援護、行動援護、療養介護、生活介護、短期入所、重度障害者等包括支援、施設入所支援、自立訓練、就労選択支援、就労移行支援、就労継続支援、就労定着支援、自立生活援助、共同生活援助</td><td><a href="https://lawzilla.jp/law/417AC0000000123?n=ln5.1" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第5条第1項</span></a></td></tr><tr><th>⑨</th><td><strong>障害者の日常生活及び社会生活を総合的に支援するための法律に基づく一般相談支援事業及び特定相談支援事業</strong></td><td>基本相談支援、地域相談支援（地域移行支援、地域定着支援）、計画相談支援</td><td><a href="https://lawzilla.jp/law/417AC0000000123?n=ln5.19" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第5条第19項</span></a><br></td></tr><tr><th>⑩</th><td><strong>障害者の日常生活及び社会生活を総合的に支援するための法律に基づく地域生活支援事業</strong></td><td><a href="https://www.mhlw.go.jp/bunya/shougaihoken/chiiki/taisho.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">市町村地域生活支援事業</span></a>（移動支援など）、<a href="http://都道府県地域生活支援事業" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">都道府県地域生活支援事業</span></a></td><td><a href="https://lawzilla.jp/law/417AC0000000123?n=ln77.1" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第77条第1項</span></a>、<a href="https://lawzilla.jp/law/417AC0000000123?n=ln78.1" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第78条第1項</span></a><br></td></tr><tr><th>⑪</th><td><strong>児童福祉法に基づく障害児通所支援事業</strong></td><td>児童発達支援、放課後等デイサービス、居宅訪問型児童発達支援、保育所等訪問支援</td><td><a href="https://lawzilla.jp/law/322AC0000000164?n=ln6_2_2.1" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第6条の2の2第1項</span></a><span style="text-decoration: underline;"><br></span></td></tr><tr><th>⑫</th><td><strong>児童福祉法に基づく障害児相談支援事業</strong></td><td>障害児相談支援</td><td><a href="https://lawzilla.jp/law/322AC0000000164?n=ln6_2_2.6" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="text-decoration: underline;">第6条の2の2第6項</span></a><br></td></tr></tbody></table></figure>



<h2 class="wp-block-heading">上場企業に学ぶ！業種別の定款目的 事例集</h2>



<p>ここまで紹介した記載例は、介護・障害福祉事業全般を網羅的にカバーする包括的な書き方です。一方で、「実際に事業を運営している会社はどんな定款にしているのか？」が気になる方も多いのではないでしょうか。</p>



<p>以下の記事では、上場企業の定款を業種別に調査し、事業目的の実例を紹介しています。自社の定款目的を決める際の参考にしてみてください。</p>



<h3 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0">訪問看護・訪問介護</h3>


<div class="swell-block-postLink u-mb-ctrl u-mb-20">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の会社設立-定款事業目的事例集.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://tax.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7%e4%bb%8b%e8%ad%b7-%e4%bc%9a%e7%a4%be%e8%a8%ad%e7%ab%8b-%e5%ae%9a%e6%ac%be%e7%9b%ae%e7%9a%84/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">訪問看護・介護の会社設立 定款(事業目的)事例集｜のどか会計事務所</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">訪問看護や訪問介護を経営している会社の定款事例（目的）が見たい方必見！ この記事では、上場会社における定款事例を紹介しています。 この記事を見れば、訪問看護や訪問&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0">放課後等デイサービス</h3>


<div class="swell-block-postLink u-mb-ctrl u-mb-10">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/放課後等デイサービスの会社設立-定款事業目的事例集.jpg" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://tax.nodokaya.jp/%e6%94%be%e8%aa%b2%e5%be%8c%e7%ad%89%e3%83%87%e3%82%a4%e3%82%b5%e3%83%bc%e3%83%93%e3%82%b9-%e4%bc%9a%e7%a4%be%e8%a8%ad%e7%ab%8b-%e5%ae%9a%e6%ac%be%e7%9b%ae%e7%9a%84/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">放課後等デイサービスの会社設立 定款(事業目的)事例集｜のどか会計事務所</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">放課後等デイサービスや児童発達支援を経営している会社の定款事例（目的）が見たい方必見！ この記事では、上場会社における定款事例を紹介しています。 この記事を見れば&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0">就労支援系サービス</h3>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労支援の会社設立-定款事業目的事例集.jpg" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://tax.nodokaya.jp/%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e6%94%af%e6%8f%b4-%e4%bc%9a%e7%a4%be%e8%a8%ad%e7%ab%8b-%e5%ae%9a%e6%ac%be%e7%9b%ae%e7%9a%84/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">就労支援の会社設立 定款(事業目的)事例集｜のどか会計事務所</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">就労支援事業（就労移行支援や就労継続支援）を経営している会社の定款事例（目的）が見たい方必見！ この記事では、上場会社における定款事例を紹介しています。 この記事&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h2 class="wp-block-heading" id="setsuritsu">定款作成・会社設立のサポートについて</h2>



<p>「定款の記載方法はわかったけど、自分で手続きするのは不安」「定款以外にも準備が多くて手が回らない」という方に向けて、当事務所グループの「公認会計士･税理士･行政書士 のどか屋」では、介護・障害福祉事業に特化した会社設立代行サービスをご用意しています。</p>



<p>介護・障害福祉に精通した公認会計士・税理士・行政書士が、定款目的の記載はもちろん、定款の作成から法務局への登記申請までワンストップで対応。設立後に必要な税務届出（e-Tax・eLTAX・法人設立届出書）までまとめてお任せいただけます。</p>



<h3 class="wp-block-heading is-style-check_list u-mb-ctrl u-mb-0"><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&amp;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3678322"><strong><span style="text-decoration: underline;">介護・障がい福祉の【合同会社設立】代行サービスはこちら</span></strong></a></h3>


<div class="swell-block-postLink u-mb-ctrl u-mb-10">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">ココナラ</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://service-cdn.coconala.com/resize/1220/1240/service_images/original/f6db8e13-8329289.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&#038;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3678322">介護・障がい福祉の【合同会社設立】を代行します 【介護・障害福祉】✕【合同会社】限定の開業支援特別価格&#8230;</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">【サービスのご案内】介護・障がい福祉の合同会社限定で、通常の会社設立サービス（以下のURL参照）よりお値打ち価格で提供しております！・通常の会社設立サービス：h&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading is-style-check_list u-mb-ctrl u-mb-0"><strong><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&amp;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3675623"><span style="text-decoration: underline;">介護・障がい福祉の【株式会社設立】代行サービスはこちら</span></a></strong></h3>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">ココナラ</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://service-cdn.coconala.com/resize/1220/1240/service_images/original/6446d584-8344883.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&#038;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3675623">介護・障がい福祉の【株式会社設立】を代行します 【介護・障害福祉】✕【株式会社】限定の開業支援特別価格&#8230;</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">【サービスのご案内】介護・障がい福祉の株式会社限定で、通常の会社設立サービス（以下のURL参照）よりお値打ち価格で提供しております！・通常の会社設立サービス：h&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【介護・障害福祉】処遇改善加算 加算率一覧（令和8年度対応）</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/shogu-kaizen-kasanritsu-r8/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:52:01 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/?p=26869</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算-加算率一覧-（令和8年度対応）-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>この記事では、「処遇改善加算の加算率をすぐに確認したい」という方のために、介護保険サービスと障害福祉サービスにおける最新の処遇改善加算の加算率を一覧表形式でまとめています（令和8年度処遇改善加算に対応）。 処遇改善加算（ [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算-加算率一覧-（令和8年度対応）-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2026/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算-加算率一覧-（令和8年度対応）-1024x576.png" alt="【介護・障害福祉】処遇改善加算 加算率一覧（令和8年度対応）のイメージ画像" class="wp-image-26950" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算-加算率一覧-（令和8年度対応）-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算-加算率一覧-（令和8年度対応）-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算-加算率一覧-（令和8年度対応）-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算-加算率一覧-（令和8年度対応）.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2" data-colset="col1"><div class="cap_box_ttl" data-has-icon="1"><svg height="1em" width="1em" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" viewBox="0 0 512 512"><path d="M256 512c141.4 0 256-114.6 256-256S397.4 0 256 0S0 114.6 0 256S114.6 512 256 512zm0-384c13.3 0 24 10.7 24 24V264c0 13.3-10.7 24-24 24s-24-10.7-24-24V152c0-13.3 10.7-24 24-24zm32 224c0 17.7-14.3 32-32 32s-32-14.3-32-32s14.3-32 32-32s32 14.3 32 32z"></path></svg><span><strong>令和7年度版はこちら</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】処遇改善加算-加算率一覧（令和7年度対応）.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%E5%87%A6%E9%81%87%E6%94%B9%E5%96%84%E5%8A%A0%E7%AE%97%E5%8A%A0%E7%AE%97%E7%8E%87%E4%B8%80%E8%A6%A7/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【介護・障害福祉】処遇改善加算 加算率一覧（令和7年度対応）｜のどか会計事務所</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">処遇改善加算の加算率を一覧で確認したい方必見！ 【介護・障害福祉の両方に対応】【令和7年度対応】の加算率一覧です。 この記事を見れば、最新の処遇改善加算の加算率を&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<p>この記事では、「処遇改善加算の加算率をすぐに確認したい」という方のために、介護保険サービスと障害福祉サービスにおける最新の処遇改善加算の加算率を一覧表形式でまとめています（令和8年度処遇改善加算に対応）。</p>



<p>処遇改善加算（介護保険サービスにおける介護職員等処遇改善加算、障害福祉サービスにおける福祉・介護職員等処遇改善加算）の加算率は、事業所が受け取る報酬額に大きく影響します。</p>



<p>本稿では、各サービス区分ごとの加算率（Ⅰ～Ⅳ）を網羅的に提示することで、皆様のスムーズな加算算定計画をサポートすることを目的としています。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p class="u-mb-ctrl u-mb-10"><strong>【掲載内容】</strong></p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong><strong>介護保険サービスの処遇改善加算率一覧</strong></strong></li>



<li><strong><strong>障害福祉サービスの処遇改善加算率一覧</strong></strong></li>



<li><strong>加算対象外となるサービス</strong></li>
</ul>
</div></div>



<p>なお、処遇改善加算の単位数は、1ヶ月あたりの総単位数（基本サービス費＋各種加算減算(処遇改善加算を除く)）に、サービス別の加算率を乗じて算出します。</p>



<h2 class="wp-block-heading">【介護保険サービス】介護職員等処遇改善加算</h2>



<p>令和8年6月分以降に対応。令和8年4月～5月分は令和7年度と同様となります。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】処遇改善加算-加算率一覧（令和7年度対応）.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%E5%87%A6%E9%81%87%E6%94%B9%E5%96%84%E5%8A%A0%E7%AE%97%E5%8A%A0%E7%AE%97%E7%8E%87%E4%B8%80%E8%A6%A7/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【介護・障害福祉】処遇改善加算 加算率一覧（令和7年度対応）｜のどか会計事務所</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">処遇改善加算の加算率を一覧で確認したい方必見！ 【介護・障害福祉の両方に対応】【令和7年度対応】の加算率一覧です。 この記事を見れば、最新の処遇改善加算の加算率を&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading">介護保険サービス別 加算率一覧</h3>



<figure class="wp-block-table pc_only"><table style="--swl-cell1-width:450px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td rowspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分</strong></td><td colspan="6" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>加算率（%）</span></strong></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅰ</span></strong><br><strong><span class="swl-cell-text-centered">(イ)</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅰ</span></strong><br><strong><span class="swl-cell-text-centered">(ロ)</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-icon-size="l" data-icon-type="bg" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅱ</span></strong><br><strong><span class="swl-cell-text-centered">(イ)</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-icon-size="l" data-icon-type="bg" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅱ</span></strong><br><strong><span class="swl-cell-text-centered">(ロ)</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅲ</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅳ</span></strong></td></tr><tr><td>訪問介護※</td><td>27.0</td><td>28.7</td><td>24.9</td><td>26.6</td><td>20.7</td><td>17.0</td></tr><tr><td>夜間対応型訪問介護</td><td>26.7</td><td>27.8</td><td>24.6</td><td>25.7</td><td>20.4</td><td>16.7</td></tr><tr><td>定期巡回・随時対応型訪問介護看護</td><td>26.7</td><td>27.8</td><td>24.6</td><td>25.7</td><td>20.4</td><td>16.7</td></tr><tr><td>（介護予防）訪問入浴介護</td><td>12.2</td><td>13.3</td><td>11.6</td><td>12.7</td><td>10.1</td><td>8.5</td></tr><tr><td>通所介護※</td><td>11.1</td><td>12.0</td><td>10.9</td><td>11.8</td><td>9.9</td><td>8.3</td></tr><tr><td>地域密着型通所介護</td><td>11.7</td><td>12.7</td><td>11.5</td><td>12.5</td><td>10.5</td><td>8.9</td></tr><tr><td>（介護予防）通所リハビリテーション</td><td>10.3</td><td>11.1</td><td>10.0</td><td>10.8</td><td>8.3</td><td>7.0</td></tr><tr><td>（介護予防）特定施設入居者生活介護</td><td>14.8</td><td>15.9</td><td>14.2</td><td>15.3</td><td>13.0</td><td>10.8</td></tr><tr><td>地域密着型特定施設入居者生活介護</td><td>14.8</td><td>15.9</td><td>14.2</td><td>15.3</td><td>13.0</td><td>10.8</td></tr><tr><td>（介護予防）認知症対応型通所介護</td><td>21.6</td><td>23.6</td><td>20.9</td><td>22.9</td><td>18.5</td><td>15.7</td></tr><tr><td>（介護予防）小規模多機能型居宅介護</td><td>17.1</td><td>18.6</td><td>16.8</td><td>18.3</td><td>15.6</td><td>12.8</td></tr><tr><td>看護小規模多機能型居宅介護</td><td>16.8</td><td>17.7</td><td>16.5</td><td>17.4</td><td>15.3</td><td>12.5</td></tr><tr><td>（介護予防）認知症対応型共同生活介護</td><td>21.0</td><td>22.8</td><td>20.2</td><td>22.0</td><td>17.9</td><td>14.9</td></tr><tr><td>介護老人福祉施設</td><td>16.3</td><td>17.6</td><td>15.9</td><td>17.2</td><td>13.6</td><td>11.3</td></tr><tr><td>地域密着型介護老人福祉施設</td><td>16.3</td><td>17.6</td><td>15.9</td><td>17.2</td><td>13.6</td><td>11.3</td></tr><tr><td>（介護予防）短期入所生活介護</td><td>16.3</td><td>17.6</td><td>15.9</td><td>17.2</td><td>13.6</td><td>11.3</td></tr><tr><td>介護老人保健施設</td><td>9.0</td><td>9.7</td><td>8.6</td><td>9.3</td><td>6.9</td><td>5.9</td></tr><tr><td>（介護予防）短期入所療養介護 （老健）</td><td>9.0</td><td>9.7</td><td>8.6</td><td>9.3</td><td>6.9</td><td>5.9</td></tr><tr><td>（介護予防） 短期入所療養介護 （病院等（老健以外）)</td><td>6.2</td><td>6.6</td><td>5.8</td><td>6.2</td><td>4.7</td><td>4.0</td></tr><tr><td>介護医療院</td><td>6.2</td><td>6.6</td><td>5.8</td><td>6.2</td><td>4.7</td><td>4.0</td></tr><tr><td>（介護予防）短期入所療養介護（医療院）</td><td>6.2</td><td>6.6</td><td>5.8</td><td>6.2</td><td>4.7</td><td>4.0</td></tr><tr><td>（介護予防）訪問看護</td><td colspan="6"><span class="swl-cell-text-centered">1.8</span></td></tr><tr><td>（介護予防）訪問リハビリテーション</td><td colspan="6"><span class="swl-cell-text-centered">1.5</span></td></tr><tr><td>居宅介護支援・介護予防支援</td><td colspan="6"><span class="swl-cell-text-centered">2.1</span></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-table sp_block_ sp_only"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><th colspan="7" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分／加算率（%）</strong></th></tr><tr><th>訪問介護※</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：27.0</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：28.7</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：24.9</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：26.6</td><td><strong>Ⅲ</strong>：20.7</td><td><strong>Ⅳ</strong>：17.0</td></tr><tr><th>夜間対応型訪問介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：26.7</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：27.8</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：24.6</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：25.7</td><td><strong>Ⅲ</strong>：20.4</td><td><strong>Ⅳ</strong>：16.7</td></tr><tr><th>定期巡回・随時対応型訪問介護看護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：26.7</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：27.8</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：24.6</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：25.7</td><td><strong>Ⅲ</strong>：20.4</td><td><strong>Ⅳ</strong>：16.7</td></tr><tr><th>（介護予防）訪問入浴介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：12.2</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：13.3</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：11.6</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：12.7</td><td><strong>Ⅲ</strong>：10.1</td><td><strong>Ⅳ</strong>：8.5</td></tr><tr><th>通所介護※</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：11.1</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：12.0</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：10.9</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：11.8</td><td><strong>Ⅲ</strong>：9.9</td><td><strong>Ⅳ</strong>：8.3</td></tr><tr><th>地域密着型通所介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：11.7</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：12.7</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：11.5</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：12.5</td><td><strong>Ⅲ</strong>：10.5</td><td><strong>Ⅳ</strong>：8.9</td></tr><tr><th>（介護予防）通所リハビリテーション</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：10.3</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：11.1</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：10.0</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：10.8</td><td><strong>Ⅲ</strong>：8.3</td><td><strong>Ⅳ</strong>：7.0</td></tr><tr><th>（介護予防）特定施設入居者生活介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：14.8</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：15.9</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：14.2</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：15.3</td><td><strong>Ⅲ</strong>：13.0</td><td><strong>Ⅳ</strong>：10.8</td></tr><tr><th>地域密着型特定施設入居者生活介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：14.8</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：15.9</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：14.2</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：15.3</td><td><strong>Ⅲ</strong>：13.0</td><td><strong>Ⅳ</strong>：10.8</td></tr><tr><th>（介護予防）認知症対応型通所介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：21.6</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：23.6</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：20.9</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：22.9</td><td><strong>Ⅲ</strong>：18.5</td><td><strong>Ⅳ</strong>：15.7</td></tr><tr><th>（介護予防）小規模多機能型居宅介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：17.1</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：18.6</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：16.8</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：18.3</td><td><strong>Ⅲ</strong>：15.6</td><td><strong>Ⅳ</strong>：12.8</td></tr><tr><th>看護小規模多機能型居宅介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：16.8</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：17.7</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：16.5</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：17.4</td><td><strong>Ⅲ</strong>：15.3</td><td><strong>Ⅳ</strong>：12.5</td></tr><tr><th>（介護予防）認知症対応型共同生活介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：21.0</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：22.8</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：20.2</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：22.0</td><td><strong>Ⅲ</strong>：17.9</td><td><strong>Ⅳ</strong>：14.9</td></tr><tr><th>介護老人福祉施設</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：16.3</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：17.6</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：15.9</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：17.2</td><td><strong>Ⅲ</strong>：13.6</td><td><strong>Ⅳ</strong>：11.3</td></tr><tr><th>地域密着型介護老人福祉施設</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：16.3</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：17.6</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：15.9</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：17.2</td><td><strong>Ⅲ</strong>：13.6</td><td><strong>Ⅳ</strong>：11.3</td></tr><tr><th>（介護予防）短期入所生活介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：16.3</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：17.6</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：15.9</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：17.2</td><td><strong>Ⅲ</strong>：13.6</td><td><strong>Ⅳ</strong>：11.3</td></tr><tr><th>介護老人保健施設</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：9.0</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：9.7</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：8.6</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：9.3</td><td><strong>Ⅲ</strong>：6.9</td><td><strong>Ⅳ</strong>：5.9</td></tr><tr><th>（介護予防）短期入所療養介護 （老健）</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：9.0</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：9.7</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：8.6</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：9.3</td><td><strong>Ⅲ</strong>：6.9</td><td><strong>Ⅳ</strong>：5.9</td></tr><tr><th>（介護予防） 短期入所療養介護 （病院等（老健以外）)</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：6.2</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：6.6</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：5.8</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：6.2</td><td><strong>Ⅲ</strong>：4.7</td><td><strong>Ⅳ</strong>：4.0</td></tr><tr><th>介護医療院</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：6.2</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：6.6</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：5.8</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：6.2</td><td><strong>Ⅲ</strong>：4.7</td><td><strong>Ⅳ</strong>：4.0</td></tr><tr><th>（介護予防）短期入所療養介護（医療院）</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：6.2</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：6.6</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：5.8</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：6.2</td><td><strong>Ⅲ</strong>：4.7</td><td><strong>Ⅳ</strong>：4.0</td></tr><tr><th>（介護予防）訪問看護</th><td colspan="6">1.8</td></tr><tr><th>（介護予防）訪問リハビリテーション</th><td colspan="6">1.5</td></tr><tr><th>居宅介護支援・介護予防支援</th><td colspan="6">2.1</td></tr></tbody></table></figure>



<p>※ 介護予防・日常生活支援総合事業によるサービスを行う事業所は、訪問型は訪問介護と、通所型は通所介護と同じとする。</p>



<h3 class="wp-block-heading">加算対象外 介護保険サービス</h3>



<figure class="wp-block-table pc_only"><table style="--swl-cell1-width:450px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-icon-size="l" data-icon-type="bg" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分</strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>加算率（%）</span></strong></td></tr><tr><td><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">（介護予防）福祉用具貸与</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">特定（介護予防） 福祉用具販売</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">（介護予防）居宅療養管理指導</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">0</span></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-table sp_block_ sp_only"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><th colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-icon-size="l" data-icon-type="bg" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分／加算率（%）</strong></th></tr><tr><th><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">（介護予防）福祉用具貸与</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">特定（介護予防） 福祉用具販売</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">（介護予防）居宅療養管理指導</span></th><td>0</td></tr></tbody></table></figure>



<h2 class="wp-block-heading">【障害福祉サービス】福祉・介護職員等処遇改善加算</h2>



<p>令和8年6月分以降に対応。令和8年4月～5月分は令和7年度と同様となります。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】処遇改善加算-加算率一覧（令和7年度対応）.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%E5%87%A6%E9%81%87%E6%94%B9%E5%96%84%E5%8A%A0%E7%AE%97%E5%8A%A0%E7%AE%97%E7%8E%87%E4%B8%80%E8%A6%A7/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【介護・障害福祉】処遇改善加算 加算率一覧（令和7年度対応）｜のどか会計事務所</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">処遇改善加算の加算率を一覧で確認したい方必見！ 【介護・障害福祉の両方に対応】【令和7年度対応】の加算率一覧です。 この記事を見れば、最新の処遇改善加算の加算率を&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading">障害福祉サービス別 加算率一覧</h3>



<figure class="wp-block-table pc_only"><table style="--swl-cell1-width:450px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td rowspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;サービス区分</strong></td><td colspan="6" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;加算率（%）</span></strong></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅰ</span></strong><br><strong><span class="swl-cell-text-centered">(イ)</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅰ</span></strong><br><strong><span class="swl-cell-text-centered">(ロ)</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅱ</span></strong><br><strong><span class="swl-cell-text-centered">(イ)</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅱ</span></strong><br><strong><span class="swl-cell-text-centered">(ロ)</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅲ</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅳ</span></strong></td></tr><tr><td>居宅介護</td><td>44.6</td><td>45.6</td><td>43.1</td><td>44.1</td><td>37.6</td><td>30.2</td></tr><tr><td>重度訪問介護</td><td>37.2</td><td>38.2</td><td>35.7</td><td>36.7</td><td>30.2</td><td>24.8</td></tr><tr><td>同行援護</td><td>44.6</td><td>45.6</td><td>43.1</td><td>44.1</td><td>37.6</td><td>30.2</td></tr><tr><td>行動援護</td><td>41.1</td><td>42.1</td><td>39.6</td><td>40.6</td><td>34.1</td><td>27.7</td></tr><tr><td>重度障害者等包括支援</td><td>25.2</td><td>26.2</td><td><span class="swl-cell-text-centered">ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">ー</span></td><td>19.1</td><td>16.7</td></tr><tr><td>生活介護</td><td>9.3</td><td>9.7</td><td>9.2</td><td>9.6</td><td>7.9</td><td>6.7</td></tr><tr><td>施設入所支援</td><td>18.6</td><td>19.3</td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td>16.5</td><td>14.2</td></tr><tr><td>短期入所</td><td>18.6</td><td>19.3</td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td>16.5</td><td>14.2</td></tr><tr><td>療養介護</td><td>16.4</td><td>17.1</td><td>16.2</td><td>16.9</td><td>14.3</td><td>12.6</td></tr><tr><td>自立訓練（機能訓練）</td><td>16.4</td><td>17.1</td><td>16.0</td><td>16.7</td><td>12.4</td><td>10.6</td></tr><tr><td>自立訓練（生活訓練）</td><td>16.4</td><td>17.1</td><td>16.0</td><td>16.7</td><td>12.4</td><td>10.6</td></tr><tr><td>就労選択支援</td><td>11.5</td><td>11.9</td><td>11.3</td><td>11.7</td><td>9.8</td><td>8.1</td></tr><tr><td>就労移行支援</td><td>11.5</td><td>11.9</td><td>11.3</td><td>11.7</td><td>9.8</td><td>8.1</td></tr><tr><td>就労継続支援Ａ型</td><td>10.8</td><td>11.2</td><td>10.6</td><td>11.0</td><td>9.1</td><td>7.5</td></tr><tr><td>就労継続支援Ｂ型</td><td>10.5</td><td>10.9</td><td>10.3</td><td>10.7</td><td>8.8</td><td>7.4</td></tr><tr><td>就労定着支援</td><td>11.5</td><td>11.9</td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td>9.8</td><td>8.1</td></tr><tr><td>自立生活援助</td><td>11.5</td><td>11.9</td><td>11.3</td><td>11.7</td><td>9.8</td><td>8.1</td></tr><tr><td>共同生活援助（介護サービス包括型 ）</td><td>16.3</td><td>16.9</td><td>16.0</td><td>16.6</td><td>14.4</td><td>12.1</td></tr><tr><td>共同生活援助（日中サービス支援型）</td><td>16.3</td><td>16.9</td><td>16.0</td><td>16.6</td><td>14.4</td><td>12.1</td></tr><tr><td>共同生活援助（外部サービス利用型）</td><td>22.7</td><td>23.3</td><td>22.4</td><td>23.0</td><td>20.8</td><td>16.8</td></tr><tr><td>児童発達支援</td><td>15.2</td><td>15.8</td><td>14.9</td><td>15.5</td><td>13.9</td><td>11.7</td></tr><tr><td>医療型児童発達支援（※）</td><td>19.7</td><td>20.3</td><td>19.4</td><td>20.0</td><td>18.4</td><td>15.0</td></tr><tr><td>放課後等デイサービス</td><td>15.5</td><td>16.1</td><td>15.2</td><td>15.8</td><td>14.2</td><td>11.9</td></tr><tr><td>居宅訪問型児童発達支援</td><td>15.0</td><td>15.6</td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td>13.9</td><td>11.7</td></tr><tr><td>保育所等訪問支援</td><td>15.0</td><td>15.6</td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td>13.9</td><td>11.7</td></tr><tr><td>福祉型障害児入所施設</td><td>30.5</td><td>32.0</td><td>30.1</td><td>31.6</td><td>26.2</td><td>23.5</td></tr><tr><td>医療型障害児入所施設</td><td>28.5</td><td>30.0</td><td>30.0</td><td>29.6</td><td>24.2</td><td>22.1</td></tr><tr><td>計画相談支援</td><td colspan="6">5.1</td></tr><tr><td>地域相談支援（地域移行支援）</td><td colspan="6">5.1</td></tr><tr><td>地域相談支援（地域定着支援）</td><td colspan="6">5.1</td></tr><tr><td>障害児相談支援</td><td colspan="6">5.1</td></tr><tr><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr><tr><td>障害者支援施設が行う生活介護</td><td>11.3</td><td>11.7</td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td>9.6</td><td>7.9</td></tr><tr><td>障害者支援施設が行う自立訓練（機能訓練）</td><td>15.1</td><td>15.8</td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td>12.5</td><td>10.7</td></tr><tr><td>障害者支援施設が行う自立訓練（生活訓練）</td><td>15.1</td><td>15.8</td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td>12.5</td><td>10.7</td></tr><tr><td>障害者支援施設が行う就労移行支援</td><td>11.9</td><td>12.3</td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td>10.1</td><td>8.3</td></tr><tr><td>障害者支援施設が行う就労継続支援Ａ型</td><td>11.7</td><td>12.1</td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td>9.9</td><td>8.1</td></tr><tr><td>障害者支援施設が行う就労継続支援Ｂ型</td><td>11.6</td><td>12.0</td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td>9.8</td><td>8.1</td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-table sp_block_ sp_only"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><th colspan="7" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分</strong>／加算率（%）</strong></th></tr><tr><th>居宅介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：44.6</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：45.6</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：43.1</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：44.1</td><td><strong>Ⅲ</strong>：37.6</td><td><strong>Ⅳ</strong>：30.2</td></tr><tr><th>重度訪問介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：37.2</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：38.2</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：35.7</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：36.7</td><td><strong>Ⅲ</strong>：30.2</td><td><strong>Ⅳ</strong>：24.8</td></tr><tr><th>同行援護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：44.6</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：45.6</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：43.1</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：44.1</td><td><strong>Ⅲ</strong>：37.6</td><td><strong>Ⅳ</strong>：30.2</td></tr><tr><th>行動援護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：41.1</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：42.1</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：39.6</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：40.6</td><td><strong>Ⅲ</strong>：34.1</td><td><strong>Ⅳ</strong>：27.7</td></tr><tr><th>重度障害者等包括支援</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：25.2</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：26.2</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：ー</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>：19.1</td><td><strong>Ⅳ</strong>：16.7</td></tr><tr><th>生活介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：9.3</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：9.7</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：9.2</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：9.6</td><td><strong>Ⅲ</strong>：7.9</td><td><strong>Ⅳ</strong>：6.7</td></tr><tr><th>施設入所支援</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：18.6</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：19.3</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：ー</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>：16.5</td><td><strong>Ⅳ</strong>：14.2</td></tr><tr><th>短期入所</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：18.6</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：19.3</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：ー</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>：16.5</td><td><strong>Ⅳ</strong>：14.2</td></tr><tr><th>療養介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：16.4</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：17.1</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：16.2</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：16.9</td><td><strong>Ⅲ</strong>：14.3</td><td><strong>Ⅳ</strong>：12.6</td></tr><tr><th>自立訓練（機能訓練）</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：16.4</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：17.1</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：16.0</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：16.7</td><td><strong>Ⅲ</strong>：12.4</td><td><strong>Ⅳ</strong>：10.6</td></tr><tr><th>自立訓練（生活訓練）</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：16.4</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：17.1</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：16.0</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：16.7</td><td><strong>Ⅲ</strong>：12.4</td><td><strong>Ⅳ</strong>：10.6</td></tr><tr><th>就労選択支援</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：11.5</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：11.9</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：11.3</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：11.7</td><td><strong>Ⅲ</strong>：9.8</td><td><strong>Ⅳ</strong>：8.1</td></tr><tr><th>就労移行支援</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：11.5</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：11.9</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：11.3</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：11.7</td><td><strong>Ⅲ</strong>：9.8</td><td><strong>Ⅳ</strong>：8.1</td></tr><tr><th>就労継続支援Ａ型</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：10.8</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：11.2</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：10.6</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：11.0</td><td><strong>Ⅲ</strong>：9.1</td><td><strong>Ⅳ</strong>：7.5</td></tr><tr><th>就労継続支援Ｂ型</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：10.5</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：10.3</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：10.3</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：10.7</td><td><strong>Ⅲ</strong>：8.8</td><td><strong>Ⅳ</strong>：7.4</td></tr><tr><th>就労定着支援</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：11.5</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：11.9</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：ー</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>：9.8</td><td><strong>Ⅳ</strong>：8.1</td></tr><tr><th>自立生活援助</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：11.5</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：11.9</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：11.3</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：11.7</td><td><strong>Ⅲ</strong>：9.8</td><td><strong>Ⅳ</strong>：8.1</td></tr><tr><th>共同生活援助（介護サービス包括型 ）</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：16.3</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：16.9</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：16.0</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：16.6</td><td><strong>Ⅲ</strong>：14.4</td><td><strong>Ⅳ</strong>：12.1</td></tr><tr><th>共同生活援助（日中サービス支援型）</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：16.3</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：16.9</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：16.0</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：16.6</td><td><strong>Ⅲ</strong>：14.4</td><td><strong>Ⅳ</strong>：12.1</td></tr><tr><th>共同生活援助（外部サービス利用型）</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：22.7</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：23.3</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：22.4</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：23.0</td><td><strong>Ⅲ</strong>：20.8</td><td><strong>Ⅳ</strong>：16.8</td></tr><tr><th>児童発達支援</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：15.2</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：15.8</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：14.9</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：15.5</td><td><strong>Ⅲ</strong>：13.9</td><td><strong>Ⅳ</strong>：11.7</td></tr><tr><th>医療型児童発達支援（※）</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：19.7</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：20.3</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：19.4</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：20.0</td><td><strong>Ⅲ</strong>：18.4</td><td><strong>Ⅳ</strong>：15.0</td></tr><tr><th>放課後等デイサービス</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：15.5</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：16.1</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：15.2</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：15.8</td><td><strong>Ⅲ</strong>：14.2</td><td><strong>Ⅳ</strong>：11.9</td></tr><tr><th>居宅訪問型児童発達支援</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：15.0</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：15.6</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：ー</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>：13.9</td><td><strong>Ⅳ</strong>：11.7</td></tr><tr><th>保育所等訪問支援</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：15.0</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：15.6</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：ー</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>：13.9</td><td><strong>Ⅳ</strong>：11.7</td></tr><tr><th>福祉型障害児入所施設</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：30.5</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：32.0</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：30.1</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：31.6</td><td><strong>Ⅲ</strong>：26.2</td><td><strong>Ⅳ</strong>：23.5</td></tr><tr><th>医療型障害児入所施設</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：28.5</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：30.0</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：28.1</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：29.6</td><td><strong>Ⅲ</strong>：24.2</td><td><strong>Ⅳ</strong>：22.1</td></tr><tr><th>計画相談支援</th><td colspan="6">5.1</td></tr><tr><th>地域相談支援（地域移行支援）</th><td colspan="6">5.1</td></tr><tr><th>地域相談支援（地域定着支援）</th><td colspan="6">5.1</td></tr><tr><th>障害児相談支援</th><td colspan="6">5.1</td></tr><tr><th>障害者支援施設が行う生活介護</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：11.3</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：11.7</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：ー</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>：9.6</td><td><strong>Ⅳ</strong>：7.9</td></tr><tr><th>障害者支援施設が行う自立訓練（機能訓練）</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：15.1</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：15.8</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：ー</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>：12.5</td><td><strong>Ⅳ</strong>：10.7</td></tr><tr><th>障害者支援施設が行う自立訓練（生活訓練）</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：15.1</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：15.8</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：ー</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>：12.5</td><td><strong>Ⅳ</strong>：10.7</td></tr><tr><th>障害者支援施設が行う就労移行支援</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：11.9</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：12.3</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：ー</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>：10.1</td><td><strong>Ⅳ</strong>：8.3</td></tr><tr><th>障害者支援施設が行う就労継続支援Ａ型</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：11.7</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：12.1</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：ー</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>：9.9</td><td><strong>Ⅳ</strong>：8.1</td></tr><tr><th>障害者支援施設が行う就労継続支援Ｂ型</th><td><strong>Ⅰ(イ)</strong>：11.6</td><td><strong>Ⅰ(ロ)</strong>：12.0</td><td><strong>Ⅱ(イ)</strong>：ー</td><td><strong><strong><strong>Ⅱ(ロ)</strong></strong></strong>：ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>：9.8</td><td><strong>Ⅳ</strong>：8.1</td></tr></tbody></table></figure>



<p>※ 旧指定医療型児童発達支援事業所又は旧指定発達支援医療機関において、肢体不自由児又は重症心身障害児に対し行う指定児童発達支援をいう。</p>



<h3 class="wp-block-heading">加算対象外 障害福祉サービス</h3>



<figure class="wp-block-table pc_only"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分</strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;加算率（%）</span></strong></span></strong></td></tr><tr><td>ー</td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp; 0</span></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-table sp_only sp_block_"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><th colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分／加算率（%）</strong></th></tr><tr><th>ー</th><td>&nbsp; 0</td></tr></tbody></table></figure>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001647819.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考資料）令和８年度介護報酬改定について</a></li>



<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001666256.pdf">（参考資料）介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例の提示について（令和８年度分）</a></li>



<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12200000/001658029.pdf">（参考資料）令和８年度障害福祉サービス等報酬改定における改定事項について</a></li>
</ul>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>役員社宅で賢く節税！メリット・デメリットから社会保険料への影響、税務リスク対策まで徹底解説</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e5%bd%b9%e5%93%a1%e7%a4%be%e5%ae%85-%e7%af%80%e7%a8%8e/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:51:50 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/?p=25333</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/05/役員社宅で賢く節税！メリット・デメリットから社会保険料への影響、税務リスク対策まで徹底解説-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>役員社宅制度は、企業が役員に住居を提供する福利厚生制度の一種です。この制度を適切に活用すれば、法人税や役員個人の所得税・住民税、さらに社会保険料の負担を合法的に軽減できる可能性があります。しかし、単に節税のためだけでなく [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/05/役員社宅で賢く節税！メリット・デメリットから社会保険料への影響、税務リスク対策まで徹底解説-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/05/役員社宅で賢く節税！メリット・デメリットから社会保険料への影響、税務リスク対策まで徹底解説-1024x576.png" alt="役員社宅で賢く節税！メリット・デメリットから社会保険料への影響、税務リスク対策まで徹底解説のイメージ画像" class="wp-image-25337" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/05/役員社宅で賢く節税！メリット・デメリットから社会保険料への影響、税務リスク対策まで徹底解説-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/05/役員社宅で賢く節税！メリット・デメリットから社会保険料への影響、税務リスク対策まで徹底解説-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/05/役員社宅で賢く節税！メリット・デメリットから社会保険料への影響、税務リスク対策まで徹底解説-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/05/役員社宅で賢く節税！メリット・デメリットから社会保険料への影響、税務リスク対策まで徹底解説.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>役員社宅制度は、企業が役員に住居を提供する福利厚生制度の一種です。この制度を適切に活用すれば、法人税や役員個人の所得税・住民税、さらに社会保険料の負担を合法的に軽減できる可能性があります。しかし、単に節税のためだけでなく、福利厚生の充実や優秀な人材の確保・維持といった、事業運営上のしっかりとした目的を持って導入することが重要です。税務調査では、特に同族会社の場合、形式的な要件を満たしているかだけでなく、なぜこの制度を導入したのかという実質的な理由（事業上の合理性）も合わせて確認される傾向にあるため、注意が必要です。</p>



<p>役員社宅の税務上の取り扱いは複雑で、所得税法、法人税法、国税庁の通達によって厳格なルールが定められています。本記事では、役員社宅制度の全体像を明らかにし、税務上のメリットを享受するためのポイント、社会保険料への影響に関する注意点、潜むリスク、具体的な導入・運用方法まで、詳しく解説していきます。</p>



<h2 class="wp-block-heading">役員社宅が税務上認められるための必須要件</h2>



<p>役員社宅として税務上のメリットを受けるには、以下の3つの形式的な要件をすべて満たす必要があります。これらの要件は、税務当局が制度の適正性を判断する上で非常に重要視します。</p>



<h3 class="wp-block-heading">法人名義での賃貸借契約</h3>



<p>社宅として利用する物件の賃貸借契約は、必ず法人名義で家主（大家）と締結しなければなりません。役員個人の名義で契約している場合、会社が家賃を負担したとしても、それは社宅の貸与とは認められず、全額が役員への給与（住宅手当）として課税対象となります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">役員による適切な家賃負担（賃貸料相当額）</h3>



<p>役員は、会社に対して「賃貸料相当額」以上の家賃を支払う必要があります。この金額は国税庁が定める計算方法（後述）によって算出され、これを下回る場合や無償で貸与されている場合は、差額（または全額）が役員への現物給与とみなされ、所得税・住民税の課税対象となります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">法人から家主への直接支払い</h3>



<p>物件の家賃全額は、契約者である法人が家主へ直接支払う必要があります。役員が自己負担分を含めて家主に直接支払う形式は認められません。役員が負担すべき賃貸料相当額は、会社が役員から別途徴収します。実務上は、役員報酬からの天引き（給与天引き）によって徴収するのが一般的かつ確実です。</p>



<h2 class="wp-block-heading">対象となる物件と使用者</h2>



<h3 class="wp-block-heading">対象物件</h3>



<p>原則として、役員の居住用住宅が対象です。会社が第三者から借り上げる「借り上げ社宅」と、会社が所有する「社有社宅」のどちらも対象となりますが、実務上は固定資産税や維持管理の負担がない借り上げ社宅が多く選ばれる傾向にあります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">既存住宅の社宅化のリスク</h3>



<p>役員がすでに個人で契約している、または所有している住宅を後から法人契約に切り替えて社宅とすることは、税負担の回避（租税回避）とみなされるリスクが非常に高く、原則として認められません。</p>



<h3 class="wp-block-heading">対象者</h3>



<p>法人税法上の「役員」（取締役、監査役など）が対象です。同族会社の場合は、特定の状況下で役員とみなされる親族等も含まれる可能性がありますが、会社から個人への利益供与とみなされやすいため、より慎重な運用が求められます。なお、一般の従業員（使用人）向けの社宅制度もありますが、役員とはルールが異なります。</p>



<h2 class="wp-block-heading">役員社宅制度を導入するメリット</h2>



<p>役員社宅制度は、法人と役員双方にメリットをもたらす可能性があります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">法人側のメリット</h3>



<h4 class="wp-block-heading">損金算入による法人税節税</h4>



<p>法人が支払う社宅家賃は、原則として「地代家賃」として法人の損金に算入できます。役員から徴収する賃貸料相当額は「雑収入」や「受取家賃」として益金（収益）に計上されますが、通常、支払家賃の方が徴収額より大幅に高いため、その差額が実質的な損金となり、法人の課税所得を圧縮します。これにより、法人税等の負担が軽減されます。賃貸契約に伴う仲介手数料や、一部の礼金なども損金または繰延資産として処理できる場合があります。</p>



<h4 class="wp-block-heading">社会保険料負担軽減の<strong>可能性</strong>（注意点あり）</h4>



<p>役員社宅の提供に伴い役員報酬（現金給与）を減額調整する場合、社会保険料（健康保険料・厚生年金保険料）の算定基礎となる標準報酬月額が下がる可能性があります。これにより、法人負担分の社会保険料も軽減されることが期待されます。</p>



<p>ただし、注意が必要です。社宅という「現物給与」自体にも、税務上の賃貸料相当額とは別に、社会保険料算定のための評価額が存在します。これは厚生労働大臣が告示する基準（都道府県ごと、住宅の状況に応じて定められる）で評価され、その評価額から役員負担家賃を控除した額が報酬月額に加算されて標準報酬月額が決まります。そのため、現金給与を減額しても、この現物給与の評価額によっては、期待したほどの社会保険料軽減効果が得られない、あるいは全く軽減されない可能性もあります。社会保険料の削減効果だけを安易に期待するのは避け、専門家による正確な影響試算が必要です。</p>



<h4 class="wp-block-heading">人材確保・維持への貢献</h4>



<p>特に家賃相場の高い都市部において、有利な条件での住居提供は、優秀な経営人材の獲得や維持に繋がる魅力的な福利厚生となり得ます。</p>



<h3 class="wp-block-heading">役員側のメリット</h3>



<h4 class="wp-block-heading">所得税・住民税の軽減</h4>



<p>最大のメリットは、役員が適正な賃貸料相当額（通常、市場家賃より低い）を負担していれば、市場家賃とその負担額との差額（会社が実質的に負担している部分）は、役員の給与所得として課税されない点です。これは、同額を現金で住宅手当として受け取った場合、その全額が給与所得として課税されるのとは対照的です。結果として、所得税および住民税の負担が軽減されます。</p>



<h4 class="wp-block-heading">社会保険料負担軽減の<strong>可能性</strong>（注意点あり）</h4>



<p>法人側と同様に、役員報酬（現金給与）が減額調整されれば、役員個人が負担する社会保険料も軽減される可能性があります。ただし、ここでも厚生労働省基準に基づく現物給与評価額が標準報酬月額の算定に影響するため、必ずしも現金給与の減額分がそのまま社会保険料の軽減につながるとは限りません。</p>



<h4 class="wp-block-heading">実質手取り収入の増加</h4>



<p>家賃負担の軽減、所得税・住民税の軽減、そして（上記の注意点を踏まえた上での）社会保険料の潜在的な軽減効果により、役員の実質的な可処分所得（手取り収入）は、同等の価値を現金給与で受け取る場合と比較して増加する可能性があります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">役員社宅 vs 役員報酬増額の比較</h3>



<p>理論上、役員社宅の導入と役員報酬の適切な調整を組み合わせることで、単純に報酬を増額する場合と比較して、法人・個人の税負担や社会保険料負担（ただし前述の注意点あり）を合わせたトータルコストを抑えつつ、役員の手取り額を増やす効果が期待できる場合があります。 これは、社宅による経済的利益が非課税となる効果や、役員報酬（現金給与）の変動に伴う税・社会保険料への影響によるものです。ただし、これはあくまで理論上の可能性であり、個別の状況や社会保険料の現物給与評価額の影響を考慮した慎重な検討が必要です。</p>



<h2 class="wp-block-heading">最重要ポイント！役員負担額「賃貸料相当額」の計算方法</h2>



<p>賃貸料相当額の計算は制度の根幹であり、誤ると税務リスクに直結します。計算方法は住宅の区分によって異なります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">住宅の区分判定</h3>



<p>まず、貸与する住宅が以下のいずれに該当するかを判定します。</p>



<h4 class="wp-block-heading">小規模な住宅</h4>



<p>以下のいずれかに該当する住宅です。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">法定耐用年数が30年以下</span> </strong><br><strong>（木造、軽量鉄骨造など）</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>床面積が 132平方メートル以下</li>
</ul>
</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>法定耐用年数が30年超 </strong><br></span><strong>（鉄骨鉄筋コンクリート造、鉄筋コンクリート造など）</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>床面積が 99平方メートル以下</li>



<li><strong>注意点<br></strong>マンションなどの区分所有建物の場合は、 専有部分の床面積に、按分計算した共用部分の床面積を加えた面積 で判定します。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading">小規模でない住宅</h4>



<p>上記の基準を超える住宅で、後述の豪華社宅に該当しないもの。</p>



<h4 class="wp-block-heading">豪華社宅</h4>



<p>税務上の「豪華社宅」に該当すると判断された場合、後述する特別な計算方法は適用されず、節税メリットは基本的に享受できません。判定は、形式的な基準と実質的な判断基準の両面から行われます。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>形式的基準</strong></span>
<ul class="wp-block-list">
<li>床面積が 240平方メートルを超える場合。</li>
</ul>
</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>実質的判断基準</strong></span>
<ul class="wp-block-list">
<li>床面積が240平方メートル以下であっても、プールや特注の内装など一般的な賃貸住宅にはない設備を有する、役員個人の趣味・嗜好が著しく反映された仕様である、取得価額や賃料、内外装などが社会通念上、役員の社宅として通常提供されるレベルを著しく超えると判断される場合など。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>豪華社宅の判定は、床面積という客観的基準に加え、「社会通念」といった要素が含まれるため、税務当局との解釈の違いが生じやすい点に注意が必要です。特に高額な物件や特殊な設備を持つ物件を社宅とする場合は、税務リスクが高まるため、専門家への相談が不可欠です。</p>



<h3 class="wp-block-heading">計算式と具体例</h3>



<p>住宅の区分に応じて、以下の計算式により月額の賃貸料相当額を算出します。</p>



<h4 class="wp-block-heading">小規模な住宅の場合</h4>



<p>以下の3つの要素の合計額が、月額の賃貸料相当額となります。<br>賃貸料相当額 = (A) + (B) + (C)<br>　(A) = (その年度の建物の固定資産税の課税標準額) × 0.2%<br>　(B) = 12円 × (その建物の総床面積(㎡) / 3.3㎡)<br>　(C) = (その年度の敷地の固定資産税の課税標準額) × 0.22%<br>多くの場合、市場家賃の10%～30%程度になることが一般的です。</p>



<h4 class="wp-block-heading">小規模でない住宅の場合</h4>



<p>所有形態（自社所有か借り上げか）によって計算方法が異なります。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">自社所有の社宅</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>以下の2つの要素の合計額の12分の1が、月額の賃貸料相当額となります。
<ul class="wp-block-list">
<li>賃貸料相当額 = (1/12) × [ (A) + (B) ]<br>(A) = (その年度の建物の固定資産税の課税標準額) × 12%（法定耐用年数が30年を超える建物の場合は 10% を乗じる）<br>(B) = (その年度の敷地の固定資産税の課税標準額) × 6%</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">借り上げの社宅</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>以下のいずれか高い方の金額が、月額の賃貸料相当額となります。
<ul class="wp-block-list">
<li>会社が家主に支払う月額家賃の50％</li>



<li>上記「自社所有の社宅」の計算式で算出した月額</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading">豪華社宅の場合</h4>



<p>上記①②の計算式は適用されません。賃貸料相当額は「通常支払うべき使用料に相当する額」、すなわち市場家賃全額とみなされます。したがって、豪華社宅と判定されると、役員社宅としての節税メリットは失われます。</p>



<h3 class="wp-block-heading">固定資産税課税標準額の確認方法（借り上げ社宅の注意点）</h3>



<p>賃貸料相当額の計算には、「建物の固定資産税の課税標準額」と「敷地の固定資産税の課税標準額」の情報が不可欠です。この情報は、毎年4月～6月頃に物件の所有者（家主）に送付される「固定資産税・都市計画税 納税通知書」に同封されている「課税明細書」に記載されています。</p>



<p>借り上げ社宅の場合、法人（賃借人）はこの通知書を受け取らないため、家主（または管理会社）に情報提供を依頼するか、物件所在地の市区町村役場で「固定資産評価証明書」を取得する（または「固定資産課税台帳」を閲覧する）必要があります。ただし、借り上げ社宅の場合、この情報入手には実務上のハードルが存在することがあります。 家主が情報提供に協力的でなかったり、手続きが煩雑であったり、役所での証明書取得に賃貸借契約書等の提示や家主の委任状が必要となるなど、スムーズに進まないケースも想定されます。この情報入手の難しさが、正確な計算を行う上での課題となる可能性があります。</p>



<p>固定資産税の課税標準額は、原則として3年ごとに評価替えが行われます。評価替えにより課税標準額が変更された場合、賃貸料相当額も再計算し、役員からの徴収額を見直す必要があります。直近の評価替えは2024年度であり、次回の全国一斉の評価替えは2027年度の予定です。このタイミングでの見直しを怠ると、徴収不足となり税務リスクが生じる可能性があります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">「家賃の50%」ルールの誤解と最適な家賃設定</h3>



<p>実務上、「役員負担は家賃の50%」という話を聞くことがありますが、これは必ずしも正確ではありません。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>小規模でない借り上げ社宅の場合、賃貸料相当額は「計算式による額」と「支払家賃の50%」の いずれか高い方 となるため、最低でも50%の負担が必要になる場合があります。</li>



<li>小規模な住宅の場合、こちらの計算式には「家賃の50%」という基準は含まれていません。計算結果は、多くの場合、実際の家賃の10%～30%程度と、50%を大幅に下回ることが一般的です。</li>
</ul>



<p>小規模住宅の場合に、計算に基づかずに一律で家賃の50%を徴収すると、役員負担額が必要以上に高くなり、その分、法人が損金算入できる額（支払家賃 &#8211; 役員負担額）が減少してしまいます。つまり、節税メリットが大きく損なわれることになります。固定資産税課税標準額の確認には手間がかかる場合もありますが、正確な計算を行い、最低限必要な賃貸料相当額を徴収することが、制度のメリットを最大限に引き出すための鍵となります。</p>



<p>したがって、「家賃の50%を徴収しておけば安全」という考え方は、特に小規模住宅においては誤りであり、機会損失につながる可能性があります。手間を惜しまず正確な計算を行うことが、最適な節税戦略となります。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<a href="https://www.nta.go.jp/taxes/shiraberu/taxanswer/gensen/2600.htm" class="c-blogLink -external" data-style="slim" target="_blank" rel="noopener noreferrer">
				<!-- <i class="c-blogLink__icon icon-link" role="presentation"></i> -->
				<span class="c-blogLink__icon">
					<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="swl-svg-externalLink __svg" width="1em" height="1em" viewBox="0 0 48 48" role="img" aria-hidden="true" focusable="false"><path d="M44 2H30c-1.1 0-2 .9-2 2s.9 2 2 2h9.2L24 21.2c-.8.8-.8 2 0 2.8s2 .8 2.8 0L42 8.8V18c0 1.1.9 2 2 2s2-.9 2-2V4c0-1.1-.9-2-2-2z" /><path d="M41 27c-1.1 0-2 .9-2 2v10c0 1.1-.9 2-2 2H9c-1.1 0-2-.9-2-2V11c0-1.1.9-2 2-2h10c1.1 0 2-.9 2-2s-.9-2-2-2H9c-3.3 0-6 2.7-6 6v28c0 3.3 2.7 6 6 6h28c3.3 0 6-2.7 6-6V29c0-1.1-.9-2-2-2z" /></svg>				</span>
				<span class="c-blogLink__text">No.2600 役員に社宅などを貸したとき｜国税庁</span>
			</a>
		</div>


<h2 class="wp-block-heading">デメリットと運用上の注意点</h2>



<p>メリットの裏には、デメリットや注意すべき点も存在します。</p>



<h3 class="wp-block-heading">企業側の管理負担とコスト</h3>



<p>物件の選定、賃貸借契約の締結・更新・解約手続き、家賃の支払い、役員からの賃料徴収、社宅規程の策定・維持管理など、相応の事務負担が発生します。社有社宅の場合は、さらに物件の維持管理、修繕対応、固定資産税の支払いなども必要となります。初期費用（敷金、礼金、仲介手数料など）や、借り上げ社宅の場合は役員の入退去による空室期間の家賃負担リスクも考慮が必要です。</p>



<h3 class="wp-block-heading">役員側の制約と影響</h3>



<p>会社が物件を指定する場合や、立地・家賃上限などの条件を設ける場合、役員は自身の希望通りの住居を選べない可能性があります。また、会社が住居に関与することに対して、プライバシーの観点から抵抗を感じる役員もいるかもしれません。さらに、役員社宅は法人名義の物件であるため、役員個人が住宅ローンを利用してマイホームを購入した場合に受けられる住宅ローン控除（減税）の適用対象外となります。将来的にマイホーム購入を考えている役員にとってはデメリットとなり得ます。そして、役員の地位を失った場合（退職など）、原則として社宅から退去する必要があります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">対象外費用とその取扱い（家具・備品のリスク詳細）</h3>



<p>役員社宅制度において、会社が負担して非課税となるのは、基本的に「住宅の貸与」そのものに係る費用（家賃、管理費・共益費など）です。それ以外の費用を会社が負担すると、原則として役員への給与として課税されるため、注意が必要です。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">水道光熱費</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>電気、ガス、水道などの料金は、個人の生活費とみなされるため、原則として役員個人が負担すべきです。会社が負担した場合は、給与課税の対象となります。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">駐車場代</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>駐車場は「住宅」とは別個のものとして扱われるため、その使用料を会社が負担すると、原則として給与課税の対象となります。ただし、駐車場代が家賃に込みとなっており、各戸に駐車場が割り当てられているような場合は、家賃の一部として非課税扱いとなる可能性もあります。契約内容をよく確認する必要があります。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">家具・備品</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>会社が家具付きで社宅を貸与する場合、注意が必要です。 家具等の無償貸与は、それ自体が経済的利益とみなされ、役員への給与として課税されるリスクがあります。国税庁の質疑応答事例や過去の裁決例（例えば平成21年裁決事例集No.78）でも、取り外し可能な家具等の無償貸与が建物とは別に経済的利益として認定され、課税対象と判断されたケースがあります。これを避けるためには、適切な賃料（レンタル料相当額）を会社が役員から別途徴収する必要があります。特に高価な家具や家電を会社負担で設置する場合はリスクが高まります。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>これらの対象外費用を会社が負担してしまうと、せっかくの節税効果が損なわれるだけでなく、予期せぬ追徴課税を受けるリスクがあります。社宅規程などで、これらの費用の負担区分を明確にしておくことが重要です。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<a href="https://www.kfs.go.jp/service/JP/idx/78.html" class="c-blogLink -external" data-style="slim" target="_blank" rel="noopener noreferrer">
				<!-- <i class="c-blogLink__icon icon-link" role="presentation"></i> -->
				<span class="c-blogLink__icon">
					<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="swl-svg-externalLink __svg" width="1em" height="1em" viewBox="0 0 48 48" role="img" aria-hidden="true" focusable="false"><path d="M44 2H30c-1.1 0-2 .9-2 2s.9 2 2 2h9.2L24 21.2c-.8.8-.8 2 0 2.8s2 .8 2.8 0L42 8.8V18c0 1.1.9 2 2 2s2-.9 2-2V4c0-1.1-.9-2-2-2z" /><path d="M41 27c-1.1 0-2 .9-2 2v10c0 1.1-.9 2-2 2H9c-1.1 0-2-.9-2-2V11c0-1.1.9-2 2-2h10c1.1 0 2-.9 2-2s-.9-2-2-2H9c-3.3 0-6 2.7-6 6v28c0 3.3 2.7 6 6 6h28c3.3 0 6-2.7 6-6V29c0-1.1-.9-2-2-2z" /></svg>				</span>
				<span class="c-blogLink__text">裁決事例集 No.78 | 公表裁決事例等の紹介 | 国税不服審判所</span>
			</a>
		</div>


<h2 class="wp-block-heading">実務上の導入・運用ガイド</h2>



<p>円滑かつ適法に運用するには、以下の準備と管理が不可欠です。</p>



<h3 class="wp-block-heading">関連書類の整備</h3>



<p>税務調査等で制度の正当性を主張するためには、以下の書類を整備し、適切に保管しておく必要があります。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>法人名義で締結された正式な賃貸借契約書。</li>



<li>役員社宅制度のルールを定めた社内規程（社宅規程）。目的、対象役員の範囲、対象物件の基準、役員負担額（賃貸料相当額）の計算方法と根拠、賃料の徴収方法、費用負担区分、入退去手続きなどを具体的に定めることが望ましい。</li>



<li>法人と役員の間で、社宅の利用条件（特に役員負担額とその支払い方法）について合意したことを示す覚書や利用申込書など。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">適切な家賃設定と根拠資料の保管</h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>賃貸料相当額を、住宅区分に応じて正確に計算します。</li>



<li>計算に用いた基礎データ（固定資産税課税標準額がわかる書類、床面積の資料、建物の構造・耐用年数がわかる資料など）と、計算過程を示したワークシートなどを、必ず保管しておきます。これらは税務調査で家賃設定の妥当性を説明するための必須資料です。</li>



<li>固定資産税の評価替え（通常3年ごと）のタイミング等に合わせて、賃貸料相当額を再計算し、必要に応じて役員からの徴収額を見直します。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">会計処理と給与明細への記載</h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>法人が家主へ家賃を支払った時は「地代家賃」等の費用勘定で処理します。</li>



<li>役員から賃貸料相当額を徴収した時（給与天引きの場合など）は、「雑収入」や「受取家賃」等の収益勘定で処理します（居住用家賃の受け取りは、消費税の課税対象外）。</li>



<li>役員の給与明細には、控除項目として「社宅家賃」等の名称で、徴収した賃貸料相当額を明記します。これにより、適正に家賃を徴収していることを明確にします。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">税務調査への備え</h3>



<p>役員社宅は、役員給与や福利厚生費と並び、税務調査でチェックされやすい項目の一つです。特に同族会社の場合は、より詳細な確認が行われる傾向があります。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>関連書類一式を、いつでも提示できるよう整理・保管しておきます。</li>



<li>なぜその物件を選んだのか（特に高額物件の場合）、賃貸料相当額をどのように計算したのか、社宅規程に則ってどのように運用しているのか、などを論理的に説明できるように準備しておきます。</li>



<li>規程や契約書の内容と、実際の運用（家賃の徴収状況、支払いフローなど）が一致していることを確認します。</li>



<li>複数の役員が社宅を利用している場合、規程に基づき一貫した取り扱いがなされていることが重要です。</li>
</ul>



<p>税務調査において最も重要なのは、役員社宅制度が、個人的な利益供与や租税回避を主たる目的としたものではなく、会社の福利厚生や業務上の必要性に基づき、客観的かつ合理的なルールに従って適正に運用されていることを示すことです。</p>



<h2 class="wp-block-heading">税務否認リスクとその対策</h2>



<p>役員社宅制度はメリットが大きい反面、税務当局にその適正性を否認されるリスクも内包しています。否認された場合の影響は甚大であるため、リスク要因を理解し、適切な対策を講じることが極めて重要です。</p>



<h3 class="wp-block-heading">否認される主な要因</h3>



<p>税務調査において、役員社宅の取り扱いが否認される主な要因としては、以下のような点が挙げられます。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-bad_list">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">賃貸料相当額の算定誤り・徴収不足</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>計算方法や基礎情報の誤りにより、徴収すべき最低額を下回る家賃しか徴収していない。</li>
</ul>
</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>実態との乖離</strong></span>
<ul class="wp-block-list">
<li>社宅規程や契約書はあるものの、実際には家賃が徴収されていないなど、書類と実態が異なる。</li>
</ul>
</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>豪華社宅の判定</strong></span>
<ul class="wp-block-list">
<li>基準に基づき「豪華社宅」と判定され、通常の計算式が適用されない。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">契約形態の問題</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>賃貸借契約が法人名義でない。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">個人所有物件の社宅化</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>役員が元々所有・賃借していた物件を形式的に法人契約に切り替えただけで、租税回避が目的とみなされる。</li>
</ul>
</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>セカンドハウス利用</strong></span>
<ul class="wp-block-list">
<li>主たる居住地でなく、別荘等として利用されている。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">同族会社における利益供与認定</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>同族会社で、福利厚生等の合理的な目的なく、役員（特に経営者一族）に対して社会通念上不相当に有利な条件で社宅が提供されていると判断される。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">否認された場合のペナルティ</h3>



<p>役員社宅の税務上の取り扱いが否認された場合、法人・役員双方に以下のようなペナルティ（追徴課税等）が発生します。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-bad_list">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">役員への給与課税</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>否認された経済的利益が役員への給与（現物給与）と認定され、過去に遡って所得税・住民税が追徴課税されます。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">法人側の損金不算入</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>役員への給与と認定された部分が、役員報酬の損金算入ルールに抵触する場合、損金として認められない可能性があります。結果として法人の課税所得が増加し、法人税等が追徴課税されます。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">源泉徴収義務違反</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>追加の給与があったとみなされた場合、その分の源泉徴収漏れを指摘され、不納付加算税などが課される可能性があります。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">延滞税</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>本来納付すべきであった税額に対して、納期限の翌日から納付日までの日数に応じて、利息に相当する延滞税が課されます。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">加算税</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>申告内容に誤りがあった場合は過少申告加算税、意図的な不正（隠蔽・仮装）があったと判断された場合は、さらに重い重加算税が課されます。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>このように、役員社宅の否認は、単に節税メリットが失われるだけでなく、過去数年分に遡って法人・個人の双方に多額の追徴課税とペナルティをもたらす可能性があります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">リスク軽減策</h3>



<p>上記の否認リスクを最小限に抑えるためには、以下の対策を講じることが重要です。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-check_list">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">形式要件の厳守</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>法人名義での契約、法人から家主への直接支払い、役員からの適正家賃の徴収（給与天引きが望ましい）を徹底します。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">正確な計算と記録</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>賃貸料相当額を、住宅区分に応じて正確に計算し、その根拠資料と共に確実に保管します。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">社宅規程の整備と遵守</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>明確で合理的な社宅規程（福利厚生等の目的も明記）を作成し、その規程通りに運用します。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">物件選定の慎重さ</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>豪華社宅と判定されるリスクのある物件は避けるか、導入前に専門家とリスクを十分に検討します。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">個人所有物件の社宅化は原則避ける</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>税務リスクが非常に高いため、原則として行わない方が賢明です。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">家賃徴収の徹底</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>定められた家賃を毎月確実に徴収し、その記録（給与明細、入金記録など）を残します。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">定期的な見直し</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>固定資産税評価替えなどのタイミングで、賃貸料相当額を定期的に見直します。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">専門家への相談</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>制度導入前、運用中、あるいは税務調査の際には、税理士などの専門家に相談し、アドバイスを受けることが最も確実なリスク対策となります。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">関連判例・税制改正動向</h2>



<p>役員社宅制度の運用にあたっては、過去の判例や裁決事例、そして最新の税制改正の動向を把握しておくことが、リスク管理と適正な運用維持のために役立ちます。</p>



<h3 class="wp-block-heading">重要な判例・裁決事例</h3>



<p>過去の判例や裁決事例を見ていくと、役員社宅に関する税法の解釈や具体的な適用基準を理解する上で役立ちます。特に注意したいのが、豪華社宅の判定（形式だけでなく実質的な判断が重要となる点）、経済的利益をどう評価するか、家具付き社宅で家具の費用負担をどう考えるか、同族会社特有の税務リスク（行為計算否認）といった論点です。これらの実際のケースを知ることで、税務当局がどのような点を問題視し、どのような場合に否認する可能性があるのか、その傾向が見えてきます。</p>



<h3 class="wp-block-heading">最新の税制改正と将来的なリスク</h3>



<p>役員社宅に関する税務上の取り扱いの根幹（特に賃貸料相当額の計算方法）は、比較的長期間、大きな変更なく運用されています。 しかし、以下の点には注意が必要です。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-triangle_list">
<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>固定資産税評価替えの影響</strong></span>
<ul class="wp-block-list">
<li>賃貸料相当額の計算の基礎となる固定資産税課税標準額は、原則3年ごとに見直されます。評価額が変動すれば賃貸料相当額も変動するため、評価替えの年度（直近は2024年度、次回は2027年度予定）には必ず再計算と徴収額の見直しが必要です。</li>
</ul>
</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>税務当局の監視強化</strong></span>
<ul class="wp-block-list">
<li>近年、富裕層や大企業、あるいは節税スキーム全般に対する税務当局の監視は強化される傾向にあります。役員報酬や福利厚生に関する規定は、形式的には変わらなくても、その運用や解釈がより厳格になる可能性は否定できません。特に、社会通念上、過度な節税と見なされかねないケースや、同族会社における不透明な取引は、今後も重点的なチェック対象となるでしょう。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>したがって、基本的なルールが安定しているからといって安心するのではなく、常に最新の税務動向や判例・裁決事例に関心を持ち、自社の運用が現在の税務当局の解釈や社会通念から逸脱していないか、定期的に見直す姿勢が重要です。</p>



<h2 class="wp-block-heading">他の役員報酬制度との比較</h2>



<p>役員社宅制度を導入するか否かを判断する際には、他の役員報酬・福利厚生制度と比較し、それぞれの特徴、メリット・デメリット、費用対効果を総合的に評価することが重要です。</p>



<h3 class="wp-block-heading">役員報酬増額との比較</h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">役員社宅</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>税効率は高い（損金算入、非課税メリット）可能性がある一方、社会保険料の軽減効果は不確実。導入・運用が複雑で税務リスクも伴う。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">役員報酬増額</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>制度がシンプルで役員の自由度が高い（現金支給のため使途自由）。ただし、税・社会保険料負担が大きい（法人・役員双方）。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>どちらが有利かは個別の状況によりますが、役員社宅の導入にあたっては、管理コストや社会保険料への影響を慎重に考慮する必要があります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">他の福利厚生制度との比較</h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>ストックオプション</strong></span>
<ul class="wp-block-list">
<li>企業の株価上昇と連動したインセンティブ。キャピタルゲイン課税（分離課税）の可能性があり有利になる場合もあるが、株価変動リスクや制度設計の複雑さが伴う。役員社宅とは目的が異なる。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">役員退職慰労金</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>退職時に支給される報酬。退職所得控除により税負担が大幅に軽減されるが、在任中のメリットではない。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">住宅手当</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>現金で支給される住居関連手当。導入・運用は非常にシンプルだが、全額が給与所得として課税され、社会保険料の算定基礎にも含まれるため、税・社会保険料負担の観点からは、適法な役員社宅制度に比べて不利になることが多い。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">費用対効果と特徴の分析</h3>



<p>役員社宅は、継続的な住居費負担に対する税負担軽減に有効な場合がありますが、導入・維持管理の手間とコスト、税務リスクを伴い、社会保険料のメリットは限定的または無い可能性もあります。「守りのコスト最適化」の手段と言えるでしょう。一方、ストックオプションは「攻めの報酬」、退職金は長期的な視点、住宅手当はシンプルさが特徴です。</p>



<p>役員社宅は、企業の財務状況、経営戦略、役員のニーズ、そしてコンプライアンス体制の整備状況などを総合的に勘案し、他の報酬・福利厚生制度とのバランスの中で、福利厚生としての側面も重視しつつ、その導入を検討すべき制度です。包括的な役員報酬戦略の一部として位置づけることが、その効果を最大限に引き出し、リスクを管理する上で重要となります。</p>



<h2 class="wp-block-heading">まとめ：役員社宅導入は慎重な検討と専門家の活用が鍵</h2>



<p>役員社宅制度は、厳格な要件を満たせば大きな税務メリット（法人税、所得税・住民税の軽減）を享受できる有効な手段です。しかし、運用は複雑であり、賃貸料相当額の正確な計算、書類整備、税務否認リスクへの対策が不可欠です。社会保険料の軽減効果は限定的または無い可能性がある点に十分留意が必要です。</p>



<p>導入を検討する際は、費用対効果の試算（社会保険料の影響含む）、管理体制の評価、リスク許容度の確認、役員の意向確認を行い、必ず事前に税理士等の専門家に相談してください。安易な導入は避け、福利厚生としての合理性も確保しつつ、コンプライアンスを最優先する運用体制の構築が成功の鍵となります。特に個人物件の社宅化や豪華社宅は原則として避ける方が賢明です。</p>



<p>役員社宅制度は、メリットとコスト・リスク（特に社会保険料への影響と税務リスク）を十分に理解し、自社にとって真に価値ある戦略であるかを見極めた上で、慎重に導入を決定することが求められます。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【介護・障害福祉】Q&#038;Aで解説！令和7年度 処遇改善加算</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/2025-%e5%87%a6%e9%81%87%e6%94%b9%e5%96%84%e5%8a%a0%e7%ae%97/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:39:08 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/?p=24543</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【介護・障害福祉】QAで解説！令和7年度-処遇改善加算-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>令和7年度（2025年度）の「処遇改善加算」について、「どんな制度なの？」「前の加算と何が変わった？」「職員の給料はどうやって上げればいい？」「キャリアパス要件や職場環境等要件って、具体的に何をすればいいの？」「もし期限 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【介護・障害福祉】QAで解説！令和7年度-処遇改善加算-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【介護・障害福祉】QAで解説！令和7年度-処遇改善加算-1024x576.png" alt="【介護・障害福祉】Q&amp;Aで解説！令和7年度 処遇改善加算のメイン画像" class="wp-image-24625" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【介護・障害福祉】QAで解説！令和7年度-処遇改善加算-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【介護・障害福祉】QAで解説！令和7年度-処遇改善加算-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【介護・障害福祉】QAで解説！令和7年度-処遇改善加算-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【介護・障害福祉】QAで解説！令和7年度-処遇改善加算.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>令和7年度（2025年度）の「処遇改善加算」について、「どんな制度なの？」「前の加算と何が変わった？」「職員の給料はどうやって上げればいい？」「キャリアパス要件や職場環境等要件って、具体的に何をすればいいの？」「もし期限までに要件整備が間に合わなかったらどうなる？」など、様々な疑問をお持ちではないでしょうか？</p>



<p>令和6年度に一本化され、令和7年度も引き続き職員の処遇改善に欠かせないこの加算制度。しかし、要件や手続きが複雑で、正確な理解が難しいと感じている方もいらっしゃるかもしれません。</p>



<p>この記事では、厚生労働省やこども家庭庁から発出された最新の通知とQ&amp;Aに基づき、介護保険サービスと障害福祉サービスに共通する処遇改善加算に関するよくある疑問とその答えを、Q&amp;A形式で分かりやすくまとめました。</p>



<p>制度の基本的な仕組みから、具体的な賃金改善の方法、キャリアパス要件・職場環境等要件の詳細、申請手続きの流れ、そして注意すべき点（要件未達の場合のペナルティなど）まで、事業者や職員の皆様が知りたい情報を網羅しています。</p>



<p>この記事を読むことで、令和7年度の処遇改善加算に関する疑問を解消し、適切な制度活用を進めるための一助となれば幸いです。</p>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl" data-has-icon="1"><svg height="1em" width="1em" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" viewBox="0 0 512 512"><path d="M512 64c0 113.6-84.6 207.5-194.2 222c-7.1-53.4-30.6-101.6-65.3-139.3C290.8 78.3 364 32 448 32h32c17.7 0 32 14.3 32 32zM0 128c0-17.7 14.3-32 32-32H64c123.7 0 224 100.3 224 224v32 96c0 17.7-14.3 32-32 32s-32-14.3-32-32V352C100.3 352 0 251.7 0 128z"></path></svg><span><strong>関連記事</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】処遇改善加算-加算率一覧（令和7年度対応）.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%E5%87%A6%E9%81%87%E6%94%B9%E5%96%84%E5%8A%A0%E7%AE%97%E5%8A%A0%E7%AE%97%E7%8E%87%E4%B8%80%E8%A6%A7/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【介護・障害福祉】処遇改善加算 加算率一覧（令和7年度対応）</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！令和7年度-介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/r7%e4%bb%8b%e8%ad%b7%e8%81%b7%e5%93%a1%e7%ad%89%e5%87%a6%e9%81%87%e6%94%b9%e5%96%84%e5%8a%a0%e7%ae%97/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">一番わかりやすい！令和7年度 介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e4%bb%8b%e8%ad%b7-%e4%b8%80%e6%99%82%e9%87%91-54000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">【制度の基本について】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24559" alt="令和7年度 処遇改善加算：制度の基本についてのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：制度の基本について-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：制度の基本について-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：制度の基本について-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：制度の基本について-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：制度の基本について.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度 処遇改善加算<br>制度の基本について</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">そもそも「処遇改善加算」って何ですか？</h3><div class="faq_a">
<p>介護・福祉の現場で働く職員さんの給料を上げる（処遇を改善する）ために、事業所に支給されるお金（加算）のことです。以前は「処遇改善加算」「特定処遇改善加算」「ベースアップ等支援加算」と3種類ありましたが、令和6年6月から手続きを分かりやすくするなどの目的で一つにまとめられました。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">この加算をもらうと、必ず職員の給料は上がるのですか？</h3><div class="faq_a">
<p>はい、原則として上がります。この加算を受け取った事業所は、受け取った加算額の合計額以上に、職員さんの賃金（基本給、手当、賞与など）を改善することが義務付けられています。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">令和7年度の主なポイントは何ですか？</h3><div class="faq_a">
<p>令和6年度の報酬改定で加算の一本化や加算率の引き上げが行われました。令和7年度も引き続き、職員の処遇改善を進めることが求められています。また、令和7年度中は、キャリアパス要件や職場環境等要件について、年度内に整備することを約束すれば、年度当初から要件を満たしたものとして扱われる経過措置があります。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"そもそも「処遇改善加算」って何ですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>介護・福祉の現場で働く職員さんの給料を上げる（処遇を改善する）ために、事業所に支給されるお金（加算）のことです。以前は「処遇改善加算」「特定処遇改善加算」「ベースアップ等支援加算」と3種類ありましたが、令和6年6月から手続きを分かりやすくするなどの目的で一つにまとめられました。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"この加算をもらうと、必ず職員の給料は上がるのですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>はい、原則として上がります。この加算を受け取った事業所は、受け取った加算額の合計額以上に、職員さんの賃金（基本給、手当、賞与など）を改善することが義務付けられています。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"令和7年度の主なポイントは何ですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>令和6年度の報酬改定で加算の一本化や加算率の引き上げが行われました。令和7年度も引き続き、職員の処遇改善を進めることが求められています。また、令和7年度中は、キャリアパス要件や職場環境等要件について、年度内に整備することを約束すれば、年度当初から要件を満たしたものとして扱われる経過措置があります。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">【賃金改善の方法について】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24560" alt="令和7年度 処遇改善加算：賃金改善の方法についてのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：賃金改善の方法について-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：賃金改善の方法について-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：賃金改善の方法について-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：賃金改善の方法について-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：賃金改善の方法について.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度 処遇改善加算<br>賃金改善の方法について</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">加算でもらったお金は、全額、職員の給料アップに使わないといけないのですか？</h3><div class="faq_a">
<p>はい、その通りです。加算の総額を上回る賃金改善が必要です。ただし、賃金改善に伴って増える社会保険料などの事業主負担分（法定福利費等）を含めることはできます。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">「賃金改善」とは、具体的に何をすればいいですか？基本給を上げないといけませんか？</h3><div class="faq_a">
<p>基本給、手当、賞与（ボーナス）など、どの項目で賃金を改善するかは事業所が決めることができます。ただし、安定的な処遇改善のためには、基本給を上げることが望ましいとされています。また、加算Ⅰ～Ⅳを算定する場合、加算Ⅳの加算額の半分以上は、基本給または毎月決まって支払われる手当（基本給等）の改善に充てる必要があります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">「ベースアップ」とは何ですか？必ずしないといけませんか？</h3><div class="faq_a">
<p>ベースアップとは、賃金表などを改定して、基本給や毎月決まって支払われる手当の水準を一律に引き上げることです。</p>



<p>旧3加算（処遇改善加算、特定処遇改善加算、ベースアップ等支援加算）のうち、旧ベースアップ等加算を算定していなかった事業所が、令和7年度に新たに処遇改善加算Ⅰ～Ⅳを算定する場合などは、旧ベースアップ等加算に相当する額の3分の2以上を、ベースアップ等により新規に引き上げる必要があります（月額賃金改善要件Ⅱ）。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">「決まって毎月支払われる手当」とは、どのような手当ですか？ 通勤手当なども含まれますか？</h3><div class="faq_a">
<p>仕事の内容に直接関係があり、個人の事情（通勤距離や家族構成など）とは関係なく、毎月決まって支払われる手当のことです。例えば、職能手当、資格手当、役職手当などが該当します。月によって金額が変わる手当も含まれます。</p>



<p>通勤手当や扶養手当など、個人の事情によって支給される手当や、月によって支払われるかどうかが変わる手当は「決まって毎月支払われる手当」には含まれません。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">時給や日給で働いている人の場合は、どうなりますか？</h3><div class="faq_a">
<p>時給制の職員の時給を上げることや、日給制の職員の日給を上げることは、基本給の引き上げとして扱って問題ありません。また、時給や日給に上乗せされる手当も、「決まって毎月支払われる手当」と同じように扱ってよいとされています。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">前の年の給料より下がってしまったらダメですか？</h3><div class="faq_a">
<p>原則として、加算による賃金改善を行う部分以外で、賃金水準を下げてはいけません。ただし、経営状況の悪化などやむを得ない理由がある場合は、労使でよく話し合い、合意した上で、都道府県等に「特別事情届出書」を提出すれば認められる場合があります。</p>



<p>また、職員の入れ替わり（勤続年数が長い職員が退職し、新卒者を採用したなど）によって事業所全体の平均賃金が下がった場合でも、個々の職員の賃金表などを引き下げていなければ、実績報告の際に調整が認められる場合があります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">賃金改善は、いつまでに実施すればよいですか？ 加算の支払いは2か月後ですが…</h3><div class="faq_a">
<p>加算が算定される月と、実際に賃金を支払う月が同じでなくても構いません。例えば、6月分の加算を原資とする賃金改善を、6月中に見込みで支払う、7月中に支払う、報酬が振り込まれる8月中に支払う、といったパターンが考えられます。どの方法にするかは事業所が選択できますが、事前に職員と話し合っておくことが望ましいです。</p>



<p>ただし、事業所が廃止になる場合は、最終の給与支払いまでに、受け取った加算額以上の賃金改善をすべて行う必要があります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">もし、加算額よりも賃金改善額が少なかった場合はどうなりますか？</h3><div class="faq_a">
<p>加算の要件を満たさないため、差額ではなく、受け取った加算額全額の返還が必要になる可能性があります。ただし、不足分を一時金などで追加支給することで、返還を求められない場合もあります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">令和6年度の加算の一部を、令和7年度の賃金改善に使うことはできますか？</h3><div class="faq_a">
<p>はい、可能です。令和6年度に受け取った加算額の一部を、令和7年度の賃金改善の原資として繰り越すことができます。その場合、繰り越した額は全額、令和7年度の賃金改善に充てる必要があります。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"加算でもらったお金は、全額、職員の給料アップに使わないといけないのですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>はい、その通りです。加算の総額を上回る賃金改善が必要です。ただし、賃金改善に伴って増える社会保険料などの事業主負担分（法定福利費等）を含めることはできます。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"「賃金改善」とは、具体的に何をすればいいですか？基本給を上げないといけませんか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>基本給、手当、賞与（ボーナス）など、どの項目で賃金を改善するかは事業所が決めることができます。ただし、安定的な処遇改善のためには、基本給を上げることが望ましいとされています。また、加算Ⅰ～Ⅳを算定する場合、加算Ⅳの加算額の半分以上は、基本給または毎月決まって支払われる手当（基本給等）の改善に充てる必要があります。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"「ベースアップ」とは何ですか？必ずしないといけませんか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>ベースアップとは、賃金表などを改定して、基本給や毎月決まって支払われる手当の水準を一律に引き上げることです。<\/p><p>旧3加算（処遇改善加算、特定処遇改善加算、ベースアップ等支援加算）のうち、旧ベースアップ等加算を算定していなかった事業所が、令和7年度に新たに処遇改善加算Ⅰ～Ⅳを算定する場合などは、旧ベースアップ等加算に相当する額の3分の2以上を、ベースアップ等により新規に引き上げる必要があります（月額賃金改善要件Ⅱ）。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"「決まって毎月支払われる手当」とは、どのような手当ですか？ 通勤手当なども含まれますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>仕事の内容に直接関係があり、個人の事情（通勤距離や家族構成など）とは関係なく、毎月決まって支払われる手当のことです。例えば、職能手当、資格手当、役職手当などが該当します。月によって金額が変わる手当も含まれます。<\/p><p>通勤手当や扶養手当など、個人の事情によって支給される手当や、月によって支払われるかどうかが変わる手当は「決まって毎月支払われる手当」には含まれません。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"時給や日給で働いている人の場合は、どうなりますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>時給制の職員の時給を上げることや、日給制の職員の日給を上げることは、基本給の引き上げとして扱って問題ありません。また、時給や日給に上乗せされる手当も、「決まって毎月支払われる手当」と同じように扱ってよいとされています。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"前の年の給料より下がってしまったらダメですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>原則として、加算による賃金改善を行う部分以外で、賃金水準を下げてはいけません。ただし、経営状況の悪化などやむを得ない理由がある場合は、労使でよく話し合い、合意した上で、都道府県等に「特別事情届出書」を提出すれば認められる場合があります。<\/p><p>また、職員の入れ替わり（勤続年数が長い職員が退職し、新卒者を採用したなど）によって事業所全体の平均賃金が下がった場合でも、個々の職員の賃金表などを引き下げていなければ、実績報告の際に調整が認められる場合があります。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"賃金改善は、いつまでに実施すればよいですか？ 加算の支払いは2か月後ですが…","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>加算が算定される月と、実際に賃金を支払う月が同じでなくても構いません。例えば、6月分の加算を原資とする賃金改善を、6月中に見込みで支払う、7月中に支払う、報酬が振り込まれる8月中に支払う、といったパターンが考えられます。どの方法にするかは事業所が選択できますが、事前に職員と話し合っておくことが望ましいです。<\/p><p>ただし、事業所が廃止になる場合は、最終の給与支払いまでに、受け取った加算額以上の賃金改善をすべて行う必要があります。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"もし、加算額よりも賃金改善額が少なかった場合はどうなりますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>加算の要件を満たさないため、差額ではなく、受け取った加算額全額の返還が必要になる可能性があります。ただし、不足分を一時金などで追加支給することで、返還を求められない場合もあります。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"令和6年度の加算の一部を、令和7年度の賃金改善に使うことはできますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>はい、可能です。令和6年度に受け取った加算額の一部を、令和7年度の賃金改善の原資として繰り越すことができます。その場合、繰り越した額は全額、令和7年度の賃金改善に充てる必要があります。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">【賃金改善の対象となる職員について】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24561" alt="令和7年度 処遇改善加算：賃金改善の対象となる職員についてのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：賃金改善の対象となる職員について-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：賃金改善の対象となる職員について-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：賃金改善の対象となる職員について-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：賃金改善の対象となる職員について-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：賃金改善の対象となる職員について.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度 処遇改善加算<br>賃金改善の対象となる職員について</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">誰の給料を上げる必要がありますか？ 福祉・介護職員だけですか？</h3><div class="faq_a">
<p>加算の配分は、利用者に直接サービスを提供する職員（ホームヘルパー、生活支援員、児童指導員、保育士、世話人、職業指導員など）への配分が基本です。特に、経験や技能のある職員（勤続10年以上の介護福祉士など）に重点的に配分することとされています。</p>



<p>ただし、事業所の判断で、事務職員や調理員、運転手など、その他の職種の職員に配分することも可能です。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">年収が440万円以上の職員も、賃金改善の対象にできますか？</h3><div class="faq_a">
<p>はい、可能です。以前の旧特定加算とは異なり、処遇改善加算では、賃金改善前の年収が440万円以上の職員も賃金改善の対象に含めることができます。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">派遣職員やパート・アルバイト、外国人技能実習生なども対象になりますか？</h3><div class="faq_a">
<p>はい、雇用形態に関わらず対象とすることができます。派遣職員の場合は、派遣元の会社と相談し、加算分が派遣職員の給与に反映されるように協議する必要があります。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"誰の給料を上げる必要がありますか？ 福祉・介護職員だけですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>加算の配分は、利用者に直接サービスを提供する職員（ホームヘルパー、生活支援員、児童指導員、保育士、世話人、職業指導員など）への配分が基本です。特に、経験や技能のある職員（勤続10年以上の介護福祉士など）に重点的に配分することとされています。<\/p><p>ただし、事業所の判断で、事務職員や調理員、運転手など、その他の職種の職員に配分することも可能です。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"年収が440万円以上の職員も、賃金改善の対象にできますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>はい、可能です。以前の旧特定加算とは異なり、処遇改善加算では、賃金改善前の年収が440万円以上の職員も賃金改善の対象に含めることができます。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"派遣職員やパート・アルバイト、外国人技能実習生なども対象になりますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>はい、雇用形態に関わらず対象とすることができます。派遣職員の場合は、派遣元の会社と相談し、加算分が派遣職員の給与に反映されるように協議する必要があります。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">【加算の要件について】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24563" alt="令和7年度 処遇改善加算：加算の要件についてのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：加算の要件について-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：加算の要件について-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：加算の要件について-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：加算の要件について-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：加算の要件について.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度 処遇改善加算<br>加算の要件について</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">「キャリアパス要件」とは何ですか？ 難しそうですが…</h3><div class="faq_a">
<p>職員が将来の目標を持って働き続けられるように、キャリアアップの道筋や、それに応じた給料の仕組み、研修制度などを整備するための要件です。具体的には、以下のような内容が含まれます。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-num_circle">
<li><strong>キャリアパス要件Ⅰ：</strong> 職位、職責、職務内容に応じた任用要件と賃金体系を整備し、周知すること。</li>



<li><strong>キャリアパス要件Ⅱ：</strong> 職員と意見交換しながら、資質向上の目標や計画を立て、研修の機会を提供したり、資格取得を支援したりすること。</li>



<li><strong>キャリアパス要件Ⅲ：</strong> 経験、資格、または人事評価などに応じて昇給する仕組みを設けること。</li>



<li><strong>キャリアパス要件Ⅳ：</strong> 経験・技能のある職員のうち、1人以上は賃金改善後の年収が440万円以上になるようにすること（加算Ⅰ・Ⅱの場合。例外あり）。</li>



<li><strong>キャリアパス要件Ⅴ：</strong> 福祉専門職員配置等加算などを算定していること（加算Ⅰの場合）。</li>
</ul>



<p>令和7年度中は、要件Ⅰ～Ⅲについて、年度内に整備することを約束すれば、年度当初から満たしたものとみなされる経過措置があります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">「職場環境等要件」とは何ですか？ たくさん項目がありますが、全部やらないといけませんか？</h3><div class="faq_a">
<p>職員が働きやすい環境を作るための取り組みに関する要件です。例えば、「入職促進」「資質の向上」「両立支援」「健康管理」「生産性向上」「やりがい・働きがいの醸成」といった区分があり、それぞれの区分について、定められた数の取り組みを行う必要があります。</p>



<p>全ての項目を実施する必要はなく、区分ごとに決められた数以上の取り組みを選択して実施します。例えば、加算Ⅰ・Ⅱの場合は、「生産性向上」区分で3つ以上（うちICT活用などは必須）、その他の区分で各2つ以上の取り組みが必要です。</p>



<p>こちらも令和7年度中は、年度内に整備することを約束すれば、年度当初から満たしたものとみなされる経過措置があります。また、「障害福祉(障害児支援)人材確保・職場環境改善等事業」を申請する場合は、令和7年度の適用が猶予されます。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">年収440万円以上の職員を必ず1人以上作らないといけないのですか？ 小さい事業所でも？</h3><div class="faq_a">
<p>これは加算ⅠまたはⅡを算定する場合の「キャリアパス要件Ⅳ」のことです。経験・技能のある職員（勤続10年以上の介護福祉士などが基本ですが、事業所の裁量で設定可能）の中から、賃金改善後の年収が440万円以上となる人を1人以上設定する必要があります。</p>



<p>ただし、小規模な事業所で職員間の賃金バランスへの配慮が必要な場合や、地域や職員全体の賃金水準が低く、すぐに440万円まで引き上げるのが難しい場合など、合理的な理由があれば、この要件を満たさなくてもよいとされています。その場合は、計画書に理由を記載する必要があります。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"「キャリアパス要件」とは何ですか？ 難しそうですが…","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>職員が将来の目標を持って働き続けられるように、キャリアアップの道筋や、それに応じた給料の仕組み、研修制度などを整備するための要件です。具体的には、以下のような内容が含まれます。<\/p><ul><li><strong>キャリアパス要件Ⅰ：<\/strong> 職位、職責、職務内容に応じた任用要件と賃金体系を整備し、周知すること。<\/li><li><strong>キャリアパス要件Ⅱ：<\/strong> 職員と意見交換しながら、資質向上の目標や計画を立て、研修の機会を提供したり、資格取得を支援したりすること。<\/li><li><strong>キャリアパス要件Ⅲ：<\/strong> 経験、資格、または人事評価などに応じて昇給する仕組みを設けること。<\/li><li><strong>キャリアパス要件Ⅳ：<\/strong> 経験・技能のある職員のうち、1人以上は賃金改善後の年収が440万円以上になるようにすること（加算Ⅰ・Ⅱの場合。例外あり）。<\/li><li><strong>キャリアパス要件Ⅴ：<\/strong> 福祉専門職員配置等加算などを算定していること（加算Ⅰの場合）。<\/li><\/ul><p>令和7年度中は、要件Ⅰ～Ⅲについて、年度内に整備することを約束すれば、年度当初から満たしたものとみなされる経過措置があります。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"「職場環境等要件」とは何ですか？ たくさん項目がありますが、全部やらないといけませんか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>職員が働きやすい環境を作るための取り組みに関する要件です。例えば、「入職促進」「資質の向上」「両立支援」「健康管理」「生産性向上」「やりがい・働きがいの醸成」といった区分があり、それぞれの区分について、定められた数の取り組みを行う必要があります。<\/p><p>全ての項目を実施する必要はなく、区分ごとに決められた数以上の取り組みを選択して実施します。例えば、加算Ⅰ・Ⅱの場合は、「生産性向上」区分で3つ以上（うちICT活用などは必須）、その他の区分で各2つ以上の取り組みが必要です。<\/p><p>こちらも令和7年度中は、年度内に整備することを約束すれば、年度当初から満たしたものとみなされる経過措置があります。また、「障害福祉(障害児支援)人材確保・職場環境改善等事業」を申請する場合は、令和7年度の適用が猶予されます。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"年収440万円以上の職員を必ず1人以上作らないといけないのですか？ 小さい事業所でも？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>これは加算ⅠまたはⅡを算定する場合の「キャリアパス要件Ⅳ」のことです。経験・技能のある職員（勤続10年以上の介護福祉士などが基本ですが、事業所の裁量で設定可能）の中から、賃金改善後の年収が440万円以上となる人を1人以上設定する必要があります。<\/p><p>ただし、小規模な事業所で職員間の賃金バランスへの配慮が必要な場合や、地域や職員全体の賃金水準が低く、すぐに440万円まで引き上げるのが難しい場合など、合理的な理由があれば、この要件を満たさなくてもよいとされています。その場合は、計画書に理由を記載する必要があります。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">【手続きについて】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24565" alt="令和7年度 処遇改善加算：手続きについてのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：手続きについて-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：手続きについて-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：手続きについて-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：手続きについて-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：手続きについて.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度 処遇改善加算<br>手続きについて</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">加算をもらうには、どんな手続きが必要ですか？</h3><div class="faq_a">
<p>主に以下の手続きが必要です。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li><strong>実績報告書の提出：</strong> 計画通りに賃金改善が行われたかなどを報告する書類を作成し、指定権者に提出します。年度終了後、最終の加算支払いがあった月の翌々月末（通常は令和8年7月31日）までに提出します。</li>



<li><strong>体制届の提出：</strong> 加算を算定することを、指定権者（都道府県や市町村）に届け出ます。算定開始月の前月15日まで（令和7年4月開始の場合は原則4月1日ですが、4月15日まで柔軟な対応が可能）に提出します。</li>



<li><strong>処遇改善計画書の提出：</strong> どのように賃金改善を行うかなどの計画書を作成し、指定権者に提出します。算定開始月の前々月末まで（令和7年4月・5月開始の場合は4月15日まで）に提出します。</li>
</ul>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">複数の事業所がある場合、手続きをまとめられますか？</h3><div class="faq_a">
<p>はい、法人単位で処遇改善計画書や実績報告書を一括して作成し、それぞれの事業所の指定権者に提出することができます。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">計画書の内容に変更があった場合はどうすればよいですか？</h3><div class="faq_a">
<p>算定する加算区分が変わる場合や、対象事業所に増減があった場合、キャリアパス要件の適合状況が変わった場合などは、変更届を提出する必要があります。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"加算をもらうには、どんな手続きが必要ですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>主に以下の手続きが必要です。<\/p><ul><li><strong>実績報告書の提出：<\/strong> 計画通りに賃金改善が行われたかなどを報告する書類を作成し、指定権者に提出します。年度終了後、最終の加算支払いがあった月の翌々月末（通常は令和8年7月31日）までに提出します。<\/li><li><strong>体制届の提出：<\/strong> 加算を算定することを、指定権者（都道府県や市町村）に届け出ます。算定開始月の前月15日まで（令和7年4月開始の場合は原則4月1日ですが、4月15日まで柔軟な対応が可能）に提出します。<\/li><li><strong>処遇改善計画書の提出：<\/strong> どのように賃金改善を行うかなどの計画書を作成し、指定権者に提出します。算定開始月の前々月末まで（令和7年4月・5月開始の場合は4月15日まで）に提出します。<\/li><\/ul>"}},{"@type":"Question","name":"複数の事業所がある場合、手続きをまとめられますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>はい、法人単位で処遇改善計画書や実績報告書を一括して作成し、それぞれの事業所の指定権者に提出することができます。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"計画書の内容に変更があった場合はどうすればよいですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>算定する加算区分が変わる場合や、対象事業所に増減があった場合、キャリアパス要件の適合状況が変わった場合などは、変更届を提出する必要があります。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">【その他】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24566" alt="令和7年度 処遇改善加算：その他のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：その他-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：その他-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：その他-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：その他-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/令和7年度-処遇改善加算：その他.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度 処遇改善加算<br>その他</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">もし不正に加算を受け取ったらどうなりますか？</h3><div class="faq_a">
<p>賃金改善が行われていない、虚偽の申請をしたなどの場合は、不正受給とみなされ、受け取った加算金の返還や、加算の取り消しとなる場合があります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">分からないことがあった場合、どこに相談すればよいですか？</h3><div class="faq_a">
<p>まずは、事業所の指定を受けている都道府県や市町村の担当部署にお問い合わせください。厚生労働省のウェブサイトにも情報が掲載されています。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">令和7年度中にキャリアパス要件（Ⅰ～Ⅲ）や職場環境等要件を整備すると計画書で約束（誓約）しましたが、もし年度末（令和8年3月末）までに整備できなかった場合はどうなりますか？ ペナルティとして加算金を返還しないといけませんか？</h3><div class="faq_a">
<p>令和7年度の計画書で「令和8年3月末までに要件を整備し、実績報告書で報告する」と誓約した場合、年度末の実績報告の時点で整備が完了している必要があります。</p>



<p>もし期限までに整備が完了しなかった場合、加算の算定要件を満たさないため、令和7年度に受け取った処遇改善加算は返還対象となる可能性があります。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"もし不正に加算を受け取ったらどうなりますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>賃金改善が行われていない、虚偽の申請をしたなどの場合は、不正受給とみなされ、受け取った加算金の返還や、加算の取り消しとなる場合があります。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"分からないことがあった場合、どこに相談すればよいですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>まずは、事業所の指定を受けている都道府県や市町村の担当部署にお問い合わせください。厚生労働省のウェブサイトにも情報が掲載されています。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"令和7年度中にキャリアパス要件（Ⅰ～Ⅲ）や職場環境等要件を整備すると計画書で約束（誓約）しましたが、もし年度末（令和8年3月末）までに整備できなかった場合はどうなりますか？ ペナルティとして加算金を返還しないといけませんか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>令和7年度の計画書で「令和8年3月末までに要件を整備し、実績報告書で報告する」と誓約した場合、年度末の実績報告の時点で整備が完了している必要があります。<\/p><p>もし期限までに整備が完了しなかった場合、加算の算定要件を満たさないため、令和7年度に受け取った処遇改善加算は返還対象となる可能性があります。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">参考資料</h2>


<div class="swell-block-postLink">			<a href="https://www.mhlw.go.jp/shogu-kaizen/index.html" class="c-blogLink -external" data-style="slim" target="_blank" rel="noopener noreferrer">
				<!-- <i class="c-blogLink__icon icon-link" role="presentation"></i> -->
				<span class="c-blogLink__icon">
					<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="swl-svg-externalLink __svg" width="1em" height="1em" viewBox="0 0 48 48" role="img" aria-hidden="true" focusable="false"><path d="M44 2H30c-1.1 0-2 .9-2 2s.9 2 2 2h9.2L24 21.2c-.8.8-.8 2 0 2.8s2 .8 2.8 0L42 8.8V18c0 1.1.9 2 2 2s2-.9 2-2V4c0-1.1-.9-2-2-2z" /><path d="M41 27c-1.1 0-2 .9-2 2v10c0 1.1-.9 2-2 2H9c-1.1 0-2-.9-2-2V11c0-1.1.9-2 2-2h10c1.1 0 2-.9 2-2s-.9-2-2-2H9c-3.3 0-6 2.7-6 6v28c0 3.3 2.7 6 6 6h28c3.3 0 6-2.7 6-6V29c0-1.1-.9-2-2-2z" /></svg>				</span>
				<span class="c-blogLink__text">介護職員の処遇改善：TOP・制度概要 | 厚生労働省</span>
			</a>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/hukushi_kaigo/shougaishahukushi/minaoshi/index_00007.html" class="c-blogLink -external" data-style="slim" target="_blank" rel="noopener noreferrer">
				<!-- <i class="c-blogLink__icon icon-link" role="presentation"></i> -->
				<span class="c-blogLink__icon">
					<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="swl-svg-externalLink __svg" width="1em" height="1em" viewBox="0 0 48 48" role="img" aria-hidden="true" focusable="false"><path d="M44 2H30c-1.1 0-2 .9-2 2s.9 2 2 2h9.2L24 21.2c-.8.8-.8 2 0 2.8s2 .8 2.8 0L42 8.8V18c0 1.1.9 2 2 2s2-.9 2-2V4c0-1.1-.9-2-2-2z" /><path d="M41 27c-1.1 0-2 .9-2 2v10c0 1.1-.9 2-2 2H9c-1.1 0-2-.9-2-2V11c0-1.1.9-2 2-2h10c1.1 0 2-.9 2-2s-.9-2-2-2H9c-3.3 0-6 2.7-6 6v28c0 3.3 2.7 6 6 6h28c3.3 0 6-2.7 6-6V29c0-1.1-.9-2-2-2z" /></svg>				</span>
				<span class="c-blogLink__text">福祉・介護職員の処遇改善 ｜厚生労働省</span>
			</a>
		</div>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【訪問看護】Q&#038;Aで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e7%89%b9%e5%88%a5%e7%ae%a1%e7%90%86%e5%8a%a0%e7%ae%97/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:38:29 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/?p=24663</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>訪問看護に携わる中で、「特別管理加算」について「算定要件が複雑でよくわからない」「医療保険と介護保険でどう違うの？」「どんな記録が必要？」といった疑問をお持ちではありませんか？ 特別管理加算は、医療依存度の高い利用者さん [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】-1024x576.png" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】のイメージ画像" class="wp-image-24712" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>訪問看護に携わる中で、「特別管理加算」について「算定要件が複雑でよくわからない」「医療保険と介護保険でどう違うの？」「どんな記録が必要？」といった疑問をお持ちではありませんか？</p>



<p>特別管理加算は、医療依存度の高い利用者さんの在宅療養を支え、訪問看護ステーションの運営においても重要な加算です。特に2024年度（令和6年度）の報酬改定では、対象者の拡大や理学療法士等による訪問の減算ルールとの関連など、知っておくべき変更点がありました。</p>



<p>この記事では、訪問看護の特別管理加算について、皆さまが抱える疑問にQ&amp;A形式でわかりやすくお答えします。加算I・IIの対象となる具体的な状態から、医療保険・介護保険それぞれの算定要件、必要な届出や記録、複数事業所が関わる場合のルール、そして最新の改定情報まで、網羅的に解説します。</p>



<p>この記事を読めば、特別管理加算に関する知識が整理され、日々の業務やステーション運営に自信を持って臨めるようになるはずです。</p>



<h2 class="wp-block-heading">【基本的な考え方】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24713" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_基本的なこと：定義・目的・種類のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_基本的なこと：定義・目的・種類-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_基本的なこと：定義・目的・種類-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_基本的なこと：定義・目的・種類-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_基本的なこと：定義・目的・種類-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_基本的なこと：定義・目的・種類.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】<br>特別管理加算<br>基本的な考え方</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">訪問看護の「特別管理加算」とは、そもそも何ですか？何のためにあるのですか？</h3><div class="faq_a">
<p>訪問看護の「特別管理加算」とは、特別な医療的管理（例えば、気管カニューレの管理、留置カテーテルの管理、重度の褥瘡処置、頻回な点滴など）が必要な利用者に対して、訪問看護ステーションが計画的に管理を行った場合に、月1回算定できる加算のことです。</p>



<p>この加算の目的は、医療依存度の高い利用者が住み慣れた自宅や地域で安心して質の高い療養生活を送れるように支援すること、そして、そのような高度な管理を行う訪問看護ステーションの労力や専門性を経済的に支えることにあります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">特別管理加算には「Ⅰ」と「Ⅱ」の2種類があるようですが、何が違うのですか？</h3><div class="faq_a">
<p>はい、特別管理加算は利用者の状態や管理の重症度に応じて「特別管理加算Ⅰ」と「特別管理加算Ⅱ」に分かれています。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>特別管理加算Ⅰ:</strong> より重症度が高い、または侵襲性の高い医療処置が必要な方が対象です。具体的には、在宅での悪性腫瘍の管理（麻薬注射、化学療法など）、気管切開や気管カニューレの使用、留置カテーテル（胃ろう、尿道カテーテルなど）を使用している状態などが該当します。</li>



<li><strong>特別管理加算Ⅱ:</strong> 加算Ⅰには該当しないものの、継続的な特別な管理が必要な方が対象です。具体的には、在宅酸素療法、人工肛門・人工膀胱の管理、真皮を超える褥瘡（床ずれ）、週3日以上の点滴注射などが必要な状態が該当します。</li>
</ul>



<p>もし、一人の利用者がⅠとⅡの両方の条件を満たす場合は、重症度の高い「加算Ⅰ」が優先して算定されます。同じ月にⅠとⅡの両方を算定することはできません。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"訪問看護の「特別管理加算」とは、そもそも何ですか？何のためにあるのですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>訪問看護の「特別管理加算」とは、特別な医療的管理（例えば、気管カニューレの管理、留置カテーテルの管理、重度の褥瘡処置、頻回な点滴など）が必要な利用者に対して、訪問看護ステーションが計画的に管理を行った場合に、月1回算定できる加算のことです。<\/p><p>この加算の目的は、医療依存度の高い利用者が住み慣れた自宅や地域で安心して質の高い療養生活を送れるように支援すること、そして、そのような高度な管理を行う訪問看護ステーションの労力や専門性を経済的に支えることにあります。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"特別管理加算には「Ⅰ」と「Ⅱ」の2種類があるようですが、何が違うのですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>はい、特別管理加算は利用者の状態や管理の重症度に応じて「特別管理加算Ⅰ」と「特別管理加算Ⅱ」に分かれています。<\/p><ul><li><strong>特別管理加算Ⅰ:<\/strong> より重症度が高い、または侵襲性の高い医療処置が必要な方が対象です。具体的には、在宅での悪性腫瘍の管理（麻薬注射、化学療法など）、気管切開や気管カニューレの使用、留置カテーテル（胃ろう、尿道カテーテルなど）を使用している状態などが該当します。<\/li><li><strong>特別管理加算Ⅱ:<\/strong> 加算Ⅰには該当しないものの、継続的な特別な管理が必要な方が対象です。具体的には、在宅酸素療法、人工肛門・人工膀胱の管理、真皮を超える褥瘡（床ずれ）、週3日以上の点滴注射などが必要な状態が該当します。<\/li><\/ul><p>もし、一人の利用者がⅠとⅡの両方の条件を満たす場合は、重症度の高い「加算Ⅰ」が優先して算定されます。同じ月にⅠとⅡの両方を算定することはできません。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">【対象となる方・状態】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24714" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_対象となる方・状態のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_対象となる方・状態-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_対象となる方・状態-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_対象となる方・状態-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_対象となる方・状態-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_対象となる方・状態.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】<br>特別管理加算<br>対象となる方・状態</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">特別管理加算の対象となるのは、具体的にどのような状態の人ですか？</h3><div class="faq_a">
<p>対象となるのは、厚生労働大臣が定める特別な管理が必要な状態にある利用者です。主な状態は以下の通りです。</p>



<p><strong>【加算Ⅰ（重症度が高い方）】</strong></p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>在宅悪性腫瘍等患者指導管理を受けている（※令和6年度改定で明確化：在宅麻薬等注射指導管理、在宅腫瘍化学療法注射指導管理、在宅強心剤持続投与指導管理を含む）</li>



<li>在宅気管切開患者指導管理を受けている</li>



<li>気管カニューレを使用している</li>



<li>留置カテーテルを使用し、計画的な管理が行われている</li>
</ul>



<p><strong>【加算Ⅱ（上記以外で特別な管理が必要な方）】</strong></p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>在宅自己腹膜灌流（CAPD）、在宅血液透析（HHD）</li>



<li>在宅酸素療法（HOT）</li>



<li>在宅中心静脈栄養法（HPN/IVH）、在宅成分栄養経管栄養法</li>



<li>在宅自己導尿</li>



<li>在宅人工呼吸、在宅持続陽圧呼吸療法（CPAP）</li>



<li>在宅自己疼痛管理（PCA）</li>



<li>在宅肺高血圧症患者指導管理</li>



<li>人工肛門・人工膀胱（ストーマ）を設置している</li>



<li>真皮を超える褥瘡（床ずれ）がある</li>



<li>点滴注射が週3日以上必要（介護保険）／在宅患者訪問点滴注射管理指導料を算定（医療保険）</li>
</ul>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">留置カテーテル（胃ろう、尿道カテーテルなど）が入っていれば、必ず加算Ⅰの対象になりますか？</h3><div class="faq_a">
<p>いいえ、単にカテーテルが留置されているだけでは算定できません。訪問看護において、排液の性状・量の観察、薬剤の注入、水分バランスの計測・管理など、計画的な管理が行われていることが必要です。例えば、中心静脈ポートが留置されていても、訪問看護で薬剤注入などが行われていない場合は算定できません。記録で計画的な管理内容を示す必要があります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">褥瘡（床ずれ）は、どの程度の深さなら加算Ⅱの対象になりますか？また、記録で注意することはありますか？</h3><div class="faq_a">
<p>褥瘡が特別管理加算Ⅱの対象となるのは、深さが真皮を超えている状態（NPUAP分類Ⅲ度またはⅣ度、DESIGN-R分類D3、D4またはD5に相当）です。算定には、週1回以上の定期的な状態観察・アセスメント・評価（部位、サイズ、深さ、ポケット、滲出液、肉芽・壊死組織の状態、炎症・感染兆候など）を行い、発生部位や実施したケア内容について訪問看護記録書に詳細に記録することが必要です。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">点滴注射は、週に何日以上行うと加算Ⅱの対象になりますか？医師の指示についても教えてください。</h3><div class="faq_a">
<p>点滴注射の扱いは、医療保険と介護保険で異なります。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>介護保険の場合:</strong> 主治医により週3日以上の点滴注射が必要であると認められ、訪問看護師等が実際に週3日以上実施している場合に加算Ⅱの対象となります。医師の指示は「在宅患者訪問点滴注射指示書」である必要はありませんが、点滴注射の指示は原則として7日ごとに更新が必要です。週3日に満たない場合は算定できません。</li>



<li><strong>医療保険の場合:</strong> 「在宅患者訪問点滴注射管理指導料」を算定している状態が対象となります。</li>
</ul>



<p>どちらの場合も、実施内容や医師への報告状況などを記録する必要があります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">在宅酸素療法（HOT）を受けていれば、必ず特別管理加算Ⅱの対象になりますか？注意点はありますか？</h3><div class="faq_a">
<p>在宅酸素療法指導管理を受けている状態は特別管理加算Ⅱの対象となり得ますが、注意点があります。算定対象となる月において、実際に酸素吸入を行っている必要があります。もし、その月に一度も酸素吸入の実績がなければ、たとえ機器が設置されていても算定できません。日々の訪問看護記録に使用状況を記録しておくことが重要です。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">在宅自己疼痛管理（PCA）とは具体的にどのような状態ですか？飲み薬での痛み止めだけでは対象になりませんか？</h3><div class="faq_a">
<p>在宅自己疼痛管理（PCA）が特別管理加算Ⅱの対象となるのは、持続的な痛みに対して、PCAポンプなどを用いて注射薬（医療用麻薬など）を患者自身が管理している状態を指します。内服薬（飲み薬）のみで痛みをコントロールしている場合は、この加算の対象とはなりません。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">利用者が痰の吸引を必要としている場合、それだけで特別管理加算の対象になりますか？</h3><div class="faq_a">
<p>いいえ、単に吸引処置が必要であるだけでは、特別管理加算の算定対象とはなりません。ただし、気管カニューレを使用している、あるいは在宅気管切開患者指導管理を受けている状態で、それに伴い吸引が必要な場合は、特別管理加算Ⅰの対象となります。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"特別管理加算の対象となるのは、具体的にどのような状態の人ですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>対象となるのは、厚生労働大臣が定める特別な管理が必要な状態にある利用者です。主な状態は以下の通りです。<\/p><p><strong>【加算Ⅰ（重症度が高い方）】<\/strong><\/p><ul><li>在宅悪性腫瘍等患者指導管理を受けている（※令和6年度改定で明確化：在宅麻薬等注射指導管理、在宅腫瘍化学療法注射指導管理、在宅強心剤持続投与指導管理を含む）<\/li><li>在宅気管切開患者指導管理を受けている<\/li><li>気管カニューレを使用している<\/li><li>留置カテーテルを使用し、計画的な管理が行われている<\/li><\/ul><p><strong>【加算Ⅱ（上記以外で特別な管理が必要な方）】<\/strong><\/p><ul><li>在宅自己腹膜灌流（CAPD）、在宅血液透析（HHD）<\/li><li>在宅酸素療法（HOT）<\/li><li>在宅中心静脈栄養法（HPN\/IVH）、在宅成分栄養経管栄養法<\/li><li>在宅自己導尿<\/li><li>在宅人工呼吸、在宅持続陽圧呼吸療法（CPAP）<\/li><li>在宅自己疼痛管理（PCA）<\/li><li>在宅肺高血圧症患者指導管理<\/li><li>人工肛門・人工膀胱（ストーマ）を設置している<\/li><li>真皮を超える褥瘡（床ずれ）がある<\/li><li>点滴注射が週3日以上必要（介護保険）／在宅患者訪問点滴注射管理指導料を算定（医療保険）<\/li><\/ul>"}},{"@type":"Question","name":"留置カテーテル（胃ろう、尿道カテーテルなど）が入っていれば、必ず加算Ⅰの対象になりますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>いいえ、単にカテーテルが留置されているだけでは算定できません。訪問看護において、排液の性状・量の観察、薬剤の注入、水分バランスの計測・管理など、計画的な管理が行われていることが必要です。例えば、中心静脈ポートが留置されていても、訪問看護で薬剤注入などが行われていない場合は算定できません。記録で計画的な管理内容を示す必要があります。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"褥瘡（床ずれ）は、どの程度の深さなら加算Ⅱの対象になりますか？また、記録で注意することはありますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>褥瘡が特別管理加算Ⅱの対象となるのは、深さが真皮を超えている状態（NPUAP分類Ⅲ度またはⅣ度、DESIGN-R分類D3、D4またはD5に相当）です。算定には、週1回以上の定期的な状態観察・アセスメント・評価（部位、サイズ、深さ、ポケット、滲出液、肉芽・壊死組織の状態、炎症・感染兆候など）を行い、発生部位や実施したケア内容について訪問看護記録書に詳細に記録することが必要です。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"点滴注射は、週に何日以上行うと加算Ⅱの対象になりますか？医師の指示についても教えてください。","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>点滴注射の扱いは、医療保険と介護保険で異なります。<\/p><ul><li><strong>介護保険の場合:<\/strong> 主治医により週3日以上の点滴注射が必要であると認められ、訪問看護師等が実際に週3日以上実施している場合に加算Ⅱの対象となります。医師の指示は「在宅患者訪問点滴注射指示書」である必要はありませんが、点滴注射の指示は原則として7日ごとに更新が必要です。週3日に満たない場合は算定できません。<\/li><li><strong>医療保険の場合:<\/strong> 「在宅患者訪問点滴注射管理指導料」を算定している状態が対象となります。<\/li><\/ul><p>どちらの場合も、実施内容や医師への報告状況などを記録する必要があります。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"在宅酸素療法（HOT）を受けていれば、必ず特別管理加算Ⅱの対象になりますか？注意点はありますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>在宅酸素療法指導管理を受けている状態は特別管理加算Ⅱの対象となり得ますが、注意点があります。算定対象となる月において、実際に酸素吸入を行っている必要があります。もし、その月に一度も酸素吸入の実績がなければ、たとえ機器が設置されていても算定できません。日々の訪問看護記録に使用状況を記録しておくことが重要です。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"在宅自己疼痛管理（PCA）とは具体的にどのような状態ですか？飲み薬での痛み止めだけでは対象になりませんか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>在宅自己疼痛管理（PCA）が特別管理加算Ⅱの対象となるのは、持続的な痛みに対して、PCAポンプなどを用いて注射薬（医療用麻薬など）を患者自身が管理している状態を指します。内服薬（飲み薬）のみで痛みをコントロールしている場合は、この加算の対象とはなりません。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"利用者が痰の吸引を必要としている場合、それだけで特別管理加算の対象になりますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>いいえ、単に吸引処置が必要であるだけでは、特別管理加算の算定対象とはなりません。ただし、気管カニューレを使用している、あるいは在宅気管切開患者指導管理を受けている状態で、それに伴い吸引が必要な場合は、特別管理加算Ⅰの対象となります。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">【算定の条件・手続き】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24715" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_算定の条件・手続きのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_算定の条件・手続き-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_算定の条件・手続き-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_算定の条件・手続き-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_算定の条件・手続き-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_算定の条件・手続き.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】<br>特別管理加算<br>算定の条件・手続き</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">特別管理加算を算定するには、訪問看護ステーションとしてどのような条件を満たし、手続き（届出）をする必要がありますか？</h3><div class="faq_a">
<p>算定には、計画的な管理の実施と記録が共通で必要ですが、体制要件と届出は医療保険と介護保険で異なります。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>医療保険の場合</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>必須要件:</strong> 「24時間対応体制加算」を算定できる体制を整え、その旨を管轄の地方厚生（支）局に届け出ていることが必須です。特別管理加算単独での届出はできません。</li>



<li><strong>届出先:</strong> 地方厚生（支）局。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>介護保険の場合</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>必須要件ではない:</strong> 24時間対応体制（緊急時訪問看護加算）の届出は必須ではありません。ただし、体制があることが望ましいとされています。</li>



<li><strong>届出:</strong> 加算を算定する旨を、事前に事業所のある都道府県または市町村に届け出る必要があります。通常、算定開始月の前月15日までの届出が必要です。</li>



<li><strong>届出先:</strong> 都道府県または市町村。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>どちらの保険の場合も、利用者の状態に応じた訪問看護計画を作成し、計画に基づいて管理を行い、その内容を詳細に記録することが共通の要件となります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">なぜ医療保険の特別管理加算では「24時間対応体制加算の届出」が必須なのですか？</h3><div class="faq_a">
<p>医療保険の訪問看護の対象となる利用者には、急性期病院退院直後の方、難病の方、末期がんの方など、病状が不安定で急変リスクが高い場合が多いと考えられます。このような医療ニーズが高く緊急性の高い利用者への特別な管理には、日中だけでなく夜間・休日を含めた緊急時の対応能力が不可欠であるとの判断から、24時間対応体制の整備が前提条件とされていると考えられます。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">医療保険で特別管理加算を算定する場合、「緊急時訪問看護加算」自体も算定している必要がありますか？</h3><div class="faq_a">
<p>いいえ、「緊急時訪問看護加算」の算定自体は、医療保険の特別管理加算の必須要件ではありません。ただし、特別管理加算の必須要件である「24時間対応体制加算の届出」を行うためには、実質的に緊急時訪問看護加算（介護保険）と同様の、24時間連絡・対応できる体制が求められます。根底にある体制整備の考え方は共通・類似しています。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">特別管理加算を算定するには、どのような記録を残す必要がありますか？記録が不十分だとどうなりますか？</h3><div class="faq_a">
<p>加算の根拠を示すために、詳細な記録が不可欠です。主に以下の記録が必要です。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>訪問看護計画書:</strong> 加算対象となる処置や管理（褥瘡ケア、カテーテル管理など）に関する具体的な計画。</li>



<li><strong>訪問看護記録書（日々の記録）</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>褥瘡:</strong> 週1回以上の状態評価（部位、サイズ、深さ、ポケット、滲出液、肉芽・壊死組織、感染兆候など）、実施したケア内容を記録。</li>



<li><strong>点滴注射:</strong> 日時、薬剤、量、速度、ルート、実施中の観察、バイタルサイン、終了後の状態、医師の指示内容、医師への報告内容などを記録（介護保険は7日毎の指示更新確認も）。</li>



<li><strong>留置カテーテル:</strong> 挿入部の観察、固定状況、接続確認、排液の性状・量・臭い、カテーテル交換・管理、皮膚ケア、トラブル対応、水分バランス計測など、計画的な管理内容を記録。</li>



<li><strong>その他:</strong> 在宅酸素の使用状況、ストーマケア内容、自己導尿や自己疼痛管理の指導・状況確認、人工呼吸器の設定確認など、対象管理に応じた具体的な記録。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>関連記録:</strong> 主治医との連携（指示受け、報告、相談）、他職種との情報共有、緊急時対応、家族指導などの記録。</li>
</ul>



<p>記録は「計画に基づき、どのようなアセスメントと評価を経て、そのケアを実施したか」がわかるように具体的に記載することが重要です。記録が不十分な場合、加算の算定が認められない、あるいは監査等で返還を求められるリスクがあります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">特別管理加算の届出は、どのような書類（様式）で行いますか？</h3><div class="faq_a">
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>医療保険:</strong> 「24時間対応体制加算・特別管理加算に係る届出書（届出・変更・取消し）」（別紙様式2）を使用します。</li>



<li><strong>介護保険:</strong> 「緊急時訪問看護加算・特別管理体制・ターミナルケア体制に係る届出書」（別紙16）を使用します。</li>
</ul>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"特別管理加算を算定するには、訪問看護ステーションとしてどのような条件を満たし、手続き（届出）をする必要がありますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>算定には、計画的な管理の実施と記録が共通で必要ですが、体制要件と届出は医療保険と介護保険で異なります。<\/p><ul><li><strong>医療保険の場合<\/strong><ul><li><strong>必須要件:<\/strong> 「24時間対応体制加算」を算定できる体制を整え、その旨を管轄の地方厚生（支）局に届け出ていることが必須です。特別管理加算単独での届出はできません。<\/li><li><strong>届出先:<\/strong> 地方厚生（支）局。<\/li><\/ul><\/li><li><strong>介護保険の場合<\/strong><ul><li><strong>必須要件ではない:<\/strong> 24時間対応体制（緊急時訪問看護加算）の届出は必須ではありません。ただし、体制があることが望ましいとされています。<\/li><li><strong>届出:<\/strong> 加算を算定する旨を、事前に事業所のある都道府県または市町村に届け出る必要があります。通常、算定開始月の前月15日までの届出が必要です。<\/li><li><strong>届出先:<\/strong> 都道府県または市町村。<\/li><\/ul><\/li><\/ul><p>どちらの保険の場合も、利用者の状態に応じた訪問看護計画を作成し、計画に基づいて管理を行い、その内容を詳細に記録することが共通の要件となります。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"なぜ医療保険の特別管理加算では「24時間対応体制加算の届出」が必須なのですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>医療保険の訪問看護の対象となる利用者には、急性期病院退院直後の方、難病の方、末期がんの方など、病状が不安定で急変リスクが高い場合が多いと考えられます。このような医療ニーズが高く緊急性の高い利用者への特別な管理には、日中だけでなく夜間・休日を含めた緊急時の対応能力が不可欠であるとの判断から、24時間対応体制の整備が前提条件とされていると考えられます。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"医療保険で特別管理加算を算定する場合、「緊急時訪問看護加算」自体も算定している必要がありますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>いいえ、「緊急時訪問看護加算」の算定自体は、医療保険の特別管理加算の必須要件ではありません。ただし、特別管理加算の必須要件である「24時間対応体制加算の届出」を行うためには、実質的に緊急時訪問看護加算（介護保険）と同様の、24時間連絡・対応できる体制が求められます。根底にある体制整備の考え方は共通・類似しています。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"特別管理加算を算定するには、どのような記録を残す必要がありますか？記録が不十分だとどうなりますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>加算の根拠を示すために、詳細な記録が不可欠です。主に以下の記録が必要です。<\/p><ul><li><strong>訪問看護計画書:<\/strong> 加算対象となる処置や管理（褥瘡ケア、カテーテル管理など）に関する具体的な計画。<\/li><li><strong>訪問看護記録書（日々の記録）<\/strong><ul><li><strong>褥瘡:<\/strong> 週1回以上の状態評価（部位、サイズ、深さ、ポケット、滲出液、肉芽・壊死組織、感染兆候など）、実施したケア内容を記録。<\/li><li><strong>点滴注射:<\/strong> 日時、薬剤、量、速度、ルート、実施中の観察、バイタルサイン、終了後の状態、医師の指示内容、医師への報告内容などを記録（介護保険は7日毎の指示更新確認も）。<\/li><li><strong>留置カテーテル:<\/strong> 挿入部の観察、固定状況、接続確認、排液の性状・量・臭い、カテーテル交換・管理、皮膚ケア、トラブル対応、水分バランス計測など、計画的な管理内容を記録。<\/li><li><strong>その他:<\/strong> 在宅酸素の使用状況、ストーマケア内容、自己導尿や自己疼痛管理の指導・状況確認、人工呼吸器の設定確認など、対象管理に応じた具体的な記録。<\/li><\/ul><\/li><li><strong>関連記録:<\/strong> 主治医との連携（指示受け、報告、相談）、他職種との情報共有、緊急時対応、家族指導などの記録。<\/li><\/ul><p>記録は「計画に基づき、どのようなアセスメントと評価を経て、そのケアを実施したか」がわかるように具体的に記載することが重要です。記録が不十分な場合、加算の算定が認められない、あるいは監査等で返還を求められるリスクがあります。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"特別管理加算の届出は、どのような書類（様式）で行いますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<ul><li><strong>医療保険:<\/strong> 「24時間対応体制加算・特別管理加算に係る届出書（届出・変更・取消し）」（別紙様式2）を使用します。<\/li><li><strong>介護保険:<\/strong> 「緊急時訪問看護加算・特別管理体制・ターミナルケア体制に係る届出書」（別紙16）を使用します。<\/li><\/ul>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">【医療保険と介護保険の違い】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24716" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_医療保険と介護保険の違いのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_医療保険と介護保険の違い-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_医療保険と介護保険の違い-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_医療保険と介護保険の違い-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_医療保険と介護保険の違い-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_医療保険と介護保険の違い.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】<br>特別管理加算<br>医療保険と介護保険の違い</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">医療保険と介護保険で、特別管理加算のルールは具体的にどう違うのですか？</h3><div class="faq_a">
<p><strong>A15:</strong> 共通点も多いですが、運用上の重要な違いがあります。主な違いは以下の表の通りです。</p>



<figure class="wp-block-table has-small-font-size"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><th><span class="swl-cell-text-centered">項目</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">医療保険</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">介護保険</span></th></tr><tr><td><strong>算定額/単位数</strong></td><td>Ⅰ相当：5,000円/月<br>Ⅱ相当：2,500円/月</td><td>Ⅰ：500単位/月<br>Ⅱ：250単位/月</td></tr><tr><td><strong>必須となる体制</strong></td><td>24時間対応体制加算の届出が必須</td><td>特になし<br>（緊急時連絡体制の整備は望ましい）</td></tr><tr><td><strong>複数事業所による算定</strong></td><td>可能<br>（各事業所が要件を満たせば）</td><td>不可<br>（1利用者につき1事業所のみ、事業所間で合議が必要）</td></tr><tr><td><strong>区分支給限度基準額</strong></td><td>制度上なし</td><td>対象外<br>（限度額に含まれない）</td></tr><tr><td><strong>届出先</strong></td><td>地方厚生（支）局</td><td>都道府県・市町村</td></tr></tbody></table></figure>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">一人の利用者に複数の訪問看護ステーションが関わっている場合、特別管理加算はどうなりますか？</h3><div class="faq_a">
<p>医療保険と介護保険で扱いが異なります。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>医療保険の場合:</strong> それぞれの訪問看護ステーションが算定要件（24時間対応体制の届出を含む）を満たしていれば、各ステーションで特別管理加算を算定することが可能です。</li>



<li><strong>介護保険の場合:</strong> 一人の利用者に対して特別管理加算を算定できるのは、いずれか1か所の訪問看護ステーションのみです。どのステーションが算定するかは、関係するステーション間で話し合って（合議して）決める必要があります。</li>
</ul>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">介護保険の特別管理加算は、区分支給限度基準額に含まれますか？</h3><div class="faq_a">
<p>いいえ、介護保険の特別管理加算は、区分支給限度基準額の算定対象外です。つまり、この加算を算定しても、利用者の月々の介護保険サービス利用可能枠（限度額）を圧迫することはありません。これは、医療依存度が高い方が費用を心配せずに必要なサービスを受けられるようにするための配慮です。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"医療保険と介護保険で、特別管理加算のルールは具体的にどう違うのですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p><strong>A15:<\/strong> 共通点も多いですが、運用上の重要な違いがあります。主な違いは以下の表の通りです。<\/p>項目医療保険介護保険<strong>算定額\/単位数<\/strong>Ⅰ相当：5,000円\/月<br>Ⅱ相当：2,500円\/月Ⅰ：500単位\/月<br>Ⅱ：250単位\/月<strong>必須となる体制<\/strong>24時間対応体制加算の届出が必須特になし<br>（緊急時連絡体制の整備は望ましい）<strong>複数事業所による算定<\/strong>可能<br>（各事業所が要件を満たせば）不可<br>（1利用者につき1事業所のみ、事業所間で合議が必要）<strong>区分支給限度基準額<\/strong>制度上なし対象外<br>（限度額に含まれない）<strong>届出先<\/strong>地方厚生（支）局都道府県・市町村"}},{"@type":"Question","name":"一人の利用者に複数の訪問看護ステーションが関わっている場合、特別管理加算はどうなりますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>医療保険と介護保険で扱いが異なります。<\/p><ul><li><strong>医療保険の場合:<\/strong> それぞれの訪問看護ステーションが算定要件（24時間対応体制の届出を含む）を満たしていれば、各ステーションで特別管理加算を算定することが可能です。<\/li><li><strong>介護保険の場合:<\/strong> 一人の利用者に対して特別管理加算を算定できるのは、いずれか1か所の訪問看護ステーションのみです。どのステーションが算定するかは、関係するステーション間で話し合って（合議して）決める必要があります。<\/li><\/ul>"}},{"@type":"Question","name":"介護保険の特別管理加算は、区分支給限度基準額に含まれますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>いいえ、介護保険の特別管理加算は、区分支給限度基準額の算定対象外です。つまり、この加算を算定しても、利用者の月々の介護保険サービス利用可能枠（限度額）を圧迫することはありません。これは、医療依存度が高い方が費用を心配せずに必要なサービスを受けられるようにするための配慮です。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">【算定・請求について】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24717" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_算定・請求についてのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_算定・請求について-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_算定・請求について-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_算定・請求について-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_算定・請求について-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_算定・請求について.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】<br>特別管理加算<br>算定・請求について</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">介護保険の特別管理加算は、具体的にいつ、どのように請求（算定）するのですか？</h3><div class="faq_a">
<p>介護保険の特別管理加算は、原則として、その月の最初の介護保険給付対象となる訪問看護を行った日に、その日の訪問看護費（所定単位数）に加算して請求します。月1回の定額（単位数）算定となります。医療保険の場合は、訪問看護療養費明細書に記載して請求します。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"介護保険の特別管理加算は、具体的にいつ、どのように請求（算定）するのですか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>介護保険の特別管理加算は、原則として、その月の最初の介護保険給付対象となる訪問看護を行った日に、その日の訪問看護費（所定単位数）に加算して請求します。月1回の定額（単位数）算定となります。医療保険の場合は、訪問看護療養費明細書に記載して請求します。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">【関連サービス・加算】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24718" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_関連サービス・加算のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_関連サービス・加算-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_関連サービス・加算-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_関連サービス・加算-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_関連サービス・加算-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_関連サービス・加算.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】<br>特別管理加算<br>関連サービス・加算</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">特別管理加算は、通常の訪問看護サービス以外でも算定されることはありますか？また、複数のサービスを利用している場合の注意点は？</h3><div class="faq_a">
<p>はい、訪問看護サービス以外にも、「看護小規模多機能型居宅介護（看多機）」や「定期巡回・随時対応型訪問介護看護」においても、同様の趣旨で特別管理加算（またはそれに準ずる加算）が設定されている場合があります。</p>



<p>ただし、注意点として、同一月内に、例えば介護保険の訪問看護で特別管理加算を算定した場合、同月に定期巡回・随時対応型訪問介護看護や看護小規模多機能型居宅介護で同様の加算を算定することはできません（逆も同様です）。医療保険の訪問看護とも重複して算定できません。これは、同じ管理状態に対して複数のサービスから二重に評価されることを防ぐためです。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">令和6年度改定で新設された「専門管理加算」とは何ですか？特別管理加算との関係は？</h3><div class="faq_a">
<p>「専門管理加算」（250単位/月）は、令和6年度改定で新設された加算です。これは、緩和ケア、褥瘡ケア、人工肛門・膀胱ケアに関する専門的な研修を修了した看護師などが、その専門知識を活かして計画的な管理を行った場合に算定できます。</p>



<p>特別管理加算とは別の加算であり、算定要件を満たせば、特別管理加算と併せて算定することが可能です。専門性の高い看護をさらに評価する目的で導入されました。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"特別管理加算は、通常の訪問看護サービス以外でも算定されることはありますか？また、複数のサービスを利用している場合の注意点は？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>はい、訪問看護サービス以外にも、「看護小規模多機能型居宅介護（看多機）」や「定期巡回・随時対応型訪問介護看護」においても、同様の趣旨で特別管理加算（またはそれに準ずる加算）が設定されている場合があります。<\/p><p>ただし、注意点として、同一月内に、例えば介護保険の訪問看護で特別管理加算を算定した場合、同月に定期巡回・随時対応型訪問介護看護や看護小規模多機能型居宅介護で同様の加算を算定することはできません（逆も同様です）。医療保険の訪問看護とも重複して算定できません。これは、同じ管理状態に対して複数のサービスから二重に評価されることを防ぐためです。<\/p>"}},{"@type":"Question","name":"令和6年度改定で新設された「専門管理加算」とは何ですか？特別管理加算との関係は？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>「専門管理加算」（250単位\/月）は、令和6年度改定で新設された加算です。これは、緩和ケア、褥瘡ケア、人工肛門・膀胱ケアに関する専門的な研修を修了した看護師などが、その専門知識を活かして計画的な管理を行った場合に算定できます。<\/p><p>特別管理加算とは別の加算であり、算定要件を満たせば、特別管理加算と併せて算定することが可能です。専門性の高い看護をさらに評価する目的で導入されました。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">【令和6年度（2024年度）改定の影響】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24719" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_令和6年度（2024年度）改定の影響のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_令和6年度（2024年度）改定の影響-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_令和6年度（2024年度）改定の影響-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_令和6年度（2024年度）改定の影響-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_令和6年度（2024年度）改定の影響-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_令和6年度（2024年度）改定の影響.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】<br>特別管理加算<br>令和6年度（2024年度）改定の影響</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">令和6年度（2024年度）の改定で、特別管理加算に関して何か変更点はありましたか？</h3><div class="faq_a">
<p>はい、主に以下の変更点がありました。</p>



<ol class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li><strong>加算Ⅰの対象者拡大:</strong> 医療保険・介護保険ともに、加算Ⅰ（重症度が高い方）の対象に以下の3つの在宅療養指導管理が追加されました。
<ul class="wp-block-list">
<li>在宅麻薬等注射指導管理</li>



<li>在宅腫瘍化学療法注射指導管理</li>



<li>在宅強心剤持続投与指導管理 （これにより、在宅での緩和ケアや高度な薬物療法を行う利用者への評価が手厚くなりました。）</li>
</ul>
</li>



<li><strong>関連制度の変更（リハビリ減算導入）:</strong> 理学療法士等による訪問看護に関する新たな減算規定が導入され、その回避要件の一つに特別管理加算等の算定実績が含まれたことで、特別管理加算の経営上の重要性が増しました。</li>
</ol>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">令和6年度改定で導入された「理学療法士等による訪問看護の減算」について、もう少し詳しく教えてください。特別管理加算との関係は？</h3><div class="faq_a">
<p>この減算は、訪問看護ステーションが看護中心の役割を果たすことを促すルールです。以下のいずれかに該当する場合、理学療法士・作業療法士・言語聴覚士（PT・OT・ST）による訪問1回あたり8単位が減算されます（令和6年6月1日施行）。</p>



<ol class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li><strong>前年度の訪問回数比較:</strong> 前年度にPT・OT・STによる訪問回数が、看護職員による訪問回数を超えている場合（訪問看護費と介護予防訪問看護費を合算してカウント）。</li>



<li><strong>加算の算定実績:</strong> 算定月の前6か月間に、「緊急時訪問看護加算」「特別管理加算（ⅠまたはⅡ）」「看護体制強化加算」のいずれも算定していない場合（前6か月に1件でも実績があれば回避可）。</li>
</ol>



<p><strong>特別管理加算との関係:</strong> この減算ルールにより、PT・OT・STの訪問が多いステーションは、看護職員の訪問を増やすか、あるいは緊急時対応や重度者対応の体制・実績を示す必要があります。特別管理加算を算定することは、減算を回避する手段の一つとなり、ステーションにとってその戦略的重要性は格段に高まりました。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"令和6年度（2024年度）の改定で、特別管理加算に関して何か変更点はありましたか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>はい、主に以下の変更点がありました。<\/p><ol><li><strong>加算Ⅰの対象者拡大:<\/strong> 医療保険・介護保険ともに、加算Ⅰ（重症度が高い方）の対象に以下の3つの在宅療養指導管理が追加されました。<ul><li>在宅麻薬等注射指導管理<\/li><li>在宅腫瘍化学療法注射指導管理<\/li><li>在宅強心剤持続投与指導管理 （これにより、在宅での緩和ケアや高度な薬物療法を行う利用者への評価が手厚くなりました。）<\/li><\/ul><\/li><li><strong>関連制度の変更（リハビリ減算導入）:<\/strong> 理学療法士等による訪問看護に関する新たな減算規定が導入され、その回避要件の一つに特別管理加算等の算定実績が含まれたことで、特別管理加算の経営上の重要性が増しました。<\/li><\/ol>"}},{"@type":"Question","name":"令和6年度改定で導入された「理学療法士等による訪問看護の減算」について、もう少し詳しく教えてください。特別管理加算との関係は？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>この減算は、訪問看護ステーションが看護中心の役割を果たすことを促すルールです。以下のいずれかに該当する場合、理学療法士・作業療法士・言語聴覚士（PT・OT・ST）による訪問1回あたり8単位が減算されます（令和6年6月1日施行）。<\/p><ol><li><strong>前年度の訪問回数比較:<\/strong> 前年度にPT・OT・STによる訪問回数が、看護職員による訪問回数を超えている場合（訪問看護費と介護予防訪問看護費を合算してカウント）。<\/li><li><strong>加算の算定実績:<\/strong> 算定月の前6か月間に、「緊急時訪問看護加算」「特別管理加算（ⅠまたはⅡ）」「看護体制強化加算」のいずれも算定していない場合（前6か月に1件でも実績があれば回避可）。<\/li><\/ol><p><strong>特別管理加算との関係:<\/strong> この減算ルールにより、PT・OT・STの訪問が多いステーションは、看護職員の訪問を増やすか、あるいは緊急時対応や重度者対応の体制・実績を示す必要があります。特別管理加算を算定することは、減算を回避する手段の一つとなり、ステーションにとってその戦略的重要性は格段に高まりました。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">【その他】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24720" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_その他のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_その他-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_その他-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_その他-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_その他-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！特別管理加算とは【2024年度改定対応】_その他.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】<br>特別管理加算<br>その他</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">リハビリ専門職の訪問が中心の場合でも、特別管理加算は算定できますか？</h3><div class="faq_a">
<p>原則として、理学療法士・作業療法士・言語聴覚士によるリハビリテーション目的の訪問が中心で、看護職員による計画的な管理が行われていないと判断される場合は、特別管理加算は算定できません。特別管理加算はあくまで「看護職員による特別な医学的管理」を評価するものであるためです。</p>
</div></div>
</div>
<script type="application/ld+json">{"@context":"https:\/\/schema.org","@id":"#FAQContents","@type":"FAQPage","mainEntity":[{"@type":"Question","name":"リハビリ専門職の訪問が中心の場合でも、特別管理加算は算定できますか？","acceptedAnswer":{"@type":"Answer","text":"<p>原則として、理学療法士・作業療法士・言語聴覚士によるリハビリテーション目的の訪問が中心で、看護職員による計画的な管理が行われていないと判断される場合は、特別管理加算は算定できません。特別管理加算はあくまで「看護職員による特別な医学的管理」を評価するものであるためです。<\/p>"}}]}</script>



<h2 class="wp-block-heading">参考資料</h2>


<div class="swell-block-postLink">			<a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/newpage_38790.html" class="c-blogLink -external" data-style="slim" target="_blank" rel="noopener noreferrer">
				<!-- <i class="c-blogLink__icon icon-link" role="presentation"></i> -->
				<span class="c-blogLink__icon">
					<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="swl-svg-externalLink __svg" width="1em" height="1em" viewBox="0 0 48 48" role="img" aria-hidden="true" focusable="false"><path d="M44 2H30c-1.1 0-2 .9-2 2s.9 2 2 2h9.2L24 21.2c-.8.8-.8 2 0 2.8s2 .8 2.8 0L42 8.8V18c0 1.1.9 2 2 2s2-.9 2-2V4c0-1.1-.9-2-2-2z" /><path d="M41 27c-1.1 0-2 .9-2 2v10c0 1.1-.9 2-2 2H9c-1.1 0-2-.9-2-2V11c0-1.1.9-2 2-2h10c1.1 0 2-.9 2-2s-.9-2-2-2H9c-3.3 0-6 2.7-6 6v28c0 3.3 2.7 6 6 6h28c3.3 0 6-2.7 6-6V29c0-1.1-.9-2-2-2z" /></svg>				</span>
				<span class="c-blogLink__text">令和６年度介護報酬改定について &#8211; 厚生労働省</span>
			</a>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/0000188411_00045.html" class="c-blogLink -external" data-style="slim" target="_blank" rel="noopener noreferrer">
				<!-- <i class="c-blogLink__icon icon-link" role="presentation"></i> -->
				<span class="c-blogLink__icon">
					<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="swl-svg-externalLink __svg" width="1em" height="1em" viewBox="0 0 48 48" role="img" aria-hidden="true" focusable="false"><path d="M44 2H30c-1.1 0-2 .9-2 2s.9 2 2 2h9.2L24 21.2c-.8.8-.8 2 0 2.8s2 .8 2.8 0L42 8.8V18c0 1.1.9 2 2 2s2-.9 2-2V4c0-1.1-.9-2-2-2z" /><path d="M41 27c-1.1 0-2 .9-2 2v10c0 1.1-.9 2-2 2H9c-1.1 0-2-.9-2-2V11c0-1.1.9-2 2-2h10c1.1 0 2-.9 2-2s-.9-2-2-2H9c-3.3 0-6 2.7-6 6v28c0 3.3 2.7 6 6 6h28c3.3 0 6-2.7 6-6V29c0-1.1-.9-2-2-2z" /></svg>				</span>
				<span class="c-blogLink__text">令和６年度診療報酬改定について &#8211; 厚生労働省</span>
			</a>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001195509.pdf" class="c-blogLink -external" data-style="slim" target="_blank" rel="noopener noreferrer">
				<!-- <i class="c-blogLink__icon icon-link" role="presentation"></i> -->
				<span class="c-blogLink__icon">
					<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="swl-svg-externalLink __svg" width="1em" height="1em" viewBox="0 0 48 48" role="img" aria-hidden="true" focusable="false"><path d="M44 2H30c-1.1 0-2 .9-2 2s.9 2 2 2h9.2L24 21.2c-.8.8-.8 2 0 2.8s2 .8 2.8 0L42 8.8V18c0 1.1.9 2 2 2s2-.9 2-2V4c0-1.1-.9-2-2-2z" /><path d="M41 27c-1.1 0-2 .9-2 2v10c0 1.1-.9 2-2 2H9c-1.1 0-2-.9-2-2V11c0-1.1.9-2 2-2h10c1.1 0 2-.9 2-2s-.9-2-2-2H9c-3.3 0-6 2.7-6 6v28c0 3.3 2.7 6 6 6h28c3.3 0 6-2.7 6-6V29c0-1.1-.9-2-2-2z" /></svg>				</span>
				<span class="c-blogLink__text">介 護 報 酬 の 算 定 構 造</span>
			</a>
		</div>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>法人税の確定申告ガイド：初めてでも分かる！申告の流れ・必要書類・期限・e-Taxまで徹底解説</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e6%b3%95%e4%ba%ba-%e7%a2%ba%e5%ae%9a%e7%94%b3%e5%91%8a/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:37:47 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/?p=24132</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/法人税の確定申告ガイド-初めてでも分かる！-申告の流れ・必要書類・期限・e-Taxまで-徹底解説-1024x576.jpg" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>「会社を設立したけれど、確定申告ってどうやるの？」 「法人税の申告期限が近いけど、何から手をつければいいかわからない…」 会社の経営者や経理担当者にとって、年に一度の法人税の確定申告は避けて通れない重要な業務です。しかし [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/法人税の確定申告ガイド-初めてでも分かる！-申告の流れ・必要書類・期限・e-Taxまで-徹底解説-1024x576.jpg" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/法人税の確定申告ガイド-初めてでも分かる！-申告の流れ・必要書類・期限・e-Taxまで-徹底解説-1024x576.jpg" alt="法人税の確定申告ガイド 初めてでも分かる！ 申告の流れ・必要書類・期限・e-Taxまで 徹底解説のメイン画像" class="wp-image-24187" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/法人税の確定申告ガイド-初めてでも分かる！-申告の流れ・必要書類・期限・e-Taxまで-徹底解説-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/法人税の確定申告ガイド-初めてでも分かる！-申告の流れ・必要書類・期限・e-Taxまで-徹底解説-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/法人税の確定申告ガイド-初めてでも分かる！-申告の流れ・必要書類・期限・e-Taxまで-徹底解説-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/法人税の確定申告ガイド-初めてでも分かる！-申告の流れ・必要書類・期限・e-Taxまで-徹底解説.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>「会社を設立したけれど、確定申告ってどうやるの？」 「法人税の申告期限が近いけど、何から手をつければいいかわからない…」</p>



<p>会社の経営者や経理担当者にとって、年に一度の法人税の確定申告は避けて通れない重要な業務です。しかし、その手続きは複雑で、初めての方や慣れていない方にとっては大きな負担となることも少なくありません。</p>



<p>この記事では、法人の確定申告について調べている方に向けて、<strong><span class="swl-marker mark_orange">確定申告の基本的な流れ、必要な書類、国税庁の情報源、便利なe-Taxでの電子申告方法、申告期限と遅れた場合のペナルティ、そして専門家である税理士への依頼</span></strong>について、添付ファイルと国税庁の情報を基に分かりやすく解説します。</p>



<p>この記事を読めば、法人税の確定申告に関する全体像を把握し、スムーズな申告準備を進めるための知識を得ることができます。</p>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-10"><strong><span style="text-decoration: underline;"><span class="swl-fz u-fz-l"><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2139.png" alt="ℹ" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" />税理士報酬、安く済ませませんか？</span></span></strong></p>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-0"><strong>【ブックマーク推奨】<br>たったの５分でカンタン<br>＼今すぐ無料お見積もり！／</strong></p>



<center>
<a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+5Z6WX" rel="nofollow"><img decoding="async" border="0" width="300" height="250" alt="" src="https://www27.a8.net/svt/bgt?aid=250510892087&amp;wid=001&amp;eno=01&amp;mid=s00000014783001004000&amp;mc=1" /></a><img decoding="async" border="0" width="1" height="1" src="https://www10.a8.net/0.gif?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+5Z6WX" alt="" />
</center>



<div class="swell-block-button -html red_ is-style-btn_shiny animated pulse"><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+609HU" rel="nofollow">税理士の料金を安くしたい方はコチラ</a>
<img decoding="async" border="0" width="1" height="1" src="https://www18.a8.net/0.gif?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+609HU" alt=""></div>



<h2 class="wp-block-heading">法人税の確定申告：基本の流れ5ステップ</h2>



<p>法人の確定申告は、日々の経理業務の積み重ねの上に成り立っています。一般的に、以下の5つのステップで進められます。</p>



<h3 class="wp-block-heading">法人確定申告の主要な流れ</h3>



<figure class="wp-block-table min_width20_ is-style-simple"><table><tbody><tr><td><strong>ステップ1</strong></td><td><strong>当期の取引を記帳する</strong>：事業年度のすべての取引を帳簿に正確に記録し、帳簿データと実際の残高を照合します。</td></tr><tr><td><strong>ステップ2</strong></td><td><strong>決算整理事項を確認する</strong>：事業年度をまたぐ取引を当期分と翌期以降に分け、減価償却や棚卸資産の評価などの決算整理を行います。</td></tr><tr><td><strong>ステップ3</strong></td><td><strong>決算書を作成する</strong>：貸借対照表、損益計算書、株主資本等変動計算書など、企業の財務状況を示す書類を作成します。</td></tr><tr><td><strong>ステップ4</strong></td><td><strong>申告書を提出する</strong>：作成した決算書に基づき、法人税、法人住民税、法人事業税、消費税などの申告書を作成し、所轄の税務署や都道府県税事務所などに提出します。</td></tr><tr><td><strong>ステップ5</strong></td><td><strong>提出書類を保存する</strong>：提出した決算書や申告書などの書類を、税法や会社法の規定に従って一定期間保存します。</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">ステップ1：当期の取引を記帳する</h3>



<p>まずは、事業年度中のすべての取引（売上、仕入、経費など）を正確に帳簿に記録することが基本です。日々の記帳が、正確な決算書作成と税額計算の基礎となります。期末にまとめて行うのではなく、日頃からこまめに記帳することが、作業負担の軽減とミスの防止につながります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">ステップ2：決算整理で帳簿を確定させる</h3>



<p>決算日を迎えたら、帳簿の数値を最終的に確定させるための「決算整理」を行います。具体的には、棚卸資産の評価、固定資産の減価償却費の計上、売掛金や買掛金の整理、引当金の計上など、その事業年度の損益や財産状況を正確に反映させるための調整作業です。</p>



<h3 class="wp-block-heading">ステップ3：決算書（貸借対照表・損益計算書など）を作成する</h3>



<p>決算整理後の帳簿に基づいて、企業の財政状態を示す「貸借対照表（B/S）」、経営成績を示す「損益計算書（P/L）」、純資産の状況を示す「株主資本等変動計算書（S/S）」などの決算書を作成します。上場企業などは「キャッシュフロー計算書（C/F）」も作成しますが、非上場企業にはキャッシュフロー計算書の作成義務はありません。その他、「個別注記表」や「勘定科目内訳書」、「事業概況説明書」なども作成が必要です。</p>



<h3 class="wp-block-heading">ステップ4：申告書を作成し、税務署等へ提出する</h3>



<p>作成した決算書を基に、法人税、法人住民税、法人事業税、消費税などの税金の申告書を作成します。税金の種類によって申告先が異なり、法人税と消費税は税務署へ、法人住民税と法人事業税は都道府県税事務所や市町村役場へ提出します。申告と納税の期限は、原則として事業年度終了日の翌日から2ヶ月以内です。</p>



<h3 class="wp-block-heading">ステップ5：提出した書類を保管する（保存期間）</h3>



<p>提出した決算書（貸借対照表、損益計算書など）は、税法上は原則7年間、会社法上は10年間の保存が義務付けられています。より長い期間である10年間を目安に保存しておくと安心です。申告書自体に税法上の保存期間の定めはありませんが、決算書と共に保管しておくことが推奨されます。</p>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-10"><strong><span style="text-decoration: underline;"><span class="swl-fz u-fz-l"><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2139.png" alt="ℹ" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" />税理士報酬、安く済ませませんか？</span></span></strong></p>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-0"><strong>【ブックマーク推奨】<br>たったの５分でカンタン<br>＼今すぐ無料お見積もり！／</strong></p>



<center>
<a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+5Z6WX" rel="nofollow"><img decoding="async" border="0" width="300" height="250" alt="" src="https://www27.a8.net/svt/bgt?aid=250510892087&amp;wid=001&amp;eno=01&amp;mid=s00000014783001004000&amp;mc=1" /></a><img decoding="async" border="0" width="1" height="1" src="https://www10.a8.net/0.gif?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+5Z6WX" alt="" />
</center>



<div class="swell-block-button -html red_ is-style-btn_shiny animated pulse"><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+609HU" rel="nofollow">税理士の料金を安くしたい方はコチラ</a>
<img decoding="async" border="0" width="1" height="1" src="https://www18.a8.net/0.gif?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+609HU" alt=""></div>



<h2 class="wp-block-heading">法人税の確定申告に必要な書類一覧と入手方法</h2>



<p>確定申告に必要な書類は、申告する税金の種類によって異なります。主なものを以下にまとめました。</p>



<h3 class="wp-block-heading">法人確定申告に必要な主な書類</h3>



<figure class="wp-block-table min_width30_ has-small-font-size"><table class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><th><span class="swl-cell-text-centered">税目</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">主な必要書類</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">入手先/備考</span></th></tr><tr><th>法人税・地方法人税</th><td>法人税申告書及び地方法人税申告書（各種別表）、適用額明細書、法人事業概況説明書（または会社事業概況書）、勘定科目内訳明細書、決算報告書</td><td>国税庁ウェブサイト、税務署</td></tr><tr><th>消費税・地方消費税</th><td>消費税及び地方消費税の確定申告書（一般用・簡易課税用）、付表、消費税の還付申告に関する明細書（該当する場合）</td><td>国税庁ウェブサイト、税務署</td></tr><tr><th>法人事業税・法人住民税</th><td>法人事業税・法人住民税申告書（第6号様式、第20号様式など）、別表（各自治体による）、均等割額の計算に関する明細書</td><td>国税庁・各都道府県・市町村ウェブサイト、税務署・役所窓口</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">【特に重要な書類】</h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>法人税申告書（別表）</strong>: 法人税額や所得を計算するための中心となる書類で、多数の「別表」で構成されます。特に別表一、二、四、五(一)、五(二)は、多くの法人が提出する必要があります。</li>



<li><strong>決算報告書</strong>: 貸借対照表、損益計算書、株主資本等変動計算書、個別注記表など、株主総会で承認された決算書類一式です。</li>



<li><strong>勘定科目内訳明細書</strong>: 決算書の各勘定科目の内訳を示す詳細な書類です。</li>



<li><strong>法人事業概況説明書</strong>: 法人の事業内容や従業員数などを記載する書類です。（資本金1億円以上の法人は「会社事業概況書」を提出）</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">【書類の入手方法】</h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>国税に関する書類（法人税・消費税など）</strong>: 国税庁のウェブサイトからダウンロードできます。税務署の窓口でも入手可能です。</li>



<li><strong>地方税に関する書類（法人事業税・法人住民税）</strong>: 各都道府県や市町村のウェブサイトからダウンロードできます。郵送で送られてくる場合や、窓口で受け取ることも可能です。</li>



<li><strong>会計ソフト</strong>: 会計ソフトを利用している場合、決算書や一部の申告関連書類を自動で作成できる機能がついていることが多いです。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">【国税庁公式情報】法人税確定申告の情報収集はここから！</h3>



<p>法人税の確定申告に関する正確な情報は、国税庁が提供する以下の情報源から入手できます。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-num_circle">
<li><strong>国税庁ウェブサイト (www.nta.go.jp)</strong>: 法人税に関する最も信頼性が高く、包括的な情報源です。
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>「法人の方」ページ</strong>: 法人向けの申告・届出手続き、税金（法人税、消費税、源泉所得税など）の情報が集約されています。
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.nta.go.jp/users/hojin/index.htm" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.nta.go.jp/users/hojin/index.htm</a></li>
</ul>
</li>



<li><strong>「タックスアンサー」</strong>: よくある税務上の質問と回答が掲載されており、法人税に関する疑問解決に役立ちます。
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.nta.go.jp/taxes/shiraberu/taxanswer/index2.htm" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.nta.go.jp/taxes/shiraberu/taxanswer/index2.htm</a></li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>e-Tax（国税電子申告・納税システム）</strong>: 国税に関する電子申告・納税に関する情報やソフトウェアが提供されています。
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.e-tax.nta.go.jp/hojin.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.e-tax.nta.go.jp/hojin.html</a></li>
</ul>
</li>



<li><strong>eLTAX（地方税ポータルシステム）</strong>: 地方税に関する電子申告・納税に関する情報やソフトウェアが提供されています。
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.eltax.lta.go.jp/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.eltax.lta.go.jp/</a></li>
</ul>
</li>
</ul>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-10"><strong><span style="text-decoration: underline;"><span class="swl-fz u-fz-l"><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2139.png" alt="ℹ" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" />税理士報酬、安く済ませませんか？</span></span></strong></p>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-0"><strong>【ブックマーク推奨】<br>たったの５分でカンタン<br>＼今すぐ無料お見積もり！／</strong></p>



<center>
<a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+5Z6WX" rel="nofollow"><img decoding="async" border="0" width="300" height="250" alt="" src="https://www27.a8.net/svt/bgt?aid=250510892087&amp;wid=001&amp;eno=01&amp;mid=s00000014783001004000&amp;mc=1" /></a><img decoding="async" border="0" width="1" height="1" src="https://www10.a8.net/0.gif?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+5Z6WX" alt="" />
</center>



<div class="swell-block-button -html red_ is-style-btn_shiny animated pulse"><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+609HU" rel="nofollow">税理士の料金を安くしたい方はコチラ</a>
<img decoding="async" border="0" width="1" height="1" src="https://www18.a8.net/0.gif?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+609HU" alt=""></div>



<h2 class="wp-block-heading">【オンラインで完結】e-Tax・eLTAXによる電子申告の方法</h2>



<p>e-Tax（国税）やeLTAX（地方税）を利用すれば、税務署などに行かずにインターネット経由で法人税の申告・納税が可能です。e-Taxについては、以下の手順で進めます。</p>



<h3 class="wp-block-heading">1. e-Tax利用の事前準備</h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-num_circle">
<li><strong>利用者識別番号の取得</strong>: e-Tax公式サイトからのオンライン申請、書面での届出、税理士経由などで取得します。</li>



<li><strong>電子証明書の準備</strong>: 法人の代表者のマイナンバーカード、または商業登記に基づく電子証明書などを準備します。ICカードの場合はICカードリーダライタも必要です。（スマートフォンで代用できる場合もあります）</li>



<li><strong>e-Taxソフトの準備</strong>: 国税庁提供のe-Taxソフト（WEB版、ダウンロード版など）から、自社の環境に合ったものを準備します。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">2. 申告データの作成・送信手順</h3>



<ol class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li>準備した電子証明書をe-Taxソフトに登録します。</li>



<li>e-Taxソフトを利用して、法人税の申告データを作成します。</li>



<li>作成した申告データに電子署名を行います。</li>



<li>e-Taxを通じて申告データを送信します。</li>



<li>送信後、受付結果などをe-Taxのメッセージボックスで確認します。</li>
</ol>



<h3 class="wp-block-heading">3. 電子納税の方法</h3>



<p>申告後、メッセージボックスに届く「納付区分番号通知」を利用して、ダイレクト納付（口座引落）やインターネットバンキングなどで納税できます。電子納税自体は電子証明書がなくても可能です。</p>



<h3 class="wp-block-heading">5. eLTAXについて</h3>



<p>法人の電子申告は、e-Taxのみでは完結せず、別途eLTAXによる地方税の申告と納税が必要となります。大まかな流れはe-Taxと変わりませんが、eLTAXによる手続の方がやや煩雑なものとなっています。</p>



<h3 class="wp-block-heading">6. 大法人の電子申告義務化について</h3>



<p>資本金1億円超などの一定の大法人は、法人税、消費税、法人住民税、法人事業税の申告について、e-Tax（国税）およびeLTAX（地方税）による電子申告が義務付けられています。</p>



<h2 class="wp-block-heading">法人の種類や規模で確定申告は変わる？</h2>



<p>確定申告の手続きは、法人の形態や規模によって一部異なります。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>株式会社と合同会社の違い</strong>:</span>
<ul class="wp-block-list">
<li>どちらも法人税等の申告義務は同じです。</li>



<li>決算書の承認プロセスが異なります（株式会社は株主総会、合同会社は社員総会・社員の同意など）。</li>



<li>株式会社には原則として決算公告義務がありますが、合同会社にはありません。</li>
</ul>
</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>大法人と中小法人の違い</strong>:</span>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>税率</strong>: 中小法人（資本金1億円以下など）は、一定の所得金額まで法人税の軽減税率が適用されます。</li>



<li><strong>税制優遇</strong>: 中小法人には、特定の税額控除や特別償却などの優遇措置が多く設けられています。</li>



<li><strong>電子申告義務</strong>: 大法人（資本金1億円超など）は電子申告が義務化されています。</li>



<li><strong>外形標準課税</strong>: 大法人などには、所得だけでなく資本金や付加価値額なども課税ベースとなる外形標準課税が適用される場合があります。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">【重要】法人税の確定申告期限と遅れた場合のペナルティ</h2>



<h3 class="wp-block-heading">申告・納付期限はいつ？</h3>



<p>法人税、法人住民税、法人事業税、消費税の申告・納付期限は、原則として<strong><span class="swl-marker mark_orange">事業年度終了日の翌日から2ヶ月以内</span></strong>です。例えば、3月決算の法人の場合は、5月末日が期限となります。期限日が土日祝日の場合は、翌営業日が期限となります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">期限を過ぎた場合のペナルティ</h3>



<p>確定申告期限を過ぎてしまうと、以下のようなペナルティが課される可能性があります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">日本の法人確定申告の遅延に対するペナルティ</h3>



<figure class="wp-block-table min_width20_"><table class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><th>ペナルティの種類</th><th>説明</th><th>一般的な税率/条件</th></tr><tr><th><strong>延滞税</strong></th><td>納付期限までに税金を納付しなかった場合に課される<strong><span class="swl-marker mark_orange">利息</span></strong>に相当する税金</td><td>納付期限から2か月までは<strong><span class="swl-marker mark_orange">7.3%</span></strong>、それを超える場合は<strong><span class="swl-marker mark_orange">14.6%</span></strong></td></tr><tr><th><strong>無申告加算税</strong></th><td>申告期限までに確定申告書を提出しなかった場合に課されるペナルティ</td><td>納付すべき税額50万円までの部分<strong><span class="swl-marker mark_orange">15%</span></strong>、50万円超300万円までの部分<strong><span class="swl-marker mark_orange">15%</span></strong>、300万円超の部分<strong><span class="swl-marker mark_orange">25%</span></strong>、税務調査後に納付した場合はそれぞれ<strong><span class="swl-marker mark_orange">＋5%</span></strong></td></tr><tr><th><strong>過少申告加算税</strong></th><td>期限内に申告書を提出したが、申告した税額が少なかった場合に課されるペナルティ</td><td>追加で納付することになった税額の<strong><span class="swl-marker mark_orange">10%～15%</span></strong></td></tr><tr><th><strong>重加算税</strong></th><td>意図的に所得を隠蔽・仮装した場合に課される最も重いペナルティ</td><td>過少申告の場合で追加税額の<strong><span class="swl-marker mark_orange">35%</span></strong>、無申告の場合で納付すべき税額の<strong><span class="swl-marker mark_orange">40%</span></strong></td></tr><tr><th><strong>青色申告の取消</strong></th><td>青色申告の承認を受けている法人が、2期連続で期限内に申告できなかった場合など</td><td>青色申告の承認が取り消され、<strong><span class="swl-marker mark_orange">繰越欠損金の控除（過去の損失を繰り越して将来の利益と相殺する制度）などの税制上の優遇措置が受けられなく</span></strong>なります</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">申告期限の延長について</h3>



<p>定款で定時株主総会が事業年度終了後3ヶ月以内に開催されると定められている場合など、一定の要件を満たせば、申請により申告期限を1ヶ月間（連結申告の場合は2ヶ月間など）延長することができます。ただし、<strong><span class="swl-marker mark_orange">納税期限は原則として延長されない</span></strong>ため、注意が必要です。納税が遅れると延滞税が発生します。</p>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-10"><strong><span style="text-decoration: underline;"><span class="swl-fz u-fz-l"><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2139.png" alt="ℹ" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" />税理士報酬、安く済ませませんか？</span></span></strong></p>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-0"><strong>【ブックマーク推奨】<br>たったの５分でカンタン<br>＼今すぐ無料お見積もり！／</strong></p>



<center>
<a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+5Z6WX" rel="nofollow"><img decoding="async" border="0" width="300" height="250" alt="" src="https://www27.a8.net/svt/bgt?aid=250510892087&amp;wid=001&amp;eno=01&amp;mid=s00000014783001004000&amp;mc=1" /></a><img decoding="async" border="0" width="1" height="1" src="https://www10.a8.net/0.gif?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+5Z6WX" alt="" />
</center>



<div class="swell-block-button -html red_ is-style-btn_shiny animated pulse"><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+609HU" rel="nofollow">税理士の料金を安くしたい方はコチラ</a>
<img decoding="async" border="0" width="1" height="1" src="https://www18.a8.net/0.gif?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+609HU" alt=""></div>



<h2 class="wp-block-heading">複雑な確定申告、税理士に依頼するメリット・デメリット</h2>



<p>法人税の確定申告は専門知識が必要であり、手続きも煩雑です。そのため、税理士に依頼することも有効な選択肢となります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">税理士に依頼するメリット</h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>正確な申告</strong>: 税法の専門家が申告を行うため、ミスが少なく、税務調査や追徴課税のリスクを低減できます。</li>



<li><strong>時間と労力の節約</strong>: 経営者や担当者は、申告業務から解放され、本業に専念できます。</li>



<li><strong>節税のアドバイス</strong>: 適切な節税対策の提案を受けられ、税負担を軽減できる可能性があります。</li>



<li><strong>税務調査への対応</strong>: 税務調査が入った場合も、専門家として適切な対応をサポートしてくれます。</li>



<li><strong>最新情報の入手</strong>: 頻繁に改正される税法に対応した、的確なアドバイスが期待できます。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">税理士に依頼するデメリット</h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>費用がかかる</strong>: 顧問料や決算・申告料などの費用が発生します。ただし、税理士と契約しない場合に、追徴課税が税理士報酬を上回るケースも少なくありません。</li>



<li><strong>コミュニケーションが必要</strong>: 会社の状況を正確に伝えるためのコミュニケーションが不可欠です。</li>



<li><strong>社内にノウハウが蓄積されにくい</strong>: 税理士に任せきりにすると、自社で税務知識を深める機会が減る可能性があります。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">税理士の探し方・選び方のポイント</h3>



<p>税理士を探すには、知人からの紹介、インターネット検索、税理士紹介サービスなどの方法があります。選ぶ際は、自社の業種や規模に詳しいか、コミュニケーションが円滑か、料金体系が明確かなどを確認しましょう。</p>



<h3 class="wp-block-heading">よくある質問</h3>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">税理士との契約は必要ですか？ 自分で記帳と申告はできないですか？</h3><div class="faq_a">
<p><strong><span class="swl-marker mark_orange">できるできないかで言えばできます</span></strong>。ただし、<strong><span class="swl-marker mark_orange">実務経験や資格がない限り、正確な記帳・申告をすることは、ほぼ不可能</span></strong>です。税理士なしで誤った申告をすると、<strong><span class="swl-marker mark_orange">税務調査で税理士費用を超える高額な追徴課税</span></strong>が発生したり、<strong><span class="swl-marker mark_orange">税務調査対応や修正申告により、予想外の高額な税理士費用</span></strong>がかかる可能性があります。</p>



<p>このため、実質的に税理士との契約は必須と考えます。</p>
</div></div>
</div>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-10"><strong><span style="text-decoration: underline;"><span class="swl-fz u-fz-l"><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2139.png" alt="ℹ" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" />税理士報酬、安く済ませませんか？</span></span></strong></p>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-0"><strong>【ブックマーク推奨】<br>たったの５分でカンタン<br>＼今すぐ無料お見積もり！／</strong></p>



<center>
<a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+5Z6WX" rel="nofollow"><img decoding="async" border="0" width="300" height="250" alt="" src="https://www27.a8.net/svt/bgt?aid=250510892087&amp;wid=001&amp;eno=01&amp;mid=s00000014783001004000&amp;mc=1" /></a><img decoding="async" border="0" width="1" height="1" src="https://www10.a8.net/0.gif?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+5Z6WX" alt="" />
</center>



<div class="swell-block-button -html red_ is-style-btn_shiny animated pulse"><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+609HU" rel="nofollow">税理士の料金を安くしたい方はコチラ</a>
<img decoding="async" border="0" width="1" height="1" src="https://www18.a8.net/0.gif?a8mat=455BFW+1FSQEQ+362E+609HU" alt=""></div>



<h2 class="wp-block-heading">まとめ</h2>



<p>法人の確定申告は、期限内に正確に行うことが非常に重要です。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>基本の流れ</strong>: 記帳 → 決算整理 → 決算書作成 → 申告書提出 → 書類保存</li>



<li><strong>必要書類</strong>: 税金の種類ごとに異なる。国税庁サイトなどで確認・入手。</li>



<li><strong>情報源</strong>: 国税庁ウェブサイト、パンフレットを活用。</li>



<li><strong>電子申告</strong>: e-TaxやeLTAXを利用すればオンラインで完結。大法人は義務化。</li>



<li><strong>期限</strong>: 原則、事業年度終了の翌日から2ヶ月以内。遅れるとペナルティあり。</li>



<li><strong>専門家</strong>: 税理士への依頼も有効な選択肢。</li>
</ul>



<p>法人税の確定申告は複雑ですが、基本的な流れやポイントを押さえ、国税庁の情報などを活用すれば、ご自身での対応も可能です。しかし、不安な点や時間的な制約がある場合は、税理士への相談も検討しましょう。いずれにしても、余裕を持ったスケジュールで準備を進めることが、スムーズで正確な申告への鍵となります。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【訪問看護】Q&#038;Aで解説！ターミナルケア加算/療養費とは【2024年度改定対応】</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e3%82%bf%e3%83%bc%e3%83%9f%e3%83%8a%e3%83%ab%e3%82%b1%e3%82%a2/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:37:44 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/?p=24642</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】-QAで解説！-ターミナルケア加算療養費とは-【2024年度改定対応】-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>訪問看護ステーションで働く皆様、「ターミナルケア加算や療養費の算定要件が複雑…」「介護保険と医療保険の違いは？」「2024年度改定の最新情報は？」といった疑問はありませんか？ この記事では、訪問看護におけるターミナルケア [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】-QAで解説！-ターミナルケア加算療養費とは-【2024年度改定対応】-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】-QAで解説！-ターミナルケア加算療養費とは-【2024年度改定対応】-1024x576.png" alt="【訪問看護】 Q&amp;Aで解説！ ターミナルケア加算/療養費とは 【2024年度改定対応】のイメージ画像" class="wp-image-24710" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】-QAで解説！-ターミナルケア加算療養費とは-【2024年度改定対応】-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】-QAで解説！-ターミナルケア加算療養費とは-【2024年度改定対応】-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】-QAで解説！-ターミナルケア加算療養費とは-【2024年度改定対応】-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】-QAで解説！-ターミナルケア加算療養費とは-【2024年度改定対応】.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>訪問看護ステーションで働く皆様、「ターミナルケア加算や療養費の算定要件が複雑…」「介護保険と医療保険の違いは？」「2024年度改定の最新情報は？」といった疑問はありませんか？</p>



<p>この記事では、訪問看護におけるターミナルケア加算（介護保険）とターミナルケア療養費（医療保険）に関するあらゆる疑問にQ&amp;A形式で分かりやすくお答えします。</p>



<p>定義や目的といった基本から、対象者、算定要件（訪問頻度・回数、体制、記録）、評価額（単位数・金額）、必要な届出、保険切替や複数事業所が関わる際の注意点、さらには令和6年度（2024年度）改定のポイントまで、実務に必要な情報を網羅的に解説。</p>



<p>この記事を読めば、複雑なターミナルケア関連の報酬制度を正確に理解し、日々の適切な算定業務と、利用者やその家族に寄り添う質の高いケア提供に繋げることができます。</p>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>【基本的な考え方】</strong></h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24654" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！ターミナルケア加算療養費_基本的な考え方のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_基本的な考え方-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_基本的な考え方-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_基本的な考え方-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_基本的な考え方-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_基本的な考え方.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】</strong><br><strong>ターミナルケア加算/療養費<br>基本的な考え方</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">「ターミナルケア加算」（介護保険）や「訪問看護ターミナルケア療養費」（医療保険）とは、どのような制度ですか？目的は何ですか？</h3><div class="faq_a">
<p>これらは、人生の最終段階（ターミナル期）にある利用者に対し、質の高い終末期ケア（ターミナルケア）を提供し、ご自宅など住み慣れた場所での看取りを支える訪問看護ステーションの体制と実践を評価するための制度です。主な目的は、利用者の尊厳ある最期の支援、家族へのケアと支援、在宅等での看取りの促進、そして質の高いケア提供体制の整備促進と評価です。在宅での看取りを推進・奨励するという政策的方向性を示しています。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">訪問看護を利用する場合、介護保険と医療保険のどちらが優先的に適用されますか？</h3><div class="faq_a">
<p>原則として、要介護または要支援の認定を受けている利用者の訪問看護については、介護保険が優先して適用されます。ただし、例外規定も存在するため、個々のケースで正確な判断が必要です。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">介護保険の「ターミナルケア加算」と医療保険の「訪問看護ターミナルケア療養費」の主な違いは何ですか？</h3><div class="faq_a">
<p>両制度の主な違いは以下の通りです。詳細は後続のQ&amp;Aで説明します。</p>



<figure class="wp-block-table has-small-font-size"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><th><span class="swl-cell-text-centered">項目</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">医療保険</span><br><span class="swl-cell-text-centered">（訪問看護ターミナルケア療養費）</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">介護保険</span><br><span class="swl-cell-text-centered">（ターミナルケア加算）</span></th></tr><tr><td><strong>名称・体系</strong></td><td>独立した「療養費」<br>（死亡月に基本療養費算定がなくても請求可）</td><td>月間の単位数に上乗せされる「加算」</td></tr><tr><td><strong>主な対象者</strong></td><td>介護保険対象外の方、特定の疾病（別表第七）や急性増悪（特別指示書）の方、特養等での死亡者</td><td>要介護1～5の認定を受けている方</td></tr><tr><td><strong>令和6年度評価額</strong></td><td>療養費1: 25,000円<br>療養費2: 10,000円</td><td>2,500単位/月<br>（評価額の整合性が図られた）</td></tr><tr><td><strong>訪問要件 （死亡前15日間）</strong></td><td>基本療養費等を2回以上算定<br>（退院支援指導加算含む）</td><td>2日以上訪問<br>（特定の利用者は1日以上）</td></tr><tr><td><strong>事前の届出</strong></td><td>原則 不要<br>（関連加算は地方厚生（支）局へ届出要）</td><td>必要<br>（都道府県・市町村へ。原則前月15日期限）</td></tr><tr><td><strong>保険切替時の算定</strong></td><td>最後に利用した保険で算定<br>（両保険期間を通算して訪問要件を満たす必要あり）</td><td>最後に利用した保険で算定<br>（両保険期間を通算して訪問要件を満たす必要あり）</td></tr></tbody></table></figure>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">要介護認定を受けていても、医療保険での訪問看護が適用されるのは、どのようなケースですか？</h3><div class="faq_a">
<p>要介護認定を受けている方でも、以下のような場合には医療保険が適用され、「訪問看護ターミナルケア療養費」の対象となり得ます。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>厚生労働大臣が定める特定の疾病等（がん末期、ALS、パーキンソン病関連疾患（進行性核上性麻痺等）、多発性硬化症、重症筋無力症、脊髄小脳変性症、ハンチントン病、進行性筋ジストロフィー症、多系統萎縮症、後天性免疫不全症候群、頸髄損傷、人工呼吸器使用中など、別表第七に記載の疾病）に該当する場合。</li>



<li>病状の急性増悪などにより、主治医から一時的に頻回な訪問看護が必要と判断され「特別訪問看護指示書」が交付された期間。 これらの適用判断は主治医の診断や指示に基づくため、ステーションと主治医との明確な連携と情報共有が不可欠です。</li>
</ul>
</div></div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【介護保険：ターミナルケア加算について】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24655" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！ターミナルケア加算療養費_介護保険：ターミナルケア加算についてのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_介護保険：ターミナルケア加算について-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_介護保険：ターミナルケア加算について-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_介護保険：ターミナルケア加算について-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_介護保険：ターミナルケア加算について-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_介護保険：ターミナルケア加算について.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】</strong><br><strong>ターミナルケア加算/療養費<br>介護保険：ターミナルケア加算について</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq is-style-default" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">【介護保険】ターミナルケア加算の対象者は誰ですか？</h3><div class="faq_a">
<p>要介護認定で「要介護1」から「要介護5」までのいずれかの認定を受けており、かつ医師によって終末期にあると判断された利用者です。「要支援1」「要支援2」の方は対象外となります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">【介護保険】ターミナルケア加算を算定するための訪問頻度の要件は何ですか？ 特定の利用者についての例外はありますか？</h3><div class="faq_a">
<p>原則として、利用者の死亡日および死亡日前14日以内（計15日間）に、合計2日以上、ターミナルケアを目的とした訪問看護を提供している必要があります。この要件は訪問した「日数」が基準です。</p>



<p>ただし、末期の悪性腫瘍、筋萎縮性側索硬化症（ALS）、特定の基準を満たすパーキンソン病関連疾患など、厚生労働大臣が別に定める状態にある「特定の利用者」については、この期間中に1日以上の訪問で算定可能です。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">【介護保険】ターミナルケア加算の評価額（単位数）はいくらですか？</h3><div class="faq_a">
<p>令和6年度（2024年度）改定により、月あたり2,500単位です。これは従来の2,000単位から引き上げられ、医療保険の主要な評価額（25,000円）との整合性が図られました。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">【介護保険】ターミナルケア加算は、要介護度ごとの利用限度額（区分支給限度基準額）に含まれますか？</h3><div class="faq_a">
<p>いいえ、ターミナルケア加算は区分支給限度基準額の管理対象外の項目です。そのため、他のサービスの利用によって限度額に達している場合でも算定することが可能です。これは終末期ケアへのアクセスを保障するための措置です。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">【介護保険】ターミナルケア加算を算定するために必要な体制と事前の届出について教えてください。</h3><div class="faq_a">
<p>以下の体制整備と事前の届出が必要です。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>24時間対応体制:</strong> 利用者や家族からの連絡に24時間対応でき、緊急訪問が可能な体制。</li>



<li><strong>計画作成と同意:</strong> 利用者の意思決定を尊重し、利用者本人・家族と十分に話し合い、多職種（医師、ケアマネジャー等）と連携してターミナルケアに係る計画を作成し、同意を得ること（厚生労働省の関連ガイドライン遵守）。</li>



<li><strong>事前の届出:</strong> 上記のようなターミナルケア提供体制があることを、事前に管轄の都道府県または市町村に届け出る必要があります。原則として算定を開始したい月の前月15日までに提出します。</li>
</ul>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">【介護保険】ターミナルケア加算の届出は、どのような書類（様式）で行いますか？</h3><div class="faq_a">
<p>「緊急時訪問看護加算・特別管理体制・ターミナルケア体制に係る届出書」（別紙16）を使用します。</p>
</div></div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【医療保険：訪問看護ターミナルケア療養費について】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24656" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！ターミナルケア加算療養費_医療保険：訪問看護ターミナルケア療養費についてのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_医療保険：訪問看護ターミナルケア療養費について-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_医療保険：訪問看護ターミナルケア療養費について-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_医療保険：訪問看護ターミナルケア療養費について-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_医療保険：訪問看護ターミナルケア療養費について-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_医療保険：訪問看護ターミナルケア療養費について.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】</strong><br><strong>ターミナルケア加算/療養費<br>医療保険：訪問看護ターミナルケア療養費について</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">【医療保険】訪問看護ターミナルケア療養費の対象者は誰ですか？</h3><div class="faq_a">
<p>医療保険を用いて訪問看護を受けていた利用者のうち、以下の場合に該当する方です。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>在宅で死亡した方。</li>



<li>特別養護老人ホーム等の特定の施設で死亡した方。</li>



<li>要介護認定者でも医療保険適用となるケースの方。</li>
</ul>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">【医療保険】ターミナルケア療養費を算定するための訪問回数の要件は何ですか？</h3><div class="faq_a">
<p>利用者の死亡日および死亡日前14日以内（計15日間）に、「訪問看護基本療養費」「精神科訪問看護基本療養費」「退院支援指導加算」のいずれかを合計して2回以上算定している必要があります。退院支援指導加算を算定した日も1回として数えられます。これは、訪問した日数ではなく、基本療養費等が算定される訪問（請求可能なサービス提供）が2回以上必要であることを意味します。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">【医療保険】ターミナルケア療養費の評価額（金額）はいくらですか？「療養費1」と「療養費2」の違いは何ですか？</h3><div class="faq_a">
<p>療養費は2種類あり、状況によって異なります。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>療養費1 （25,000円）</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>在宅で死亡した場合（ターミナルケア後24時間以内に在宅以外で死亡した場合を含む）。</li>



<li>特別養護老人ホーム等で死亡し、かつその施設が「看取り介護加算等」を算定していない場合。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>療養費2 （10,000円）</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>特別養護老人ホーム等で死亡し（ターミナルケア後24時間以内に当該施設以外で死亡した場合を含む）、かつその施設が「看取り介護加算等」を算定している場合。 このため、ステーションは請求にあたり、連携する施設の看取り介護加算等の算定状況を確認する必要があります。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">【医療保険】なぜ「ターミナルケア加算」ではなく「ターミナルケア療養費」という名称なのですか？</h3><div class="faq_a">
<p>医療保険の「加算」は通常、訪問日（基本療養費算定日）に上乗せしますが、ターミナルケアの評価は死亡に関連するため、死亡月に必ずしも基本療養費の算定があるとは限りません。このような場合でも評価を可能にするため、基本療養費とは独立して算定できる「療養費」という形がとられています。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">【医療保険】ターミナルケア療養費を算定するために必要な体制と事前の届出について教えてください。</h3><div class="faq_a">
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>体制:</strong> 介護保険と同様に、利用者の意思決定を尊重した計画作成と同意、多職種連携、適切な記録が必要です。また、支援体制（連絡先、緊急時の注意点等）を事前に利用者・家族に説明していることも要件です。</li>



<li><strong>事前の届出:</strong> ターミナルケア療養費（療養費1または2）自体の算定には、原則として事前の届出は不要です。ただし、ステーションの体制全体を評価する「機能強化型訪問看護管理療養費」などを算定する場合は、別途、管轄の地方厚生（支）局への届出が必要です。</li>
</ul>
</div></div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【共通の算定ルール・要件・注意点】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24657" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！ターミナルケア加算療養費_医療保険：共通の算定ルール・要件・注意点のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_医療保険：共通の算定ルール・要件・注意点-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_医療保険：共通の算定ルール・要件・注意点-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_医療保険：共通の算定ルール・要件・注意点-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_医療保険：共通の算定ルール・要件・注意点-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_医療保険：共通の算定ルール・要件・注意点.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】</strong><br><strong>ターミナルケア加算/療養費<br>共通の算定ルール・要件・注意点</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">ターミナルケアにおける利用者の意思決定支援について、特に重要なことは何ですか？</h3><div class="faq_a">
<p>厚生労働省の「人生の最終段階における医療・ケアの決定プロセスに関するガイドライン」等に基づいた対応が、両制度の算定において根幹となる要件です。単に医学的な判断だけでなく、利用者本人の意思を基本として、家族等とも十分に話し合い、医師を含む多職種が連携して方針を決定していくプロセスが重視されます。このプロセス（いつ、誰と、何を話し合い、どう意向を確認し、ケアに反映したか）を具体的に記録に残すことが極めて重要です。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">ターミナルケア加算・療養費を算定するために、どのような記録が必要ですか？</h3><div class="faq_a">
<p>算定の根拠として、以下の内容を訪問看護記録書などに具体的に記録することが非常に重要です。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>身体症状の変化と看護（バイタル、疼痛、呼吸状態、食事、排泄などとケア内容・効果）。</li>



<li>精神的状態の変化とケア（不安、悲嘆、意思などと傾聴、支援、グリーフケア内容）。</li>



<li>意向把握と対応の経過（ガイドラインに基づく話し合い、意向確認、計画への反映プロセス）。</li>



<li>多職種連携の状況（医師への報告・相談、ケアマネとの情報共有、カンファレンス内容）。</li>



<li>提供した具体的ケア（医療処置、清潔ケア、家族指導など）。</li>



<li>死亡場所・時刻 （医療保険の場合、特に重要）。</li>



<li>関連する日付（終末期診断日、計画作成日、同意日など）。</li>
</ul>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">なぜターミナルケアに関する記録がそれほど重要視されるのですか？</h3><div class="faq_a">
<p>適切な記録は、報酬請求の根拠となるだけでなく、質の高いケア提供において多岐にわたる重要な役割を果たします。具体的には、①算定根拠の証明（請求の客観的な証拠となる）、②ケアの質の証明・向上、③情報共有と連携促進、④法的保護、⑤ケアの継続性確保、といった目的があります。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">利用者が自宅ではなく、病院などで亡くなった場合でも算定できますか？</h3><div class="faq_a">
<p>はい、算定可能です。ターミナルケアを行っていた利用者が、状態悪化などで医療機関等へ搬送され、最後の訪問看護提供（または搬送）から24時間以内に在宅以外の場所で死亡した場合でも、ターミナルケア加算（介護保険）・ターミナルケア療養費（医療保険）は算定できます。これは、在宅でのケア提供努力が、最終的な死亡場所によらず評価されるためのルール（通称「24時間ルール」）です。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">死亡前の15日間に、介護保険から医療保険（またはその逆）に切り替わった場合、ターミナルケアの評価はどちらの保険で算定しますか？</h3><div class="faq_a">
<p>この場合、ターミナルケア加算・療養費は、最後に訪問看護を提供した際の保険制度に基づいて算定されます。ただし、算定するためには、介護保険と医療保険の両方の期間を通算して、それぞれの制度で定められた訪問日数・回数要件（介護保険:原則2日以上、医療保険:原則2回以上）を満たしている必要があります。このため、保険切替時は両期間の訪問実績を正確に把握し、通算して要件を満たすか確認する管理が必要です。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">一人の利用者に対して、複数の訪問看護ステーションが関わっている場合、ターミナルケア加算・療養費はどのステーションが算定できますか？</h3><div class="faq_a">
<p>原則として、一人の利用者に対してターミナルケア加算・療養費を算定できるのは、一か所の訪問看護ステーションのみです。これは二重払いを防ぐためのルールであり、関係するステーション間での事前の調整（合議）が不可欠です。</p>
</div></div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【関連情報】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24658" alt="【訪問看護】Q&amp;Aで解説！ターミナルケア加算療養費_関連情報のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_関連情報-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_関連情報-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_関連情報-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_関連情報-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【訪問看護】QAで解説！ターミナルケア加算療養費_関連情報.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【訪問看護】</strong><br><strong>ターミナルケア加算/療養費<br>関連情報</strong></p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">令和6年度（2024年度）の報酬改定で、ターミナルケアに関連する主な変更点は何でしたか？</h3><div class="faq_a">
<p>主な変更点は以下の通りです。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>介護保険ターミナルケア加算の引き上げ:</strong> 月2,000単位から月2,500単位へ引き上げられ、医療保険との評価の整合性が図られました。</li>



<li><strong>遠隔死亡診断補助加算の新設:</strong> 特定条件下で看護師がICTを用いて医師の死亡診断を補助した場合に評価する加算が新設されました（介護:150単位、医療:1,500円）。</li>



<li><strong>退院支援との連携強化:</strong> 医療保険の医師の在宅ターミナルケア加算要件に退院時共同指導が加わるなど、退院時から看取りへの連携が重視される傾向にあります。</li>
</ul>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">ターミナルケア加算・療養費と、他の訪問看護関連の加算はどのように関係していますか？</h3><div class="faq_a">
<p>ターミナルケア加算・療養費は、他の加算と組み合わせて算定されることが多く、互いに関連しています。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>緊急時訪問看護加算/24時間対応体制加算:</strong> ターミナル期の急変に対応する体制を評価し、介護保険ターミナルケア加算の前提条件ともなります。</li>



<li><strong>特別管理加算:</strong> ターミナル期に多い特別な医療管理が必要な状態を評価します。</li>



<li><strong>看護体制強化加算:</strong> 年間のターミナルケア加算の算定実績（算定者数）が算定要件の一つであり、ターミナルケアへの積極的な取り組みがステーション全体の評価に繋がります。</li>



<li><strong>退院時共同指導加算/退院支援指導加算:</strong> 退院時から在宅看取りへの連携を評価し、医療保険ではターミナルケア療養費の算定回数要件に含まれます。</li>



<li><strong>ターミナルケアマネジメント加算 （ケアマネジャー算定）:</strong> 訪問看護師からの情報提供がケアマネジャーの算定に不可欠です。</li>
</ul>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h3 class="faq_q">ターミナルケア加算や関連制度に関する最新の通知やQ&amp;Aは、どこで確認できますか？</h3><div class="faq_a">
<p>報酬改定や制度運用に関する解釈や細かなルールは、厚生労働省から発出される事務連絡やQ&amp;Aで示されます。これらは、厚生労働省のウェブサイトや、関連団体が発信する「介護保険最新情報」などで確認することができます。常に最新の情報を確認し、適切な運用に努めることが重要です。</p>
</div></div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">参考資料</h2>


<div class="swell-block-postLink">			<a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/newpage_38790.html" class="c-blogLink -external" data-style="slim" target="_blank" rel="noopener noreferrer">
				<!-- <i class="c-blogLink__icon icon-link" role="presentation"></i> -->
				<span class="c-blogLink__icon">
					<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="swl-svg-externalLink __svg" width="1em" height="1em" viewBox="0 0 48 48" role="img" aria-hidden="true" focusable="false"><path d="M44 2H30c-1.1 0-2 .9-2 2s.9 2 2 2h9.2L24 21.2c-.8.8-.8 2 0 2.8s2 .8 2.8 0L42 8.8V18c0 1.1.9 2 2 2s2-.9 2-2V4c0-1.1-.9-2-2-2z" /><path d="M41 27c-1.1 0-2 .9-2 2v10c0 1.1-.9 2-2 2H9c-1.1 0-2-.9-2-2V11c0-1.1.9-2 2-2h10c1.1 0 2-.9 2-2s-.9-2-2-2H9c-3.3 0-6 2.7-6 6v28c0 3.3 2.7 6 6 6h28c3.3 0 6-2.7 6-6V29c0-1.1-.9-2-2-2z" /></svg>				</span>
				<span class="c-blogLink__text">令和６年度介護報酬改定について &#8211; 厚生労働省</span>
			</a>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/0000188411_00045.html" class="c-blogLink -external" data-style="slim" target="_blank" rel="noopener noreferrer">
				<!-- <i class="c-blogLink__icon icon-link" role="presentation"></i> -->
				<span class="c-blogLink__icon">
					<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="swl-svg-externalLink __svg" width="1em" height="1em" viewBox="0 0 48 48" role="img" aria-hidden="true" focusable="false"><path d="M44 2H30c-1.1 0-2 .9-2 2s.9 2 2 2h9.2L24 21.2c-.8.8-.8 2 0 2.8s2 .8 2.8 0L42 8.8V18c0 1.1.9 2 2 2s2-.9 2-2V4c0-1.1-.9-2-2-2z" /><path d="M41 27c-1.1 0-2 .9-2 2v10c0 1.1-.9 2-2 2H9c-1.1 0-2-.9-2-2V11c0-1.1.9-2 2-2h10c1.1 0 2-.9 2-2s-.9-2-2-2H9c-3.3 0-6 2.7-6 6v28c0 3.3 2.7 6 6 6h28c3.3 0 6-2.7 6-6V29c0-1.1-.9-2-2-2z" /></svg>				</span>
				<span class="c-blogLink__text">令和６年度診療報酬改定について &#8211; 厚生労働省</span>
			</a>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001195509.pdf" class="c-blogLink -external" data-style="slim" target="_blank" rel="noopener noreferrer">
				<!-- <i class="c-blogLink__icon icon-link" role="presentation"></i> -->
				<span class="c-blogLink__icon">
					<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" class="swl-svg-externalLink __svg" width="1em" height="1em" viewBox="0 0 48 48" role="img" aria-hidden="true" focusable="false"><path d="M44 2H30c-1.1 0-2 .9-2 2s.9 2 2 2h9.2L24 21.2c-.8.8-.8 2 0 2.8s2 .8 2.8 0L42 8.8V18c0 1.1.9 2 2 2s2-.9 2-2V4c0-1.1-.9-2-2-2z" /><path d="M41 27c-1.1 0-2 .9-2 2v10c0 1.1-.9 2-2 2H9c-1.1 0-2-.9-2-2V11c0-1.1.9-2 2-2h10c1.1 0 2-.9 2-2s-.9-2-2-2H9c-3.3 0-6 2.7-6 6v28c0 3.3 2.7 6 6 6h28c3.3 0 6-2.7 6-6V29c0-1.1-.9-2-2-2z" /></svg>				</span>
				<span class="c-blogLink__text">介 護 報 酬 の 算 定 構 造</span>
			</a>
		</div>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【騙された？】障害者GH大手 旧アニスピホールディングスに関するニュース･報道まとめ 裁判･捏造･過大請求･法令違反など</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e3%82%a2%e3%83%8b%e3%82%b9%e3%83%94/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:25:45 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=20595</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/【SCJ･アニスピHD】-障害者グループホーム大手-旧アニスピホールディングスに関する-ニュース･報道まとめ-1024x576.jpg" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>2025年2月15日の報道を皮切りに、障害者グループホーム大手「旧アニスピホールディングス」における、不適切な運営状況に関する報道が、断続的に続いている。同社は、ペット共生型障害者グループホーム「わおん」などの名称で全国 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/【SCJ･アニスピHD】-障害者グループホーム大手-旧アニスピホールディングスに関する-ニュース･報道まとめ-1024x576.jpg" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/【SCJ･アニスピHD】-障害者グループホーム大手-旧アニスピホールディングスに関する-ニュース･報道まとめ-1024x576.jpg" alt="【騙された？】障害者GH大手 旧アニスピホールディングスに関するニュース･報道まとめ 裁判･捏造･過大請求･法令違反など" class="wp-image-20744" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/【SCJ･アニスピHD】-障害者グループホーム大手-旧アニスピホールディングスに関する-ニュース･報道まとめ-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/【SCJ･アニスピHD】-障害者グループホーム大手-旧アニスピホールディングスに関する-ニュース･報道まとめ-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/【SCJ･アニスピHD】-障害者グループホーム大手-旧アニスピホールディングスに関する-ニュース･報道まとめ-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/【SCJ･アニスピHD】-障害者グループホーム大手-旧アニスピホールディングスに関する-ニュース･報道まとめ.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>2025年2月15日の報道を皮切りに、障害者グループホーム大手「旧アニスピホールディングス」における、不適切な運営状況に関する報道が、断続的に続いている。同社は、ペット共生型障害者グループホーム「わおん」などの名称で全国に店舗展開。もともと直営事業とフランチャイズ事業の両方を展開していたが、会社分割によりフランチャイズ事業を新会社に承継させ、現在は「SCJ」の社名で直営事業のみ運営している。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">この記事では、「旧アニスピホールディングス」について、2025年2月15日以降に配信された報道内容を紹介します。なお、新しい報道がされた際には、随時更新をしていきます。</p>



<h2 class="wp-block-heading">アニスピ関連の会社について</h2>



<p>アニスピ関連の会社について、少しややこしいので、解説いたします。まず、旧㈱アニスピホールディングス（現<a href="https://sc-j.jp/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">SCJ㈱</a>）は、上場会社である「<a href="https://corp.renet.jp/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">リネットジャパングループ㈱</a>」の完全子会社として、「わおん」などの名称で、障害者グループホームの運営とフランチャイズ事業（以下、FC事業）を展開していました。</p>



<p>親会社であるリネットジャパングループ㈱における、2024年9月30日開催の取締役会決議により、㈱アニスピホールディングスのFC事業等を、新設した「<a href="https://anispi.co.jp/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">㈱アニスピHD</a>」に承継させたうえで、「㈱アニスピHD」の全株式を「<a href="https://toukibo.ai-con.lawyer/search-service/result/2010001249039" target="_blank" rel="noreferrer noopener">アニスピ㈱</a>」（代表取締役 藤田 英明）に譲渡することを決定（2024年11月1日付で全株式譲渡）。また、「㈱アニスピホールディングス」の社名を「SCJ㈱」に変更することを決定しました（2024年11月14日付で社名変更）。</p>



<p>なお、適時開示では、「㈱アニスピHD」の株式譲渡先について、「株式会社アニスピ」と表記されていますが、株式会社アニスピは存在せず、正しくは「アニスピ株式会社」であると考えられるため、本記事では「アニスピ㈱」として表記しています。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>すなわち、旧㈱アニスピホールディングスで運営されていた事業は、以下の通り、2社に引き継がれていることになります。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>障害者グループホーム直営事業：SCJ㈱（旧㈱アニスピホールディングス）</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>上場会社であるリネットジャパングループ㈱の完全子会社</li>
</ul>
</li>



<li><strong>障害者グループホームFC事業等：㈱アニスピHD</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>藤田英明氏が代表を務めるアニスピ㈱の完全子会社</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p><strong>【参考資料】</strong></p>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://ssl4.eir-parts.net/doc/3556/tdnet/2505367/00.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（リネットジャパングループ株式会社）2024年09月30日 適時開示 連結子会社における会社分割（新設分割）及び新設会社株式の譲渡に関するお知らせ</a></li>



<li><a href="https://ssl4.eir-parts.net/doc/3556/tdnet/2528249/00.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（リネットジャパングループ株式会社）2024年11月14日 適時開示 連結子会社の商号変更及び本店移転に関するお知らせ</a></li>



<li><a href="https://ssl4.eir-parts.net/doc/3556/yuho_pdf/S100UZQY/00.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（リネットジャパングループ株式会社）2024年12月23日 有報 2024年9月期 有価証券報告書</a></li>
</ul>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">旧アニスピホールディングスは4億7千万円の債務超過</h2>



<p>上述の通り、2024年11月に会社分割によりFC事業を別会社に承継させたリネットジャパングループ。分割前の2024年9月期 有価証券報告書に、興味深い事実が掲載されています。</p>



<figure class="wp-block-image size-large u-lb-on"><img decoding="async" width="1024" height="515" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/（リネットジャパングループ株式会社）2024年12月23日-有報-2024年9月期-有価証券報告書_p9-1024x515.png" alt="旧アニスピホールディングスは4億7千万円の債務超過の画像" class="wp-image-21573" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/（リネットジャパングループ株式会社）2024年12月23日-有報-2024年9月期-有価証券報告書_p9-1024x515.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/（リネットジャパングループ株式会社）2024年12月23日-有報-2024年9月期-有価証券報告書_p9-300x151.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/（リネットジャパングループ株式会社）2024年12月23日-有報-2024年9月期-有価証券報告書_p9-768x386.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/（リネットジャパングループ株式会社）2024年12月23日-有報-2024年9月期-有価証券報告書_p9.png 1072w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>すなわち、FC事業を分割前の2024年9月時点で、旧㈱アニスピホールディングスは、約4億7千万円の債務超過。経常損失約▲3億7千万円、当期純損失約▲4億1千万円、純資産約▲4億9千万円。簡単に説明すると、出資額を超える累積赤字の状況です。</p>



<h3 class="wp-block-heading">FC事業は資産超過、直営事業は債務超過</h3>



<p>さらに、分割後の2025年9月期 第1四半期決算短信には、11月に分割したFC事業の資産と負債の内容が掲載されているので紹介します。</p>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="796" height="397" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/（リネットジャパングループ株式会社）2025年02月14日-決算-2025年9月期-第1四半期決算短信_p11.png" alt="FC事業は資産超過、直営事業は債務超過の画像" class="wp-image-21575" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/（リネットジャパングループ株式会社）2025年02月14日-決算-2025年9月期-第1四半期決算短信_p11.png 796w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/（リネットジャパングループ株式会社）2025年02月14日-決算-2025年9月期-第1四半期決算短信_p11-300x150.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/（リネットジャパングループ株式会社）2025年02月14日-決算-2025年9月期-第1四半期決算短信_p11-768x383.png 768w" sizes="(max-width: 796px) 100vw, 796px" /></figure>



<p>移転した資産の額は約16億8千7百万円、負債の額は約14億7千9百万円です。すなわち、FC事業は2億円超の資産超過で、それを切り離された直営事業だけが残る旧㈱アニスピホールディングスの2024年11月時点における財政状態は、6億7千万円に近い債務超過の状況にあるということとなります。</p>



<p>簡単に説明すると、旧㈱アニスピホールディングスは、FC事業で儲けていて、本業である直営事業は出資額を超える累積赤字。こういった状況ありながら、高い営業利益率を謳ってFC加盟店を募集していたことになります。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p><strong>【参考資料】</strong></p>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://ssl4.eir-parts.net/doc/3556/yuho_pdf/S100UZQY/00.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（リネットジャパングループ株式会社）2024年12月23日 有報 2024年9月期 有価証券報告書</a></li>



<li><a href="https://ssl4.eir-parts.net/doc/3556/tdnet/2566178/00.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（リネットジャパングループ株式会社）2025年02月14日 決算 2025年9月期 第1四半期決算短信</a></li>



<li><a href="https://fc-kamei.net/brand/0821/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（フランチャイズ加盟募集.net）保護犬と暮らす障がい者グループホーム「わおん」に近いフランチャイズ企業（2025年3月9日時点）</a></li>



<li><a href="https://megalodon.jp/2025-0309-1143-33/https://fc-owners.com:443/franchise/brand-detail?b=502" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（FCオーナーズ）ペット共生型障がい者グループホーム「わおん」の事業詳細（2025年3月9日時点）</a></li>



<li><a href="https://anispi.co.jp/wp/wp-content/uploads/2023/10/Business-Guide-v4.9_20231009.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">ペット共⽣型 障がい者グループホーム（共同⽣活援助）_Business-Guide-v4.9_20231009</a></li>
</ul>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">過去の報道</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">共同通信に対する情報提供</h3>



<p>3月2～3日の記事の最後に、著者である共同通信から、「この記事に関する情報やご意見をお寄せください。」として、共同通信への情報提供が呼びかけられています。</p>



<p>共同通信社・特別報道室　<a href="mailto:tkh.joho@kyodonews.jp" target="_blank" rel="noreferrer noopener">tkh.joho@kyodonews.jp</a></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">2025年2月15日<br>【【独自】障害者ホーム「最大手」記録捏造　「アニスピ」会議録も偽装】</h3>



<p>SCJ㈱が運営している大阪市内のグループホームで、複数の業務記録文書の捏造が行われていたと報じられました。記事によると、捏造は実地指導の際に発覚。従業員の印鑑を勝手に押すなどして文書を作成。捏造はSCJ本社から派遣されたスタッフとエリアマネジャーによって行われており、「本社で作ってもらった」「他の拠点でもよくやっていた」などの発言もあったとのこと。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/bf125004d73898e0e388b0e3f11b915d44ee3eec" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading">2025年2月16日<br>【大阪の障害者ホーム立ち入り検査　食費を過大徴収か、南京虫も発生】</h3>



<p>SCJ㈱が運営している大阪市内のグループホームで、食費の過大徴収の疑いによる立入検査やトコジラミが発生していたことが報じられました。SCJ側の見解は、「徴収額と実費で差額が生じたものであり、過大徴収とは考えていない」「トコジラミは虐待とは考えていない」とのこと。記事によると、グループホームの従業員からの通報により、立入検査がされたことも説明されている。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/7c931b702b125806aff6085860d78268b6702b4d" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading">2025年2月17日<br>【残業代の是正勧告に従わず　障害者ホーム大手「アニスピ」】</h3>



<p>SCJ㈱が運営している群馬県のグループホームで、残業代について、労働基準監督署からの是正勧告に従わずに、未払となっていること、約660万円の障害福祉サービス報酬の過大受給額の返還が未納となっていることが報じられた。SCJ側の見解は、「労基署と見解の相違」「一部は返還済み。残りも返還計画書を群馬県に提出済み」とのこと。記事によると、2020年11月の開設時から3年近く、時間外と深夜労働の割増賃金を支払われていなかったことも説明されている。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/c05b0b64e7fe1b79f4c32d7c4948339eaba856d1" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading">2025年2月18日<br>【訴訟相次ぎ、9件で和解金支払い　障害者ホーム大手アニスピ】</h3>



<p>旧アニスピホールディングスのFC事業について、2018年以降少なくとも11件の訴訟を起こされていることが報じられた。うち9件は、旧アニスピホールディングスが合計約6,200万円を支払うことで、和解が成立していたとのこと。FC事業を承継した㈱アニスピHDのコメントも掲載されている。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/51de533410da1cb4b1dbac627e390c1fffd44774" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading">2025年2月24日<br>【法令違反疑いの事業で企業募集　障害福祉利用者を有料紹介】</h3>



<p>㈱アニスピHDの代表取締役である藤田英明氏が代表を務める「<a href="https://www.nihonkousei.jp/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">日本厚生事業団</a>」において、法令違反となる可能性の高い事業でFC加盟企業を募集していたことが報じられた。厚生労働省は、「対応を検討する」とのこと。記事には、「基準違反とは認識していない」「事業を停止した」との「日本厚生事業団」によるコメントも掲載されている。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/3ad4ff03ba7de3637704b6ce7200b53a0d99bb5a" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading">2025年3月1日<br>【障害者ホーム「シェアNo.1」の会社で起きていたこと　文書捏造、害虫発生、是正勧告に従わず…】</h3>



<p>2月15～17日までの報道内容の詳細と、元従業員である内部告発者に対するインタビューの内容が掲載されている。記事の最後には、<strong>「組織の体制や運営管理をしっかりしないまま短期間で事業を拡大させたから、いろいろな問題が起きている。一般の人には『大手だから』『広告で見たから』ではなく、支援の質をしっかり見て選んでほしい」</strong>という告発者の方からのコメントも寄せられている。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/68b04607a2e44cb42361373c307b5aacb4164261" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading">2025年3月2日<br>【訴訟が１０件以上起きていた「ペット共生型」障害者ホームフランチャイズ　関連会社は法令違反疑いの事業で加盟企業募集】</h3>



<p>2月18～24日までの報道内容の詳細と、FC加盟企業の経営者に対するインタビューの内容が掲載されている。また、関与した行政書士による、「ひどい。信用できない。」といった陳述書の内容も掲載されている。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/80b2f07ebd01a9fa6da9f852582c1cce8895ce84" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading">2025年3月8日<br>【障害者向けホームの社長が辞意　文書捏造、アニスピHD社】</h3>



<p>㈱アニスピHDの藤田英明氏が、責任を取って代表を辞任する意向であることが報じられた。記事によると、「ほかの関連会社、団体の代表職も全て辞任」。㈱アニスピHDに対しては、辞任後も業務委託による経営指導で関与を継続するとのこと。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/cfc4ceab29eb2a4c3495b759215a847e34f75771" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<p>藤田氏は、㈱アニスピHDの株式をアニスピ㈱を通じて、間接的に100%保有している状況にあり、かつ、業務委託での関与を続けるとなれば、役員報酬が業務委託報酬に名目が変わるだけで、この辞任に意味があるのか疑問が残る内容です。</p>



<p>なお、2025年3月9日時点で、藤田氏のFacebookに掲載されている役職は以下の通りです。代表職としては、代表取締役や理事長が該当します。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>アニスピ株式会社 <span class="swl-marker mark_orange">代表取締役</span></li>



<li>株式会社アニスピ HD <span class="swl-marker mark_orange">代表取締役</span></li>



<li>社団法人oneness 理事</li>



<li>株式会社みんなのかいじょ犬 取締役</li>



<li>株式会社ネコロボマン 社外取締役</li>



<li>社会福祉法人日本介助犬福祉協会 <span class="swl-marker mark_orange">理事長</span></li>



<li>社会福祉法人小田原福祉会 顧問</li>



<li>Npo法人いきば 理事</li>



<li>グラミン日本 アドバイザリー</li>



<li>株式会社日本厚生事業団 <span class="swl-marker mark_orange">代表取締役</span></li>



<li>一般社団法人 全国障害福祉事業者連盟 <span class="swl-marker mark_orange">理事長</span></li>



<li>グラミン日本 アドバイザリーメンバー</li>



<li>一般社団法人 サービス管理責任者協会 理事</li>



<li>医療法人杏林会 理事</li>
</ul>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p><strong>【参考資料】</strong></p>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://megalodon.jp/2025-0309-1134-08/https://www.facebook.com:443/hideaki.fujita/?locale=ja_JP" target="_blank" rel="noreferrer noopener">藤田英明氏のFacebook（2025年3月9日時点）</a></li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">2025年3月17日<br>【障害者の有料紹介禁止を周知徹底　厚労省、自治体に】</h3>



<p>障害福祉サービス事業所が利用者紹介の対価として、紹介会社などに金品を支払うのは運営基準違反に該当する旨を、厚生労働省から自治体に対して周知されたことが報じられました。記事によると、藤田氏が代表を務める㈱日本厚生事業団が、紹介業をフランチャイズ展開するとして、加盟企業を募集していたことも紹介されている。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/79941c805b4799cfd1f845f56e0799c803842210" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading">2025年7月7日<br>【株式会社アニスピHDからtocotoco株式会社へ商号変更】</h3>



<p>2025年7月7日付で㈱アニスピHDの商号をtocotoco株式会社へ変更する旨の登記が行われています。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://toukibo.ai-con.lawyer/search-service/result/1010001249691" target="_blank" rel="noreferrer noopener">ｔｏｃｏｔｏｃｏ株式会社(法人番号：1010001249691)の法人情報｜GVA 法人検索</a></li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">2025年7月25日<br>【tocotoco㈱（㈱アニスピHD）グループ企業の吸収合併を公告】</h3>



<p>2025年7月25日付官報にて、tocotoco㈱（旧㈱アニスピHD）による、アニスピ㈱、㈱福祉アセットマネジメント、㈱日本厚生事業団の3社を吸収合併する旨の公告が行われました。</p>



<p>本公告では、㈱福祉アセットマネジメント、㈱日本厚生事業団の直近決算の貸借対照表が公表されています。なお、tocotoco㈱（㈱アニスピHD）は2024年11月、アニスピ㈱は2024年10月に設立された会社であり、公告時点でまだ1期目の決算を迎えていないため、直近決算の貸借対照表は本公告において公表されていません。</p>



<p>合併の効力発生日は、2025年8月26日以降になると考えられます。</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="645" height="696" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/03/image.png" alt="公告
会社その他の公告枠付公告（決算とその他の併せ）合併公告左記会社は合併して甲は乙、丙及び丁の権利義務全部を承継して存続し乙、丙及び丁は解散することにいたしました。この合併に対し異議のある債権者は、本公告掲載の翌日から一箇月以内にお申し出下さい。なお、最終貸借対照表の開示状況は次のとおりです。（甲）確定した最終事業年度はありません。（乙）確定した最終事業年度はありません。（丙）下記のとおりです。（丁）下記のとおりです。令和7年7月25日東京都千代田区九段南二－三－25（甲）tocotoco株式会社代表取締役山本裕貴東京都千代田区九段南二丁目三番25号平安堂ビル三階（乙）アニスピ株式会社代表取締役藤田英明東京都千代田区九段南二丁目三番25号（丙）株式会社福祉アセットマネジメント代表取締役上原通彰東京都千代田区九段南二－三－25（丁）株式会社日本厚生事業団代表取締役平井幸治第7期決算公告令和7年7月25日東京都千代田区九段南二丁目3番25号株式会社福祉アセットマネジメント代表取締役上原通彰貸借対照表の要旨(令和6年9月30日現在)(単位：千円)科目金額資産の部流動資産50,219固定資産97合計50,316負債及び純資産の部流動負債18,468固定負債0株主資本31,847資本金5,000利益剰余金26,848利益準備金26,847その他利益剰余金26,847(うち当期純利益)(12,448)合計50,316第5期決算公告令和7年7月25日東京都千代田区九段南2－3－25株式会社日本厚生事業団代表取締役平井幸治貸借対照表の要旨(令和6年9月30日現在)(単位：千円)科目金額資産の部流動資産338,857固定資産242,609合計581,466負債及び純資産の部流動負債136,289固定負債409,849株主資本35,239資本金500利益剰余金34,828利益準備金34,828その他利益剰余金34,828(うち当期純利益)(27,363)合計581,466

2025年7月25日
令和7年号外第170号 120頁" class="wp-image-26514" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/image.png 645w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/image-278x300.png 278w" sizes="(max-width: 645px) 100vw, 645px" /></figure>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://search.kanpoo.jp/r/20250725g170p120-5d8">枠付公告（決算とその他の併せ） 決算公告 2025/07/25 令和7年 官報号外 第170号 &#8211; 官報検索!</a></li>



<li><a href="https://kanpoo.jp/page.cgi/20250725/g00170/0120.pdf">(120/128頁) 2025/07/25発行官報 号外 00170号</a></li>
</ul>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【2025年4月版】障害福祉サービスの総量規制とは？全国の状況と事業者・利用者への影響を解説</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e9%9a%9c%e5%ae%b3%e7%a6%8f%e7%a5%89-%e7%b7%8f%e9%87%8f%e8%a6%8f%e5%88%b6/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:25:34 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/?p=23940</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/障害福祉サービスの総量規制とは？-全国の状況と-事業者・利用者への影響を解説-1024x576.jpg" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>障害福祉サービスの事業所を開設したい方や、現在サービスを利用している、またはこれから利用したいと考えている方にとって、「総量規制」は気になるキーワードではないでしょうか。この制度は、地域におけるサービスの供給量を調整する [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/障害福祉サービスの総量規制とは？-全国の状況と-事業者・利用者への影響を解説-1024x576.jpg" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/04/障害福祉サービスの総量規制とは？-全国の状況と-事業者・利用者への影響を解説-1024x576.jpg" alt="障害福祉サービスの総量規制とは？ 全国の状況と 事業者・利用者への影響を解説のメイン画像" class="wp-image-23949" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/障害福祉サービスの総量規制とは？-全国の状況と-事業者・利用者への影響を解説-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/障害福祉サービスの総量規制とは？-全国の状況と-事業者・利用者への影響を解説-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/障害福祉サービスの総量規制とは？-全国の状況と-事業者・利用者への影響を解説-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/障害福祉サービスの総量規制とは？-全国の状況と-事業者・利用者への影響を解説.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>障害福祉サービスの事業所を開設したい方や、現在サービスを利用している、またはこれから利用したいと考えている方にとって、「総量規制」は気になるキーワードではないでしょうか。この制度は、地域におけるサービスの供給量を調整するものであり、場合によっては希望するサービスの利用開始が難しくなったり、事業所の新規開設や定員増が制限されたりすることがあります。</p>



<p>この記事では、障害福祉サービスにおける「総量規制」とは何か、その基本的な仕組みから、全国の自治体での導入状況、そしてサービス提供事業者や利用者にどのような影響があるのかについて、分かりやすく解説します。</p>



<h2 class="wp-block-heading">障害福祉サービスの「総量規制」とは？ 基本を理解しよう</h2>



<p>総量規制とは、都道府県や市町村といった行政機関が、<strong><span class="swl-marker mark_orange">担当する地域内における特定の障害福祉サービスの総供給量を制限する制度</span></strong>のことです。具体的には、以下のような方法でサービスの量をコントロールします。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>新規事業所の指定を行わない（指定拒否）</strong></li>



<li><strong>既存事業所の定員増加を認めない</strong></li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">なぜ総量規制が行われるのか？ その目的</h3>



<p>総量規制を導入する主な目的は、地域における障害福祉サービスの<strong><span class="swl-marker mark_orange">量を計画的に管理し、サービスの質を維持・向上させる</span></strong>ことにあります。また、特定のサービスだけが過剰に増えることを防ぎ、地域ごとの<strong><span class="swl-marker mark_orange">需要と供給のバランスを適切に調整する</span></strong>という狙いも含まれています。</p>



<h3 class="wp-block-heading">総量規制が適用されるのはどんな時？</h3>



<p>総量規制は、都道府県や市町村が策定する「障害福祉計画」や「障害児福祉計画」に基づいて実施されます。具体的には、主に以下のような場合に、新規事業所の指定が拒否される可能性があります。</p>



<ol class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li>その地域（区域）におけるサービスの「利用定員総数」が、<strong><span class="swl-marker mark_orange">計画で定められた「必要利用定員総数」に既に達している</span></strong>と判断される場合。</li>



<li>新たに事業所を指定することで、<strong><span class="swl-marker mark_orange">「利用定員総数」が計画上の「必要利用定員総数」を超えてしまう</span></strong>と判断される場合。</li>



<li>その他、<span class="swl-marker mark_orange"><strong>計画の達成に支障が生じるおそれ</strong></span>があると行政が判断した場合。</li>
</ol>



<h2 class="wp-block-heading">総量規制の法的根拠は？</h2>



<p>障害福祉サービスの総量規制は、以下の法律に基づいて行われています。</p>



<ol class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li><strong>障害者総合支援法（第36条第5項）:</strong> 都道府県知事が、特定の障害福祉サービス（生活介護、就労継続支援など）について、計画上の必要量との関係で指定をしないことができる、と定めています。</li>



<li><strong>児童福祉法（第21条の5の15第5項）:</strong> 都道府県知事や指定都市・中核市の市長が、特定の障害児通所支援（児童発達支援、放課後等デイサービスなど）について、同様に計画上の必要量との関係で指定をしないことができる、と定めています。</li>
</ol>



<h2 class="wp-block-heading">総量規制の対象となる主なサービス</h2>



<p>総量規制の対象となる可能性のあるサービスは法律で示されていますが、実際にどのサービスを対象とするかは、各自治体の判断に委ねられています。一般的に対象となりやすい主なサービスは以下の通りです。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>障害者総合支援法に基づくサービス:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>生活介護</li>



<li>就労継続支援A型</li>



<li>就労継続支援B型</li>



<li>共同生活援助（グループホーム）</li>



<li>障害者支援施設（施設入所支援）</li>
</ul>
</li>



<li><strong>児童福祉法に基づくサービス:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>児童発達支援</li>



<li>放課後等デイサービス</li>



<li>障害児入所施設</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>（<strong>※注意:</strong> 上記はあくまで一般的な例です。対象サービスは自治体によって大きく異なります。例えば、横浜市や川崎市では共同生活援助が厳しい規制の対象となっています。）</p>



<h2 class="wp-block-heading">【全国調査】自治体別の総量規制の導入状況（2025年4月時点の情報より）</h2>



<p>全国の多くの都道府県や主要な市町村で、何らかの形の総量規制が導入されている状況が見られます。ただし、規制の有無、対象サービス、規制の厳しさなどは、自治体ごとに大きな差があります。</p>



<p><strong><span class="swl-marker mark_orange">（重要）以下の情報は現時点でのものであり、状況は常に変化します。最新かつ正確な情報は、必ず事業所を開設したい、またはサービスを利用したい地域の自治体（都道府県・市区町村の障害福祉担当課）にご確認ください。</span></strong></p>



<h3 class="wp-block-heading">都道府県レベルの状況</h3>



<p>都道府県レベルの総量規制の情報は見つかりませんでした。</p>



<p>人口の多い政令指定都市では、特に児童発達支援や放課後等デイサービス、共同生活援助などで総量規制を導入、または導入を検討している都市が目立ちます。</p>



<figure class="wp-block-table min_width10_ has-small-font-size"><table class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><th><span class="swl-cell-text-centered">政令指定都市名</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">総量規制の有無</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">対象サービス例</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">補足情報</span></th></tr><tr><th>札幌市</th><td>あり</td><td>児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>2025年4月より導入</td></tr><tr><th>仙台市</th><td>なし</td><td></td><td>サービス偏在やニーズに関する検討あり</td></tr><tr><th>さいたま市</th><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>千葉市</th><td>なし（可能性あり）</td><td></td><td>指定拒否の可能性を示唆</td></tr><tr><th>横浜市</th><td>あり</td><td>共同生活援助</td><td>新規開設に厳しい規制</td></tr><tr><th>川崎市</th><td>あり</td><td>共同生活援助、児童福祉サービス</td><td>新規開設に厳しい規制、施設不足も指摘</td></tr><tr><th>相模原市</th><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>新潟市</th><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>静岡市</th><td>あり</td><td>生活介護、就労継続支援(A/B)、障害者支援施設、児発、放デイ、障害児入所施設</td><td>計画量に基づき指定拒否の可能性</td></tr><tr><th>浜松市</th><td>あり</td><td>(他市の情報から規制の可能性あり。詳細は要確認)</td><td></td></tr><tr><th>名古屋市</th><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>京都市</th><td>あり</td><td>児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>区・支所単位で実施</td></tr><tr><th>大阪市</th><td>なし（可能性あり）</td><td>児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>府の情報から規制の可能性</td></tr><tr><th>堺市</th><td>なし（可能性あり）</td><td>児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>府の情報から計画量に基づき規制の可能性</td></tr><tr><th>神戸市</th><td>要確認</td><td>児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>府の情報から規制の可能性</td></tr><tr><th>岡山市</th><td>あり</td><td>児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>利用実績が計画量超過のため</td></tr><tr><th>広島市</th><td>あり</td><td>(対象サービス不明)</td><td>事業所数の急増が背景</td></tr><tr><th>北九州市</th><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>福岡市</th><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>熊本市</th><td>あり</td><td>就労継続支援(A/B)、生活介護、児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>地域の偏在解消が目的</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">中核市の状況</h3>



<p>中核市においても、総量規制の導入状況は様々です。以下は、調査で名前が挙がった中核市のリストです。</p>



<figure class="wp-block-table min_width10_ has-small-font-size"><table class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><th><span class="swl-cell-text-centered">中核市名</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">都道府県名</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">総量規制の有無</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">対象サービス例</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">補足情報</span></th></tr><tr><th>函館市</th><td>北海道</td><td>あり（条件付き）</td><td>生活介護、就労継続支援(A/B)、児発、医療型児発、放デイ</td><td>計画充足率100%超の場合に適用</td></tr><tr><th>旭川市</th><td>北海道</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>青森市</th><td>青森県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>盛岡市</th><td>岩手県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>秋田市</th><td>秋田県</td><td>あり</td><td>就労継続支援B型</td><td>期間: 2025年4月～2027年3月</td></tr><tr><th>郡山市</th><td>福島県</td><td>なし（過去あり、現在は解除）</td><td>(過去: 就労継続支援A型、B型)</td><td>2024年10月1日より解除</td></tr><tr><th>いわき市</th><td>福島県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>福島市</th><td>福島県</td><td>あり（一部解除）</td><td>就労継続支援B型</td><td>一部で新規指定等の制限を解除</td></tr><tr><th>宇都宮市</th><td>栃木県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>前橋市</th><td>群馬県</td><td>なし（可能性あり）</td><td>(候補: 生活介護、就労(A/B)、施設入所、児発、放デイ)</td><td>今後規制導入の可能性あり</td></tr><tr><th>高崎市</th><td>群馬県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>川越市</th><td>埼玉県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>船橋市</th><td>千葉県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>柏市</th><td>千葉県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>横須賀市</th><td>神奈川県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>富山市</th><td>富山県</td><td>なし</td><td></td><td>導入の可能性を示唆</td></tr><tr><th>金沢市</th><td>石川県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>福井市</th><td>福井県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>甲府市</th><td>山梨県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>長野市</th><td>長野県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>岐阜市</th><td>岐阜県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>豊橋市</th><td>愛知県</td><td>あり</td><td>生活介護、就労継続支援(A/B)、児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>一部例外措置あり</td></tr><tr><th>岡崎市</th><td>愛知県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>豊田市</th><td>愛知県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>大津市</th><td>滋賀県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>豊中市</th><td>大阪府</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>高槻市</th><td>大阪府</td><td>なし（可能性あり）</td><td>児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>府の情報から計画量に基づき規制の可能性あり</td></tr><tr><th>東大阪市</th><td>大阪府</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>枚方市</th><td>大阪府</td><td>なし（可能性あり）</td><td></td><td>府の情報からニーズ確認の必要性を示唆</td></tr><tr><th>八尾市</th><td>大阪府</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>吹田市</th><td>大阪府</td><td>要確認</td><td></td><td>市の福祉担当課への確認が必要</td></tr><tr><th>姫路市</th><td>兵庫県</td><td>あり</td><td>就労継続支援B型</td><td></td></tr><tr><th>尼崎市</th><td>兵庫県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>西宮市</th><td>兵庫県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>明石市</th><td>兵庫県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>奈良市</th><td>奈良県</td><td>あり</td><td>生活介護、就労継続支援B型</td><td>期間: 2025年4月1日～2027年3月31日</td></tr><tr><th>倉敷市</th><td>岡山県</td><td>あり</td><td>児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>利用実績が計画量超過のため</td></tr><tr><th>福山市</th><td>広島県</td><td>なし</td><td></td><td>(過去に規制あり、現在は要確認)</td></tr><tr><th>呉市</th><td>広島県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>下関市</th><td>山口県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>高松市</th><td>香川県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>松山市</th><td>愛媛県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>高知市</th><td>高知県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>久留米市</th><td>福岡県</td><td>あり</td><td>就労継続支援A型、就労継続支援B型</td><td>期間: 2024年9月18日～2025年9月16日</td></tr><tr><th>佐賀市</th><td>佐賀県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>長崎市</th><td>長崎県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>佐世保市</th><td>長崎県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>大分市</th><td>大分県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr><tr><th>宮崎市</th><td>宮崎県</td><td>あり</td><td>生活介護、就労継続支援(A/B)、児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td></td></tr><tr><th>鹿児島市</th><td>鹿児島県</td><td>一部あり</td><td>施設入所支援のみ</td><td>新規設置を制限</td></tr><tr><th>那覇市</th><td>沖縄県</td><td>なし</td><td></td><td></td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">その他の市町村の状況</h3>



<p>政令指定都市や中核市以外でも、独自の判断で総量規制を導入している市町村があります。</p>



<figure class="wp-block-table min_width10_ has-small-font-size"><table class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><th><span class="swl-cell-text-centered">市町村名</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">都道府県名</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">総量規制の有無</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">対象サービス例</span></th><th><span class="swl-cell-text-centered">補足情報</span></th></tr><tr><th>一宮市</th><td>愛知県</td><td>あり</td><td>生活介護、就労継続支援B型、児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>2025年度より実施</td></tr><tr><th>和泉市</th><td>大阪府</td><td>あり</td><td>児童発達支援</td><td>重症心身障害児を受け入れる事業所は対象外</td></tr><tr><th>箕面市</th><td>大阪府</td><td>あり</td><td>児童発達支援</td><td>医療的ケア児を受け入れる事業所等は除く</td></tr><tr><th>池田市</th><td>大阪府</td><td>あり</td><td>児童発達支援</td><td>個別性の高い専門療育等を行う事業所は除く</td></tr><tr><th>芦屋市</th><td>兵庫県</td><td>あり</td><td>児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>児童発達支援センター、重症心身障がい児対象事業所は除く</td></tr><tr><th>須恵町</th><td>福岡県</td><td>あり</td><td>放課後等デイサービス</td><td>期間: 2025年2月1日～2025年3月31日</td></tr><tr><th>大津町</th><td>熊本県</td><td>あり</td><td>就労継続支援(A/B)、生活介護、児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>期間: 2024年度～2026年度</td></tr><tr><th>菊池市</th><td>熊本県</td><td>あり</td><td>就労継続支援(A/B)、生活介護、児童発達支援、放課後等デイサービス</td><td>2024年度～2025年度の設置希望を募集</td></tr></tbody></table></figure>



<h2 class="wp-block-heading">総量規制の傾向と「例外措置」について</h2>



<h4 class="wp-block-heading">規制対象となりやすいサービスとその背景</h4>



<p>特に以下のサービスで総量規制が導入されるケースが多く見られます。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>児童発達支援</li>



<li>放課後等デイサービス</li>



<li>就労継続支援B型</li>



<li>生活介護</li>



<li>就労継続支援A型</li>
</ul>



<p>特に<strong><span class="swl-marker mark_orange">児童発達支援</span></strong>や<strong><span class="swl-marker mark_orange">放課後等デイサービス</span></strong>といった障害児通所支援サービスは、近年のニーズの高まりや事業所数の急増を背景に、多くの自治体で供給量の調整（総量規制）が行われる傾向にあります。</p>



<h4 class="wp-block-heading">なぜ地域によって状況が違うのか？</h4>



<p>総量規制の導入状況に地域差が大きいのは、各自治体の人口構成、障害のある方のニーズ、既存のサービス提供体制（事業所の数や種類）、そして自治体が定める障害福祉計画における目標値などが複合的に影響していると考えられます。</p>



<h4 class="wp-block-heading">規制対象でも開設できる？ 「例外措置・特例」とは</h4>



<p>多くの自治体では、総量規制の対象となるサービスであっても、<strong><span class="swl-marker mark_orange">特定の条件を満たす事業所については、例外的に新規指定や定員増を認める</span></strong>場合があります。これは、一律の規制によって、本当に支援が必要な人へのサービス提供が滞らないようにするためです。例外となる可能性があるのは、主に以下のような事業所です。</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong><span class="swl-marker mark_orange">重症心身障害児（者）</span></strong>を主たる対象とする事業所</li>



<li><strong><span class="swl-marker mark_orange">医療的ケア児（者）</span></strong>を主たる対象とする事業所</li>



<li><strong><span class="swl-marker mark_orange">強度行動障害のある方</span></strong>を主たる対象とする事業所</li>



<li>その他、地域において特に不足していると考えられる特定の支援（専門的なプログラムなど）を提供する事業所</li>



<li>既存の介護保険事業所などが障害福祉サービスも提供する<strong><span class="swl-marker mark_orange">「共生型サービス」</span></strong></li>
</ul>



<p>（※例外措置の有無や具体的な条件は、自治体によって異なります。）</p>



<h2 class="wp-block-heading">総量規制は誰にどう影響する？</h2>



<p>総量規制は、サービスを提供する事業者と、サービスを利用する人の双方に影響を及ぼします。</p>



<h3 class="wp-block-heading">サービス提供事業者への影響</h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>新規参入・事業拡大のハードルに:</strong> 規制対象となっている地域やサービス分野では、新たに事業所を開設したり、既存事業所の定員を増やしたりすることが困難になります。事業計画を立てる際には、進出を考えている地域の総量規制の状況を事前に詳細に確認することが不可欠です。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">サービス利用者への影響</h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>（メリット）サービスの質の維持・向上:</strong> 計画に基づきサービス量が管理されることで、質の低い事業所の乱立を防ぎ、結果的にサービスの質の維持や向上につながる可能性があります。</li>



<li><strong>（デメリット）選択肢の制限:</strong> 地域によっては、利用できる事業所の選択肢が少なくなってしまう可能性があります。</li>



<li><strong>（デメリット）利用開始までの待機:</strong> 希望するサービスに空きがなく、利用開始までに時間がかかったり、待機児童・待機者が発生したりする可能性があります。</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">まとめ：総量規制について知っておくべきこと</h2>



<p>障害福祉サービスの総量規制は、地域におけるサービスの量と質のバランスを保つという目的のもと、多くの自治体で導入されています。特に、児童発達支援、放課後等デイサービス、就労継続支援B型などが対象となることが多いですが、その状況は自治体によって大きく異なります。</p>



<p>これから障害福祉サービスの事業を始めたいと考えている事業者の方も、サービスを利用したいと考えている利用者の方やそのご家族も、<strong><span class="swl-marker mark_orange">必ず関係する市区町村や都道府県の障害福祉担当部署に、最新の総量規制の状況（対象サービス、規制期間、例外措置の有無や条件など）を確認する</span></strong>ようにしましょう。</p>



<p>制度は法改正や自治体の方針によって変わることがありますので、常に最新の情報をチェックすることが大切です。</p>



<p><strong>免責事項:</strong> この記事は一般的な情報提供を目的としており、情報の完全性や正確性を保証するものではありません。制度や各自治体の運用状況は変更される可能性があるため、必ず最新の情報を関係する行政機関にご確認ください。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>財務状況の未報告は情報公表未報告減算の対象になる？</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/2293-2/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:20:42 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=2293</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-6.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>関連記事 【情報公表未報告減算】財務状況の未報告は対象？ 令和6年度障害福祉報酬改定において、利用者への情報公表、災害発生時の迅速な情報共有、財務状況の見える化の推進を図る観点から、障害福祉サービス等情報公表システム（W [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-6.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<h2 class="wp-block-heading">関連記事</h2>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/多機能型事業所で求められる会計処理-「会計の区分」とは.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e5%a4%9a%e6%a9%9f%e8%83%bd%e5%9e%8b-%e4%bc%9a%e8%a8%88/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">多機能型事業所で求められる会計処理「会計の区分」とは｜のどか会計事務所</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h2 class="wp-block-heading">【情報公表未報告減算】財務状況の未報告は対象？</h2>



<p class="is-style-big_icon_check"><a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/0000202214_00009.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">令和6年度障害福祉報酬改定</a>において、利用者への情報公表、災害発生時の迅速な情報共有、財務状況の見える化の推進を図る観点から、<a href="https://www.wam.go.jp/content/wamnet/pcpub/top/shofukuinfopub/jigyo/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">障害福祉サービス等情報公表システム</a>（<a href="https://www.wam.go.jp/sfkohyoout/COP000100E0000.do" target="_blank" rel="noreferrer noopener">WAM NET 障害福祉サービス事業所検索</a>）上、未報告となっている事業所に対する情報公表未報告減算が創設されました。施行規則において、都道府県知事は、指定の更新に係る申請があった際に、情報公表に係る報告がされていることを確認することとされています。</p>



<p class="is-style-big_icon_caution">情報公表未報告減算では、「<a href="https://laws.e-gov.go.jp/law/417AC0000000123" target="_blank" rel="noreferrer noopener">障害者総合支援法</a>第76条の３ の規定に基づく情報公表に係る報告がされていない場合に、所定単位数を減算する。」とされています。</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="864" height="668" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-6.png" alt="財務状況の未報告は情報公表未報告減算の対象になる？の1枚目画像" class="wp-image-2321" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-6.png 864w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-6-300x232.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-6-768x594.png 768w" sizes="(max-width: 864px) 100vw, 864px" /></figure>



<p class="is-style-big_icon_check">この点、「障害者総合支援法第76条の３」では、「情報公表対象サービス等情報」を「主務省令で定めるもの」として定めています。</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="917" height="351" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-8.png" alt="財務状況の未報告は情報公表未報告減算の対象になる？の2枚目画像" class="wp-image-2324" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-8.png 917w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-8-300x115.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-8-768x294.png 768w" sizes="(max-width: 917px) 100vw, 917px" /><figcaption class="wp-element-caption">障害者総合支援法</figcaption></figure>



<p>　そしてこの「主務省令で定めるもの」は、「障害者総合支援法施行規則第65条の９の８」に定められており、「障害者総合支援法施行規則第65条の９の８」では、「別表第一号に掲げる項目」と定められています。<br>　なお、後段の「同項の主務省令で定めるときにあっては」は、別途、都道府県知事が定めた場合の規定となりますので、<span class="swl-marker mark_orange">原則として、情報公表未報告減算の対象となる情報は「別表第一号に掲げる項目」</span>となります。</p>



<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img decoding="async" width="1024" height="170" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-9-1024x170.png" alt="財務状況の未報告は情報公表未報告減算の対象になる？の3枚目画像" class="wp-image-2325" style="width:900px;height:auto" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-9-1024x170.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-9-300x50.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-9-768x128.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-9.png 1058w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption">障害者総合支援法施行規則</figcaption></figure>



<p class="is-style-big_icon_check">それでは「別表第一号」を見ていきましょう。</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="740" height="716" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-10.png" alt="財務状況の未報告は情報公表未報告減算の対象になる？の4枚目画像" class="wp-image-2326" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-10.png 740w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-10-300x290.png 300w" sizes="(max-width: 740px) 100vw, 740px" /><figcaption class="wp-element-caption">別表第一号</figcaption></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>「別表第一号」では、「第２項ヘ」に「事業所等の財務状況」と定められています。</p>



<p>すなわち、<span class="swl-marker mark_orange">財務状況は情報公表システムにおいて報告すべき情報であり、未報告の場合には情報公表未報告減算の対象となります。</span>「財務状況の見える化の推進を図る観点」という創設趣旨に鑑みれば当然と言えば当然でしょう。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>なお、「事業所等の財務状況」では、直近年度の以下の財務諸表の報告が必要となります。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>事業活動計算書（損益計算書）</li>



<li>資金収支計算書（キャッシュフロー計算書）</li>



<li>貸借対照表（バランスシート）</li>



<li>就労支援事業 事業活動計算書（就労支援事業のみ）</li>



<li>就労支援事業別 事業活動明細書（就労支援事業のみ）</li>
</ul>
</div></div>



<p class="is-style-big_icon_caution">ここでご注意いただきたいのが「キャッシュフロー計算書」。通常作成しない資料であるため、公表する場合には、別途税理士に作成を依頼する必要があります。また、「キャッシュフロー計算書」ではなく、「株主資本等変動計算書」「残高試算表」「残高推移表」などを公表している事業者も見受けられます。<span class="swl-marker mark_orange">これらは、「キャッシュフロー計算書」とは全く異なる書類となりますので注意が必要です。</span></p>



<p class="is-style-big_icon_point">のどか会計事務所では、情報公表未報告減算対策として、キャッシュフロー計算書作成、就労支援事業に係る財務諸表作成、就労支援事業会計顧問サービスを提供しております。現在ご契約いただいている税理士事務所で情報公表未報告減算への対応が難しい場合には、お気軽にお問い合わせください。現在の税理士事務所との顧問契約を変更することなくご利用いただくことが可能です。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【障害福祉】市町村から委託を受けた「障害者相談支援事業」に係る受託料の消費税の取扱い</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e9%9a%9c%e5%ae%b3%e8%80%85%e7%9b%b8%e8%ab%87%e6%94%af%e6%8f%b4%e4%ba%8b%e6%a5%ad-%e6%b6%88%e8%b2%bb%e7%a8%8e/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:20:39 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=2635</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【障害福祉】-市町村から委託を受けた-「障害者相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>【障害者相談支援事業】受託料の消費税の取扱い 市町村から委託を受けた「障害者相談支援事業」に係る受託料は、消費税の課税の対象となり、課税売上高として計上する必要があります。 課税売上高の合計額が、以下の何れかの基準を満た [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【障害福祉】-市町村から委託を受けた-「障害者相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【障害福祉】-市町村から委託を受けた-「障害者相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い-1024x576.png" alt="【障害福祉】市町村から委託を受けた「障害者相談支援事業」に係る受託料の消費税の取扱いのメイン画像" class="wp-image-15929" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【障害福祉】-市町村から委託を受けた-「障害者相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【障害福祉】-市町村から委託を受けた-「障害者相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【障害福祉】-市町村から委託を受けた-「障害者相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【障害福祉】-市町村から委託を受けた-「障害者相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">【障害者相談支援事業】受託料の消費税の取扱い</h2>



<p class="is-style-big_icon_check"><span class="swl-marker mark_orange">市町村から委託を受けた「障害者相談支援事業」に係る受託料は、消費税の課税の対象となり、課税売上高として計上する必要</span>があります。</p>



<p class="is-style-big_icon_caution">課税売上高の合計額が、以下の何れかの基準を満たす場合、当事業年度は消費税の課税事業者となるため、ご留意ください。<br>・前々事業年度の課税売上高が1,000万円以上<br>・前事業年度の上期における課税売上高が1,000万円以上</p>



<p class="is-style-big_icon_caution">なお、都道府県や市町村から指定を受けた、地域移行支援事業、地域定着支援事業、計画相談支援事業、障害児相談支援事業に係る収益は、消費税非課税となります。<br>あくまでも委託事業に係るものが、消費税の課税の対象となる点、ご留意ください。</p>



<blockquote class="wp-block-quote has-small-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>社会福祉法に規定する社会福祉事業として行われる資産の譲渡等については、消費税が非課税となりますが、「障害者相談支援事業」は、障害者に対する日常生活上の相談支援を行うものであり、社会福祉法に規定する社会福祉事業に該当せず、消費税の課税対象となります。</p>
<cite>障害者相談支援事業等に係る消費税の取扱い等｜国税庁<br><a href="https://www.nta.go.jp/law/joho-zeikaishaku/shohi/0024004-027/index.htm" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.nta.go.jp/law/joho-zeikaishaku/shohi/0024004-027/index.htm</a></cite></blockquote>



<h2 class="wp-block-heading">関連記事</h2>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【介護】-地域包括支援センターから委託を受けた-「総合相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e7%b7%8f%e5%90%88%e7%9b%b8%e8%ab%87%e6%94%af%e6%8f%b4%e4%ba%8b%e6%a5%ad-%e6%b6%88%e8%b2%bb%e7%a8%8e/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【介護】地域包括支援センターから委託を受けた「総合相談支援事業」に係る受託料の消費税の取扱い｜のどか&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【介護】地域包括支援センターから委託を受けた「総合相談支援事業」に係る受託料の消費税の取扱い</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e7%b7%8f%e5%90%88%e7%9b%b8%e8%ab%87%e6%94%af%e6%8f%b4%e4%ba%8b%e6%a5%ad-%e6%b6%88%e8%b2%bb%e7%a8%8e/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:20:36 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=2638</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【介護】-地域包括支援センターから委託を受けた-「総合相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>【総合相談支援事業】受託料の消費税の取扱い 介護保険法改正に伴い、令和６年４月１日以降、地域包括支援センターから委託を受けた「総合相談支援事業」に係る受託料は、消費税の課税の対象となり、課税売上高として計上する必要があり [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【介護】-地域包括支援センターから委託を受けた-「総合相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【介護】-地域包括支援センターから委託を受けた-「総合相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い-1024x576.png" alt="【介護】地域包括支援センターから委託を受けた「総合相談支援事業」に係る受託料の消費税の取扱いのメイン画像" class="wp-image-15927" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【介護】-地域包括支援センターから委託を受けた-「総合相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【介護】-地域包括支援センターから委託を受けた-「総合相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【介護】-地域包括支援センターから委託を受けた-「総合相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【介護】-地域包括支援センターから委託を受けた-「総合相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">【総合相談支援事業】受託料の消費税の取扱い</h2>



<p class="is-style-big_icon_check">介護保険法改正に伴い、令和６年４月１日以降、<span class="swl-marker mark_orange">地域包括支援センターから委託を受けた「総合相談支援事業」に係る受託料は、消費税の課税の対象となり、課税売上高として計上する必要</span>があります。</p>



<p class="is-style-big_icon_caution">課税売上高の合計額が、以下の何れかの基準を満たす場合、当事業年度は消費税の課税事業者となるため、ご留意ください。<br>・前々事業年度の課税売上高が1,000万円以上<br>・前事業年度の上期における課税売上高が1,000万円以上</p>



<p class="is-style-big_icon_caution">なお、都道府県や市町村から指定を受けた、居宅介護支援事業に係る収益は、消費税非課税となります。<br>あくまでも委託事業に係るものが、消費税の課税の対象となる点、ご留意ください。</p>



<blockquote class="wp-block-quote has-small-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>地域包括支援センターの設置者が総合相談支援事業の一部を委託する場合の消費税の取扱い<br><br>令和５年改正介護保険法が施行される令和６年４月１日以降、総合相談支援事業の一部委託を受けた者が当該一部委託を受けた事業を行い、その対価として地域包括支援センターから委託手数料等を受領する場合における、当該一部委託に係る事業として行う資産の譲渡等は、消費税法施行令第十四条の三第五号の規定に基づき厚生労働大臣が指定する資産の譲渡等（平成18年厚生労働省告示第 311 号）第１号から第３号までに掲げる事業として行われるものに該当することから、消費税法（昭和63年法律第108号）別表第二第７号ハ及び消費税法施行令（昭和63年政令第360号）第14条の３第５号の規定に基づき、消費税が非課税となる。</p>
<cite>○介護保険最新情報vol.1259（全世代対応型の持続可能な社会保障制度を構築するための健康保険法等の一部を改正する法律第13条の規定による改正後の介護保険法施行後の消費税の取扱いについて）<br><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001250256.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.mhlw.go.jp/content/001250256.pdf</a></cite></blockquote>



<h2 class="wp-block-heading">関連記事</h2>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【障害福祉】-市町村から委託を受けた-「障害者相談支援事業」に係る受託料の-消費税の取扱い.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e9%9a%9c%e5%ae%b3%e8%80%85%e7%9b%b8%e8%ab%87%e6%94%af%e6%8f%b4%e4%ba%8b%e6%a5%ad-%e6%b6%88%e8%b2%bb%e7%a8%8e/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【障害福祉】市町村から委託を受けた「障害者相談支援事業」に係る受託料の消費税の取扱い｜のどか会計事務&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【指定申請代行】依頼するなら社労士？行政書士？</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e6%8c%87%e5%ae%9a%e7%94%b3%e8%ab%8b-%e7%a4%be%e5%8a%b4%e5%a3%ab-%e8%a1%8c%e6%94%bf%e6%9b%b8%e5%a3%ab/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:20:33 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=2923</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【指定申請代行】-依頼するなら社労士？行政書士？-～介護・障害福祉の開業～-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>【介護・障害福祉の開業】指定申請の代行は社労士？行政書士？ 介護事業や障害福祉事業を始めたいと考えているけれども、時間がないため指定申請の代行を専門家に依頼したい。でも、どの専門家に依頼したらいいのかわからないと、お困り [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【指定申請代行】-依頼するなら社労士？行政書士？-～介護・障害福祉の開業～-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【指定申請代行】-依頼するなら社労士？行政書士？-～介護・障害福祉の開業～-1024x576.png" alt="【指定申請代行】依頼するなら社労士？行政書士？【介護・障害福祉の開業】のメイン画像" class="wp-image-15933" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【指定申請代行】-依頼するなら社労士？行政書士？-～介護・障害福祉の開業～-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【指定申請代行】-依頼するなら社労士？行政書士？-～介護・障害福祉の開業～-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【指定申請代行】-依頼するなら社労士？行政書士？-～介護・障害福祉の開業～-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/【指定申請代行】-依頼するなら社労士？行政書士？-～介護・障害福祉の開業～.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">【介護・障害福祉の開業】指定申請の代行は社労士？行政書士？</h2>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10"><a href="https://www.wam.go.jp/wamappl/seidokaisetsu.nsf/vdoc/kaigo_flow?Open" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護事業</a>や<a href="https://www.wam.go.jp/wamappl/seidokaisetsu.nsf/vdoc/syogai_flow?Open" target="_blank" rel="noreferrer noopener">障害福祉事業</a>を始めたいと考えているけれども、時間がないため指定申請の代行を専門家に依頼したい。<br>でも、どの専門家に依頼したらいいのかわからないと、お困りではないでしょうか。<br>結論としましては、以下の取扱いとなります。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10 is-style-big_icon_point">介護事業：<a href="https://www.shakaihokenroumushi.jp/about/tabid/203/Default.aspx" target="_blank" rel="noreferrer noopener">社会保険労務士</a><br>障害福祉事業：<a href="https://www.gyosei.or.jp/info" target="_blank" rel="noreferrer noopener">行政書士</a></p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10">まず前提として、介護事業に係る許認可（指定）は介護保険法及び健康保険法、障害福祉事業に係る許認可（指定）は障害者総合支援法及び児童福祉法に定められています。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10">上記を前提としてまず、社会保険労務士が行える業務は、<a href="https://laws.e-gov.go.jp/law/343AC1000000089" target="_blank" rel="noreferrer noopener">社会保険労務士法</a>の『第二条』に、以下の通り定められています。</p>


<div class="swell-block-balloon u-mb-ctrl u-mb-10"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="gray"><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>第二条</strong>　社会保険労務士は、次の各号に掲げる事務を行うことを業とする。<br><strong>一</strong>　別表第一に掲げる労働及び社会保険に関する法令（中略）を作成すること。<br><strong>一の二</strong>　申請書等について、その提出に関する手続を代わつてすること。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<p class="u-mb-ctrl u-mb-10 is-style-big_icon_check">この『第二条第一項』に記載されている『別表第一』に、介護保険法及び健康保険法が例示されています。<br>よって、介護事業の指定申請書類の作成・提出は、社会保険労務士業務となります。<br>そして、上記業務は、社会保険労務士の独占業務（他の者が行うことができない）とされています。</p>



<p class="is-style-default u-mb-ctrl u-mb-10">一方で、行政書士が行える業務は、<a href="https://laws.e-gov.go.jp/law/326AC1000000004" target="_blank" rel="noreferrer noopener">行政書士法</a>の『第一条の二』と『第一条の三』に、以下の通り定められています。</p>


<div class="swell-block-balloon is-style-default u-mb-ctrl u-mb-10"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="gray"><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>第一条の二</strong>　行政書士は、他人の依頼を受け報酬を得て、官公署に提出する書類（中略）その他権利義務又は事実証明に関する書類（中略）を作成することを業とする。<br><strong>２</strong>　行政書士は、前項の書類の作成であつても、その業務を行うことが他の法律において制限されているものについては、業務を行うことができない。<br><strong>第一条の三</strong>　行政書士は、前条に規定する業務のほか、他人の依頼を受け報酬を得て、次に掲げる事務を業とすることができる。ただし、他の法律においてその業務を行うことが制限されている事項については、この限りでない。<br><strong>一</strong>　前条の規定により行政書士が作成することができる官公署に提出する書類を官公署に提出する手続及び当該官公署に提出する書類に係る許認可等（中略）について代理すること。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p class="u-mb-ctrl u-mb-10">一見すると、官公庁への提出書類を対象としているので、行政書士も介護事業の指定申請書類の作成・提出ができそうに思います。しかし、『第一条の二第二項』に『前項の書類の作成であつても、その業務を行うことが他の法律において制限されているものについては、業務を行うことができない。』、『第一条の三第一項』に『ただし、他の法律においてその業務を行うことが制限されている事項については、この限りでない。』と定められています。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10 is-style-big_icon_caution">先ほど述べました通り、介護事業の指定申請書類の作成・提出は社会保険労務士の独占業務であるため、社会保険労務士法においてその業務を行うことが制限されていると言えます。このため、行政書士は当該業務を行うことができません。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10 is-style-big_icon_point">一方で、障害福祉事業は、特に他の法律においてその業務を行うことが制限されていません。<br>このため、障害福祉事業の指定申請書類の作成・提出は、行政書士業務となります。<br>そして、上記業務は、行政書士の独占業務（他の者が行うことができない）となります。</p>
</div></div>



<p>以上、如何だったでしょうか。参考になりましたら幸いです。</p>



<h2 class="wp-block-heading">参考</h2>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p><strong>（社会保険労務士の業務）</strong></p>



<p><strong>第二条</strong>　<span class="swl-marker mark_yellow">社会保険労務士は、次の各号に掲げる事務を行うことを業とする。</span><br><strong>一</strong>　<span class="swl-marker mark_yellow">別表第一に掲げる労働及び社会保険に関する法令</span>（以下「労働社会保険諸法令」という。）<span class="swl-marker mark_yellow">に基づいて申請書等</span>（行政機関等に提出する申請書、届出書、報告書、審査請求書、再審査請求書その他の書類（その作成に代えて電磁的記録（電子的方式、磁気的方式その他人の知覚によつては認識できない方式で作られる記録であつて、電子計算機による情報処理の用に供されるものをいう。以下同じ。）を作成する場合における当該電磁的記録を含む。）をいう。以下同じ。）<span class="swl-marker mark_yellow">を作成すること。</span><br><strong>一の二</strong>　<span class="swl-marker mark_yellow">申請書等について、その提出に関する手続を代わつてすること。</span></p>
<cite><a href="https://laws.e-gov.go.jp/law/343AC1000000089" target="_blank" rel="noreferrer noopener">社会保険労務士法</a></cite></blockquote>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p><strong>別表第一（第二条関係）</strong></p>



<p><strong>一</strong>　労働基準法（昭和二十二年法律第四十九号）<br><strong>二</strong>　労働者災害補償保険法（昭和二十二年法律第五十号）<br><strong>三</strong>　職業安定法（昭和二十二年法律第百四十一号）<br><strong>四</strong>　雇用保険法（昭和四十九年法律第百十六号）<br><strong>五</strong>　労働保険審査官及び労働保険審査会法（昭和三十一年法律第百二十六号）<br><strong>六</strong>　削除<br><strong>七</strong>　職業能力開発促進法（昭和四十四年法律第六十四号）<br><strong>八</strong>　駐留軍関係離職者等臨時措置法（昭和三十三年法律第百五十八号。第十条の二の規定に限る。）<br><strong>九</strong>　最低賃金法（昭和三十四年法律第百三十七号）<br><strong>十</strong>　中小企業退職金共済法（昭和三十四年法律第百六十号）<br><strong>十一</strong>　国際協定の締結等に伴う漁業離職者に関する臨時措置法（昭和五十二年法律第九十四号）<br><strong>十二</strong>　じん肺法（昭和三十五年法律第三十号）<br><strong>十三</strong>　障害者の雇用の促進等に関する法律<br><strong>十四</strong>　削除<br><strong>十五</strong>　激<ruby>甚<rt>じん</rt></ruby>災害に対処するための特別の財政援助等に関する法律（昭和三十七年法律第百五十号。第二十五条の規定に限る。）<br><strong>十六</strong>　労働災害防止団体法（昭和三十九年法律第百十八号）<br><strong>十七</strong>　港湾労働法（昭和六十三年法律第四十号）<br><strong>十八</strong>　労働施策の総合的な推進並びに労働者の雇用の安定及び職業生活の充実等に関する法律<br><strong>十九</strong>　炭鉱災害による一酸化炭素中毒症に関する特別措置法（昭和四十二年法律第九十二号）<br><strong>二十</strong>　労働保険の保険料の徴収等に関する法律<br><strong>二十の二</strong>　家内労働法（昭和四十五年法律第六十号）<br><strong>二十の三</strong>　勤労者財産形成促進法（昭和四十六年法律第九十二号）<br><strong>二十の四</strong>　高年齢者等の雇用の安定等に関する法律（昭和四十六年法律第六十八号）<br><strong>二十の五</strong>　沖縄振興特別措置法（平成十四年法律第十四号。第七十条の規定に限る。）<br><strong>二十の六</strong>　労働安全衛生法（昭和四十七年法律第五十七号）<br><strong>二十の七</strong>　作業環境測定法（昭和五十年法律第二十八号）<br><strong>二十の八</strong>　建設労働者の雇用の改善等に関する法律（昭和五十一年法律第三十三号）<br><strong>二十の九</strong>　賃金の支払の確保等に関する法律（昭和五十一年法律第三十四号）<br><strong>二十の十</strong>　本州四国連絡橋の建設に伴う一般旅客定期航路事業等に関する特別措置法（昭和五十六年法律第七十二号。第十六条（第十八条の規定により読み替える場合を含む。）及び第二十条の規定に限る。）<br><strong>二十の十一</strong>　労働者派遣事業の適正な運営の確保及び派遣労働者の保護等に関する法律<br><strong>二十の十二</strong>　地域雇用開発促進法（昭和六十二年法律第二十三号）<br><strong>二十の十三</strong>　中小企業における労働力の確保及び良好な雇用の機会の創出のための雇用管理の改善の促進に関する法律（平成三年法律第五十七号）<br><strong>二十の十四</strong>　介護労働者の雇用管理の改善等に関する法律（平成四年法律第六十三号）<br><strong>二十の十五</strong>　労働時間等の設定の改善に関する特別措置法（平成四年法律第九十号）<br><strong>二十の十六</strong>　短時間労働者及び有期雇用労働者の雇用管理の改善等に関する法律<br><strong>二十の十七</strong>　育児休業、介護休業等育児又は家族介護を行う労働者の福祉に関する法律<br><strong>二十の十八</strong>　林業労働力の確保の促進に関する法律（平成八年法律第四十五号。第十三条の規定に限る。）<br><strong>二十の十九</strong>　雇用の分野における男女の均等な機会及び待遇の確保等に関する法律<br><strong>二十の二十</strong>　個別労働関係紛争の解決の促進に関する法律<br><strong>二十の二十一</strong>　石綿による健康被害の救済に関する法律（平成十八年法律第四号。第三十八条及び第五十九条の規定に限る。）<br><strong>二十の二十二</strong>　次世代育成支援対策推進法（平成十五年法律第百二十号）<br><strong>二十の二十三</strong>　職業訓練の実施等による特定求職者の就職の支援に関する法律（平成二十三年法律第四十七号）<br><strong>二十の二十四</strong>　生活困窮者自立支援法（平成二十五年法律第百五号。第十六条第一項及び第二十一条第二項の規定に限る。）<br><strong>二十の二十五</strong>　専門的知識等を有する有期雇用労働者等に関する特別措置法（平成二十六年法律第百三十七号）<br><strong>二十の二十六</strong>　青少年の雇用の促進等に関する法律（昭和四十五年法律第九十八号）<br><strong>二十の二十七</strong>　女性の職業生活における活躍の推進に関する法律（平成二十七年法律第六十四号）<br><strong>二十の二十八</strong>　新型コロナウイルス感染症等の影響に対応するための雇用保険法の臨時特例等に関する法律（令和二年法律第五十四号）<br><strong>二十の二十九</strong>　特定石綿被害建設業務労働者等に対する給付金等の支給に関する法律（令和三年法律第七十四号）<br><strong>二十一</strong>　<span class="swl-marker mark_yellow">健康保険法</span><br><strong>二十二</strong>　船員保険法<br><strong>二十三</strong>　社会保険審査官及び社会保険審査会法（昭和二十八年法律第二百六号）<br><strong>二十四</strong>　厚生年金保険法<br><strong>二十五</strong>　国民健康保険法<br><strong>二十六</strong>　国民年金法<br><strong>二十六の二</strong>　年金生活者支援給付金の支給に関する法律（平成二十四年法律第百二号）<br><strong>二十七</strong>　独立行政法人福祉医療機構法（平成十四年法律第百六十六号。附則第五条の二の規定に限る。）<br><strong>二十八</strong>　石炭鉱業年金基金法（昭和四十二年法律第百三十五号）<br><strong>二十九</strong>　児童手当法（昭和四十六年法律第七十三号）<br><strong>二十九の二</strong>　平成二十二年度等における子ども手当の支給に関する法律（平成二十二年法律第十九号）<br><strong>二十九の三</strong>　平成二十三年度における子ども手当の支給等に関する特別措置法（平成二十三年法律第百七号）<br><strong>三十</strong>　高齢者の医療の確保に関する法律<br><strong>三十一</strong>　<span class="swl-marker mark_yellow">介護保険法</span><br><strong>三十二</strong>　前各号に掲げる法律に基づく命令<br><strong>三十三</strong>　行政不服審査法（前各号に掲げる法令に係る不服申立ての場合に限る。）</p>
<cite><a href="https://laws.e-gov.go.jp/law/343AC1000000089" target="_blank" rel="noreferrer noopener">社会保険労務士法</a>　別表第一</cite></blockquote>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p><strong>（業務）</strong></p>



<p><strong>第一条の二</strong>　<span class="swl-marker mark_yellow">行政書士は、他人の依頼を受け報酬を得て、官公署に提出する書類</span>（その作成に代えて電磁的記録（電子的方式、磁気的方式その他人の知覚によつては認識することができない方式で作られる記録であつて、電子計算機による情報処理の用に供されるものをいう。以下同じ。）を作成する場合における当該電磁的記録を含む。以下この条及び次条において同じ。）<span class="swl-marker mark_yellow">その他権利義務又は事実証明に関する書類</span>（実地調査に基づく図面類を含む。）<span class="swl-marker mark_yellow">を作成することを業とする。</span></p>



<p><strong>２</strong>　<span class="swl-marker mark_yellow">行政書士は、前項の書類の作成であつても、その業務を行うことが他の法律において制限されているものについては、業務を行うことができない。</span><br></p>



<p><strong>第一条の三</strong>　<span class="swl-marker mark_yellow">行政書士は、前条に規定する業務のほか、他人の依頼を受け報酬を得て、次に掲げる事務を業とすることができる。ただし、他の法律においてその業務を行うことが制限されている事項については、この限りでない。</span><br>一　<span class="swl-marker mark_yellow">前条の規定により行政書士が作成することができる官公署に提出する書類を官公署に提出する手続及び当該官公署に提出する書類に係る許認可等</span>（行政手続法（平成五年法律第八十八号）第二条第三号に規定する許認可等及び当該書類の受理をいう。次号において同じ。）に関して行われる聴聞又は弁明の機会の付与の手続その他の意見陳述のための手続において当該官公署に対してする行為（弁護士法（昭和二十四年法律第二百五号）第七十二条に規定する法律事件に関する法律事務に該当するものを除く。）<span class="swl-marker mark_yellow">について代理すること。</span></p>




<cite><a href="https://laws.e-gov.go.jp/law/326AC1000000004" target="_blank" rel="noreferrer noopener">行政書士法</a></cite></blockquote>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e7%ab%8b%e3%81%a1%e4%b8%8a%e3%81%92-%e3%83%9d%e3%82%a4%e3%83%b3%e3%83%88/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:20:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=5332</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>「訪問看護ステーションを開業したい！」その熱い想いを胸に、具体的な一歩を踏み出そうとしているあなたへ。期待が膨らむ一方で、「何から準備すればいい？」「資金は足りる？」「本当に経営を軌道に乗せられる？」といった疑問や不安も [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント-1024x576.png" alt="【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイントのメイン画像" class="wp-image-24863" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>「訪問看護ステーションを開業したい！」その熱い想いを胸に、具体的な一歩を踏み出そうとしているあなたへ。期待が膨らむ一方で、「何から準備すればいい？」「資金は足りる？」「本当に経営を軌道に乗せられる？」といった疑問や不安も感じているのではないでしょうか。</p>



<p>高齢化が進む日本では、在宅医療の要となる訪問看護のニーズはますます高まっています。しかし、その将来性とは裏腹に、資金調達、指定申請、人材確保、利用者獲得など、開業・立ち上げには多くのハードルが存在し、残念ながら事業継続が難しくなるケースも少なくありません。</p>



<p>この記事では、あなたの訪問看護ステーション開業という夢を、確かな成功へと導くための羅針盤となる「6つの重要ポイント」を徹底的に解説します。具体的な手順や注意点、コスト削減のコツから、職員が定着する環境づくり、効果的な営業戦略、そして経営者としての心構えまで、実践的なノウハウを凝縮しました。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p><strong>【そこが知りたかった！営利法人の訪問看護ステーション開業ガイド】</strong></p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/nodoka-kaikei-pr1.jpg" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e9%96%8b%e6%a5%ad%e3%82%ac%e3%82%a4%e3%83%89/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">404: ページが見つかりませんでした｜のどか会計事務所</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">【ポイント1】初期費用を賢く抑える – 資金調達とコスト削減の具体策</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24864" alt="【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント1】初期費用を賢く抑える – 資金調達とコスト削減の具体策のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント1】初期費用を賢く抑える-–-資金調達とコスト削減の具体策-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント1】初期費用を賢く抑える-–-資金調達とコスト削減の具体策-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント1】初期費用を賢く抑える-–-資金調達とコスト削減の具体策-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント1】初期費用を賢く抑える-–-資金調達とコスト削減の具体策-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント1】初期費用を賢く抑える-–-資金調達とコスト削減の具体策.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【ポイント1】初期費用を賢く抑える<br>資金調達とコスト削減の具体策</strong></p>
</div></div>



<p>訪問看護ステーションの立ち上げには、一般的に1,000万円以上の資金が必要と言われています。その多くは、人件費や家賃などの運転資金です。運転資金を確保するためには、初期費用をできる限り抑えることが重要です。</p>



<p>ここでは、初期費用を抑えるための具体的な方法を解説します。</p>



<h3 class="wp-block-heading">1. 会社設立費用を最小限に</h3>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">自分で手続きを行う</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>マネーフォワード会社設立などのサービスを利用し、自分で手続きを行うことで、専門家への依頼費用を削減できます。</li>



<li><strong>注意点</strong><br>定款の事業目的は、指定基準を満たすように記載する必要があります。事前に指定権者に確認しましょう（例：「介護保険法に基づく居宅サービス事業及び介護予防サービス事業」「健康保険法に基づく訪問看護事業」など）。また、将来的に行う可能性のある事業も、定款に記載しておくと、後々の変更手続きと費用を省略できます。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">特定創業支援等事業の活用</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>認定創業支援等事業計画に基づく支援を受け、市町村から証明を受けることで、会社設立時の登録免許税の減免を受けられます（例：株式会社の場合、最低税額15万円が7.5万円に軽減、合同会社の場合、最低税額6万円が3万円に軽減）。まずは、会社設立予定地の市町村の担当部署に問い合わせてみましょう。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p><strong>【定款目的の他社事例】</strong></p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の会社設立-定款事業目的事例集.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7%e4%bb%8b%e8%ad%b7-%e4%bc%9a%e7%a4%be%e8%a8%ad%e7%ab%8b-%e5%ae%9a%e6%ac%be%e7%9b%ae%e7%9a%84/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">訪問看護・介護の会社設立 定款(事業目的)事例集｜のどか会計事務所</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h3 class="wp-block-heading">2. 創業融資を最大限に活用</h3>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">無料相談窓口の活用</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>よろず支援拠点や商工会では、専門家（中小企業診断士など）の支援を受けながら、無料で事業計画を作成できます。</li>



<li>よろず支援拠点全国本部：<a href="https://yorozu.smrj.go.jp/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://yorozu.smrj.go.jp/</a></li>



<li>全国商工会連合会：<a href="https://www.shokokai.or.jp/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.shokokai.or.jp/</a></li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">日本政策金融公庫の事前相談</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>融資申請前に、日本政策金融公庫のビジネスサポートプラザや支店で、事業計画のレビューを受けることができます。融資の可能性を事前に判断してもらうことで、不安を解消できます。</li>



<li>日本政策金融公庫 予約相談：<a href="https://www.jfc.go.jp/n/service/heijitsu_soudan.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.jfc.go.jp/n/service/heijitsu_soudan.html</a></li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">特定創業支援等事業の証明による優遇</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>特定創業支援等事業の証明を受けることで、融資利率の優遇を受けられる場合があります。</li>



<li>創業支援等事業計画の概要（中小企業庁）：<a href="https://www.chusho.meti.go.jp/keiei/chiiki/nintei.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.chusho.meti.go.jp/keiei/chiiki/nintei.html</a></li>
</ul>
</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">3. 指定申請は自分で行う</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">情報収集と計画的な準備</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>指定申請は、それほど難しくありません。指定権者への相談を含め、早めに情報収集し、計画的に準備を進めれば、自分で行うことが可能です。</li>



<li>指定申請手続きを自分で行うことで、運営基準を把握する良い機会にもなります。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">公費負担医療制度の申請も忘れずに</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>訪問看護の指定申請と同時に、公費負担医療制度に関する指定申請も忘れずに行いましょう。</li>



<li>公費負担医療制度に関する事項（熊本県看護協会）：<a href="https://www.kna.or.jp/supportcenter/faq/c9" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.kna.or.jp/supportcenter/faq/c9</a></li>
</ul>
</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">4. 名刺・パンフレットはCanvaで低コスト作成</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">Canvaの活用</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>デザインソフトが苦手な方でも、Canvaを使えば、豊富なテンプレートを利用して、プロ並みの名刺やパンフレットを簡単に作成できます。</li>



<li>Canva：<a href="https://www.canva.com/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.canva.com/</a></li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>もしCanvaでも難しい場合は、ココナラなどでフリーランスに依頼するのも、コストを抑えるための有効な方法です。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p><strong>【営業用チラシ低コスト作成法】</strong></p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】訪問看護営業用チラシ低コスト作成法.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e3%83%81%e3%83%a9%e3%82%b7/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】訪問看護営業用チラシ低コスト作成法｜のどか会計事務所</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h3 class="wp-block-heading">5. 開業コンサルは慎重に検討</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l"><span class="swl-marker mark_orange">高額なコンサル費用に注意</span></span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>開業コンサルの中には、数百万もの高額な費用を請求するにも関わらず、十分なサポートを提供しない業者も存在します。</li>



<li>契約は慎重に判断し、本当に必要なサービスかどうかを見極めましょう。<strong><span class="swl-marker mark_orange">数百万円あれば、他の重要なこと（人材採用など）に投資できます。</span></strong></li>
</ul>
</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">【ポイント2】人材確保に投資する – 職員が辞めない労働環境の整備</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24865" alt="【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント2】人材確保に投資する – 職員が辞めない労働環境の整備のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント2】人材確保に投資する-–-職員が辞めない労働環境の整備-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント2】人材確保に投資する-–-職員が辞めない労働環境の整備-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント2】人材確保に投資する-–-職員が辞めない労働環境の整備-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント2】人材確保に投資する-–-職員が辞めない労働環境の整備-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント2】人材確保に投資する-–-職員が辞めない労働環境の整備.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【ポイント2】人材確保に投資する<br> 職員が辞めない労働環境の整備</strong></p>
</div></div>



<p>初期費用を抑えることは重要ですが、必要なものにはお金を惜しまないことも大切です。特に、職員の労働環境には十分な配慮が必要です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">職員の退職防止</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>訪問看護の倒産理由の一つに、職員の退職があります。</li>



<li>労働環境への不満は、職員の退職につながりやすい要因です。</li>



<li>快適な職場環境（例：清潔なトイレ、新しい設備、適切な給与体系）を整えることで、職員の定着率を高め、安定した事業運営につなげましょう。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">【ポイント3】集客の要 – ケアマネ・医療機関への効果的な営業戦略</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24866" alt="【ポイント3】集客の要 – ケアマネ・医療機関への効果的な営業戦略のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント3】集客の要-–-ケアマネ・医療機関への効果的な営業戦略-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント3】集客の要-–-ケアマネ・医療機関への効果的な営業戦略-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント3】集客の要-–-ケアマネ・医療機関への効果的な営業戦略-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント3】集客の要-–-ケアマネ・医療機関への効果的な営業戦略-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント3】集客の要-–-ケアマネ・医療機関への効果的な営業戦略.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【ポイント3】集客の要<br>ケアマネ・医療機関への効果的な営業戦略</strong></p>
</div></div>



<p>利用者を獲得するためには、ケアマネージャーや医療機関などへの営業活動が不可欠です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">積極的な訪問営業</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>最初は断られることも多いかもしれませんが、諦めずに継続することが重要です。</li>



<li>新規事業所は、受け入れを断られる可能性が低いため、紹介先の候補として優先的に紹介してもらえる可能性があります。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">関係性の構築</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>定期的な訪問や情報提供を通じて、ケアマネージャーや医療機関との信頼関係を築きましょう。</li>



<li>地域のニーズや課題を把握し、それに応じたサービスを提供することで、選ばれる事業所になることができます。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">【ポイント4】数字で経営を管理する – 必須のPCスキルとデータ分析</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24867" alt="【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント4】数字で経営を管理する – 必須のPCスキルとデータ分析のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント4】数字で経営を管理する-–-必須のPCスキルとデータ分析-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント4】数字で経営を管理する-–-必須のPCスキルとデータ分析-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント4】数字で経営を管理する-–-必須のPCスキルとデータ分析-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント4】数字で経営を管理する-–-必須のPCスキルとデータ分析-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント4】数字で経営を管理する-–-必須のPCスキルとデータ分析.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【ポイント4】数字で経営を管理する<br>必須のPCスキルとデータ分析</strong></p>
</div></div>



<p>経営管理の基本は数字です。パソコンを活用し、数字に基づいた経営を行うことが不可欠です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">パソコンスキルの習得</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>パソコンが苦手な方は、早急に克服しましょう。</li>



<li>WindowsやExcelの基礎的な書籍を読み、基本的な操作を習得しましょう。</li>



<li>「こういう機能がある」ということを知っていれば、Google検索などで調べて利用することができます。</li>



<li>「こういうことができないか」という視点で検索することで、業務効率化のヒントが見つかることもあります。</li>



<li>Chat-GPTやGeminiなどのAIに聞いてみるのも一つの方法です。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">参考書籍</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>たった1秒の最強スキル パソコン仕事が10倍速くなる80の方法：<a href="https://amzn.asia/d/5GrLSui" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://amzn.asia/d/5GrLSui</a></li>
</ul>
</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">【ポイント5】社長の自覚を持つ – 経営者としての責任と覚悟</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24868" alt="【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント5】社長の自覚を持つ – 経営者としての責任と覚悟のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント5】社長の自覚を持つ-–-経営者としての責任と覚悟-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント5】社長の自覚を持つ-–-経営者としての責任と覚悟-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント5】社長の自覚を持つ-–-経営者としての責任と覚悟-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント5】社長の自覚を持つ-–-経営者としての責任と覚悟-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント5】社長の自覚を持つ-–-経営者としての責任と覚悟.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【ポイント5】社長の自覚を持つ<br>経営者としての責任と覚悟</strong></p>
</div></div>



<p>会社を立ち上げ、<strong><span class="swl-marker mark_orange">社長（最高経営責任者）になるということは、会社の全ての行動に対して、最終的な責任を負うことを意味</span></strong>します。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">様々な業務への対応</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>立ち上げ当初は、総務、人事、経理など、様々な業務を一人でこなさなければならない場面も多くあります。</li>



<li>専門知識が必要な分野でも、自ら情報収集し、コンプライアンスを遵守する必要があります。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">運営指導への対応</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>運営指導で運営基準違反を指摘された場合、「誰々がこう言っていた」「知らなかった」という言い訳は通用しません。</li>



<li>全ての責任は社長（最高経営責任者）であるあなたにあります。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">【ポイント6】税務リスクを回避する – 訪問看護に強い税理士との早期契約</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24869" alt="【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント6】税務リスクを回避する – 訪問看護に強い税理士との早期契約のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント6】税務リスクを回避する-–-訪問看護に強い税理士との早期契約-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント6】税務リスクを回避する-–-訪問看護に強い税理士との早期契約-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント6】税務リスクを回避する-–-訪問看護に強い税理士との早期契約-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント6】税務リスクを回避する-–-訪問看護に強い税理士との早期契約-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント_【ポイント6】税務リスクを回避する-–-訪問看護に強い税理士との早期契約.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【ポイント6】税務リスクを回避する<br>訪問看護に強い税理士との早期契約</strong></p>
</div></div>



<p>会社経営には、様々な税務上のリスクが伴います。これらのリスクに適切に対応するためには、立ち上げ初期から税理士と契約することが不可欠です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">税務リスクの回避</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>税理士は、税務に関する専門知識を持ち、適切なアドバイスを提供してくれます。</li>



<li>税務調査への対応や、税制改正への対応など、専門的なサポートを受けることができます。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">経営に専念できる環境</span></strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>会計記帳や税務申告などの業務を税理士に任せることで、あなたは経営に専念することができます。</li>



<li>特に、事務作業経験の少ない専門職経営者にとっては、税理士のサポートは非常に重要です。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">まとめ</h2>



<p>この記事では、訪問看護ステーションの開業・立ち上げを成功に導くための6つの重要な柱について解説しました。</p>



<ol class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li><strong>賢いコスト管理:</strong> 初期費用を抑えつつ、必要な投資は惜しまないメリハリを。</li>



<li><strong>人材確保と定着:</strong> 働きがいのある環境が、安定経営の礎となる。</li>



<li><strong>戦略的な集客:</strong> ケアマネージャーや医療機関との信頼関係構築が鍵。</li>



<li><strong>データに基づいた経営:</strong> 数字を読み解き、的確な意思決定を。</li>



<li><strong>経営者としての覚悟:</strong> 全ての責任を負う自覚を持つ。</li>



<li><strong>専門家との連携:</strong> 税務リスクを回避し、経営に専念できる体制を。</li>
</ol>



<p>これらのポイントは、単なる手続きのチェックリストではありません。一つひとつを深く理解し、あなたの事業計画に落とし込んでいくことが、訪問看護事業を成功させ、地域に貢献し続けるための重要なステップとなります。</p>



<p>立ち上げ準備は決して容易ではありませんが、この記事で得た知識を武器に、計画的に、そして着実に歩みを進めてください。あなたの情熱と行動が、地域に必要とされる素晴らしい訪問看護ステーションの実現につながることを心から応援しています。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>介護事業者の経営情報の報告の義務化、対象サービス、報告方法、報告期限等をわかりやすく解説</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e4%bb%8b%e8%ad%b7-%e7%b5%8c%e5%96%b6%e6%83%85%e5%a0%b1/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:20:11 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=6615</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/介護事業者の経営情報の報告の義務化-対象サービス、報告方法、報告期限等を-わかりやすく解説-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>はじめに – 介護サービス事業者経営情報データベースシステムへの報告義務化 介護事業者の経営情報の報告制度は、介護事業者を取り巻く経営環境の変化の経営への影響を踏まえた的確な支援策の検討を行うため、3年に1度の介護事業経 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/介護事業者の経営情報の報告の義務化-対象サービス、報告方法、報告期限等を-わかりやすく解説-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/介護事業者の経営情報の報告の義務化-対象サービス、報告方法、報告期限等を-わかりやすく解説-1024x576.png" alt="介護事業者の経営情報の報告の義務化、対象サービス、報告方法、報告期限等をわかりやすく解説のメイン画像" class="wp-image-15955" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/介護事業者の経営情報の報告の義務化-対象サービス、報告方法、報告期限等を-わかりやすく解説-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/介護事業者の経営情報の報告の義務化-対象サービス、報告方法、報告期限等を-わかりやすく解説-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/介護事業者の経営情報の報告の義務化-対象サービス、報告方法、報告期限等を-わかりやすく解説-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/介護事業者の経営情報の報告の義務化-対象サービス、報告方法、報告期限等を-わかりやすく解説.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">はじめに – 介護サービス事業者経営情報データベースシステムへの報告義務化</h2>



<p>介護事業者の経営情報の報告制度は、介護事業者を取り巻く経営環境の変化の経営への影響を踏まえた的確な支援策の検討を行うため、3年に1度の介護事業経営実態調査を補完するための制度として、令和6年4月（2024年4月）に創設されました。</p>



<p>具体的には、介護事業者の経営情報を収集してデータベースの整備を行い、収集した情報を分析、分析結果を国民に分かりやすく公表するための制度であるとされています。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">この記事では、介護事業者の経営情報の対象サービス、対象サービス、報告方法、報告期限等について、詳しく解説します。</p>



<figure class="wp-block-image size-full is-resized"><img decoding="async" width="915" height="617" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image.png" alt="介護サービス事業者の経営情報の調査及び分析等のデータベース運用イメージ" class="wp-image-6620" style="width:600px" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image.png 915w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-300x202.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-768x518.png 768w" sizes="(max-width: 915px) 100vw, 915px" /></figure>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">対象サービス</h2>



<p>介護事業者の経営情報の報告制度における対象サービスは、原則として、全ての介護サービス事業者が対象となります。</p>



<p>ただし、以下の場合には、報告が免除されます。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li>報告対象となる事業年度おける介護サービス事業報酬の金額が100 万円以下の場合</li>



<li>災害等により報告を行うことができないことにつき正当な理由がある場合</li>
</ul>



<p>なお、サービス付き高齢者向け住宅は、特定施設入居者生活介護または地域密着型特定施設入居者生活介護とみなされるものは、有料老人ホームとして報告対象となります。</p>



<p>また、<a href="https://www.wam.go.jp/content/wamnet/pcpub/kaigo/handbook/service/c078-p02-02-Kaigo-08.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">居宅療養管理指導</a>と<a href="https://www.wam.go.jp/content/wamnet/pcpub/kaigo/handbook/service/c078-p02-02-Kaigo-42.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護予防支援</a>は対象外。保険医療機関等がみなし指定を受けた訪問看護等の医療系のサービスは対象となります。</p>



<p>具体的な対象サービスについては、以下をご参照ください。</p>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p class="has-small-font-size">（３）報告の対象となる介護サービスを提供する事業所・施設</p>



<p class="has-small-font-size">　法第 115 条の 44 の２第２項の規定に基づく介護サービス経営情報の報告は、以下に掲げるサービスを提供する事業所又は施設について報告を行うこととする。</p>



<p class="has-small-font-size">①&nbsp; 訪問介護<br>②&nbsp; 訪問入浴介護<br>③&nbsp; 訪問看護<br>④&nbsp; 訪問リハビリテーション<br>⑤&nbsp; 通所介護、通所リハビリテーション<br>⑥&nbsp; 短期入所生活介護<br>⑦ 短期入所療養介護（則第 14 条第４号に掲げる診療所に係るものを除く。）<br>⑧&nbsp; 特定施設入居者生活介護（養護老人ホームに係るものを除く。）<br>⑨&nbsp; 福祉用具貸与<br>⑩&nbsp; 特定福祉用具販売<br>⑪&nbsp; 定期巡回・随時対応型訪問介護看護<br>⑫&nbsp; 夜間対応型訪問介護<br>⑬&nbsp; 地域密着型通所介護<br>⑭&nbsp; 認知症対応型通所介護<br>⑮&nbsp; 小規模多機能型居宅介護<br>⑯&nbsp; 認知症対応型共同生活介護<br>⑰ 地域密着型特定施設入居者生活介護（養護老人ホームに係るものを除く。）<br>⑱&nbsp; 地域密着型介護老人福祉施設入所者生活介護<br>⑲&nbsp; 複合型サービス（看護小規模多機能型居宅介護）<br>⑳&nbsp; 居宅介護支援<br>㉑&nbsp; 介護福祉施設サービス<br>㉒&nbsp; 介護保健施設サービス<br>㉓&nbsp; 介護医療院サービス<br>㉔&nbsp; 介護予防訪問入浴介護<br>㉕&nbsp; 介護予防訪問看護<br>㉖&nbsp; 介護予防訪問リハビリテーション<br>㉗&nbsp; 介護予防通所リハビリテーション<br>㉘&nbsp; 介護予防短期入所生活介護<br>㉙&nbsp; 介護予防短期入所療養介護（則第 22 条の 14 第４号に掲げる診療所に係るものを除く。）<br>㉚&nbsp; 介護予防特定施設入居者生活介護（養護老人ホームに係るものを除く。）<br>㉛&nbsp; 介護予防福祉用具貸与<br>㉜&nbsp; 特定介護予防福祉用具販売<br>㉝&nbsp; 介護予防認知症対応型通所介護<br>㉞&nbsp; 介護予防小規模多機能型居宅介護<br>㉟&nbsp; 介護予防認知症対応型共同生活介護</p>



<p class="has-small-font-size">　ただし、訪問看護、訪問リハビリテーション、通所リハビリテーション、短期入所療養介護、介護予防訪問看護、介護予防訪問リハビリテーション、介護予防通所リハビリテーション及び介護予防短期入所療養介護のうち、法第 71 条第１項本文の規定により居宅サービスに係る法第 41 条第１項本文の指定があったものとみなされた病院等、法第 72 条第１項本文の規定により居宅サービスに係る法第 41 条第１項本文の指定があったものとみなされた介護老人保健施設若しくは介護医療院又は法第 115 条の 11 において準用する法第71 条第１項本文及び第 72 条第１項本文の規定により、介護予防サービスに係る法第 53 条第１項本文の指定があったものとみなされた病院等、介護老人保健施設若しくは介護医療院であって、指定があったものとみなされた日から起算して１年を経過しない者によって行われる訪問看護等については、この限りでない。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001283884.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護保険法第 115 条の 44 の２の規定に基づく介護サービス事業者経営情報の調査及び分析等に関する制度に係る実施上の留意事項について</a><br>第２ 介護サービス事業者からの報告の実施方法</cite></blockquote>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p class="has-small-font-size">問２ 事業所等において、報告対象となるサービスと報告対象外のサービスを両方行っている場合、報告対象となるサービスのみの報告で問題ない か。また、サービスの対価として 100 万円超を受け取った場合が報告対象となっているが、本ケースでは、それぞれのサービスの対価が 100 万円以下であるが、合算して 100 万円超となる場合に報告が必要となるか。<br>（答）<br>　報告対象となるサービスのみの報告で差し支えありません。また、報告対象外のサービスの対価と合算して 100 万円超となる場合であっても、報告対象となるサービスが 100 万円以下の場合には、報告は不要です。<br><br>問３ 「サービス付き高齢者向け住宅」は、本制度の報告対象に含まれるのか。<br>（答）<br>　「サービス付き高齢者向け住宅」のうち、「特定施設入居者生活介護」または「地域密着型特定施設入居者生活介護」とみなされるものは、「33A または 36A（有料老人ホーム）」として報告対象に含まれます。<br>　なお、「サービス付き高齢者向け住宅」、「有料老人ホーム」及び「特定施設入居者生活介護」それぞれの語が指し示す範囲については、以下資料を御参照ください。<br><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/000648154.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/000648154.pdf</a><br><br>問４ 調剤薬局を営んでおり、居宅療養管理指導のサービスを提供しているが、本制度の報告対象に含まれるのか。<br>（答）<br>　居宅療養管理指導は、本報告の対象となる介護サービスではありません。<br><br>問５	介護予防支援については、本制度の報告対象に含まれるのか。<br>（答）<br>　介護予防支援は、本報告の対象となる介護サービスではありません。<br><br>問６&nbsp; 介護保険法のいわゆる「みなし指定」の事業者である保険医療機関等については、本制度の報告対象に含まれるのか。<br>（答）<br>　いわゆる「みなし指定」の保険医療機関等についても、本制度の報告対象となります。<br>　ただし、通知第２（１）のとおり、当該会計年度に提供を行った介護サービスに係る費用の支給の対象となるサービスの対価として支払いを受けた金額が 100 万円以下である場合については、報告は不要です。<br>　100 万円を超える場合には、原則として、介護サービスに係る部分について報告をいただく必要がありますが、医療分と分けて報告が出来ない場合は、合算した内容で報告いただくことで差し支えありません。この場合、通知別紙１「注」のとおり、適切な分析に資するようにする観点から、医療における事業収益、延べ在院者数に係る事項について、できる限り報告いただくよう、お願いします。<br>　その他、いわゆる「みなし指定」の保険医療機関等に係る報告の取扱いについては、通知第２（３）も御参照ください。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001292650.pdf">「介護サービス事業者経営情報の報告等に関するＱ＆Ａ」の発出について</a></cite></blockquote>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">報告単位</h2>



<p>介護事業者の経営情報の報告制度における報告単位は、原則として、介護サービス事業に係る事項のみを対象とし、事業所・施設単位での報告が要求されています。報告の免除基準である100万円も、この単位での判定となります。</p>



<p>ただし、医療系・障害福祉系のサービスとの会計区分や事業所・施設ごとの会計区分が行われていない場合には、法人単位での報告やサービス種別ごとの報告も容認されています。</p>



<p>しかしながら、会計区分は運営基準で要求されているものであり、会計区分が行われていない状況は運営基準違反になります。</p>



<p>現行、減算などの制度は設けられていませんが、減算の対象ではないイコール努力義務ではありません。会計区分は義務として運営基準で要求されているものとなります。運営基準違反の早期是正に努めましょう。</p>



<p>その他の詳細な取り扱いについては、以下をご参照ください。</p>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>（４）報告の対象とするサービス<br>　報告に当たっては、介護サービス事業に係る事項のみを対象とすることを基本とする。ただし、医療・障害福祉サービスに係る事業を併せて実施している場合で、当該サービス等に係る収益や費用について、介護サービスとの記載が区分されていない場合には、当該事業に係る部分について、除外せずに報告しても差し支えない。なお、この場合であっても、適切な分析に資するようにする観点から、別紙１の４（３）～（７）に掲げる事項について、できる限り報告を行うものとする。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001283884.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護保険法第 115 条の 44 の２の規定に基づく介護サービス事業者経営情報の調査及び分析等に関する制度に係る実施上の留意事項について</a><br>第２ 介護サービス事業者からの報告の実施方法</cite></blockquote>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>問９	法人内のサービス種別ごとに分けて報告を行うことは可能か。<br>（答）<br>　通知第２（２）のとおり、事業所・施設ごとに会計区分を行っている場合については、事業所・施設単位での報告を行っていただくよう、お願いします。<br>　そのうえで、事業所・施設単位での報告が難しいものの、法人内のサービス種別ごとの報告が可能である場合、サービス種別ごとに報告をいただくことは、差し支えありません。</p>



<p>　（例）以下のＡ～Ｅの事業所・施設を運営している法人について、事業所・施設単位での報告が困難である場合に、Ａ～Ｂ事業所、Ｃ～Ｅ施設でそれぞれ報告をまとめて提出いただくことは、差し支えありません。<br>　　Ａ事業所：通所介護<br>　　Ｂ事業所：通所介護<br>　　Ｃ施設：特別養護老人ホーム<br>　　Ｄ施設：特別養護老人ホーム<br>　　Ｅ施設：特別養護老人ホーム<br><br>問 10 法人単位で報告する場合であっても、都道府県単位での報告を行う必要があるのか<br>（答）<br>　都道府県単位ではなく、当該法人の全国の事業所データについて、一つの報告にまとめていただくことで差し支えありません。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001292650.pdf">「介護サービス事業者経営情報の報告等に関するＱ＆Ａ」の発出について</a></cite></blockquote>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">報告内容</h2>



<p>介護事業者の経営情報の報告制度における報告内容は、以下の通りです。</p>



<p>※印は任意記載の項目</p>



<p>１．事業所又は施設の名称、所在地その他の基本情報<br>（１）事業所又は施設の名称<br>（２）法人等の名称<br>（３）法人番号<br>（４）介護事業所番号<br>（５）介護事業所で提供しているサービスの種類<br>（６）法人等の会計年度末<br>（７）法人等の採用している会計基準<br>（８）消費税の経理方式</p>



<p>２．事業所又は施設の収益及び費用の内容<br>（１）介護事業収益<br>（２）介護事業費用<br>（３）事業外収益 ※<br>（４）事業外費用 ※<br>（５）特別収益 ※<br>（６）特別費用 ※<br>（７）法人税、住民税及び事業税負担額 ※</p>



<p>３．事業所又は施設の職員の職種別人数その他の人員に関する事項<br>（１）職種ごとの人数（常勤・非常勤別）<br>（２）（１）に掲げる職種ごとの給与及び賞与 ※</p>



<p>４．その他必要な事項<br>（１）複数の介護サービス事業の有無<br>（２）介護サービス事業以外の事業（医療・障害福祉サービス）の有無<br>（３）医療における事業収益 ※<br>（４）医療における延べ在院者数 ※<br>（５）医療における外来患者数 ※<br>（６）障害福祉サービスにおける事業収益 ※<br>（７）障害福祉サービスにおける延べ利用者数 ※</p>



<p>なお、職種別の人員については、主として従事している職種のいずれか一つを報告することとされており、報告対象となる会計年度の初日の属する月に給与を支払った職員数を報告することとされています。</p>



<p>その他の詳細な取り扱いについては、以下をご参照ください。</p>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>別紙１（介護保険法第 115 条の 44 の２第２項の規定に基づき報告を求める介護サービス事業者経営情報）</p>



<p>※は、任意記載の項目とする。</p>



<p>１．事業所又は施設の名称、所在地その他の基本情報<br>（１）事業所又は施設の名称<br>（２）法人等の名称<br>（３）法人番号<br>（４）介護事業所番号<br>（５）介護事業所で提供しているサービスの種類<br>（６）法人等の会計年度末<br>（７）法人等の採用している会計基準<br>（８）消費税の経理方式</p>



<p>２．事業所又は施設の収益及び費用の内容<br>（１）介護事業収益<br>　①うち施設介護料収益 ※<br>　②うち居宅介護料収益 ※<br>　③うち居宅介護支援介護料収益 ※<br>　④うち保険外収益 ※<br>（２）介護事業費用<br>　①うち給与費 <br>　　ア）うち給与<br>　　イ）うち役員報酬 ※<br>　　ウ）うち退職給与引当金繰入 ※エ）うち法定福利費 ※<br>　②うち業務委託費<br>　　ア）うち給食委託費 ※<br>　③うち減価償却費<br>　④うち水道光熱費<br>　⑤うちその他費用<br>　　ア）うち材料費 ※<br>　　　ⅰ）うち給食材料費 ※<br>　　イ）うち研修費※<br>　　ウ）うち本部費 ※<br>　　エ）うち車両費 ※<br>　　オ）うち控除対象外消費税等負担額 ※<br>（３）事業外収益 ※<br>　①うち受取利息配当金 ※<br>　②うち運営費補助金収益 ※<br>　③うち施設整備補助金収益 ※<br>　④うち寄付金※<br>（４）事業外費用 ※<br>　①うち借入金利息 ※<br>（５）特別収益 ※<br>（６）特別費用 ※<br>（７）法人税、住民税及び事業税負担額 ※<br>（注）上記項目と、各会計基準上の勘定科目との対応関係については、別紙 ２を参照されたい。</p>



<p>３．事業所又は施設の職員の職種別人数その他の人員に関する事項<br>（１）次の職種ごとのその人数（常勤・非常勤別）<br>　① 管理者<br>　② 医師<br>　③ 歯科医師<br>　④ 薬剤師<br>　⑤ 看護師<br>　⑥ 准看護師<br>　⑦ 介護職員（介護福祉士）<br>　⑧ 理学療法士<br>　⑨ 作業療法士<br>　⑩ 言語聴覚士<br>　⑪ 柔道整復師・あん摩マッサージ師<br>　⑫ 生活相談員・支援相談員<br>　⑬ 福祉用具専門相談員<br>　⑭ 栄養士・管理栄養士<br>　⑮ 調理員<br>　⑯ 事務職員<br>　⑰ その他の職員<br>　⑱ 上記のうち介護支援専門員・計画作成担当者<br>　⑲ 上記のうち訪問介護のサービス提供責任者<br>（２）（１）に掲げる職種ごとの給与及び賞与 ※</p>



<p>４．その他必要な事項<br>（１）複数の介護サービス事業の有無<br>（２）介護サービス事業以外の事業（医療・障害福祉サービス）の有無<br>（３）医療における事業収益 ※<br>（４）医療における延べ在院者数 ※<br>（５）医療における外来患者数 ※<br>（６）障害福祉サービスにおける事業収益 ※<br>（７）障害福祉サービスにおける延べ利用者数 ※<br>（注）第２（６）のとおり、介護サービス以外の事業を行う事業者におい て、介護サービスとそれ以外の事業の収益又は費用を分けて報告ができない場合には、できる限り（３）～（７）について報告されたい。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001283884.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護保険法第 115 条の 44 の２の規定に基づく介護サービス事業者経営情報の調査及び分析等に関する制度に係る実施上の留意事項について</a><br>別紙１</cite></blockquote>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>問 13 損益計算書等データの勘定科目の金額が「0 円」の場合は省略することは可能か。<br>（答）<br>　報告を求める勘定科目の一部は、任意での報告としております。<br>　勘定科目の金額が「0 円」である場合に記載を省略すると、任意項目について「0 円」で登録したのか、又は「報告なし」で登録したのか判別でき ず、データ分析を行う際に支障が生じることが想定されます。<br>　このため、勘定科目の金額が「0 円」の場合でも省略をせず、記載をいただくようお願いします。<br><br>問 14 社会福祉法人会計基準では、「小区分については適当な科目を追加できるものとする。なお、小区分を更に区分する必要がある場合には、小区分の下に適当な科目を設けて処理することができるものとする。」とされているが、本システムでの扱いはどのようになるのか。<br>（答）<br>　通知別紙２の１にあるとおり、サービス活動増減による費用における「給 与費」「業務委託費」「減価償却費」「水道光熱費」の項目として報告したもの及び国庫補助金等特別積立金取崩額を除くものについては、「その他の費用」として計上してください。<br><br>問 16 介護事業経営実態調査の項目にある「本部経費配賦額」について、今回の報告対象となっていないが、同項目として経営実態調査でまとめて記載していたものは、どのように報告すればよいか。<br>（答）<br>　基本的に、通知第２の別紙２に準じて報告をお願いします。<br>（※）法人本部における役員報酬や職員給与費のうち、法人の会計上「給与費」に含まれているものは「給与費」に含め、法人本部の役員報酬や職員給与費は「その他費用」の「本部費」に含めることを想定しています。<br><br>問 17 介護事業経営実態調査の項目にある「賃借料」や「保険料」について、どのように報告すればよいか。<br>（答）<br>　「その他の費用」に含めて計上してください。<br><br>問 18 職種別の人数については、有資格数を報告するのか、主として従事している職種をもとに報告をするのか。<br>（答）<br>　職種別の人数については、主として従事している職種のいずれか一つを報告ください。また、会計年度の初日の属する月に給与を支払った職員数を報告してください。<br><br>問 19 職種別の人数については、どの時点での職員数を報告するのか。<br>（答）<br>　会計年度の初日の属する月に給与を支払った職員数を報告してください。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001292650.pdf">「介護サービス事業者経営情報の報告等に関するＱ＆Ａ」の発出について</a></cite></blockquote>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">報告方法</h2>



<p>介護事業者の経営情報の報告制度における報告方法は、介護サービス事業者経営情報データベースシステムから行うこととされています。</p>



<p>本システムのログインにはＧビズＩＤアカウントが必要とされており、未取得の場合は取得する必要があります。また、財務データについては、会計ソフトウェアから出力したCSVを取り込むことも可能とされています。</p>



<p>その他の詳細な取り扱いについては、以下をご参照ください。</p>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>（６）介護サービス事業者が報告する方法<br>　介護サービス事業者から都道府県知事への報告は、則第 140 条の 64 の２の ４において、電磁的方法を利用して自ら及び当該報告を受けるべき都道府県知事が同一の情報を閲覧することができる状態に置く措置を講ずる方法その他適切な方法により行うこととされているところであり、厚生労働省において運営するシステム（介護事業財務情報データベースシステム（仮称））により行うものとする。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001283884.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護保険法第 115 条の 44 の２の規定に基づく介護サービス事業者経営情報の調査及び分析等に関する制度に係る実施上の留意事項について</a><br>第２ 介護サービス事業者からの報告の実施方法</cite></blockquote>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>問７	介護サービス事業者が本システムにより経営情報データ等を報告する場合には、どのようなＩＤを利用するのか。<br>（答）<br>　８月２日事務連絡にあるとおり、本システムへのログインに当たっては、 ＧビズＩＤアカウントが必要となるため、同アカウントを取得していただく必要があります。同事務連絡にあるとおり、アカウントの作成方法、運用方法等については、令和６年秋頃の運用マニュアルの発出と併せて連絡する予定です。<br>（※）ＧビズＩＤは、法人（個人事業主）向けの共通認証システムであり、一つのＩＤ・パスワードで、複数の行政サービスにログインできるようになり、行政サービスのデジタル化を推進するために必要なものです。<br><br>問８	既に「gBizID プライム」のアカウントを保有しているが、本システムへの報告のために改めてアカウントを取得する必要があるか。<br>（答）<br>　本システムへの報告のために、新たに「gBizID プライム」のアカウントを取得いただく必要はなく、既に取得しているアカウントを使用して報告をお願いします。<br><br>問 11 事業所・施設が本システムを利用して経営情報データ等を報告する場合に、会計ソフトウェアパッケージ等からＣＳＶでファイル出力して、連携しなければならないのか。<br>（答）<br>　会計ソフトウェアパッケージ等からＣＳＶでファイル出力して連携するのは必須ではありませんが、作業負荷軽減のため、会計ソフトウェアパッケージ等が本システムとのＣＳＶのファイル連携に対応している場合には、ＣＳ Ｖのファイルを取り込むことを推奨しています。<br><br>問 12 事業所・施設が本システムを利用して経営情報データ等を報告し、データに誤りがあったことが判明した場合に、データを修正又は再度報告することは可能か。<br>（答）<br>　ＣＳＶファイルの取込みにより報告を行う場合、修正された損益計算書等データのＣＳＶファイルを再度画面から取り込んで上書きいただくことは可能です。<br>　また、本システムに直接入力いただく形で報告を行う場合、経営情報データの項目（金額等）を画面から編集することは可能です。<br><br>問 20 本システムを利用するに当たって、事業所等向けの操作マニュアル等の作成は予定しているか。<br>（答）<br>　８月２日事務連絡のとおり、本システムを利用するための事業所等向けの操作マニュアル等は、令和６年度の秋頃を目途に作成し、厚生労働省ホームページへの掲載のうえ、事務連絡等により案内する予定です。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001292650.pdf">「介護サービス事業者経営情報の報告等に関するＱ＆Ａ」の発出について</a></cite></blockquote>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">報告期限</h2>



<p>介護事業者の経営情報の報告制度における報告期限は、原則として、事業年度終了後3ヶ月以内とされています。ただし、2024年度内に報告期限を迎える法人（2024～2024年12月決算法人が対象）については、報告期限が令和6年度末（2025年3月31日）までが期限となります。</p>



<p>なお、会計監査の長期化等によって3ヶ月以内の報告が困難な場合は、管轄の都道府県の担当部局に事前相談のうえ、監査終了後に早期に提出することで差し支えないものとされています。</p>



<p>その他の詳細な取り扱いについては、以下をご参照ください。</p>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>（７）報告の期限<br>　介護サービス事業者による都道府県知事への介護サービス事業者経営情報の報告は、則第 140 条 62 の２の４の規定に基づき、当該介護サービス事業者の毎会計年度終了後、３月以内に行うものとする。<br>　ただし、令和６年度内に実施されるべき報告（令和６年３月31 日から同年12 月31 日までに会計年度が終了する報告）に限り、報告期限を令和６年度末までとする（介護保険法施行規則の一部を改正する省令附則第２項）。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001283884.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護保険法第 115 条の 44 の２の規定に基づく介護サービス事業者経営情報の調査及び分析等に関する制度に係る実施上の留意事項について</a><br>第２ 介護サービス事業者からの報告の実施方法</cite></blockquote>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>問 15 決算終了後、会計監査を行うこととされており、当該会計監査の承認が得られないと報告を行うことができず、決算終了後３ヶ月以内の報告が難しい場合、どのように対応すればよいか。<br>（答）<br>　法令等により定められている会計監査に時間を要することにより、やむを得ず３か月以内の報告ができない場合については、監査終了後早急に提出することで差し支えありません。<br>　いずれにせよ、こうした事情がある場合には、管轄の都道府県の担当部局と事前に相談をお願いします。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001292650.pdf">「介護サービス事業者経営情報の報告等に関するＱ＆Ａ」の発出について</a></cite></blockquote>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">まとめ</h2>



<p>本記事では、介護事業者の皆さまが新たに義務付けられた経営情報報告制度について、対象となるサービスや報告の方法など、知っておくべき情報をまとめました。</p>



<p>新しい制度への対応は、事前の準備が不可欠です。まずは、本記事を参考に、ご自身の事業所がどのような報告を行うべきか、確認してみてはいかがでしょうか。</p>
</div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>障害者グループホームの費用を徹底解説！ワンルーム物件で自立した生活は実現可能？</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e9%9a%9c%e5%ae%b3%e8%80%85%e3%82%b0%e3%83%ab%e3%83%bc%e3%83%97%e3%83%9b%e3%83%bc%e3%83%a0-%e3%83%af%e3%83%b3%e3%83%ab%e3%83%bc%e3%83%a0/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:20:02 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=7630</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/障害者グループホームの費用を徹底解説！-ワンルーム物件で-自立した生活は実現可能？-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>はじめに：障害者グループホームの費用（通常型・ワンルーム型・サテライト型） 近年、「障害者グループホーム」の中でも、特にワンルームタイプの施設への関心が高まっています。 「一人暮らしに近い生活がしたい」「プライバシーを確 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/障害者グループホームの費用を徹底解説！-ワンルーム物件で-自立した生活は実現可能？-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/障害者グループホームの費用を徹底解説！-ワンルーム物件で-自立した生活は実現可能？-1024x576.png" alt="障害者グループホームの費用を徹底解説！ワンルーム物件で自立した生活は実現可能？のメイン画像" class="wp-image-15942" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/障害者グループホームの費用を徹底解説！-ワンルーム物件で-自立した生活は実現可能？-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/障害者グループホームの費用を徹底解説！-ワンルーム物件で-自立した生活は実現可能？-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/障害者グループホームの費用を徹底解説！-ワンルーム物件で-自立した生活は実現可能？-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/障害者グループホームの費用を徹底解説！-ワンルーム物件で-自立した生活は実現可能？.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">はじめに：障害者グループホームの費用（通常型・ワンルーム型・サテライト型）</h2>



<p>近年、「障害者グループホーム」の中でも、特にワンルームタイプの施設への関心が高まっています。</p>



<p>「一人暮らしに近い生活がしたい」「プライバシーを確保したい」と考える障害のある方にとって、ワンルームタイプのグループホームは魅力的な選択肢の一つです。</p>



<p>しかし、同時に「費用はどれくらいかかるの？」「一般的なグループホームと何が違うの？」「自分に合ったワンルームの施設はどうやって選べばいいの？」といった疑問や不安の声も多く聞かれます。</p>



<p>この記事では、障害のある方が地域で安心して暮らすための住まいである「障害者グループホーム」について、特にワンルームタイプに焦点を当てて徹底解説します。気になる費用の内訳や、一般的な賃貸住宅との比較、さらには費用負担を軽減できる経済的支援制度まで、詳しくご紹介します。</p>



<p>また、ワンルームタイプのグループホームの選び方で失敗しないためのポイントや、見学・体験入居時に確認すべき点など、具体的なアドバイスもお届けします。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>この記事を読むことで、</p>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list">
<li><strong>障害者グループホームのワンルームタイプに関する費用の疑問が解消！</strong></li>



<li><strong>利用できる経済的支援制度がわかり、費用負担を軽減できる！</strong></li>



<li><strong>自分にぴったりのワンルームタイプのグループホームを選ぶための知識が身につく！</strong></li>
</ul>



<p>…など、ワンルームタイプのグループホームでの自立生活を具体的にイメージできるようになるはずです。ぜひ、最後までお読みいただき、あなたらしい暮らしを実現するための一歩を踏み出してください。</p>
</div></div>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">障害者グループホームの費用は意外とリーズナブル？</h2>



<p>多くの方が「グループホームは費用が高い」というイメージを持っているかもしれません。</p>



<p>しかし、実際には、国や自治体からの経済的支援が充実しているため、多くの場合、障害者グループホームの費用は比較的リーズナブルに設定されています。</p>



<p>ここでは、経済的支援の内容と、それによってどのように費用負担が軽減されるのかを具体的に説明します。</p>



<h3 class="wp-block-heading">経済的支援で自己負担を軽減</h3>



<p>障害者グループホームでは、一定の条件を満たすことで、以下のような経済的支援を受けることができます。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>障害福祉サービス利用料の減免</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>生活保護受給者や低所得世帯の場合、障害福祉サービス利用料が免除または軽減されます。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>特定障害者特別給付費（補足給付）</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>家賃実費額と基準額（原則1万円）との差額が、特定障害者特別給付費（補足給付）として支給されます。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>自治体独自の家賃補助</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>多くの自治体では、障害者グループホームの入居者に対して、独自の家賃補助制度を設けています。補助の額や条件は自治体によって異なるため、詳細はお住まいの市町村の障害福祉窓口でご確認ください。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>これらの支援制度を活用することで、障害者グループホームの費用負担を大幅に軽減することができます。</p>



<p>特に、生活保護受給者や低所得世帯の方は、これらの制度を積極的に活用することをおすすめします。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">障害者グループホームの費用をタイプ別に比較！<br>一般的なタイプとワンルームタイプの違いとは？</h3>



<p>障害者グループホームにはいくつかのタイプがあり、費用もそれぞれ異なります。</p>



<p>ここでは、一般的なタイプのグループホームと、近年増加傾向にあるワンルームタイプのグループホームについて、それぞれの特徴と費用相場を比較してみましょう。</p>



<h3 class="wp-block-heading">一般的なグループホーム：共同生活で安心と交流を</h3>



<p>一般的なタイプの障害者グループホームは、複数の入居者が一つの建物で共同生活を送る形態です。</p>



<p>個室が用意されていることが一般的ですが、キッチン、リビング、浴室などは共有スペースとして利用します。</p>



<h5 class="wp-block-heading"><span class="swl-fz u-fz-l">費用相場と特徴</span></h5>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>家賃</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>3万円～5万円程度（地域や施設によって異なります）</li>
</ul>
</li>



<li><strong>食費</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>3万円～5万円程度（朝昼晩の3食が含まれる場合が多い）</li>
</ul>
</li>



<li><strong>水道光熱費</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>1万円～2万円程度（他の入居者と分担する場合が多い）</li>
</ul>
</li>



<li><strong>特徴</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li>家賃や共益費に加えて、食費や水道光熱費も含まれる場合が多く、毎月の費用が比較的明確です。</li>



<li>他の入居者やスタッフとの交流を通じて、社会性を育むことができます。</li>



<li>生活支援員が常駐していることが多く、生活上の困りごとを相談しやすい環境です。</li>



<li>食事の準備や掃除などの家事負担を軽減できます。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">ワンルームタイプのグループホーム：プライバシーを確保した自立生活</h3>



<p>ワンルームタイプの障害者グループホームは、各入居者に個別のワンルームの居室（キッチン、トイレ、浴室付き）が提供される形態です。</p>



<p>一般的な賃貸アパートやマンションと似ていますが、グループホームとして運営されているため、必要に応じて生活支援員のサポートを受けることができます。</p>



<h5 class="wp-block-heading"><span class="swl-fz u-fz-l">費用相場と特徴</span></h5>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-check_list">
<li><strong>家賃</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>4万円～7万円程度（都市部では高くなる傾向あり）</li>
</ul>
</li>



<li><strong>食費</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>自己負担（自炊や外食など、個人の生活スタイルによる）</li>
</ul>
</li>



<li><strong>水道光熱費</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>自己負担（個別に契約して支払う場合が多い）</li>
</ul>
</li>



<li><strong>特徴</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li>プライバシーが確保され、より自立した生活を送ることができます。</li>



<li>自分のペースで生活リズムを作ることができます。</li>



<li>自炊や外食など、食生活を自由に選択できます。</li>



<li>一般的な賃貸住宅と比べて、入居審査のハードルが低い場合があります。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">サテライト型グループホーム：地域生活への移行を支援する一人暮らしの形</h2>



<p>サテライト型住居とは、グループホーム本体の建物とは別の場所に、アパート等の住居を用意し、一人暮らしのような生活をしながら、必要に応じてグループホーム本体の支援を受けることができるタイプのグループホームです。</p>



<h5 class="wp-block-heading"><span class="swl-fz u-fz-l">費用相場と特徴</span></h5>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>家賃</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>4万円～7万円程度（都市部では高くなる傾向あり）</li>
</ul>
</li>



<li><strong>食費</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>自己負担（自炊や外食など、個人の生活スタイルによる）</li>
</ul>
</li>



<li><strong>水道光熱費</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>自己負担（個別に契約して支払う場合が多い）</li>
</ul>
</li>



<li><strong>特徴</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li>通常のグループホームよりもプライベートな空間が確保できます。</li>



<li>定期的な職員の巡回など必要に応じた支援を受けられるため、初めての一人暮らしの練習としても最適です。</li>



<li>サテライト型住居で経験を積んだ後に、一般のアパート等での一人暮らしに移行することが想定されています。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">障害者グループホームの初期費用は？</h2>



<p>障害者グループホームの入居を検討する際には、毎月の費用だけでなく、初期費用についても把握しておくことが重要です。</p>



<p>ここでは、一般的な賃貸住宅と比較しながら、グループホームの初期費用について解説します。</p>



<h3 class="wp-block-heading">敷金・礼金が不要な場合が多い</h3>



<p>一般的な賃貸住宅では、契約時に敷金や礼金といった初期費用が必要となることがほとんどです。</p>



<p>しかし、障害者グループホームでは、これらの費用が不要な場合が多く、初期費用を大幅に抑えることができます。</p>



<h3 class="wp-block-heading">家具・家電付き物件でさらに費用を節約</h3>



<p>特にワンルームタイプの障害者グループホームでは、家具や家電が備え付けられている物件も多く見られます。</p>



<p>このような物件を選ぶことで、引っ越し費用や家具・家電の購入費用を節約することができます。入居前に、どのような設備が備え付けられているのかを確認しておくと良いでしょう。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">自分に合った障害者グループホームの選び方</h2>



<p>障害者グループホームを選ぶ際には、費用だけでなく、自分の生活スタイルやニーズに合った施設を選ぶことが重要です。</p>



<h3 class="wp-block-heading">見学・体験入居で実際の生活をイメージ</h3>



<p>複数のグループホームを比較検討し、見学や体験入居を通じて、実際の生活環境やスタッフの対応などを確認しましょう。</p>



<h3 class="wp-block-heading">自身の障害特性や生活スタイルに合っているか</h3>



<p>自身の障害特性や、どのような生活を送りたいのかを明確にし、自身の希望する生活スタイルに合っているかを確認することが重要です。</p>



<p>例えば、他人との関わりが好きで、常に誰かの目がある環境が良いという方であれば、一般的なグループホームが合っているでしょうし、逆にできるだけ他の人との関わりを避けたい、自身のプライベート空間を確保したいという方にはワンルームタイプやサテライト型のグループホームが合っているかもしれません。</p>



<p>また、身体・知的・精神とご自身の障害特性に合わせて、適切な支援が受けられる環境かどうかも見極める必要があります。</p>



<h3 class="wp-block-heading">支援体制は適切か</h3>



<p>グループホームでは、生活支援員や世話人と呼ばれる職員が、利用者の生活をサポートしてくれます。しかし、その支援体制は、グループホームによって様々です。ご自身の希望する生活を送るために、どのような支援が必要なのかを検討したうえで、見学などの際に、グループホームの職員に確認しておきましょう。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">まとめ：障害者グループホームで自分らしい生活を実現しよう</h2>



<p>障害者グループホームは、障害のある方が地域社会で安心して生活するための住まいとして、重要な役割を果たしています。</p>



<p>特にワンルームタイプのグループホームは、プライバシーを確保しながら自立した生活を送りたい方にとって、魅力的な選択肢となるでしょう。</p>



<p>本記事では、障害者グループホームの費用について、一般的なタイプとワンルームタイプを比較しながら詳しく解説しました。</p>



<p>また、施設選びのポイントについてもご紹介しました。</p>



<p>障害者グループホームの費用は、国や自治体からの経済的支援を活用することで、多くの場合、比較的リーズナブルに抑えることができます。</p>



<p>また、敷金や礼金が不要な場合も多く、初期費用を抑えられる点も魅力です。</p>



<p>自分に合った障害者グループホームを選ぶためには、費用だけでなく、自分の生活スタイルやニーズに合った施設を選ぶことが重要です。</p>



<p>見学や体験入居を通じて、実際の生活環境やスタッフの対応などを確認し、納得のいく施設選びを行いましょう。</p>



<p>本記事が、障害者グループホームへの入居を検討されている方にとって、少しでも参考になれば幸いです。</p>
</div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>訪問看護のリハビリ減算？理学療法士等による訪問看護の評価の見直しについて</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e3%83%aa%e3%83%8f%e3%83%93%e3%83%aa%e6%b8%9b%e7%ae%97/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=7649</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/訪問看護のリハビリ減算？-理学療法士等による-訪問看護の評価の見直しについて-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>はじめに – 【訪問看護】リハビリ減算 介護報酬改定の波が、再び訪問看護の現場に押し寄せています。 令和6年度の改定では、理学療法士、作業療法士、言語聴覚士といった専門職による訪問看護の評価が見直され、特定の条件下では報 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/訪問看護のリハビリ減算？-理学療法士等による-訪問看護の評価の見直しについて-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/訪問看護のリハビリ減算？-理学療法士等による-訪問看護の評価の見直しについて-1024x576.png" alt="訪問看護のリハビリ減算？理学療法士等による訪問看護の評価の見直しについてのメイン画像" class="wp-image-15962" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/訪問看護のリハビリ減算？-理学療法士等による-訪問看護の評価の見直しについて-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/訪問看護のリハビリ減算？-理学療法士等による-訪問看護の評価の見直しについて-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/訪問看護のリハビリ減算？-理学療法士等による-訪問看護の評価の見直しについて-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/訪問看護のリハビリ減算？-理学療法士等による-訪問看護の評価の見直しについて.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">はじめに – 【訪問看護】リハビリ減算</h2>



<p>介護報酬改定の波が、再び訪問看護の現場に押し寄せています。</p>



<p>令和6年度の改定では、理学療法士、作業療法士、言語聴覚士といった専門職による訪問看護の評価が見直され、特定の条件下では報酬減算が行われることになりました。</p>



<p>この変更は、訪問看護における看護師の役割を明確化し、質の高いサービス提供を促進するためのものですが、現場にとっては大きな影響を与える可能性があります。</p>



<p>今回の記事では、この制度変更の内容を詳しく解説し、現場への影響や対応策について考えていきます。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading"><strong>減算の対象となるのは？</strong></h2>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li>訪問看護事業所において、前年度のリハビリ専門職（理学療法士、作業療法士、言語聴覚士）による訪問回数が、看護職員の訪問回数を超えている場合。</li>



<li>かつ、以下の3つの加算をいずれも算定していない場合。
<ul class="wp-block-list">
<li>緊急時訪問看護加算</li>



<li>特別管理加算</li>



<li>看護体制強化加算</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>つまり、リハビリ専門職の訪問回数が看護師の訪問回数を超えていて、特別なケアや体制に対する加算も受けていない場合に、減算の対象となります。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading"><strong>減算される単位数は？</strong></h2>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li>訪問看護の基本報酬から、1回あたり8単位が減算されます。</li>



<li>さらに、介護予防訪問看護を利用開始日から12ヶ月を超えて行った場合、
<ul class="wp-block-list">
<li>上記の減算に加えて、さらに1回あたり15単位が減算されます。</li>



<li>なお、上記の基本報酬減算がない場合は、1回あたり5単位が減算されます。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="709" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/image-121-1024x709.png" alt="訪問看護のリハビリ減算？理学療法士等による訪問看護の評価の見直しについて" class="wp-image-4056" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/image-121-1024x709.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/image-121-300x208.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/image-121-768x532.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/05/image-121.png 1300w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">前年度の理学療法士等による訪問回数の数え方</h2>



<p>前年度の理学療法士等による訪問回数の数え方ですが、少し特殊なルールがあります。</p>



<p>これらのルールを踏まえて、前年度の理学療法士等による訪問回数を正確に把握し、減算の対象となるかどうかを判断する必要があります。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>基本的な考え方</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>原則として、訪問看護を行った回数を数えます。</li>



<li>訪問看護費と介護予防訪問看護費の訪問回数は合算して数えます。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>特別なルール</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>連続訪問は1回と数える</strong>: 同じ日に連続して2回訪問した場合、訪問回数は1回とみなされます。例えば、3月1日に午前と午後に訪問した場合、訪問回数は1回です。</li>



<li><strong>連携型の訪問回数を含める</strong>: 連携型の定期巡回・随時対応型訪問介護看護による訪問回数は含まれます。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>具体例</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>3月1日に理学療法士が2回訪問、3月3日に理学療法士が2回訪問した場合
<ul class="wp-block-list">
<li>算定回数は4回ですが、訪問回数は2回となります。</li>
</ul>
</li>



<li>3月5日の午前に理学療法士が1回訪問、午後に連続して2回訪問した場合
<ul class="wp-block-list">
<li>算定回数は3回ですが、訪問回数は2回となります。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>問 28<br>理学療法士、作業療法士又は言語聴覚士（以下「理学療法士等」という。） による訪問看護の減算の要件である、 前年度の理学療法士等による訪問回数は、 連続して２回の訪問看護を行った場合はどのように数えるのか。</p>



<p>（答）<br>理学療法士等による訪問看護の減算に係る訪問回数については、理学療法士等が連続して２回の訪問を行った場合は、１回と数える。 例えば、理学療法士が３月１日と３月３日にそれぞれ２回ずつ訪問を実施した場合、算定回数は４回であるが、訪問回数は２回となる。また、 理学療法士等が３月５日の午前に１回、午後に連続して２回訪問を実施した場合は、 算定回数は３回、訪問回数は２回となる。<br></p>



<p>問 29<br>前年度の理学療法士等による訪問回数はどのように算出するのか。</p>



<p>（答）<br>居宅サービス計画書、訪問看護報告書及び訪問看護記録書等を参照し、訪問回数を確認すること。</p>



<p><br>問 30<br>前年度の理学療法士等による訪問回数には、連携型の定期巡回・随時対応型訪問介護看護による訪問回数は含まれるか。</p>



<p>（答）<br>含まれる。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001230308.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">令和6年度介護報酬改定 Q&amp;A VOL.1</a></cite></blockquote>



<blockquote class="wp-block-quote has-xs-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>問１<br>減算の要件のひとつに「当該訪問看護事業所における前年度の理学療法士、作業療法士又は言語聴覚士による訪問回数が、看護職員による訪問回数を超えていること。」とあるが、この訪問回数は、訪問看護費と介護予防訪問看護費で別々で数えるのか。それとも合算して数えるのか。</p>



<p>（答）<br>指定訪問看護事業者が指定介護予防訪問看護事業者の指定を合わせて受け、一体的に運営されている場合については合算して数える。</p>



<p>同様に、緊急時（介護予防）訪問看護加算、特別管理加算、看護体制強化加算（（Ⅰ）又は（Ⅱ）あるいは（予防））に係る要件についても、訪問看護費と介護予防訪問看護費における双方の算定日が属する月の前６月間において、加算の算定実績がない場合には、所定の単位を減算する。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001239535.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">令和6年度介護報酬改定 Q&amp;A VOL.2</a></cite></blockquote>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">まとめ</h2>



<p>訪問看護のリハビリ減算？理学療法士等による訪問看護の評価の見直しについて解説しました。</p>



<p>今回の改正によって、リハビリ専門職の訪問が過剰で、特別な加算も受けていない訪問看護事業所では、報酬が減ってしまいます。 </p>



<p>減算を回避する鍵は、リハビリ専門職と看護師の訪問回数、そして特定の加算にあるといえるでしょう。</p>



<p>しかしながら、今回の介護報酬改定は、訪問看護における看護師の役割を明確化し、質の高いサービス提供を促進するためのものです。</p>



<p>減算を回避するためだけでなく、利用者にとってより良いサービスを提供できるよう、今回の改定を前向きに捉え、サービス体制の見直しや改善に取り組むことも重要です。</p>



<p>今回の記事が、貴社の訪問看護ステーション経営に少しでもお役に立てれば幸いです。</p>
</div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【開業前必見！】就労継続支援B型は儲かる？数字のプロが徹底分析！</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e7%b6%99%e7%b6%9a%e6%94%af%e6%8f%b4b%e5%9e%8b-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:55 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=7699</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>「就労継続支援B型は儲かる」という情報を目にし、開業を検討されている方もいるかもしれません。しかし、本当に「儲かる」ビジネスなのでしょうか？本記事では、「就労継続支援B型 儲かる」で検索しているあなたへ、数字のプロが関連 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" alt="就労継続支援B型は儲かる？つぶれる？のメイン画像" class="wp-image-15618" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>「就労継続支援B型は儲かる」という情報を目にし、開業を検討されている方もいるかもしれません。しかし、本当に「儲かる」ビジネスなのでしょうか？本記事では、「就労継続支援B型 儲かる」で検索しているあなたへ、数字のプロが関連統計データを徹底分析し、その実態を明らかにします。</p>



<p>就労継続支援B型は、比較的安定した収入が見込めるイメージがありますが、実際は利用者数、稼働率、人件費など、様々な要素が経営に影響します。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">本記事では、「障害福祉サービス等経営実態調査」などの統計調査の概要を紹介し、就労継続支援B型事業の収益性について、客観的なデータに基づいた情報を提供します。</p>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="FasSeedling" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span> PICK UP！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】訪問看護は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e9%9a%9c%e5%ae%b3%e8%80%85%e3%82%b0%e3%83%ab%e3%83%bc%e3%83%97%e3%83%9b%e3%83%bc%e3%83%a0-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】障害者グループホームは儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e6%94%be%e3%83%87%e3%82%a4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】放課後等デイサービスは儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e7%9b%b8%e8%ab%87%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】相談支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e5%b1%85%e5%ae%85%e4%bb%8b%e8%ad%b7%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】居宅介護支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">就労継続支援B型とは？特徴とA型との違いを解説</h2>



<p>障がいのある方が、地域社会の中で自分のペースで働きながら、就労に必要なスキルや知識を身につけることを支援する障害福祉サービスの一つに「就労継続支援B型」があります。比較的簡単な作業を通じて、働くことの楽しさや達成感を感じながら、社会参加を目指すための大切なステップとなるサービスです。今回は、その特徴や、よく比較されるA型との違いについて解説します。</p>



<h3 class="wp-block-heading">就労継続支援B型の特徴：非雇用型での就労訓練</h3>



<p>就労継続支援B型の最も大きな特徴は、サービスを提供する事業所と利用者の間に雇用契約を結ばない「非雇用型」の福祉サービスであるという点です。このため、年齢や体力、障がいの状況などから、雇用契約を結んで働くことが現時点では難しい方が主な対象となります。利用者は自分の体調や希望に合わせて通所時間を調整しやすく、比較的簡単な作業（例：部品の組み立て、農作業、清掃、パン・菓子の製造、小物作りなど）を通じて、働くことへの意欲を高めたり、作業能力の維持・向上を図ったりすることを目指します。</p>



<h3 class="wp-block-heading">A型との違いと工賃（賃金）について</h3>



<p>就労継続支援にはB型のほかに「A型」があります。A型は事業所と利用者が雇用契約を結び、原則として最低賃金以上の給料が支払われる「雇用型」のサービスです。一方、B型では雇用契約がないため、行った作業の対価として支払われるのは「工賃」と呼ばれます。この工賃は、最低賃金法の適用対象外となり、事業所の生産活動による収益などから支払われます。B型は、すぐに一般就労を目指すというよりは、生産活動の機会を通じて就労に必要なスキルを習得したり、安定した生活リズムを整えたりする場として重要な役割を担っています。利用を希望する場合は、お住まいの市区町村の福祉担当窓口や相談支援事業所などに相談し、手続きを進めることになります。</p>



<h2 class="wp-block-heading">就労継続支援B型に関連する各統計調査の概要</h2>



<p>ここでは、障害福祉サービスを取り巻く様々な統計調査、具体的には「障害福祉サービス等経営実態調査」、「障害福祉サービス等経営概況調査」、「社会福祉施設等調査」について、それぞれの概要を分かりやすく解説していきます。これらの調査は、障害福祉サービスの提供体制や経営状況を多角的に把握し、より良いサービス提供のための政策立案に役立てられています。</p>



<h3 class="wp-block-heading">障害福祉サービス等経営実態調査・経営概況調査</h3>



<p>障害福祉サービス等経営実態調査及び経営概況調査は、いずれも障害福祉サービスを提供する施設や事業所の経営状況を把握し、報酬改定の影響を評価し、今後の報酬改定の基礎資料とすることを目的としています。</p>



<p>経営実態調査は、報酬改定の翌々年度に、報酬改定の翌年度の決算を対象として実施されます。<br>経営概況調査は、報酬改定の翌年度に、報酬改定年度と報酬改定の前年度の決算を対象として実施されます。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left -sp-vrtcl" data-col="blue"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">厚生労働省</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-on"><div class="c-balloon__text">
<p>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/shougaihukushi_service_chousa01.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">障害福祉サービス等経営実態調査</a><br>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/shougaihukushi_service_chousa03.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">障害福祉サービス等経営概況調査 </a></p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<h3 class="wp-block-heading">社会福祉施設等調査</h3>



<p>社会福祉施設等調査は、全国の社会福祉施設の現状（施設数、利用者数、職員数など）を把握し、社会福祉行政を進めるための基礎資料を得ることを目的として、毎年実施されています。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="blue"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">厚生労働省</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-on"><div class="c-balloon__text">
<p>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/23-22.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">社会福祉施設等調査</a></p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<h2 class="wp-block-heading">障害福祉サービス等経営実態調査・経営概況調査結果の分析</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li>経営成績の状況
<ul class="wp-block-list">
<li>１施設・事業所当たり損益計算書</li>



<li>１施設・事業所当たり損益計算書（経営主体別）</li>
</ul>
</li>



<li>キャッシュ・フロー（現預金の増減）の状況
<ul class="wp-block-list">
<li>１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー</li>



<li>１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー（経営主体別）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">就労継続支援B型の経営成績の状況</h3>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり損益計算書</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table min_width10_ is-style-regular has-xs-font-size"><table style="--table-width:700px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="4" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年調査</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和５年調査</strong></span></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和２年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和３年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年度決算</strong></span></td></tr><tr><td><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>33,645</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>35,689</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>32,872</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動費用（営業費用）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>31,566</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>93.8%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>33,441</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>65.7%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>30,078</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>65.0%</strong></td></tr><tr><td>　給与費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,425</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.4%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,744</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.7%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,629</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.0%</td></tr><tr><td>　減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,200</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.5%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,315</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.6%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,170</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.5%</td></tr><tr><td>　国庫補助金等<br>　特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-337</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-1.0%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-324</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-0.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-215</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-0.6%</td></tr><tr><td>　委託費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">675</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.0%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">690</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">453</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.4%</td></tr><tr><td>　その他</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,603</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.2%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,016</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.2%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,041</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.2%</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動収支差（営業利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,079</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6.2%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,248</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6.3%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,794</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>8.5%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>収支差（当期純利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,504</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4.4%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,668</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4.6%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,739</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5.2%</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-image size-full is-style-default u-lb-on"><img decoding="async" width="1238" height="196" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-1.png" alt="就労継続支援B型は儲かる？つぶれる？最新の経営状況を公認会計士が徹底分析 収支差率の分布" class="wp-image-7807" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-1.png 1238w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-1-300x47.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-1-1024x162.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-1-768x122.png 768w" sizes="(max-width: 1238px) 100vw, 1238px" /></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>経営成績の状況は、事業活動収支差率（営業利益率）6.2%～8.5%、収支差率（当期純利益率）4.4%～5.2%と一見すると悪くはないように思えますが、収支差率の分布のグラフを見ると最頻値が-5%～0%となっており、また、半数近くが赤字となっていることが見て取れます。儲かっている企業とそうでない企業とで、明暗が分かれているような状況と言えるでしょう。</p>



<p>本統計では、経営主体別（法人形態別）の内訳も公表されているので、更に掘り下げて見ていきましょう。</p>
</div></div>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり損益計算書（経営主体別）</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table min_width10_ is-style-regular has-xs-font-size"><table style="--table-width:700px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;令和５年調査<br>（令和４年度決算）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>社会福祉法人</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span data-icon-size="l" data-icon-type="bg" class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">営利法人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span data-icon-size="l" data-icon-type="bg" class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">NPO法人</span></strong></td></tr><tr><td><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>36,507</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>31,868</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>29,185</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動費用（営業費用）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>30,710</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>84.1%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>31,230</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>98.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>29,299</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.4%</strong></td></tr><tr><td>　給与費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,650</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.1%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,455</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.3%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,612</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.2%</td></tr><tr><td>　減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,057</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.5%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">379</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.2%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">756</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.6%</td></tr><tr><td>　国庫補助金等<br>　特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-540</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-1.4%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.0%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.0%</td></tr><tr><td>　委託費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">694</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">388</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.2%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">222</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.8%</td></tr><tr><td>　その他</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,849</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,008</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.3%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,709</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.8%</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動収支差（営業利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,797</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>15.9%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>638</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-114</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-0.4%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>収支差（当期純利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,623</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>9.7%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>358</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1.1%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-506</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-1.7%</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>ここで注目すべきは社会福祉法人と営利法人。社会福祉法人は事業活動収支差率（営業利益率）15.9%、収支差率（当期純利益率）9.7%と統計全体の数値を上回り、営利法人は事業活動収支差率（営業利益率）2.0%、収支差率（当期純利益率）1.1%と統計全体の数値を下回る状況にあります。</p>



<p>すなわち、統計全体の数字が良かったのは、社会福祉法人が牽引したおかげであり、営業年数が短い企業の割合が多い営利法人の経営状況は厳しい状況と言えます。</p>



<p>費用の項目別にみると、営利法人は社会福祉法人と比べて、その他の事業活動費用と給与費の割合が高く、経営の効率化が図れていないことが伺えます。</p>



<p>以上より、営業年数が短い企業の割合が多い営利法人の経営状況は厳しい状況にあることから、新しく就労継続支援B型事業所を立ち上げても、簡単に儲けることは難しいと言えるでしょう。</p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">就労継続支援B型のキャッシュ・フロー（現預金の増減）の状況</h3>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table min_width10_ is-style-regular has-xs-font-size"><table style="--table-width:500px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年調査</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和５年調査</strong></span></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和２年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和３年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年度決算</strong></span></td></tr><tr><td>事業活動収支差（営業利益）</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,079</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,248</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,794</td></tr><tr><td>減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,200</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,315</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,170</td></tr><tr><td>国庫補助金等<br>特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-337</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-324</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-215</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>営業キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,942</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,239</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,749</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td>借入金返済支出</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-416</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-539</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-552</td></tr><tr><td>営業外・特別損益</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-576</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-581</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-1,054</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,950</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,119</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,143</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー（経営主体別）</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table min_width10_ is-style-regular has-xs-font-size"><table style="--table-width:500px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;&nbsp;令和５年調査<br>（令和４年度決算）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;社会福祉法人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><strong>&nbsp;</strong></span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>&nbsp;営利法人</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><strong>&nbsp;</strong></span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>&nbsp;NPO法人</strong></span></td></tr><tr><td>事業活動収支差（営業利益）</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,797</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">638</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-114</td></tr><tr><td>減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,057</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">379</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">756</td></tr><tr><td>国庫補助金等<br>特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-540</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>営業キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>7,314</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,017</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>642</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td>借入金返済支出</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-339</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-1,087</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-473</td></tr><tr><td>営業外・特別損益</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-2,174</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-280</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-393</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4,801</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-350</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-224</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>キャッシュ・フロー（現預金の増減）の状況は、経営成績の状況より深刻な状況が浮き彫りとなります。こちらも統計全体としては問題がないように見えますが、経営主体別に見ると経営成績の状況と同じく社会福祉法人が牽引している状況です。特に営利法人は、営業キャッシュ・フローを借入金返済支出が上回っている状況（本業で稼いだお金だけでは借金を返済できない状態）であり、早急な経営改善が求められます。</p>



<p>以上より、営利法人の就労継続支援B型事業所の資金繰りの状況は厳しく、改善が見込めない場合には、遠くない将来多くの会社が廃業せざるを得ない状況が予想されます。</p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">就労継続支援B型の社会福祉施設等調査の分析</h2>



<p class="is-style-big_icon_point">社会福祉施設等調査のデータからは、就労継続支援B型事業所の数が右肩上がりに増加しており、今後もその傾向が続くことが予測されます。これは、利用者にとって選択肢が増えるというメリットがある一方で、事業者にとっては競争激化を意味します。新規参入を検討する際は、市場分析を十分に行い、明確な差別化戦略を立てることが重要となるでしょう。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-0">（事業所数）</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>平成30年：11,835</li>



<li>令和元年：12,497（＋662）</li>



<li>令和２年：13,355 （＋858）</li>



<li>令和３年：14,407（＋1,052）</li>



<li>令和４年：15,588（＋1,151）</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">就労継続支援B型は儲かるのかまとめ</h2>



<p>これまでの分析から、就労継続支援B型は、全体としては決して楽に儲かる事業ではないことが明らかになりました。特に、営利法人での経営は非常に厳しい状況にあり、多くの事業所が赤字、あるいは資金繰りに苦しんでいるという現実がデータから見て取れます。社会福祉法人は比較的良好な経営状況ですが、これは例外と考えるべきでしょう。</p>



<p>事業所数は増加傾向にありますが、これは競争激化を意味し、今後の経営環境はさらに厳しくなることが予想されます。</p>



<p class="is-style-big_icon_point">結論として、「就労継続支援B型 儲かる」というキーワードだけで開業を決断するのは非常に危険です。本記事で提示した統計データを熟読し、特に営利法人での開業を検討している場合は、極めて慎重な判断が求められます。市場の動向、競合状況、そして自身の経営能力を冷静に見極め、それでも参入する覚悟があるのか、今一度自問自答してください。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【開業前必見！】放課後等デイサービスは儲かる？数字のプロが徹底分析！</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e6%94%be%e3%83%87%e3%82%a4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:53 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=8005</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>「放課後等デイサービスは儲かる」という話を聞き、開業を検討されている方もいるでしょう。確かに、共働き世帯の増加などでニーズは高まっていますが、本当に「儲かる」のでしょうか？本記事では、「放課後等デイサービス 儲かる」で検 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" alt="放課後等デイサービスは儲かる？つぶれる？のメイン画像" class="wp-image-15616" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>「放課後等デイサービスは儲かる」という話を聞き、開業を検討されている方もいるでしょう。確かに、共働き世帯の増加などでニーズは高まっていますが、本当に「儲かる」のでしょうか？本記事では、「放課後等デイサービス 儲かる」で検索しているあなたへ、数字のプロが関連統計データを徹底分析し、その実態を明らかにします。</p>



<p>放課後等デイサービスは、比較的安定した収入が見込めるイメージがありますが、実際は人件費、運営コスト、競合の増加など、様々な要素が経営に影響を与えます。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">本記事では、「障害福祉サービス等経営実態調査」などの統計調査の概要を紹介し、放課後等デイサービス経営の収益性について、客観的なデータに基づいた情報を提供します。</p>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="FasSeedling" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span> PICK UP！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】訪問看護は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e7%b6%99%e7%b6%9a%e6%94%af%e6%8f%b4b%e5%9e%8b-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】就労継続支援B型は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e9%9a%9c%e5%ae%b3%e8%80%85%e3%82%b0%e3%83%ab%e3%83%bc%e3%83%97%e3%83%9b%e3%83%bc%e3%83%a0-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】障害者グループホームは儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e7%9b%b8%e8%ab%87%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】相談支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e5%b1%85%e5%ae%85%e4%bb%8b%e8%ad%b7%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】居宅介護支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">放課後等デイサービスに関連する各統計調査の概要</h2>



<p>ここでは、障害福祉サービスを取り巻く様々な統計調査、具体的には「障害福祉サービス等経営実態調査」、「障害福祉サービス等経営概況調査」、「社会福祉施設等調査」について、それぞれの概要を分かりやすく解説していきます。これらの調査は、障害福祉サービスの提供体制や経営状況を多角的に把握し、より良いサービス提供のための政策立案に役立てられています。</p>



<h3 class="wp-block-heading">障害福祉サービス等経営実態調査・経営概況調査</h3>



<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>障害福祉サービス等経営実態調査及び経営概況調査は、いずれも障害福祉サービスを提供する施設や事業所の経営状況を把握し、報酬改定の影響を評価し、今後の報酬改定の基礎資料とすることを目的としています。</p>



<p>経営実態調査は、報酬改定の翌々年度に、報酬改定の翌年度の決算を対象として実施されます。<br>経営概況調査は、報酬改定の翌年度に、報酬改定年度と報酬改定の前年度の決算を対象として実施されます。</p>
</div></div>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left -sp-vrtcl" data-col="blue"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">厚生労働省</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-on"><div class="c-balloon__text">
<p>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/shougaihukushi_service_chousa01.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">障害福祉サービス等経営実態調査</a><br>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/shougaihukushi_service_chousa03.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">障害福祉サービス等経営概況調査 </a></p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<h3 class="wp-block-heading">社会福祉施設等調査</h3>



<p>社会福祉施設等調査は、全国の社会福祉施設の現状（施設数、利用者数、職員数など）を把握し、社会福祉行政を進めるための基礎資料を得ることを目的として、毎年実施されています。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="blue"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">厚生労働省</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-on"><div class="c-balloon__text">
<p>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/23-22.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">社会福祉施設等調査</a></p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<h2 class="wp-block-heading">障害福祉サービス等経営実態調査・経営概況調査結果の分析</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li>経営成績の状況
<ul class="wp-block-list">
<li>１施設・事業所当たり損益計算書</li>



<li>１施設・事業所当たり損益計算書（経営主体別）</li>
</ul>
</li>



<li>キャッシュ・フロー（現預金の増減）の状況
<ul class="wp-block-list">
<li>１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー</li>



<li>１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー（経営主体別）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">放課後等デイサービスの経営成績の状況</h3>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり損益計算書</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:700px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="4" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年調査</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和５年調査</strong></span></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和２年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和３年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年度決算</strong></span></td></tr><tr><td><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>32,764</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>33,018</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>31,492</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動費用（営業費用）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>29,255</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>89.3%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>30,953</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>93.7%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>29,428</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>93.4%</strong></td></tr><tr><td>　給与費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,696</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,875</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.0%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,351</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64.4%</td></tr><tr><td>　減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">786</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.4%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">850</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.6%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">577</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.8%</td></tr><tr><td>　国庫補助金等<br>　特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-40</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-0.1%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-37</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-0.1%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-33</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-0.1%</td></tr><tr><td>　委託費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">261</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.8%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">313</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">102</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.3%</td></tr><tr><td>　その他</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,552</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.8%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,952</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.0%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,431</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.7%</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動収支差（営業利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,509</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>10.7%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,065</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6.3%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,064</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6.6%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>収支差（当期純利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,270</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>9.9%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,925</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5.8%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,823</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5.8%</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1233" height="194" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-2.png" alt="" class="wp-image-8027" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-2.png 1233w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-2-300x47.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-2-1024x161.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-2-768x121.png 768w" sizes="(max-width: 1233px) 100vw, 1233px" /></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>経営成績の状況は、事業活動収支差率（営業利益率）6.3%～10.7%、収支差率（当期純利益率）5.8%～9.9%と良好な水準を維持しています。また、収支差率の分布グラフを見ると、最頻値が25%～30%に位置し、黒字企業が圧倒的に多いことが分かります。これらのことから、経営状況は比較的安定していると評価できます。</p>



<p>ただし、令和２年度から令和４年度決算にかけて、その他事業活動費用の割合が大幅に増加しており、それに伴い利益率も低下傾向にあります。この原因としては、新規参入事業者の増加による競争の激化や物価高騰の影響などが考えられます。したがって、経営状況は比較的安定しているものの、新規参入が容易で大きな利益を上げられる状況とは言えません。</p>



<p>本統計では、経営主体別（法人形態別）の内訳も公表されているので、更に掘り下げて見ていきましょう。</p>
</div></div>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり損益計算書（経営主体別）</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:700px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;令和５年調査<br>（令和４年度決算）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>社会福祉法人</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span data-icon-size="l" data-icon-type="bg" class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">営利法人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span data-icon-size="l" data-icon-type="bg" class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">NPO法人</span></strong></td></tr><tr><td><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>26,494</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>33,655</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>29,219</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動費用（営業費用）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>24,789</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>93.6%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>31,671</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>94.1%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>26,474</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>90.6%</strong></td></tr><tr><td>　給与費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,031</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,574</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.1%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,371</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.7%</td></tr><tr><td>　減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">789</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">562</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.7%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">596</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.0%</td></tr><tr><td>　国庫補助金等<br>　特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-241</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-0.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.0%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.0%</td></tr><tr><td>　委託費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">233</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.2%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">95</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.3%</td></tr><tr><td>　その他</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,977</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,468</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.1%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,412</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.5%</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動収支差（営業利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,705</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6.4%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,984</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5.9%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,745</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>9.4%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>収支差（当期純利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,198</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4.4%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,766</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5.2%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,662</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>9.1%</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>ここで注目すべきは、営利法人におけるその他の事業活動費用の割合が相対的に大きく、給与費の割合が小さい点です。</p>



<p>営利法人のその他の事業活動費用が大きい要因としては、フランチャイズ費用や広告宣伝費などが他と比べて大きいことが考えられます。統計全体の年度別推移では、令和２年度決算から令和４年度にかけて、その他の事業活動費用の割合が大幅に増加していましたが、これは営利法人の新規参入増加によって、その他の事業活動費用の割合が大きい営利法人の割合が増加していることも一因と考えられます。</p>



<p>給与費については、以下の事業規模別の集計が参考になります。特に注目していただきたいのは、10人以下とそれ以外の事業規模における給与費とその他の事業活動費用の割合です。これは、営利法人とそれ以外の法人の費用構造と類似しています。</p>



<p>つまり、営利法人は10人以下の小規模な事業所を運営している割合が多いと考えられます。このような小規模事業所では、アルバイトなどを積極的に活用して効率的な経営を行っていることが想定されます。</p>
</div></div>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="698" height="617" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-3.png" alt="放課後等デイサービスは儲かる？つぶれる？最新の経営状況を公認会計士が徹底分析 第74表 放課後等デイサービス １施設・事業所当たりの収支額、収支等の科目（事業規模別）" class="wp-image-8090" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-3.png 698w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-3-300x265.png 300w" sizes="(max-width: 698px) 100vw, 698px" /></figure>



<h3 class="wp-block-heading">放課後等デイサービスのキャッシュ・フロー（現預金の増減）の状況</h3>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:500px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年調査</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和５年調査</strong></span></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和２年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和３年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年度決算</strong></span></td></tr><tr><td>事業活動収支差（営業利益）</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,509</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,065</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,064</td></tr><tr><td>減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">786</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">850</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">577</td></tr><tr><td>国庫補助金等<br>特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-40</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-37</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-33</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>営業キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4,255</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,878</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,608</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td>借入金返済支出</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-223</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-290</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-351</td></tr><tr><td>営業外・特別損益</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-239</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-140</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-242</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,797</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,448</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,015</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー（経営主体別）</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:500px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;&nbsp;令和５年調査<br>（令和４年度決算）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;社会福祉法人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><strong>&nbsp;</strong></span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>&nbsp;営利法人</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><strong>&nbsp;</strong></span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>&nbsp;NPO法人</strong></span></td></tr><tr><td>事業活動収支差（営業利益）</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,705</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,984</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,745</td></tr><tr><td>減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">789</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">562</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">596</td></tr><tr><td>国庫補助金等<br>特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-241</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>営業キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,253</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,546</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,341</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td>借入金返済支出</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-424</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-315</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-582</td></tr><tr><td>営業外・特別損益</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-507</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-219</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-82</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,322</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,012</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,677</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>キャッシュ・フロー（現預金の増減）の状況を見ると、統計全体、経営主体別ともに、資金繰りの状況に特段の問題は見られません。</p>



<p>しかし、注意すべき点として、経営成績の状況と同様に、令和２年度決算から令和４年度にかけてキャッシュ・フローが減少傾向にあることが挙げられます。したがって、楽観視はできない状況と言えるでしょう。</p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">放課後等デイサービスの社会福祉施設等調査の分析</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>社会福祉施設等調査のデータからは、放課後等デイサービスの数が右肩上がりに増加しており、今後もその傾向が続くことが予測されます。特に、放課後等デイサービスは数ある障害福祉事業の中でもトップクラスの増加率を示しており、注目すべき分野と言えるでしょう。</p>



<p>事業所の増加は、利用者にとっては選択肢が増えるというメリットがある一方で、事業者にとっては競争激化を意味します。新規参入を検討する際は、市場分析を十分に行い、明確な差別化戦略を立てることが重要となるでしょう。</p>
</div></div>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-0">（事業所数）</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>平成30年：12,734</li>



<li>令和元年：13,980（＋1,246）</li>



<li>令和２年：15,519（＋1,539）</li>



<li>令和３年：17,372（＋1,853）</li>



<li>令和４年：19,408（＋2,036）</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">放課後等デイサービスは儲かるのかまとめ</h2>



<p>これまでの分析から、放課後等デイサービスは、全体的に見ると黒字経営の事業所が多く、比較的安定した収益性が見込める事業と言えるでしょう。特に、営利法人での運営は、効率的な経営が行われている傾向が見られます。キャッシュフローも概ね安定しており、事業所数も増加の一途をたどっています。</p>



<p>しかし、利益率は低下傾向にあり、競合激化の兆しも見られます。また、小規模事業所が多いという特徴も踏まえる必要があります。</p>



<p class="is-style-big_icon_point">結論として、「放課後等デイサービス 儲かる」というキーワードだけで安易に開業を決めるのではなく、本記事で提示した統計データを総合的に判断し、慎重に検討することを推奨します。市場動向、競合状況、そして自身の経営能力を冷静に見極めた上で、最終的な判断を下すことが重要です。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【開業前必見！】訪問看護は儲かる？数字のプロが徹底分析！</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:49 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=8196</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>「訪問看護は儲かる」という言葉に惹かれ、開業を検討中の方もいるでしょう。確かに、需要は高まっていますが、本当に「儲かる」のでしょうか？本記事では、「訪問看護 儲かる」で検索しているあなたへ、数字のプロが統計データを徹底分 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" alt="【開業前必見】訪問看護は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析のメイン画像" class="wp-image-15609" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>「訪問看護は儲かる」という言葉に惹かれ、開業を検討中の方もいるでしょう。確かに、需要は高まっていますが、本当に「儲かる」のでしょうか？本記事では、「訪問看護 儲かる」で検索しているあなたへ、数字のプロが統計データを徹底分析し、実態に迫ります。</p>



<p>介護保険制度下の訪問看護は安定収入のイメージがありますが、実際は人件費、運営コスト、競合の増加など、様々な要素を考慮する必要があります。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">本記事では、「介護事業経営実態調査」などの統計調査の概要を紹介し、訪問看護ビジネスの収益性について、データに基づいた客観的な情報を提供していきます。</p>



<h2 class="wp-block-heading">訪問看護ステーションの無料開業相談！</h2>



<p>訪問看護ステーションの開業について、専門家（行政書士・公認会計士・税理士）にチャットで気軽にご相談いただけます！<br>相談料無料！よくわからないコンサルやFCに相談する前にまずはお気軽にご相談ください！</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 会社設立<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 指定申請<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 会社設立後の手続<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 経理・税務<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 会計ソフト選定<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 専門家の要否<br>などなど…</p>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-0"><span class="swl-fz u-fz-s">＼ お気軽にお問い合わせください ／</span></p>



<div class="swell-block-button red_ is-style-btn_shiny u-mb-ctrl u-mb-60" style="--the-fz:1em" id="order"><a href="https://www.instagram.com/p/DJQDCanTD38/?utm_source=ig_web_copy_link&amp;igsh=MzRlODBiNWFlZA==" class="swell-block-button__link" data-has-icon="1"><svg class="__icon" height="1em" width="1em" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" viewBox="0 0 48 48"><path d="M25.2 24.7 46 9.5V9c0-1.1-.9-2-2-2H4c-1.1 0-2 .9-2 2v.5l20.8 15.1c.7.6 1.7.6 2.4.1z"></path><path d="M22.8 29.6 2 14.5V38c0 1.7 1.3 3 3 3h38c1.7 0 3-1.3 3-3V14.5L25.2 29.6c-.7.5-1.7.5-2.4 0z"></path></svg><span>お問い合わせはこちらから</span></a></div>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="FasSeedling" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span> PICK UP！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/nodoka-kaikei-pr1.jpg" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e9%96%8b%e6%a5%ad%e3%82%ac%e3%82%a4%e3%83%89/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">そこが知りたかった！営利法人の訪問看護ステーション開業ガイド</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/06/【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e7%ab%8b%e3%81%a1%e4%b8%8a%e3%81%92-%e3%83%9d%e3%82%a4%e3%83%b3%e3%83%88/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】訪問看護立ち上げを成功させる6つの重要ポイント</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e7%b6%99%e7%b6%9a%e6%94%af%e6%8f%b4b%e5%9e%8b-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】就労継続支援B型は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e9%9a%9c%e5%ae%b3%e8%80%85%e3%82%b0%e3%83%ab%e3%83%bc%e3%83%97%e3%83%9b%e3%83%bc%e3%83%a0-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】障害者グループホームは儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e6%94%be%e3%83%87%e3%82%a4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】放課後等デイサービスは儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e7%9b%b8%e8%ab%87%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】相談支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e5%b1%85%e5%ae%85%e4%bb%8b%e8%ad%b7%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】居宅介護支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">訪問看護に関連する各統計調査の概要</h2>



<p>ここでは、介護サービスを取り巻く様々な統計調査、具体的には「介護事業経営実態調査」、「介護事業経営概況調査」、「訪問看護ステーション数調査」について、それぞれの概要を分かりやすく解説していきます。これらの調査は、介護サービスの提供体制や経営状況を多角的に把握し、より良いサービス提供のための政策立案に役立てられています。</p>



<h3 class="wp-block-heading">介護事業経営実態調査・経営概況調査</h3>



<p>介護事業経営実態調査及び経営概況調査は、いずれも介護サービスを提供する施設や事業所の経営状況を把握し、報酬改定の影響を評価し、今後の報酬改定の基礎資料とすることを目的としています。</p>



<p>経営実態調査は、報酬改定の翌々年度に、報酬改定の翌年度の決算を対象として実施されます。<br>経営概況調査は、報酬改定の翌年度に、報酬改定年度と報酬改定の前年度の決算を対象として実施されます。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left -sp-vrtcl" data-col="blue"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">厚生労働省</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-on"><div class="c-balloon__text">
<p>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/78-23.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護事業経営実態調査</a><br>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/153-1.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護事業経営概況調査</a></p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<h3 class="wp-block-heading">訪問看護ステーション数調査</h3>



<p>訪問看護ステーション数調査は、全国訪問看護事業協会によって、毎年実施されています。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="blue"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-5.png" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-5.png" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">全国訪問看護事業協会</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-on"><div class="c-balloon__text">
<p>・<a href="https://www.zenhokan.or.jp/new/topic/basic/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">訪問看護ステーション数調査</a></p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<h2 class="wp-block-heading">介護事業経営実態調査・経営概況調査結果の分析</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li>経営成績の状況
<ul class="wp-block-list">
<li>１施設・事業所当たり損益計算書</li>



<li>１施設・事業所当たり損益計算書（経営主体別）</li>
</ul>
</li>



<li>キャッシュ・フロー（現預金の増減）の状況
<ul class="wp-block-list">
<li>１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー</li>



<li>１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー（経営主体別）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">訪問看護の経営成績の状況</h3>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり損益計算書</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:700px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="4" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年経営概況調査</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和５年経営実態調査</strong></span></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和２年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和３年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年度決算</strong></span></td></tr><tr><td><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>34,800</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>36,096</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>36,792</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動費用（営業費用）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>31,632</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>90.9%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>33,444</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>92.7%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>34,584</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>94.0%</strong></td></tr><tr><td>　給与費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,152</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.3%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,652</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,444</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74.6%</td></tr><tr><td>　減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">480</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.4%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">492</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.4%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">480</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.3%</td></tr><tr><td>　国庫補助金等<br>　特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td></tr><tr><td>　その他</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,000</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,300</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.5%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,660</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.1%</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動収支差（営業利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,168</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>9.1%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,652</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>7.3%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,208</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6.0%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>収支差（当期純利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,192</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>9.1%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,580</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>7.1%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,148</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5.8%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>看護職員（常勤換算）<br>１人当たり訪問回数</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="4"><span class="swl-cell-text-centered"><strong>78.5回/月</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2"><span class="swl-cell-text-centered"><strong>71.9回/月</strong></span></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1015" height="400" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-6.png" alt="訪問看護は儲かる？精神科訪問看護は？立ち上げ前に必見！最新の経営状況を公認会計士が徹底分析 訪問看護（予防を含む）収支差率分布" class="wp-image-8316" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-6.png 1015w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-6-300x118.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/image-6-768x303.png 768w" sizes="(max-width: 1015px) 100vw, 1015px" /></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>経営成績の状況は、事業活動収支差率（営業利益率）が6.0%～9.1%、収支差率（当期純利益率）が5.8%～9.1%と、比較的良好な水準を維持しており、収支差率の分布の最頻値も5%～10%に位置しています。</p>



<p>しかし、令和２年度から令和４年度にかけて利益率が大幅に低下し、収支差率の分布も5%以下の割合が大きく増加している点に注意が必要です。</p>



<p>この利益率低下の背景には、新規参入事業者の増加による競争激化や物価・人件費高騰の影響などが考えられます。したがって、安易に新規参入できる状況ではなく、大きな利益を確保することも容易ではありません。市場環境の変化に適切に対応し、競争力を強化していくことが求められます。</p>



<p>本統計では、経営主体別（法人形態別）の内訳も公表されているので、更に掘り下げて見ていきましょう。</p>
</div></div>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり損益計算書（経営主体別）</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table min_width10_ is-style-regular has-xs-font-size"><table style="--table-width:700px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;令和５年調査<br>（令和４年度決算）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>社会福祉法人</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-icon-size="l" data-icon-type="bg" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">医療法人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-icon-size="l" data-icon-type="bg" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">営利法人</span></strong></td></tr><tr><td><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>34,224</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>33,132</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>39,576</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動費用（営業費用）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>32,160</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>94.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>31,464</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>95.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>36,708</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>92.8%</strong></td></tr><tr><td>　給与費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,128</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">82.2%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,992</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78.4%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,540</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.6%</td></tr><tr><td>　減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">252</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.7%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">372</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.1%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">576</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.5%</td></tr><tr><td>　国庫補助金等<br>　特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td></tr><tr><td>　その他</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,780</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,100</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.4%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,592</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.7%</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動収支差（営業利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,064</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,668</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,868</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>7.2%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>収支差（当期純利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,088</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6.1%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,704</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5.1%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,712</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6.8%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>看護職員（常勤換算）<br>１人当たり訪問回数</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2"><span class="swl-cell-text-centered"><strong>78.5回/月</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2"><strong><span class="swl-cell-text-centered">67.8回/月</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2"><span class="swl-cell-text-centered"><strong>76.7回/月</strong></span></td></tr></tbody></table></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>新しく訪問看護ステーションを立ち上げる場合、通常営利法人での立ち上げとなるため、営利法人に注目してみましょう。</p>



<p>1施設・事業所当たりの売上規模と利益率のいずれにおいても、統計全体の数値を上回る傾向にあります。新規参入の難易度という点においては、統計全体の数値よりは参入しやすいと言えるでしょう。</p>



<p>ただし、競争が激化する可能性もあるため、サービスの質向上や地域ニーズへの対応など、差別化戦略をしっかりと立てることが重要です。</p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">訪問看護のキャッシュ・フロー（現預金の増減）の状況</h3>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:500px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年調査</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和５年調査</strong></span></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和２年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和３年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年度決算</strong></span></td></tr><tr><td>事業活動収支差（営業利益）</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,168</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,652</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,208</td></tr><tr><td>減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">480</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">492</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">480</td></tr><tr><td>国庫補助金等<br>特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>営業キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,648</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,144</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,688</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td>営業外・特別損益・法人税等</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-36</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-72</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,672</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,108</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,616</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー（経営主体別）</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:500px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;&nbsp;令和５年調査<br>（令和４年度決算）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;社会福祉法人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><strong>&nbsp;</strong></span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>&nbsp;医療法人</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><strong>&nbsp;</strong></span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>&nbsp;営利法人</strong></span></td></tr><tr><td>事業活動収支差（営業利益）</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,064</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,668</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,868</td></tr><tr><td>減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">252</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">372</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">576</td></tr><tr><td>国庫補助金等<br>特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>営業キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,316</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,040</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,444</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td>営業外・特別損益</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-144</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,352</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,076</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,300</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>キャッシュ・フロー（現預金の増減）の全体的な状況を見ると、統計全体、経営主体別ともに、資金繰りに深刻な問題は見られません。</p>



<p>しかしながら、令和２年度決算から令和４年度にかけてキャッシュ・フローが減少傾向にある点は、経営成績の状況と同様に、注意が必要です。楽観視できない状況と言えるでしょう。</p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">訪問看護ステーション数調査の分析</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>訪問看護ステーション数調査のデータからは、訪問看護ステーションの数が右肩上がりに増加しており、今後も増加傾向が続くと予測されます。特に、訪問看護ステーションは数ある介護サービス事業の中でもトップクラスの増加率を示しており、注目すべき分野と言えるでしょう。</p>



<p>事業所の増加は、利用者にとってはサービスの選択肢が増えるというメリットがある一方で、事業者にとっては競争が激化することを意味します。新規参入を検討する際は、市場をしっかりと分析し、他社との差別化を明確にする戦略を立てることが重要となります。</p>



<p>また、休廃止事業所発生数にも注目が必要です。毎年、多くの訪問看護ステーションが休止または廃止に追い込まれています。集客や人材確保など、様々な課題を乗り越えなければ生き残れない厳しい現実があり、簡単に儲かる事業とは言えません。</p>
</div></div>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-0">（事業所数）※４月１日時点</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>令和２年：11,931</li>



<li>令和３年：13,003（＋1,072）</li>



<li>令和４年：14,304（＋1,301）</li>



<li>令和５年：15,697（＋1,393）</li>



<li>令和６年：17,329（＋1,632）</li>
</ul>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-0">（新規事業所発生数）</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>令和元年度：1,376</li>



<li>平成２年度：1,633</li>



<li>令和３年度：1,806</li>



<li>令和４年度：1,968</li>



<li>令和５年度：2,437</li>
</ul>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-0">（休廃止事業所発生数）※廃止事業所発生数＋休止事業所発生数＝合計</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>令和元年度：526＋238＝764</li>



<li>平成２年度：541＋240＝781</li>



<li>令和３年度：490＋242＝732</li>



<li>令和４年度：568＋225＝793</li>



<li>令和５年度：701＋291＝992</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">精神科訪問看護はどうか？</h2>



<p>精神科訪問看護は、医療保険が適用されるため、介護保険サービスと併せて提供している訪問看護ステーションよりも報酬単価が高く、収益性が高い傾向にあります。また、利用者は比較的若い方が多く、介護保険サービスや難病、ターミナルケアの患者さんに比べて、利用期間が長期にわたる傾向があるため、安定した収益を得やすいと言えるでしょう。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>しかしながら、24時間対応体制の構築や夜間の電話対応など、負担が大きい側面もあります。さらに、過剰訪問問題による批判や、今後の報酬改定への影響も懸念されます。</p>



<p>精神科訪問看護は収益性が高い可能性がある一方で、決して楽に稼げる事業ではないことを理解しておく必要があります。</p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">訪問看護は儲かるのかまとめ</h2>



<p>これまでの分析から、訪問看護は決して楽に儲かる事業ではない事が分かりました。確かに、営利法人での開業は比較的高い収益性を見込める可能性があり、キャッシュフローも安定傾向、そして市場自体も成長を続けています。</p>



<p>しかし、同時に、利益率の低下や競争激化といった厳しい現実もデータは示しています。安易な参入はリスクを伴うことを理解しておくべきでしょう。</p>



<p class="is-style-big_icon_point">本記事の結論として、「訪問看護 儲かる」というキーワードだけで開業を決めるのではなく、提示された様々な統計データを総合的に判断し、慎重に検討することを強く推奨します。市場の動向を冷静に見極め、自身の経営能力やリスク許容度を十分に考慮した上で、最終的な決断を下してください。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【開業前必見！】地域別訪問看護ステーション数人口比調査[2024年8月版]</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e7%ab%8b%e3%81%a1%e4%b8%8a%e3%81%92-%e8%aa%bf%e6%9f%bb/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:43 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=8447</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-地域別訪問看護ステーション数-人口比調査-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>はじめに この記事では、訪問看護ステーションの数を地域別に集計し、人口比や高齢者人口比と共に紹介しています。訪問看護ステーションの新規立ち上げ計画における、地域選定や事業計画策定などの意思決定をサポートすることを目的とし [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-地域別訪問看護ステーション数-人口比調査-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-地域別訪問看護ステーション数-人口比調査-1024x576.png" alt="【開業前必見】地域別訪問看護ステーション数人口比調査[2024年8月版]のメイン画像" class="wp-image-15603" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-地域別訪問看護ステーション数-人口比調査-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-地域別訪問看護ステーション数-人口比調査-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-地域別訪問看護ステーション数-人口比調査-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-地域別訪問看護ステーション数-人口比調査.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">はじめに</h2>



<p class="is-style-big_icon_check">この記事では、訪問看護ステーションの数を地域別に集計し、人口比や高齢者人口比と共に紹介しています。訪問看護ステーションの新規立ち上げ計画における、地域選定や事業計画策定などの意思決定をサポートすることを目的としています。例えば、人口規模や既存の訪問看護ステーションの分布状況などを分析することで、潜在的なニーズが高い地域や競合状況などを把握することができます。</p>



<p>訪問看護ステーション数は2024年8月1日時点の稼働中のステーション数で、サテライトは含まれていません。東京や大阪など、サテライト設置の制限が緩い地域では、実質的な人口当たりの訪問看護ステーション数は他の地域と比較して高い可能性がある点に留意が必要です。人口データは2020年1月1日時点のものです。また、訪問看護ステーションが設置されていない市区町村のデータは含まれていません。</p>



<p>さらに、より詳細な分析やデータの活用をご希望の方は、目次の「Excelデータ ダウンロード」の項にあるリンクからダウンロードいただけますので、ぜひご活用ください。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p><strong>【そこが知りたかった！営利法人の訪問看護ステーション開業ガイド】</strong></p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/nodoka-kaikei-pr1.jpg" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e9%96%8b%e6%a5%ad%e3%82%ac%e3%82%a4%e3%83%89/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">404: ページが見つかりませんでした｜のどか会計事務所</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">Excelデータ ダウンロード</h2>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed has-swl-gray-background-color has-background">
<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/nsst_hokkaido-tohoku_202408.xlsx" target="_blank" rel="noreferrer noopener">北海道・東北地方_2024年8月版</a></li>



<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/nsst_kanto_202408.xlsx" target="_blank" rel="noreferrer noopener">関東地方_2024年8月版</a></li>



<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/nsst_chubu_202408.xlsx" target="_blank" rel="noreferrer noopener">中部地方_2024年8月版</a></li>



<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/nsst_kinki_202408.xlsx" target="_blank" rel="noreferrer noopener">近畿地方_2024年8月版</a></li>



<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/nsst_chugoku-shikoku_202408.xlsx" target="_blank" rel="noreferrer noopener">中国・四国地方_2024年8月版</a></li>



<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/03/nsst_kyusyu-okinawa_202408.xlsx" target="_blank" rel="noreferrer noopener">九州・沖縄地方_2024年8月版</a></li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">[北海道・東北地方]</h2>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">北海道</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>札幌市中央区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">248,680</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57,544</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">126.9&nbsp;</td></tr><tr><td>旭川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">329,306</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">112,411</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.4&nbsp;</td></tr><tr><td>札幌市西区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">217,040</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59,960</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">85.1&nbsp;</td></tr><tr><td>札幌市東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">265,379</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68,282</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.2&nbsp;</td></tr><tr><td>札幌市豊平区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">225,298</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57,056</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78.9&nbsp;</td></tr><tr><td>函館市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">251,084</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">89,257</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.2&nbsp;</td></tr><tr><td>札幌市北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">289,323</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77,275</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.8&nbsp;</td></tr><tr><td>札幌市白石区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">211,835</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53,160</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75.2&nbsp;</td></tr><tr><td>札幌市厚別区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">125,083</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,922</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75.8&nbsp;</td></tr><tr><td>札幌市手稲区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">142,625</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,986</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.7&nbsp;</td></tr><tr><td>札幌市清田区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">112,355</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,065</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.8&nbsp;</td></tr><tr><td>江別市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">121,056</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,783</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.7&nbsp;</td></tr><tr><td>札幌市南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">135,777</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,992</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.4&nbsp;</td></tr><tr><td>帯広市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">166,536</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,000</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.7&nbsp;</td></tr><tr><td>苫小牧市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">170,113</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,022</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.0&nbsp;</td></tr><tr><td>小樽市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111,299</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,426</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.8&nbsp;</td></tr><tr><td>釧路市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">165,077</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,355</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.1&nbsp;</td></tr><tr><td>北見市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">115,480</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,841</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.9&nbsp;</td></tr><tr><td>千歳市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">97,950</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,690</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52.9&nbsp;</td></tr><tr><td>岩見沢市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79,306</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,880</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.1&nbsp;</td></tr><tr><td>北広島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,171</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,380</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.6&nbsp;</td></tr><tr><td>石狩市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,869</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,402</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.2&nbsp;</td></tr><tr><td>室蘭市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">82,383</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,330</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.1&nbsp;</td></tr><tr><td>登別市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,391</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,287</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.5&nbsp;</td></tr><tr><td>恵庭市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70,331</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,673</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.6&nbsp;</td></tr><tr><td>亀田郡七飯町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,686</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,719</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.0&nbsp;</td></tr><tr><td>網走市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,759</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,259</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.4&nbsp;</td></tr><tr><td>深川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,039</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,544</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.5&nbsp;</td></tr><tr><td>北斗市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,302</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,332</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.5&nbsp;</td></tr><tr><td>浦河郡浦河町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,074</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,097</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">122.0&nbsp;</td></tr><tr><td>稚内市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,563</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,025</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.3&nbsp;</td></tr><tr><td>紋別市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,215</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,697</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52.0&nbsp;</td></tr><tr><td>滝川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,490</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,821</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.9&nbsp;</td></tr><tr><td>茅部郡森町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,338</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,532</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.3&nbsp;</td></tr><tr><td>富良野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,131</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,255</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.4&nbsp;</td></tr><tr><td>伊達市H</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,826</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,601</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.8&nbsp;</td></tr><tr><td>夕張市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,334</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,828</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52.2&nbsp;</td></tr><tr><td>留萌市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,114</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,425</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.9&nbsp;</td></tr><tr><td>美唄市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,413</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,642</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.1&nbsp;</td></tr><tr><td>士別市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,858</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,350</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.2&nbsp;</td></tr><tr><td>名寄市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,282</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,747</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.9&nbsp;</td></tr><tr><td>三笠市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,040</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,819</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52.4&nbsp;</td></tr><tr><td>根室市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,636</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,648</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.1&nbsp;</td></tr><tr><td>砂川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,486</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,404</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.2&nbsp;</td></tr><tr><td>石狩郡当別町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,916</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,553</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.0&nbsp;</td></tr><tr><td>檜山郡江差町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,428</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,846</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70.3&nbsp;</td></tr><tr><td>岩内郡岩内町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,648</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,364</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.8&nbsp;</td></tr><tr><td>余市郡余市町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,000</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,260</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.5&nbsp;</td></tr><tr><td>上川郡東神楽町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,127</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,929</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68.3&nbsp;</td></tr><tr><td>上川郡東川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,314</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,759</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.5&nbsp;</td></tr><tr><td>網走郡美幌町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,697</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,713</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.8&nbsp;</td></tr><tr><td>紋別郡遠軽町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,241</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,230</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.7&nbsp;</td></tr><tr><td>沙流郡日高町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,279</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,062</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.2&nbsp;</td></tr><tr><td>日高郡新ひだか町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,517</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,608</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.3&nbsp;</td></tr><tr><td>河西郡芽室町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,048</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,535</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.1&nbsp;</td></tr><tr><td>釧路郡釧路町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,105</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,704</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.1&nbsp;</td></tr><tr><td>標津郡中標津町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,010</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,151</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.5&nbsp;</td></tr><tr><td>芦別市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,555</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,995</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.7&nbsp;</td></tr><tr><td>赤平市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,698</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,669</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.4&nbsp;</td></tr><tr><td>歌志内市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,989</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,592</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.8&nbsp;</td></tr><tr><td>松前郡松前町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,260</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,266</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.6&nbsp;</td></tr><tr><td>二海郡八雲町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,826</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,534</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.1&nbsp;</td></tr><tr><td>爾志郡乙部町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,403</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,552</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64.4&nbsp;</td></tr><tr><td>久遠郡せたな町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,398</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,482</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.7&nbsp;</td></tr><tr><td>寿都郡黒松内町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,791</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,102</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">90.7&nbsp;</td></tr><tr><td>虻田郡倶知安町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,129</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,731</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.8&nbsp;</td></tr><tr><td>空知郡南幌町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,319</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,555</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.1&nbsp;</td></tr><tr><td>夕張郡長沼町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,289</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,969</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.2&nbsp;</td></tr><tr><td>夕張郡栗山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,272</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,636</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.6&nbsp;</td></tr><tr><td>上川郡当麻町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,319</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,659</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.6&nbsp;</td></tr><tr><td>上川郡美瑛町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,668</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,749</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.7&nbsp;</td></tr><tr><td>空知郡上富良野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,348</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,314</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.2&nbsp;</td></tr><tr><td>中川郡美深町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,145</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,699</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.9&nbsp;</td></tr><tr><td>苫前郡羽幌町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,548</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,832</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.3&nbsp;</td></tr><tr><td>枝幸郡枝幸町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,565</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,696</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.1&nbsp;</td></tr><tr><td>利尻郡利尻町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,004</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">809</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">123.6&nbsp;</td></tr><tr><td>斜里郡斜里町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,418</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,839</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.0&nbsp;</td></tr><tr><td>斜里郡小清水町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,623</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,772</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.4&nbsp;</td></tr><tr><td>虻田郡豊浦町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,821</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,512</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66.1&nbsp;</td></tr><tr><td>白老郡白老町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,212</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,428</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.5&nbsp;</td></tr><tr><td>虻田郡洞爺湖町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,442</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,679</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.2&nbsp;</td></tr><tr><td>勇払郡むかわ町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,651</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,122</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.0&nbsp;</td></tr><tr><td>河東郡音更町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,576</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,907</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.7&nbsp;</td></tr><tr><td>河東郡鹿追町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,266</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,629</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.4&nbsp;</td></tr><tr><td>上川郡清水町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,094</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,388</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.5&nbsp;</td></tr><tr><td>中川郡池田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,294</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,743</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.5&nbsp;</td></tr><tr><td>中川郡本別町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,618</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,756</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.3&nbsp;</td></tr><tr><td>足寄郡足寄町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,563</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,618</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.2&nbsp;</td></tr><tr><td>川上郡標茶町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,230</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,475</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.4&nbsp;</td></tr><tr><td>白糠郡白糠町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,289</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,063</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.6&nbsp;</td></tr><tr><td>野付郡別海町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,380</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,992</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.1&nbsp;</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">青森県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>八戸市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">223,415</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69,328</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.4&nbsp;</td></tr><tr><td>青森市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">275,192</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84,787</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.7&nbsp;</td></tr><tr><td>弘前市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">168,466</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53,922</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.9&nbsp;</td></tr><tr><td>十和田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60,378</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,320</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.4&nbsp;</td></tr><tr><td>三沢市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,152</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,385</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.4&nbsp;</td></tr><tr><td>五所川原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51,415</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,363</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.7&nbsp;</td></tr><tr><td>むつ市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,103</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,249</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.4&nbsp;</td></tr><tr><td>黒石市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,946</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,943</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.4&nbsp;</td></tr><tr><td>三戸郡南部町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,809</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,725</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.6&nbsp;</td></tr><tr><td>南津軽郡大鰐町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,665</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,771</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.0&nbsp;</td></tr><tr><td>三戸郡五戸町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,042</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,467</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.9&nbsp;</td></tr><tr><td>三戸郡階上町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,496</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,281</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.7&nbsp;</td></tr><tr><td>つがる市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,934</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,002</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.3&nbsp;</td></tr><tr><td>東津軽郡平内町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,126</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,164</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.0&nbsp;</td></tr><tr><td>西津軽郡深浦町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,346</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,726</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.8&nbsp;</td></tr><tr><td>西津軽郡鰺ヶ沢町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,044</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,034</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.8&nbsp;</td></tr><tr><td>南津軽郡藤崎町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,573</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,797</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.8&nbsp;</td></tr><tr><td>北津軽郡鶴田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,074</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,575</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.9&nbsp;</td></tr><tr><td>北津軽郡板柳町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,700</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,822</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.7&nbsp;</td></tr><tr><td>上北郡おいらせ町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,273</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,671</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.0&nbsp;</td></tr><tr><td>上北郡野辺地町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,374</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,713</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.2&nbsp;</td></tr><tr><td>上北郡東北町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,428</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,300</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.9&nbsp;</td></tr><tr><td>上北郡七戸町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,556</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,943</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.8&nbsp;</td></tr><tr><td>三戸郡田子町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,968</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,182</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.8&nbsp;</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">岩手県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>盛岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">289,731</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80,035</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.5&nbsp;</td></tr><tr><td>一関市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111,932</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,306</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.7&nbsp;</td></tr><tr><td>北上市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93,045</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,238</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.6&nbsp;</td></tr><tr><td>奥州市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">112,937</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,997</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.5&nbsp;</td></tr><tr><td>滝沢市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55,579</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,164</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.5&nbsp;</td></tr><tr><td>宮古市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,369</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,042</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.0&nbsp;</td></tr><tr><td>花巻市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93,193</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,231</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.7&nbsp;</td></tr><tr><td>紫波郡矢巾町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,056</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,370</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.3&nbsp;</td></tr><tr><td>大船渡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,728</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,055</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.0&nbsp;</td></tr><tr><td>紫波郡紫波町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,147</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,088</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.7&nbsp;</td></tr><tr><td>久慈市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,043</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,006</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.2&nbsp;</td></tr><tr><td>遠野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,366</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,283</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.4&nbsp;</td></tr><tr><td>陸前高田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,262</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,356</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.2&nbsp;</td></tr><tr><td>釜石市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,078</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,778</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.7&nbsp;</td></tr><tr><td>胆沢郡金ケ崎町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,535</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,765</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.0&nbsp;</td></tr><tr><td>二戸市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,513</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,509</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5&nbsp;</td></tr><tr><td>岩手郡雫石町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,731</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,078</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.5&nbsp;</td></tr><tr><td>岩手郡岩手町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,285</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,896</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.4&nbsp;</td></tr><tr><td>気仙郡住田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,045</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,287</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.7&nbsp;</td></tr><tr><td>下閉伊郡山田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,320</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,745</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.4&nbsp;</td></tr><tr><td>九戸郡野田村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,936</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,513</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66.1&nbsp;</td></tr><tr><td>九戸郡洋野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,091</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,274</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.9&nbsp;</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">宮城県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:119px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>仙台市太白区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">234,758</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,657</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.7&nbsp;</td></tr><tr><td>仙台市青葉区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">311,590</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69,969</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.6&nbsp;</td></tr><tr><td>仙台市泉区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">212,149</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57,057</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.1&nbsp;</td></tr><tr><td>仙台市宮城野区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">196,732</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,773</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.4&nbsp;</td></tr><tr><td>仙台市若林区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">141,475</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,767</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.5&nbsp;</td></tr><tr><td>大崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">127,330</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,738</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.7&nbsp;</td></tr><tr><td>石巻市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">140,151</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,507</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.0&nbsp;</td></tr><tr><td>名取市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78,718</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,878</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.3&nbsp;</td></tr><tr><td>塩竈市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52,203</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,682</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.9&nbsp;</td></tr><tr><td>岩沼市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,068</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,755</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.0&nbsp;</td></tr><tr><td>登米市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76,037</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,956</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.5&nbsp;</td></tr><tr><td>栗原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64,637</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,204</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.1&nbsp;</td></tr><tr><td>気仙沼市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,147</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,437</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.1&nbsp;</td></tr><tr><td>多賀城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62,827</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,490</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.8&nbsp;</td></tr><tr><td>白石市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,758</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,648</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.8&nbsp;</td></tr><tr><td>遠田郡美里町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,994</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,547</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.1&nbsp;</td></tr><tr><td>富谷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51,651</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,144</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.9&nbsp;</td></tr><tr><td>柴田郡大河原町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,571</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,520</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.7&nbsp;</td></tr><tr><td>柴田郡柴田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,271</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,032</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.1&nbsp;</td></tr><tr><td>亘理郡亘理町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,087</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,389</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.3&nbsp;</td></tr><tr><td>亘理郡山元町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,046</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,943</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.5&nbsp;</td></tr><tr><td>黒川郡大和町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,786</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,502</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.8&nbsp;</td></tr><tr><td>角田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,976</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,015</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.0&nbsp;</td></tr><tr><td>東松島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,098</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,587</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.6&nbsp;</td></tr><tr><td>刈田郡蔵王町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,418</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,367</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.9&nbsp;</td></tr><tr><td>柴田郡村田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,666</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,784</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.4&nbsp;</td></tr><tr><td>伊具郡丸森町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,262</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,293</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.9&nbsp;</td></tr><tr><td>宮城郡松島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,323</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,215</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.2&nbsp;</td></tr><tr><td>宮城郡七ヶ浜町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,132</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,644</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.7&nbsp;</td></tr><tr><td>黒川郡大郷町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,813</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,017</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.1&nbsp;</td></tr><tr><td>遠田郡涌谷町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,388</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,796</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.3&nbsp;</td></tr><tr><td>本吉郡南三陸町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,225</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,707</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.2&nbsp;</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">秋田県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span data-icon-size="l" data-icon-type="bg" class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>秋田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">307,672</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">95,949</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.8&nbsp;</td></tr><tr><td>横手市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">85,555</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,401</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.9&nbsp;</td></tr><tr><td>能代市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,968</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,765</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.9&nbsp;</td></tr><tr><td>大館市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69,237</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,998</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.2&nbsp;</td></tr><tr><td>由利本荘市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74,707</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,783</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.0&nbsp;</td></tr><tr><td>大仙市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77,657</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,871</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.7&nbsp;</td></tr><tr><td>北秋田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,198</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,438</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.8&nbsp;</td></tr><tr><td>湯沢市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,091</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,926</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.7&nbsp;</td></tr><tr><td>潟上市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,720</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,218</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.7&nbsp;</td></tr><tr><td>にかほ市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,435</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,140</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.9&nbsp;</td></tr><tr><td>仙北郡美郷町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,613</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,367</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.1&nbsp;</td></tr><tr><td>鹿角市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,088</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,843</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.4&nbsp;</td></tr><tr><td>仙北市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,610</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,533</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.5&nbsp;</td></tr><tr><td>南秋田郡五城目町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,538</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,038</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.8&nbsp;</td></tr><tr><td>南秋田郡八郎潟町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,583</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,477</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.4&nbsp;</td></tr><tr><td>雄勝郡羽後町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,825</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,437</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.4&nbsp;</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">山形県</h3>



<h4 class="wp-block-heading">山形県 訪問看護ステーション数ランキング</h4>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:119px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>山形市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">247,590</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72,341</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.5&nbsp;</td></tr><tr><td>酒田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">100,273</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,091</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.2&nbsp;</td></tr><tr><td>鶴岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">122,347</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,003</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.9&nbsp;</td></tr><tr><td>米沢市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">81,252</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,259</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.6&nbsp;</td></tr><tr><td>天童市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62,140</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,761</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.7&nbsp;</td></tr><tr><td>新庄市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,432</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,370</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.0&nbsp;</td></tr><tr><td>東根市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,682</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,441</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.3&nbsp;</td></tr><tr><td>寒河江市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,189</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,859</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.3&nbsp;</td></tr><tr><td>長井市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,543</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,449</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.7&nbsp;</td></tr><tr><td>上山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,110</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,386</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.6&nbsp;</td></tr><tr><td>南陽市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,420</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,339</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7&nbsp;</td></tr><tr><td>村山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,516</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,903</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.2&nbsp;</td></tr><tr><td>東置賜郡高畠町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,463</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,597</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2&nbsp;</td></tr><tr><td>東田川郡庄内町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,151</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,578</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2&nbsp;</td></tr><tr><td>西村山郡河北町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,641</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,639</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1&nbsp;</td></tr><tr><td>東置賜郡川西町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,558</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,682</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.6&nbsp;</td></tr><tr><td>東村山郡山辺町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,725</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,715</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.2&nbsp;</td></tr><tr><td>飽海郡遊佐町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,032</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,507</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.2&nbsp;</td></tr><tr><td>東田川郡三川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,601</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,664</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.5&nbsp;</td></tr><tr><td>西置賜郡小国町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,107</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,882</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.7&nbsp;</td></tr><tr><td>西置賜郡飯豊町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,613</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,555</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.1&nbsp;</td></tr><tr><td>最上郡鮭川村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,902</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,580</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.3&nbsp;</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">福島県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>郡山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">327,692&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;13.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;86,479&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;52.0&nbsp;</td></tr><tr><td>福島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">282,693&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;14.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;84,304&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;49.8&nbsp;</td></tr><tr><td>いわき市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">332,931&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;10.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;102,319&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;33.2&nbsp;</td></tr><tr><td>会津若松市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">117,376&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;8.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;36,307&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;27.5&nbsp;</td></tr><tr><td>須賀川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74,992&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;10.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;21,188&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;37.8&nbsp;</td></tr><tr><td>伊達市F</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,240&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;13.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;21,008&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;38.1&nbsp;</td></tr><tr><td>南相馬市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59,005&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;10.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;20,796&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;28.9&nbsp;</td></tr><tr><td>白河市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59,491&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;8.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;17,546&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;28.5&nbsp;</td></tr><tr><td>相馬市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,865&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;14.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;10,792&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;46.3&nbsp;</td></tr><tr><td>二本松市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53,557&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;7.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;18,406&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;21.7&nbsp;</td></tr><tr><td>田村市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,169&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;11.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;12,609&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;31.7&nbsp;</td></tr><tr><td>喜多方市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,760&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;6.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;16,479&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;18.2&nbsp;</td></tr><tr><td>田村郡三春町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,018&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;17.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;5,882&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;51.0&nbsp;</td></tr><tr><td>本宮市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,236&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;6.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;8,579&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;23.3&nbsp;</td></tr><tr><td>伊達郡川俣町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,170&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;16.4&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;5,096&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;39.2&nbsp;</td></tr><tr><td>西白河郡矢吹町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,287&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;11.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;5,429&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;36.8&nbsp;</td></tr><tr><td>東白川郡塙町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,302&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;24.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;3,196&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;62.6&nbsp;</td></tr><tr><td>伊達郡桑折町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,459&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;8.7&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;4,347&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;23.0&nbsp;</td></tr><tr><td>伊達郡国見町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,639&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;11.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;3,642&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;27.5&nbsp;</td></tr><tr><td>岩瀬郡鏡石町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,318&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;8.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;3,441&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;29.1&nbsp;</td></tr><tr><td>南会津郡南会津町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,451&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;6.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;6,048&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;16.5&nbsp;</td></tr><tr><td>耶麻郡西会津町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,770&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;17.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;2,718&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;36.8&nbsp;</td></tr><tr><td>河沼郡会津坂下町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,068&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;6.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;5,522&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;18.1&nbsp;</td></tr><tr><td>大沼郡会津美里町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,014&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;5.3&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;7,528&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;13.3&nbsp;</td></tr><tr><td>西白河郡西郷村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,808&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;4.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;5,185&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;19.3&nbsp;</td></tr><tr><td>西白河郡泉崎村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,213&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;16.1&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;1,986&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;50.4&nbsp;</td></tr><tr><td>東白川郡棚倉町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,343&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;7.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;4,258&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;23.5&nbsp;</td></tr><tr><td>石川郡石川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,644&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;6.8&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;5,430&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;18.4&nbsp;</td></tr><tr><td>石川郡平田村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,826&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;17.2&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;2,057&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;48.6&nbsp;</td></tr><tr><td>田村郡小野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,471&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;10.6&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;3,384&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;29.6&nbsp;</td></tr><tr><td>双葉郡広野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,412&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;18.5&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;1,558&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;64.2&nbsp;</td></tr><tr><td>双葉郡富岡町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,128&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;47.0&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;482&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;207.5&nbsp;</td></tr><tr><td>相馬郡飯舘村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,318&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;75.9&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;755&nbsp;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&nbsp;132.5&nbsp;</td></tr></tbody></table></figure>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">[関東地方]</h2>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">茨城県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>水戸市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">270,685</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70,922</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.7</td></tr><tr><td>つくば市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">241,656</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,697</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.2</td></tr><tr><td>土浦市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">142,074</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,903</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.7</td></tr><tr><td>ひたちなか市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">156,581</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,234</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.7</td></tr><tr><td>日立市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">174,508</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,525</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.3</td></tr><tr><td>古河市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">139,344</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,691</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.8</td></tr><tr><td>取手市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">104,524</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,052</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.3</td></tr><tr><td>守谷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68,421</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,847</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.1</td></tr><tr><td>神栖市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">95,454</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,162</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.1</td></tr><tr><td>石岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73,061</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,972</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.5</td></tr><tr><td>那珂市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53,502</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,194</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.5</td></tr><tr><td>龍ケ崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76,420</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,113</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.2</td></tr><tr><td>笠間市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73,173</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,420</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.2</td></tr><tr><td>牛久市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84,651</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,561</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.6</td></tr><tr><td>筑西市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">100,753</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,004</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.0</td></tr><tr><td>高萩市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,699</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,900</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.5</td></tr><tr><td>稲敷郡阿見町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,553</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,360</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.4</td></tr><tr><td>結城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,645</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,388</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.5</td></tr><tr><td>常総市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60,834</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,316</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.3</td></tr><tr><td>鹿嶋市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66,950</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,737</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.1</td></tr><tr><td>那珂郡東海村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,891</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,517</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.0</td></tr><tr><td>東茨城郡茨城町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,401</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,983</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.4</td></tr><tr><td>下妻市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,521</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,043</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.2</td></tr><tr><td>つくばみらい市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,872</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,152</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.4</td></tr><tr><td>北茨城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,801</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,335</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.9</td></tr><tr><td>稲敷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,039</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,329</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.9</td></tr><tr><td>鉾田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,953</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,454</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.9</td></tr><tr><td>猿島郡境町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,201</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,018</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.7</td></tr><tr><td>行方市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,185</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,604</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.9</td></tr><tr><td>かすみがうら市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,087</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,779</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.5</td></tr><tr><td>桜川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,122</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,423</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.3</td></tr><tr><td>常陸太田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,602</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,808</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0</td></tr><tr><td>猿島郡五霞町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,093</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,732</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.2</td></tr><tr><td>久慈郡大子町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,736</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,266</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.5</td></tr><tr><td>潮来市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,604</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,078</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.0</td></tr><tr><td>坂東市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52,265</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,772</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.7</td></tr><tr><td>稲敷郡美浦村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,602</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,677</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.4</td></tr><tr><td>東茨城郡大洗町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,715</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,225</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.1</td></tr><tr><td>東茨城郡城里町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,097</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,774</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.8</td></tr><tr><td>北相馬郡利根町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,340</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,903</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.5</td></tr><tr><td>常陸大宮市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,267</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,627</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.8</td></tr><tr><td>小美玉市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,870</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,724</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.8</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">栃木県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:119px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>宇都宮市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">518,757</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">129,853</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.6</td></tr><tr><td>足利市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">144,746</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,023</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.4</td></tr><tr><td>小山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">166,666</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,781</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.1</td></tr><tr><td>栃木市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">155,549</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,179</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.5</td></tr><tr><td>佐野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">116,228</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,621</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.1</td></tr><tr><td>那須塩原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">115,210</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,020</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.7</td></tr><tr><td>大田原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72,087</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,726</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.4</td></tr><tr><td>真岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78,190</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,215</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.4</td></tr><tr><td>日光市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77,661</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,850</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.7</td></tr><tr><td>鹿沼市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">94,033</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,504</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.6</td></tr><tr><td>下都賀郡壬生町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,474</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,443</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52.4</td></tr><tr><td>さくら市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,513</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,734</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.6</td></tr><tr><td>塩谷郡高根沢町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,229</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,409</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.0</td></tr><tr><td>那須烏山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,875</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,331</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.9</td></tr><tr><td>下野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59,507</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,912</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.8</td></tr><tr><td>河内郡上三川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,806</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,262</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.3</td></tr><tr><td>矢板市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,165</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,334</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.0</td></tr><tr><td>塩谷郡塩谷町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,354</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,157</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.1</td></tr><tr><td>下都賀郡野木町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,913</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,095</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.7</td></tr><tr><td>芳賀郡市貝町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,262</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,317</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.1</td></tr><tr><td>芳賀郡茂木町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,891</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,073</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.7</td></tr><tr><td>那須郡那珂川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,215</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,029</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.6</td></tr><tr><td>芳賀郡益子町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,898</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,041</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.2</td></tr><tr><td>那須郡那須町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,956</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,690</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.3</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">群馬県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>高崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">372,973</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">105,034</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74.3</td></tr><tr><td>前橋市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">332,149</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">96,390</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77.8</td></tr><tr><td>伊勢崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">211,850</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53,086</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84.8</td></tr><tr><td>太田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">223,014</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,057</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.2</td></tr><tr><td>桐生市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">106,445</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,392</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.9</td></tr><tr><td>渋川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74,581</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,284</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.5</td></tr><tr><td>藤岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63,261</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,486</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.9</td></tr><tr><td>館林市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75,309</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,103</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.7</td></tr><tr><td>みどり市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,648</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,832</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.9</td></tr><tr><td>富岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,446</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,334</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.9</td></tr><tr><td>佐波郡玉村町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,054</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,207</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.2</td></tr><tr><td>邑楽郡邑楽町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,522</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,241</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.7</td></tr><tr><td>安中市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,907</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,753</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.3</td></tr><tr><td>北群馬郡吉岡町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,792</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,212</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.7</td></tr><tr><td>沼田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,337</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,489</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.8</td></tr><tr><td>吾妻郡東吾妻町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,728</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,253</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.1</td></tr><tr><td>利根郡みなかみ町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,195</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,014</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.5</td></tr><tr><td>邑楽郡大泉町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,089</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,464</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.1</td></tr><tr><td>利根郡川場村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,480</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,566</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.9</td></tr><tr><td>吾妻郡長野原町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,095</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,991</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.2</td></tr><tr><td>利根郡昭和村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,953</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,281</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.8</td></tr><tr><td>吾妻郡嬬恋村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,850</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,285</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.4</td></tr><tr><td>北群馬郡榛東村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,216</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,776</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.5</td></tr><tr><td>邑楽郡板倉町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,083</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,735</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.1</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">埼玉県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>川口市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">594,274</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">137,923</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.2</td></tr><tr><td>越谷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">341,621</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">87,123</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.7</td></tr><tr><td>所沢市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">342,464</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">87,050</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.5</td></tr><tr><td>川越市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">354,571</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">89,061</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.9</td></tr><tr><td>さいたま市南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">191,563</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,829</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.0</td></tr><tr><td>上尾市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">226,940</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,216</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.7</td></tr><tr><td>さいたま市見沼区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">165,049</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,281</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.0</td></tr><tr><td>草加市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">248,304</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,664</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.8</td></tr><tr><td>熊谷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">194,415</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57,262</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.7</td></tr><tr><td>深谷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">141,268</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,881</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.2</td></tr><tr><td>春日部市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">229,792</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68,663</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.5</td></tr><tr><td>さいたま市北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">149,242</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,773</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.2</td></tr><tr><td>入間市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">145,651</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,924</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.3</td></tr><tr><td>さいたま市緑区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">128,321</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,460</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.8</td></tr><tr><td>狭山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">148,699</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,661</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.0</td></tr><tr><td>三郷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">142,145</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,602</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.8</td></tr><tr><td>新座市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">166,017</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,180</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.3</td></tr><tr><td>さいたま市大宮区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">117,784</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,309</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.8</td></tr><tr><td>さいたま市中央区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">103,269</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,602</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74.1</td></tr><tr><td>鶴ヶ島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70,117</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,241</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79.0</td></tr><tr><td>さいたま市岩槻区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111,815</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,266</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.8</td></tr><tr><td>東松山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">91,791</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,995</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.7</td></tr><tr><td>朝霞市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">141,083</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,533</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.5</td></tr><tr><td>久喜市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">150,582</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,097</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.5</td></tr><tr><td>行田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78,617</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,010</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.0</td></tr><tr><td>本庄市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78,569</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,661</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.8</td></tr><tr><td>戸田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">140,899</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,065</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.7</td></tr><tr><td>坂戸市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">100,275</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,435</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.2</td></tr><tr><td>ふじみ野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">113,597</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,317</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.3</td></tr><tr><td>富士見市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111,859</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,171</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.2</td></tr><tr><td>さいたま市桜区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">98,661</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,997</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.8</td></tr><tr><td>さいたま市浦和区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">164,822</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,908</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.4</td></tr><tr><td>加須市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111,623</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,283</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.0</td></tr><tr><td>飯能市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80,361</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,204</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.7</td></tr><tr><td>鴻巣市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">116,828</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,993</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.6</td></tr><tr><td>北本市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65,201</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,183</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.2</td></tr><tr><td>さいたま市西区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93,499</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,567</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.3</td></tr><tr><td>蓮田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,499</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,902</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.2</td></tr><tr><td>幸手市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,066</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,633</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.4</td></tr><tr><td>羽生市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52,862</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,821</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.9</td></tr><tr><td>和光市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83,989</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,040</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.9</td></tr><tr><td>桶川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74,748</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,126</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.1</td></tr><tr><td>日高市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,571</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,966</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.4</td></tr><tr><td>吉川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">71,979</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,315</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.7</td></tr><tr><td>北足立郡伊奈町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,841</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,920</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.9</td></tr><tr><td>大里郡寄居町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,374</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,904</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.0</td></tr><tr><td>秩父市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59,674</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,342</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.6</td></tr><tr><td>蕨市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74,283</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,247</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.0</td></tr><tr><td>八潮市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93,363</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,283</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.5</td></tr><tr><td>入間郡毛呂山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,366</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,594</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.1</td></tr><tr><td>志木市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75,346</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,689</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.4</td></tr><tr><td>白岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52,214</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,597</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.4</td></tr><tr><td>入間郡三芳町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,434</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,530</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.7</td></tr><tr><td>比企郡小川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,524</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,093</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.1</td></tr><tr><td>児玉郡上里町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,343</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,322</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.1</td></tr><tr><td>比企郡川島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,378</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,970</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.7</td></tr><tr><td>南埼玉郡宮代町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,147</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,974</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.2</td></tr><tr><td>北葛飾郡杉戸町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,845</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,406</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.9</td></tr><tr><td>北葛飾郡松伏町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,266</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,405</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.8</td></tr><tr><td>比企郡滑川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,732</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,611</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.7</td></tr><tr><td>比企郡吉見町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,192</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,146</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.3</td></tr><tr><td>比企郡鳩山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,560</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,226</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.1</td></tr><tr><td>秩父郡横瀬町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,979</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,713</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.9</td></tr><tr><td>秩父郡小鹿野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,928</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,248</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.5</td></tr><tr><td>児玉郡美里町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,039</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,720</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.9</td></tr><tr><td>児玉郡神川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,359</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,381</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.8</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">千葉県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span data-icon-size="l" data-icon-type="bg" class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>松戸市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">498,232</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">127,595</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.1</td></tr><tr><td>船橋市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">642,907</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">152,773</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.5</td></tr><tr><td>柏市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">426,468</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">110,212</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.1</td></tr><tr><td>市川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">496,676</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">103,359</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.9</td></tr><tr><td>市原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">269,524</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78,661</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.0</td></tr><tr><td>千葉市中央区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">211,736</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,674</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.9</td></tr><tr><td>千葉市稲毛区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">160,582</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,775</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.4</td></tr><tr><td>八千代市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">199,498</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,490</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.5</td></tr><tr><td>佐倉市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">168,743</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55,000</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.5</td></tr><tr><td>千葉市花見川区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">177,328</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,978</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.0</td></tr><tr><td>千葉市緑区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">129,421</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,730</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80.7</td></tr><tr><td>流山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">199,849</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,047</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52.1</td></tr><tr><td>千葉市若葉区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">146,940</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,694</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.2</td></tr><tr><td>木更津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">136,166</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,370</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.8</td></tr><tr><td>野田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">152,638</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,051</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.0</td></tr><tr><td>成田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">132,906</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,352</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.0</td></tr><tr><td>茂原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">86,782</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,774</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52.1</td></tr><tr><td>鎌ケ谷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">109,932</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,488</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.5</td></tr><tr><td>習志野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">176,197</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,483</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.1</td></tr><tr><td>我孫子市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">130,510</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,879</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.6</td></tr><tr><td>浦安市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">171,362</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,971</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.0</td></tr><tr><td>千葉市美浜区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">148,944</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,112</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.6</td></tr><tr><td>館山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,153</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,734</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.7</td></tr><tr><td>鴨川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,116</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,375</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64.6</td></tr><tr><td>印西市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">102,609</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,698</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.8</td></tr><tr><td>東金市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,219</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,163</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.8</td></tr><tr><td>旭市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63,745</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,843</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.3</td></tr><tr><td>富津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,465</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,118</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.4</td></tr><tr><td>香取市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72,356</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,659</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.3</td></tr><tr><td>四街道市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93,576</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,066</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.2</td></tr><tr><td>大網白里市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,129</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,770</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.0</td></tr><tr><td>君津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">82,206</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,366</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.0</td></tr><tr><td>山武市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,444</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,329</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.9</td></tr><tr><td>銚子市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,431</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,053</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.1</td></tr><tr><td>袖ケ浦市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63,883</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,057</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.5</td></tr><tr><td>八街市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67,455</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,912</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.1</td></tr><tr><td>白井市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62,441</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,101</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.4</td></tr><tr><td>富里市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,735</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,035</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.4</td></tr><tr><td>南房総市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,831</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,895</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td></tr><tr><td>匝瑳市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,040</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,581</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.8</td></tr><tr><td>香取郡東庄町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,228</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,187</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.8</td></tr><tr><td>山武郡横芝光町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,075</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,295</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.2</td></tr><tr><td>いすみ市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,544</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,065</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.3</td></tr><tr><td>印旛郡酒々井町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,745</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,810</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.4</td></tr><tr><td>印旛郡栄町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,127</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,840</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.5</td></tr><tr><td>山武郡九十九里町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,639</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,920</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.8</td></tr><tr><td>長生郡長生村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,803</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,740</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.2</td></tr><tr><td>勝浦市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,927</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,290</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7</td></tr><tr><td>香取郡多古町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,735</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,097</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.6</td></tr><tr><td>山武郡芝山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,033</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,629</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.0</td></tr><tr><td>長生郡一宮町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,897</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,890</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.7</td></tr><tr><td>長生郡長南町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,198</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,215</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.1</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">東京都</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table is-style-regular has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>世田谷区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">117</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">943,664</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">190,042</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.6</td></tr><tr><td>練馬区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">103</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">752,608</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">159,298</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64.7</td></tr><tr><td>足立区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">96</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">695,043</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">170,261</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.4</td></tr><tr><td>大田区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">92</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">748,081</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">161,855</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.8</td></tr><tr><td>板橋区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">584,483</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">132,602</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.3</td></tr><tr><td>江戸川区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">697,932</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">145,764</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.9</td></tr><tr><td>杉並区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">591,108</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">117,072</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64.1</td></tr><tr><td>町田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">71</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">431,079</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">116,470</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.0</td></tr><tr><td>葛飾区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">453,093</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111,893</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.6</td></tr><tr><td>新宿区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">349,385</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63,185</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">88.6</td></tr><tr><td>八王子市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">579,355</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">153,504</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.5</td></tr><tr><td>江東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">524,310</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">110,002</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.5</td></tr><tr><td>品川区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">422,488</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79,532</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.1</td></tr><tr><td>目黒区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">288,088</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55,811</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">82.4</td></tr><tr><td>豊島区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">301,599</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,539</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78.6</td></tr><tr><td>港区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">260,486</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,546</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">98.7</td></tr><tr><td>墨田区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">272,085</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60,108</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.9</td></tr><tr><td>北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">355,213</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">87,381</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.9</td></tr><tr><td>中野区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">344,880</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65,878</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.6</td></tr><tr><td>府中市T</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">262,790</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,764</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.4</td></tr><tr><td>台東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">211,444</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,510</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.2</td></tr><tr><td>中央区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">169,179</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,683</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">121.5</td></tr><tr><td>調布市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">242,614</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,414</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.5</td></tr><tr><td>文京区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">240,069</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,020</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.0</td></tr><tr><td>荒川区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">217,475</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,411</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.5</td></tr><tr><td>渋谷区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">243,883</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,261</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.9</td></tr><tr><td>西東京市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">207,388</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,446</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.7</td></tr><tr><td>武蔵野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">150,149</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,725</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">82.0</td></tr><tr><td>立川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">183,581</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,524</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.9</td></tr><tr><td>小平市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">198,739</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,060</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.5</td></tr><tr><td>三鷹市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">195,391</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,623</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52.9</td></tr><tr><td>多摩市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">146,951</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,582</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.7</td></tr><tr><td>東村山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">151,815</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,749</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.5</td></tr><tr><td>青梅市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">133,535</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,492</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.4</td></tr><tr><td>昭島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">113,949</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,003</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.0</td></tr><tr><td>国分寺市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">129,242</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,184</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.5</td></tr><tr><td>日野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">190,435</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,652</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.0</td></tr><tr><td>清瀬市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76,208</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,482</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.5</td></tr><tr><td>千代田区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66,680</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,852</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">110.6</td></tr><tr><td>東久留米市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">115,271</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,745</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.6</td></tr><tr><td>小金井市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">126,074</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,591</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.1</td></tr><tr><td>国立市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77,130</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,748</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.3</td></tr><tr><td>あきる野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79,292</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,792</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.0</td></tr><tr><td>狛江市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84,772</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,961</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.1</td></tr><tr><td>武蔵村山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70,829</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,847</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.1</td></tr><tr><td>稲城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93,151</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,087</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.8</td></tr><tr><td>福生市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,414</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,153</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.6</td></tr><tr><td>羽村市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,326</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,728</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.7</td></tr><tr><td>東大和市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83,901</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,923</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.8</td></tr><tr><td>西多摩郡瑞穂町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,765</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,517</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.0</td></tr><tr><td>西多摩郡日の出町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,958</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,538</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.6</td></tr><tr><td>大島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,102</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,713</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.9</td></tr><tr><td>三宅島三宅村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,273</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">894</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111.9</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">神奈川県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>藤沢市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">436,905</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">106,517</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.0</td></tr><tr><td>横浜市旭区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">245,174</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72,746</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.5</td></tr><tr><td>相模原市南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">281,411</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70,792</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.2</td></tr><tr><td>相模原市中央区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">273,875</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66,752</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.9</td></tr><tr><td>横須賀市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">388,078</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">124,727</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.7</td></tr><tr><td>横浜市港北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">358,530</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68,932</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.0</td></tr><tr><td>横浜市戸塚区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">283,709</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72,489</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.9</td></tr><tr><td>横浜市神奈川区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">247,267</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52,276</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.1</td></tr><tr><td>横浜市青葉区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">310,756</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68,106</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.5</td></tr><tr><td>横浜市緑区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">183,082</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,623</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">71.7</td></tr><tr><td>大和市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">239,169</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,696</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.7</td></tr><tr><td>横浜市南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">198,157</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52,098</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.6</td></tr><tr><td>小田原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">188,856</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,588</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.0</td></tr><tr><td>横浜市港南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">215,248</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,517</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.1</td></tr><tr><td>平塚市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">258,422</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72,510</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.0</td></tr><tr><td>厚木市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">223,705</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57,522</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.4</td></tr><tr><td>横浜市中区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">151,388</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,057</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79.3</td></tr><tr><td>横浜市都筑区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">213,132</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,628</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64.7</td></tr><tr><td>川崎市中原区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">263,683</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,332</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.6</td></tr><tr><td>川崎市宮前区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">233,728</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,043</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.1</td></tr><tr><td>横浜市鶴見区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">297,437</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,321</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.1</td></tr><tr><td>川崎市高津区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">234,328</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,090</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.7</td></tr><tr><td>茅ヶ崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">242,389</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64,882</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.0</td></tr><tr><td>横浜市保土ケ谷区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">207,811</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53,928</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.6</td></tr><tr><td>横浜市金沢区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">198,939</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,735</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.2</td></tr><tr><td>川崎市川崎区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">232,965</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,709</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.2</td></tr><tr><td>川崎市麻生区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">180,705</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,673</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.2</td></tr><tr><td>横浜市瀬谷区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">122,623</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,579</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.8</td></tr><tr><td>鎌倉市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">172,710</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53,378</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.5</td></tr><tr><td>横浜市泉区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">152,378</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,188</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.7</td></tr><tr><td>川崎市多摩区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">221,734</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,661</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.2</td></tr><tr><td>相模原市緑区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">170,207</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,692</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.7</td></tr><tr><td>伊勢原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">101,780</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,579</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.7</td></tr><tr><td>座間市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">132,325</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,638</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.5</td></tr><tr><td>秦野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">162,439</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,518</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.0</td></tr><tr><td>横浜市西区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">104,935</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,860</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80.6</td></tr><tr><td>海老名市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">136,516</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,825</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.3</td></tr><tr><td>横浜市磯子区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">166,731</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,053</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.3</td></tr><tr><td>横浜市栄区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">120,194</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,447</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.4</td></tr><tr><td>川崎市幸区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">171,119</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,643</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.7</td></tr><tr><td>綾瀬市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83,913</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,186</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.4</td></tr><tr><td>逗子市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57,060</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,948</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.6</td></tr><tr><td>三浦市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,069</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,158</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.6</td></tr><tr><td>高座郡寒川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,348</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,250</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.3</td></tr><tr><td>足柄下郡湯河原町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,426</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,961</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.2</td></tr><tr><td>足柄上郡開成町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,329</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,768</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83.9</td></tr><tr><td>愛甲郡愛川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,869</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,947</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.1</td></tr><tr><td>中郡大磯町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,634</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,853</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.4</td></tr><tr><td>中郡二宮町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,564</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,682</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.7</td></tr><tr><td>足柄上郡中井町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,300</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,303</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.6</td></tr><tr><td>横浜市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,777,491</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">920,583</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.1</td></tr><tr><td>川崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,538,262</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">301,151</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.3</td></tr><tr><td>相模原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">725,493</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">185,236</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.5</td></tr><tr><td>南足柄市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,841</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,440</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.4</td></tr><tr><td>三浦郡葉山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,665</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,071</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9</td></tr><tr><td>足柄上郡大井町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,129</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,963</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.1</td></tr><tr><td>足柄上郡松田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,836</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,651</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.4</td></tr><tr><td>足柄下郡真鶴町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,722</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,923</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.2</td></tr></tbody></table></figure>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">[中部地方]</h2>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">新潟県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table is-style-regular has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>新潟市中央区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">180,345</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,509</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64.5</td></tr><tr><td>新潟市西区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">160,656</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,131</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.4</td></tr><tr><td>上越市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">188,047</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,460</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.9</td></tr><tr><td>長岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">266,936</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83,371</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.4</td></tr><tr><td>新潟市東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">134,446</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,819</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.6</td></tr><tr><td>三条市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">94,642</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,258</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.0</td></tr><tr><td>新発田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">94,927</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,646</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.4</td></tr><tr><td>新潟市江南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67,972</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,495</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.0</td></tr><tr><td>柏崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">81,526</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,398</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.2</td></tr><tr><td>新潟市北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72,804</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,508</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.1</td></tr><tr><td>燕市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77,201</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,060</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.1</td></tr><tr><td>新潟市秋葉区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75,069</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,887</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.1</td></tr><tr><td>新潟市西蒲区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,546</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,984</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.3</td></tr><tr><td>村上市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57,418</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,619</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.1</td></tr><tr><td>南魚沼市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,851</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,391</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.2</td></tr><tr><td>糸魚川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,765</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,296</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.5</td></tr><tr><td>新潟市南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,437</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,657</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.0</td></tr><tr><td>十日町市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,820</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,838</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1</td></tr><tr><td>見附市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,237</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,939</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.2</td></tr><tr><td>阿賀野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,696</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,011</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.4</td></tr><tr><td>魚沼市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,483</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,899</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.3</td></tr><tr><td>小千谷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,096</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,092</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.5</td></tr><tr><td>加茂市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,441</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,356</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.4</td></tr><tr><td>妙高市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,383</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,319</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.7</td></tr><tr><td>五泉市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,625</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,143</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.7</td></tr><tr><td>佐渡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51,492</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,927</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1</td></tr><tr><td>胎内市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,509</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,262</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.5</td></tr><tr><td>新潟市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">789,275</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">230,990</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.4</td></tr><tr><td>南蒲原郡田上町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,227</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,228</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.7</td></tr><tr><td>東蒲原郡阿賀町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,965</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,944</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.2</td></tr><tr><td>中魚沼郡津南町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,989</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,767</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.5</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">富山県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table is-style-regular has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>富山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">413,938</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">122,767</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.2</td></tr><tr><td>高岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">166,393</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,956</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.9</td></tr><tr><td>射水市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">90,742</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,743</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.3</td></tr><tr><td>砺波市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,154</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,593</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.1</td></tr><tr><td>氷見市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,950</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,391</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.0</td></tr><tr><td>滑川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,349</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,744</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.8</td></tr><tr><td>黒部市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,638</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,517</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.0</td></tr><tr><td>小矢部市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,983</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,817</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.7</td></tr><tr><td>魚津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,535</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,906</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.4</td></tr><tr><td>南砺市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,937</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,753</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.7</td></tr><tr><td>下新川郡朝日町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,081</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,938</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.5</td></tr><tr><td>中新川郡上市町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,351</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,199</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.9</td></tr><tr><td>中新川郡立山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,792</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,273</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.1</td></tr><tr><td>下新川郡入善町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,839</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,780</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.4</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">石川県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>金沢市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">463,254</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">121,222</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.7</td></tr><tr><td>小松市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">106,216</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,443</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.8</td></tr><tr><td>加賀市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63,220</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,681</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.7</td></tr><tr><td>白山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">110,408</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,899</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.1</td></tr><tr><td>七尾市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,300</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,370</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.0</td></tr><tr><td>能美市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,523</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,692</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.3</td></tr><tr><td>野々市市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57,238</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,203</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.6</td></tr><tr><td>かほく市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,889</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,314</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.5</td></tr><tr><td>羽咋市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,407</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,231</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.4</td></tr><tr><td>河北郡津幡町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,957</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,040</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.2</td></tr><tr><td>鳳珠郡穴水町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,890</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,872</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77.5</td></tr><tr><td>河北郡内灘町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,574</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,081</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.2</td></tr><tr><td>輪島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,608</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,327</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.8</td></tr><tr><td>珠洲市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,929</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,673</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.0</td></tr><tr><td>羽咋郡志賀町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,630</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,312</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.0</td></tr><tr><td>鹿島郡中能登町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,540</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,147</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.3</td></tr><tr><td>鳳珠郡能登町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,687</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,910</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.6</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">福井県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:118px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>福井市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">262,328</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75,805</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.7</td></tr><tr><td>敦賀市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64,264</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,473</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.0</td></tr><tr><td>越前市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80,611</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,740</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.3</td></tr><tr><td>鯖江市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68,302</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,757</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.3</td></tr><tr><td>坂井市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">88,481</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,434</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.6</td></tr><tr><td>小浜市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,991</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,278</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.1</td></tr><tr><td>大野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,286</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,680</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.2</td></tr><tr><td>大飯郡高浜町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,326</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,285</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">121.8</td></tr><tr><td>あわら市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,524</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,349</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.1</td></tr><tr><td>勝山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,150</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,275</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.2</td></tr><tr><td>吉田郡永平寺町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,965</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,640</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.5</td></tr><tr><td>三方郡美浜町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,179</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,294</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.7</td></tr><tr><td>三方上中郡若狭町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,003</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,104</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.2</td></tr><tr><td>丹生郡越前町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,118</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,177</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.9</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">山梨県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:118px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>甲府市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">189,591</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,487</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.4</td></tr><tr><td>笛吹市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66,947</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,870</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.3</td></tr><tr><td>南アルプス市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69,459</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,302</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.3</td></tr><tr><td>北杜市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,053</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,619</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.1</td></tr><tr><td>甲斐市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75,313</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,088</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.4</td></tr><tr><td>韮崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,067</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,906</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.1</td></tr><tr><td>富士吉田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,530</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,006</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.6</td></tr><tr><td>山梨市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,435</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,396</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.3</td></tr><tr><td>南巨摩郡富士川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,219</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,929</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.9</td></tr><tr><td>中巨摩郡昭和町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,909</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,984</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75.3</td></tr><tr><td>都留市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,016</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,772</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.8</td></tr><tr><td>大月市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,512</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,093</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.0</td></tr><tr><td>甲州市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,237</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,717</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.7</td></tr><tr><td>西八代郡市川三郷町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,700</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,525</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.2</td></tr><tr><td>南巨摩郡身延町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,663</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,065</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.5</td></tr><tr><td>上野原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,669</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,254</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.1</td></tr><tr><td>中央市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,216</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,548</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2</td></tr><tr><td>南都留郡忍野村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,237</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,809</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.3</td></tr><tr><td>南都留郡鳴沢村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,824</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">957</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">104.5</td></tr><tr><td>南都留郡富士河口湖町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,082</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,860</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.6</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">長野県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>長野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">372,760</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">108,243</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.8</td></tr><tr><td>松本市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">241,145</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66,647</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.5</td></tr><tr><td>上田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">154,055</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,130</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.6</td></tr><tr><td>佐久市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">98,199</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,170</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.4</td></tr><tr><td>安曇野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">94,222</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,932</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.8</td></tr><tr><td>飯田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">98,164</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,987</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.3</td></tr><tr><td>千曲市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,852</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,628</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.7</td></tr><tr><td>岡谷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,790</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,522</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.3</td></tr><tr><td>塩尻市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67,241</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,155</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.3</td></tr><tr><td>須坂市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,559</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,017</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.2</td></tr><tr><td>伊那市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66,125</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,663</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.2</td></tr><tr><td>駒ヶ根市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,202</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,921</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.4</td></tr><tr><td>東御市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,122</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,333</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.6</td></tr><tr><td>北安曇郡池田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,382</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,708</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">134.8</td></tr><tr><td>小諸市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,991</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,773</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.0</td></tr><tr><td>中野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,338</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,670</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.3</td></tr><tr><td>諏訪郡下諏訪町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,155</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,360</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.3</td></tr><tr><td>諏訪市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,729</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,034</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.0</td></tr><tr><td>茅野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,400</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,059</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.6</td></tr><tr><td>北佐久郡御代田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,555</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,323</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.4</td></tr><tr><td>下伊那郡高森町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,811</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,162</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.1</td></tr><tr><td>大町市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,029</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,891</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.2</td></tr><tr><td>南佐久郡佐久穂町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,218</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,958</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.5</td></tr><tr><td>北佐久郡軽井沢町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,188</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,148</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.5</td></tr><tr><td>小県郡長和町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,600</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,380</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84.0</td></tr><tr><td>上伊那郡箕輪町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,989</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,168</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.9</td></tr><tr><td>木曽郡木曽町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,584</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,426</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.2</td></tr><tr><td>上高井郡小布施町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,660</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,748</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.4</td></tr><tr><td>飯山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,539</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,445</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.4</td></tr><tr><td>南佐久郡小海町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,353</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,831</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.6</td></tr><tr><td>南佐久郡川上村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,344</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,196</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83.6</td></tr><tr><td>諏訪郡富士見町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,084</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,115</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.6</td></tr><tr><td>上伊那郡辰野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,555</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,999</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.3</td></tr><tr><td>上伊那郡中川村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,651</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,677</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.6</td></tr><tr><td>下伊那郡松川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,530</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,324</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.1</td></tr><tr><td>下伊那郡阿南町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,299</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,953</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.2</td></tr><tr><td>下伊那郡阿智村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,068</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,257</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.3</td></tr><tr><td>北安曇郡松川村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,599</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,305</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.3</td></tr><tr><td>北安曇郡白馬村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,575</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,785</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.9</td></tr><tr><td>埴科郡坂城町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,004</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,018</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.9</td></tr><tr><td>上高井郡高山村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,617</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,441</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.0</td></tr><tr><td>下高井郡山ノ内町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,352</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,762</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.0</td></tr><tr><td>上水内郡信濃町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,739</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,416</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.3</td></tr><tr><td>上水内郡飯綱町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,296</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,182</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.9</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">岐阜県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>岐阜市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">110</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">402,557</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">113,093</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">97.3</td></tr><tr><td>大垣市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">158,286</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,465</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80.5</td></tr><tr><td>各務原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">144,521</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,954</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.7</td></tr><tr><td>多治見市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">106,732</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,321</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.0</td></tr><tr><td>可児市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">99,968</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,764</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.6</td></tr><tr><td>恵那市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,774</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,856</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83.1</td></tr><tr><td>羽島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65,649</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,140</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66.2</td></tr><tr><td>高山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84,419</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,093</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.6</td></tr><tr><td>美濃加茂市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,689</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,916</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77.4</td></tr><tr><td>瑞穂市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,388</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,829</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.1</td></tr><tr><td>関市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">85,283</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,999</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.8</td></tr><tr><td>中津川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76,570</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,980</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.0</td></tr><tr><td>土岐市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55,348</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,692</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.2</td></tr><tr><td>羽島郡岐南町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,881</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,822</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">120.2</td></tr><tr><td>瑞浪市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,150</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,639</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.6</td></tr><tr><td>羽島郡笠松町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,208</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,210</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80.5</td></tr><tr><td>山県市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,280</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,115</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.9</td></tr><tr><td>揖斐郡池田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,360</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,911</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.9</td></tr><tr><td>本巣市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,928</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,038</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.9</td></tr><tr><td>郡上市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,997</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,612</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.5</td></tr><tr><td>海津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,735</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,257</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.7</td></tr><tr><td>不破郡垂井町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,402</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,280</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.2</td></tr><tr><td>本巣郡北方町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,139</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,455</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.3</td></tr><tr><td>養老郡養老町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,882</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,162</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.8</td></tr><tr><td>不破郡関ケ原町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,610</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,649</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75.5</td></tr><tr><td>揖斐郡大野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,041</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,608</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.3</td></tr><tr><td>加茂郡白川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,412</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,471</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.6</td></tr><tr><td>美濃市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,247</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,973</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.3</td></tr><tr><td>下呂市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,428</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,298</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1</td></tr><tr><td>安八郡神戸町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,585</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,973</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.7</td></tr><tr><td>安八郡輪之内町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,654</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,571</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.9</td></tr><tr><td>安八郡安八町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,355</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,111</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.3</td></tr><tr><td>加茂郡坂祝町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,071</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,254</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.4</td></tr><tr><td>加茂郡八百津町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,195</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,097</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.4</td></tr><tr><td>可児郡御嵩町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,516</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,565</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.0</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">静岡県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>浜松市中央区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">665,213</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">182,048</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.2</td></tr><tr><td>静岡市葵区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">249,297</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77,416</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.3</td></tr><tr><td>富士市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">245,392</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69,314</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.7</td></tr><tr><td>沼津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">189,386</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60,488</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.6</td></tr><tr><td>静岡市清水区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">231,066</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75,307</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.9</td></tr><tr><td>静岡市駿河区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">213,026</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,905</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.4</td></tr><tr><td>浜松市浜名区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">98,779</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,694</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.9</td></tr><tr><td>磐田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">166,672</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,581</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.4</td></tr><tr><td>藤枝市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">141,342</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,602</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.9</td></tr><tr><td>三島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">107,783</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,677</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.9</td></tr><tr><td>焼津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">136,845</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,865</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.9</td></tr><tr><td>掛川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">114,954</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,043</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.3</td></tr><tr><td>富士宮市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">128,105</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,925</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.4</td></tr><tr><td>伊東市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65,491</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,965</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.8</td></tr><tr><td>島田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">95,719</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,176</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.2</td></tr><tr><td>田方郡函南町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,794</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,069</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.0</td></tr><tr><td>裾野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,911</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,667</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.9</td></tr><tr><td>袋井市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">87,864</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,310</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.5</td></tr><tr><td>駿東郡長泉町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,336</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,556</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52.3</td></tr><tr><td>御殿場市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">86,614</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,176</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.0</td></tr><tr><td>菊川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,789</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,864</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.1</td></tr><tr><td>伊豆の国市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,804</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,750</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.4</td></tr><tr><td>浜松市天竜区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,726</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,183</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.6</td></tr><tr><td>熱海市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,208</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,376</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.3</td></tr><tr><td>湖西市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57,885</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,070</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.7</td></tr><tr><td>駿東郡清水町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,710</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,285</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.2</td></tr><tr><td>下田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,183</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,535</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.4</td></tr><tr><td>伊豆市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,190</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,999</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.7</td></tr><tr><td>賀茂郡南伊豆町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,877</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,873</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.6</td></tr><tr><td>御前崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,103</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,537</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5</td></tr><tr><td>牧之原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,502</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,834</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.2</td></tr><tr><td>賀茂郡東伊豆町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,488</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,516</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.1</td></tr><tr><td>賀茂郡河津町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,870</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,960</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.8</td></tr><tr><td>賀茂郡松崎町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,038</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,948</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.9</td></tr><tr><td>賀茂郡西伊豆町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,090</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,654</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.4</td></tr><tr><td>駿東郡小山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,568</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,569</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.0</td></tr><tr><td>榛原郡吉田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,919</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,468</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.4</td></tr><tr><td>榛原郡川根本町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,206</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,076</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.5</td></tr><tr><td>周智郡森町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,457</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,001</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.7</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">愛知県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>一宮市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">380,073</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">102,543</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74.1</td></tr><tr><td>名古屋市緑区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">248,802</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,715</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">100.5</td></tr><tr><td>名古屋市名東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">164,755</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,530</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">157.6</td></tr><tr><td>名古屋市天白区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">164,817</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,766</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">138.7</td></tr><tr><td>名古屋市守山区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">176,587</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,753</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">117.0</td></tr><tr><td>豊橋市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">371,920</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">95,757</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.1</td></tr><tr><td>岡崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">384,654</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">89,678</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.1</td></tr><tr><td>豊田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">422,330</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">97,411</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.2</td></tr><tr><td>名古屋市中川区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">220,728</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,337</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79.1</td></tr><tr><td>名古屋市千種区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">165,245</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,379</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">106.7</td></tr><tr><td>名古屋市北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">162,956</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,154</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">86.9</td></tr><tr><td>春日井市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">308,681</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79,532</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.8</td></tr><tr><td>名古屋市中村区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">138,599</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,868</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">103.2</td></tr><tr><td>名古屋市西区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">151,082</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,800</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">97.8</td></tr><tr><td>名古屋市昭和区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">107,599</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,086</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">119.6</td></tr><tr><td>名古屋市瑞穂区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">108,332</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,996</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">103.7</td></tr><tr><td>名古屋市南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">134,510</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,043</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64.9</td></tr><tr><td>小牧市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">148,831</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,160</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.3</td></tr><tr><td>名古屋市中区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93,100</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,440</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">149.0</td></tr><tr><td>豊川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">184,661</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,237</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.6</td></tr><tr><td>安城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">187,990</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,497</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.7</td></tr><tr><td>西尾市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">169,046</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,373</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.1</td></tr><tr><td>稲沢市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">134,751</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,287</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.6</td></tr><tr><td>名古屋市港区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">143,715</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,032</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.7</td></tr><tr><td>刈谷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">153,834</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,028</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.2</td></tr><tr><td>瀬戸市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">127,792</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,195</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.1</td></tr><tr><td>半田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">117,884</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,591</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.5</td></tr><tr><td>あま市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">86,126</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,031</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.5</td></tr><tr><td>名古屋市東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84,392</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,986</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83.4</td></tr><tr><td>名古屋市熱田区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66,957</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,269</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">81.1</td></tr><tr><td>東海市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">113,787</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,005</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.0</td></tr><tr><td>大府市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93,123</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,927</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70.3</td></tr><tr><td>日進市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">91,520</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,044</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.0</td></tr><tr><td>清須市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67,352</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,188</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79.0</td></tr><tr><td>犬山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73,090</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,416</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.4</td></tr><tr><td>津島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60,942</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,299</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.6</td></tr><tr><td>蒲郡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79,538</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,404</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.7</td></tr><tr><td>江南市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">98,255</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,630</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.6</td></tr><tr><td>尾張旭市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83,144</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,475</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.6</td></tr><tr><td>知多市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84,364</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,461</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.1</td></tr><tr><td>北名古屋市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">86,385</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,797</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.5</td></tr><tr><td>長久手市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60,162</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,840</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">81.3</td></tr><tr><td>愛知郡東郷町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,903</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,206</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78.4</td></tr><tr><td>碧南市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72,458</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,247</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.6</td></tr><tr><td>知立市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72,193</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,360</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.7</td></tr><tr><td>豊明市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69,295</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,123</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.6</td></tr><tr><td>みよし市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,952</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,234</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.3</td></tr><tr><td>常滑市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,710</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,737</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.7</td></tr><tr><td>弥富市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,025</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,260</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.3</td></tr><tr><td>知多郡武豊町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,535</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,795</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.6</td></tr><tr><td>知多郡東浦町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,596</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,836</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.0</td></tr><tr><td>岩倉市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,983</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,995</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.3</td></tr><tr><td>田原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59,360</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,698</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.0</td></tr><tr><td>丹羽郡大口町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,305</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,769</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.3</td></tr><tr><td>丹羽郡扶桑町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,133</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,992</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.5</td></tr><tr><td>海部郡大治町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,399</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,667</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.0</td></tr><tr><td>海部郡蟹江町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,338</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,473</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.2</td></tr><tr><td>知多郡阿久比町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,383</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,513</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.2</td></tr><tr><td>知多郡美浜町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,496</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,820</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.7</td></tr><tr><td>額田郡幸田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,449</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,198</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.5</td></tr><tr><td>高浜市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,106</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,896</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.7</td></tr><tr><td>愛西市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60,829</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,192</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.6</td></tr><tr><td>西春日井郡豊山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,613</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,444</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.1</td></tr><tr><td>新城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,355</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,032</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.2</td></tr><tr><td>知多郡南知多町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,617</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,451</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.5</td></tr><tr><td>北設楽郡東栄町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,942</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,490</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.1</td></tr></tbody></table></figure>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">[近畿地方]</h2>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">三重県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>四日市市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">305,424</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78,647</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.2</td></tr><tr><td>津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">274,537</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80,745</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.3</td></tr><tr><td>松阪市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">159,145</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,785</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.2</td></tr><tr><td>桑名市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">138,613</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,083</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.6</td></tr><tr><td>伊勢市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">122,765</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,098</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.6</td></tr><tr><td>鈴鹿市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">195,670</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,973</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.5</td></tr><tr><td>伊賀市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">88,766</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,933</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.0</td></tr><tr><td>名張市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76,387</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,835</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.2</td></tr><tr><td>亀山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,835</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,773</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.8</td></tr><tr><td>多気郡明和町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,445</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,009</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">99.9</td></tr><tr><td>志摩市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,057</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,818</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.6</td></tr><tr><td>度会郡南伊勢町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,989</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,867</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">85.2</td></tr><tr><td>員弁郡東員町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,784</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,011</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.9</td></tr><tr><td>尾鷲市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,252</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,122</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.1</td></tr><tr><td>いなべ市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,973</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,301</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.4</td></tr><tr><td>三重郡菰野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,559</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,630</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.2</td></tr><tr><td>多気郡多気町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,021</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,848</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.9</td></tr><tr><td>度会郡玉城町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,041</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,258</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70.5</td></tr><tr><td>熊野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,965</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,113</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.1</td></tr><tr><td>多気郡大台町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,668</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,755</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.3</td></tr><tr><td>北牟婁郡紀北町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,604</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,686</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.9</td></tr><tr><td>南牟婁郡御浜町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,079</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,301</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.6</td></tr><tr><td>鳥羽市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,525</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,885</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.5</td></tr><tr><td>三重郡川越町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,123</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,848</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.1</td></tr><tr><td>度会郡大紀町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,815</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,934</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.4</td></tr><tr><td>南牟婁郡紀宝町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,321</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,867</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.9</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">滋賀県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>大津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">345,070</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">90,578</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68.4</td></tr><tr><td>彦根市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">113,647</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,299</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">91.9</td></tr><tr><td>草津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">143,913</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,057</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66.5</td></tr><tr><td>長浜市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">113,636</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,349</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.6</td></tr><tr><td>守山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83,236</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,098</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93.9</td></tr><tr><td>東近江市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">112,819</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,209</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.4</td></tr><tr><td>甲賀市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">88,358</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,909</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.1</td></tr><tr><td>栗東市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68,820</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,138</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68.5</td></tr><tr><td>近江八幡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">81,122</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,493</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.6</td></tr><tr><td>高島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,377</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,648</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.0</td></tr><tr><td>野洲市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,513</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,189</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.5</td></tr><tr><td>米原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,225</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,058</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.2</td></tr><tr><td>湖南市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,460</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,387</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.9</td></tr><tr><td>愛知郡愛荘町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,893</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,595</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.5</td></tr><tr><td>犬上郡豊郷町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,132</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,983</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">100.9</td></tr><tr><td>蒲生郡日野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,964</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,424</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.6</td></tr><tr><td>蒲生郡竜王町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,789</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,315</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.2</td></tr><tr><td>犬上郡甲良町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,362</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,118</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.2</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">京都府</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>京都市伏見区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">277,858</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78,621</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80.1</td></tr><tr><td>京都市右京区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">202,047</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,886</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">85.6</td></tr><tr><td>宇治市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">179,630</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53,800</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.5</td></tr><tr><td>京都市中京区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">110,488</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,905</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111.9</td></tr><tr><td>京都市山科区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">135,101</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,258</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.6</td></tr><tr><td>京都市南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">101,970</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,594</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">105.5</td></tr><tr><td>京都市北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">117,165</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,695</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.5</td></tr><tr><td>京都市西京区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">149,837</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,301</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.0</td></tr><tr><td>京都市下京区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">82,784</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,827</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">134.6</td></tr><tr><td>京都市左京区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">166,039</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,736</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.0</td></tr><tr><td>京都市上京区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83,832</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,094</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.4</td></tr><tr><td>長岡京市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80,608</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,021</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.7</td></tr><tr><td>木津川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77,907</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,188</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.0</td></tr><tr><td>亀岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">86,174</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,959</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.4</td></tr><tr><td>八幡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70,433</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,054</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.9</td></tr><tr><td>京田辺市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73,753</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,311</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.5</td></tr><tr><td>福知山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77,306</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,974</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.5</td></tr><tr><td>向日市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,859</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,164</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.9</td></tr><tr><td>城陽市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74,607</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,105</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.8</td></tr><tr><td>舞鶴市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80,336</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,438</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.4</td></tr><tr><td>京都市東山区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,602</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,489</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.9</td></tr><tr><td>綾部市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,846</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,313</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.9</td></tr><tr><td>相楽郡精華町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,198</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,035</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.3</td></tr><tr><td>京丹後市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,860</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,292</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.7</td></tr><tr><td>南丹市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,629</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,139</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.9</td></tr><tr><td>久世郡久御山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,250</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,875</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.5</td></tr><tr><td>与謝郡与謝野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,092</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,544</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.8</td></tr><tr><td>乙訓郡大山崎町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,953</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,351</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.0</td></tr><tr><td>宮津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,758</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,245</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td></tr><tr><td>綴喜郡宇治田原町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,911</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,683</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.3</td></tr><tr><td>与謝郡伊根町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,928</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">934</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">107.1</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">大阪府</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>東大阪市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">124</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">493,940</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">135,791</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">91.3</td></tr><tr><td>豊中市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">88</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">401,558</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">105,379</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83.5</td></tr><tr><td>吹田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">385,567</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">88,508</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">90.4</td></tr><tr><td>枚方市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">397,289</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">110,284</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70.7</td></tr><tr><td>大阪市平野区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">192,152</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53,440</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">138.5</td></tr><tr><td>八尾市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">264,642</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74,907</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84.1</td></tr><tr><td>高槻市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">352,698</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">102,233</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.7</td></tr><tr><td>岸和田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">190,658</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53,497</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">106.5</td></tr><tr><td>大阪市西成区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">106,111</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,771</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">144.4</td></tr><tr><td>大阪市生野区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">127,309</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,208</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">145.1</td></tr><tr><td>和泉市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">184,495</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,995</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">114.9</td></tr><tr><td>茨木市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">287,730</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68,701</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74.2</td></tr><tr><td>大阪市東淀川区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">177,120</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,318</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111.1</td></tr><tr><td>大阪市東住吉区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">127,849</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,491</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">128.8</td></tr><tr><td>大阪市淀川区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">183,444</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,271</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">116.7</td></tr><tr><td>大阪市住吉区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">153,056</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,844</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">109.9</td></tr><tr><td>堺市堺区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">148,682</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,015</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">115.0</td></tr><tr><td>寝屋川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">229,733</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68,059</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.6</td></tr><tr><td>大阪市北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">139,376</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,734</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">189.6</td></tr><tr><td>堺市西区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">135,375</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,596</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">120.8</td></tr><tr><td>堺市北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">159,757</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,094</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">107.4</td></tr><tr><td>門真市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">119,764</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,573</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">112.4</td></tr><tr><td>大阪市阿倍野区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">110,995</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,619</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">141.2</td></tr><tr><td>堺市中区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">121,236</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,015</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">115.1</td></tr><tr><td>松原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">117,641</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,266</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">99.2</td></tr><tr><td>泉佐野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">100,131</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,232</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">129.6</td></tr><tr><td>大阪市東成区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84,906</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,671</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">159.6</td></tr><tr><td>大阪市中央区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">103,726</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,654</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">210.8</td></tr><tr><td>守口市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">143,096</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,885</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80.7</td></tr><tr><td>大阪市天王寺区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">82,148</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,324</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">208.8</td></tr><tr><td>大阪市城東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">169,043</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,613</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68.1</td></tr><tr><td>堺市南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">138,464</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,005</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.3</td></tr><tr><td>羽曳野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">108,736</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,318</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84.0</td></tr><tr><td>貝塚市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84,443</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,013</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">113.0</td></tr><tr><td>大阪市鶴見区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">112,691</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,397</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">98.4</td></tr><tr><td>大阪市住之江区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">120,072</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,509</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68.5</td></tr><tr><td>箕面市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">136,868</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,261</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68.1</td></tr><tr><td>大阪市浪速区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75,504</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,222</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">174.0</td></tr><tr><td>大阪市旭区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">89,670</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,621</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">86.4</td></tr><tr><td>富田林市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">108,699</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,782</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70.2</td></tr><tr><td>河内長野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">101,692</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,016</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.9</td></tr><tr><td>大阪市福島区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79,328</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,675</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">149.9</td></tr><tr><td>堺市東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">85,043</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,672</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">85.7</td></tr><tr><td>大阪市都島区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">107,904</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,393</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">82.7</td></tr><tr><td>大阪市西区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">105,862</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,481</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">135.7</td></tr><tr><td>大東市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">119,367</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,451</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66.8</td></tr><tr><td>大阪市西淀川区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">95,864</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,429</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.7</td></tr><tr><td>池田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">104,993</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,786</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64.8</td></tr><tr><td>四條畷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55,177</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,149</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">105.6</td></tr><tr><td>大阪狭山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,435</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,429</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">97.4</td></tr><tr><td>大阪市港区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80,948</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,531</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.0</td></tr><tr><td>泉大津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74,412</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,939</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.9</td></tr><tr><td>阪南市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51,254</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,072</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">82.0</td></tr><tr><td>藤井寺市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63,688</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,074</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">71.9</td></tr><tr><td>泉南郡熊取町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,763</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,444</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">104.5</td></tr><tr><td>堺市美原区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,604</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,734</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">102.3</td></tr><tr><td>泉南市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60,102</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,776</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.9</td></tr><tr><td>交野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75,033</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,581</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.0</td></tr><tr><td>柏原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68,775</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,964</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.1</td></tr><tr><td>大阪市此花区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65,251</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,779</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.6</td></tr><tr><td>摂津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">87,456</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,099</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.2</td></tr><tr><td>高石市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55,635</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,666</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.1</td></tr><tr><td>大阪市大正区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62,083</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,826</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.3</td></tr><tr><td>豊能郡豊能町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,279</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,666</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.7</td></tr><tr><td>三島郡島本町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,927</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,491</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.1</td></tr><tr><td>泉北郡忠岡町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,567</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,778</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83.7</td></tr><tr><td>泉南郡岬町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,741</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,966</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.0</td></tr><tr><td>泉南郡田尻町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,434</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,996</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.1</td></tr><tr><td>南河内郡河南町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,697</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,901</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.4</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">兵庫県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span data-icon-size="l" data-icon-type="bg" class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>尼崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">103</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">459,593</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">120,113</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">85.8</td></tr><tr><td>姫路市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">99</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">530,495</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">142,411</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.5</td></tr><tr><td>西宮市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">94</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">485,587</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">115,944</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">81.1</td></tr><tr><td>明石市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">303,601</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79,617</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.3</td></tr><tr><td>神戸市北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">210,492</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65,667</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">71.6</td></tr><tr><td>神戸市西区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">238,877</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65,130</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.2</td></tr><tr><td>宝塚市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">226,432</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63,689</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70.7</td></tr><tr><td>神戸市中央区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">147,518</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,090</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">141.5</td></tr><tr><td>神戸市垂水区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">215,302</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63,128</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.4</td></tr><tr><td>加古川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">260,878</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72,332</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.9</td></tr><tr><td>神戸市東灘区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">213,562</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,482</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.3</td></tr><tr><td>伊丹市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">198,138</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51,476</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.9</td></tr><tr><td>神戸市兵庫区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">109,144</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,278</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">102.5</td></tr><tr><td>神戸市灘区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">136,747</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,112</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">87.6</td></tr><tr><td>神戸市須磨区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">158,719</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,399</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.6</td></tr><tr><td>川西市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">152,321</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,188</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.8</td></tr><tr><td>神戸市長田区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">94,791</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,875</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68.0</td></tr><tr><td>芦屋市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93,922</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,654</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.1</td></tr><tr><td>三田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">109,238</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,853</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.9</td></tr><tr><td>たつの市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74,316</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,963</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74.0</td></tr><tr><td>豊岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77,489</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,522</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52.8</td></tr><tr><td>三木市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75,294</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,408</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.2</td></tr><tr><td>高砂市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">87,722</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,596</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.8</td></tr><tr><td>小野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,562</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,844</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.6</td></tr><tr><td>南あわじ市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,137</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,956</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.9</td></tr><tr><td>加東市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,645</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,757</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.1</td></tr><tr><td>加古郡播磨町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,604</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,160</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.4</td></tr><tr><td>洲本市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,236</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,169</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.6</td></tr><tr><td>加西市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,700</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,366</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.8</td></tr><tr><td>宍粟市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,819</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,648</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.4</td></tr><tr><td>揖保郡太子町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,477</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,045</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66.3</td></tr><tr><td>西脇市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,673</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,974</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.5</td></tr><tr><td>川辺郡猪名川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,680</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,411</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.1</td></tr><tr><td>相生市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,355</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,414</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.4</td></tr><tr><td>丹波市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,471</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,535</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.6</td></tr><tr><td>淡路市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,967</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,265</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.6</td></tr><tr><td>加古郡稲美町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,268</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,716</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.2</td></tr><tr><td>丹波篠山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,611</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,862</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.6</td></tr><tr><td>養父市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,129</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,750</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.3</td></tr><tr><td>神崎郡福崎町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,377</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,454</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.0</td></tr><tr><td>赤穂郡上郡町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,879</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,454</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.0</td></tr><tr><td>赤穂市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,892</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,093</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.3</td></tr><tr><td>多可郡多可町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,261</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,306</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.4</td></tr><tr><td>神崎郡神河町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,616</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,055</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.3</td></tr><tr><td>佐用郡佐用町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,863</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,853</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.2</td></tr><tr><td>美方郡香美町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,064</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,530</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.6</td></tr><tr><td>美方郡新温泉町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,318</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,464</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.6</td></tr><tr><td>朝来市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,989</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,351</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">奈良県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>奈良市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">354,630</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">110,212</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.3</td></tr><tr><td>大和郡山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83,285</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,301</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.9</td></tr><tr><td>橿原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">120,922</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,502</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.9</td></tr><tr><td>生駒市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">116,675</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,430</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.8</td></tr><tr><td>大和高田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,744</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,318</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">88.0</td></tr><tr><td>天理市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63,889</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,877</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.2</td></tr><tr><td>香芝市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78,113</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,430</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.7</td></tr><tr><td>磯城郡田原本町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,177</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,959</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">90.4</td></tr><tr><td>桜井市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,857</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,491</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.0</td></tr><tr><td>北葛城郡上牧町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,714</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,783</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77.1</td></tr><tr><td>北葛城郡広陵町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,810</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,849</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.8</td></tr><tr><td>生駒郡三郷町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,219</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,530</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66.4</td></tr><tr><td>生駒郡斑鳩町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,587</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,393</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.6</td></tr><tr><td>御所市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,096</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,102</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.6</td></tr><tr><td>北葛城郡河合町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,018</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,574</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.8</td></tr><tr><td>五條市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,927</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,360</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.0</td></tr><tr><td>葛城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,832</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,338</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.0</td></tr><tr><td>宇陀市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,121</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,793</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.4</td></tr><tr><td>吉野郡大淀町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,728</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,784</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.9</td></tr><tr><td>北葛城郡王寺町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,043</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,735</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.7</td></tr><tr><td>生駒郡平群町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,009</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,968</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.4</td></tr><tr><td>生駒郡安堵町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,225</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,544</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.3</td></tr><tr><td>磯城郡川西町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,167</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,809</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.6</td></tr><tr><td>磯城郡三宅町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,439</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,330</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.9</td></tr><tr><td>吉野郡下市町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,037</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,359</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.4</td></tr><tr><td>吉野郡天川村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,176</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">85.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">598</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">167.2</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">和歌山県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span data-icon-size="l" data-icon-type="bg" class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>和歌山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">106</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">356,729</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">109,950</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">96.4</td></tr><tr><td>田辺市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69,870</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,429</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68.3</td></tr><tr><td>海南市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,369</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,720</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.4</td></tr><tr><td>紀の川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,816</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,449</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66.8</td></tr><tr><td>岩出市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53,967</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,849</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77.8</td></tr><tr><td>橋本市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60,818</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,116</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.7</td></tr><tr><td>西牟婁郡上富田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,236</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,112</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">170.2</td></tr><tr><td>東牟婁郡那智勝浦町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,137</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,200</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">112.9</td></tr><tr><td>御坊市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,481</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,333</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">81.8</td></tr><tr><td>新宮市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,171</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,111</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.3</td></tr><tr><td>有田郡有田川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,258</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,325</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.0</td></tr><tr><td>有田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,538</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,270</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.4</td></tr><tr><td>伊都郡かつらぎ町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,967</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,425</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.7</td></tr><tr><td>日高郡みなべ町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,818</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,929</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.4</td></tr><tr><td>西牟婁郡白浜町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,262</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,017</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.4</td></tr><tr><td>海草郡紀美野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,256</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,009</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.9</td></tr><tr><td>有田郡湯浅町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,122</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,089</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.9</td></tr><tr><td>日高郡美浜町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,867</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,566</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77.9</td></tr><tr><td>東牟婁郡串本町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,959</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,930</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.9</td></tr><tr><td>日高郡日高町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,673</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,317</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.2</td></tr><tr><td>日高郡印南町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,720</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,855</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.0</td></tr><tr><td>東牟婁郡太地町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,791</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,251</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79.9</td></tr><tr><td>東牟婁郡古座川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,480</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,370</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.0</td></tr></tbody></table></figure>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">[中国・四国地方]</h2>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">鳥取県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;</span></span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>米子市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">147,317</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,337</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.2</td></tr><tr><td>鳥取市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">188,465</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,990</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.2</td></tr><tr><td>倉吉市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,485</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,034</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.7</td></tr><tr><td>境港市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,740</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,736</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.6</td></tr><tr><td>東伯郡北栄町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,228</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,060</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.5</td></tr><tr><td>岩美郡岩美町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,799</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,053</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.7</td></tr><tr><td>八頭郡智頭町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,427</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,801</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.7</td></tr><tr><td>東伯郡三朝町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,060</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,408</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.5</td></tr><tr><td>東伯郡湯梨浜町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,055</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,139</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.5</td></tr><tr><td>東伯郡琴浦町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,365</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,028</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.6</td></tr><tr><td>西伯郡大山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,370</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,195</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.1</td></tr><tr><td>西伯郡南部町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,323</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,879</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.8</td></tr><tr><td>西伯郡伯耆町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,696</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,243</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.6</td></tr><tr><td>日野郡日野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,907</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,471</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68.0</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">島根県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>松江市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">203,616</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59,498</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.8</td></tr><tr><td>出雲市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">172,775</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51,944</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.9</td></tr><tr><td>浜田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,592</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,445</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.3</td></tr><tr><td>益田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,003</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,017</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.0</td></tr><tr><td>大田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,846</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,264</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.2</td></tr><tr><td>雲南市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,007</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,422</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.7</td></tr><tr><td>安来市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,062</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,835</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.7</td></tr><tr><td>江津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,959</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,008</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.3</td></tr><tr><td>邑智郡邑南町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,163</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,582</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.6</td></tr><tr><td>隠岐郡隠岐の島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,433</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,570</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.9</td></tr><tr><td>仁多郡奥出雲町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,849</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,130</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.5</td></tr><tr><td>飯石郡飯南町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,577</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,114</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.3</td></tr><tr><td>邑智郡川本町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,248</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,433</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.8</td></tr><tr><td>邑智郡美郷町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,355</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,084</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.0</td></tr><tr><td>鹿足郡吉賀町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,077</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,720</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.8</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">岡山県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span data-icon-size="l" data-icon-type="bg" class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>岡山市北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">314,523</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74,229</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.8</td></tr><tr><td>倉敷市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">474,592</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">125,532</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.8</td></tr><tr><td>岡山市南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">167,828</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,661</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.5</td></tr><tr><td>岡山市中区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">149,232</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,220</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.8</td></tr><tr><td>岡山市東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93,108</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,622</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.9</td></tr><tr><td>津山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">99,937</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,544</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.0</td></tr><tr><td>総社市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69,030</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,408</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.4</td></tr><tr><td>真庭市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,725</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,061</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.2</td></tr><tr><td>赤磐市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,661</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,377</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.8</td></tr><tr><td>玉野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,531</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,774</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.4</td></tr><tr><td>高梁市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,072</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,904</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.6</td></tr><tr><td>瀬戸内市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,048</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,422</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.2</td></tr><tr><td>笠岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,088</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,064</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.6</td></tr><tr><td>新見市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,079</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,606</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.8</td></tr><tr><td>備前市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,320</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,732</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.6</td></tr><tr><td>浅口市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,772</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,047</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.9</td></tr><tr><td>美作市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,939</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,800</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.5</td></tr><tr><td>井原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,384</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,355</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.0</td></tr><tr><td>都窪郡早島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,368</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,433</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.1</td></tr><tr><td>小田郡矢掛町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,414</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,207</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.2</td></tr><tr><td>苫田郡鏡野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,062</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,674</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.4</td></tr><tr><td>勝田郡勝央町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,888</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,465</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.9</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">広島県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>福山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">460,930</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">132,167</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.9</td></tr><tr><td>広島市安佐南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">247,020</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51,954</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80.8</td></tr><tr><td>広島市中区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">142,699</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,012</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">118.1</td></tr><tr><td>広島市南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">145,805</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,668</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">95.2</td></tr><tr><td>広島市西区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">190,232</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,040</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.7</td></tr><tr><td>広島市佐伯区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">139,563</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,815</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.7</td></tr><tr><td>呉市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">214,592</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75,706</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.0</td></tr><tr><td>東広島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">196,608</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,736</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.7</td></tr><tr><td>広島市安佐北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">138,979</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,892</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.1</td></tr><tr><td>広島市東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">119,353</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,823</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.3</td></tr><tr><td>尾道市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">131,170</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,641</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.0</td></tr><tr><td>廿日市市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">114,173</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,962</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.2</td></tr><tr><td>三原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">90,573</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,182</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.7</td></tr><tr><td>広島市安芸区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77,103</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,678</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.4</td></tr><tr><td>三次市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,681</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,437</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.5</td></tr><tr><td>庄原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,633</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,579</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.2</td></tr><tr><td>竹原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,993</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,082</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.6</td></tr><tr><td>府中市H</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,655</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,371</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.8</td></tr><tr><td>大竹市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,319</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,406</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.5</td></tr><tr><td>江田島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,930</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,572</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.3</td></tr><tr><td>安芸郡府中町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51,155</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,570</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.9</td></tr><tr><td>安芸郡海田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,636</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,061</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.5</td></tr><tr><td>安芸郡坂町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,582</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,716</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80.7</td></tr><tr><td>安芸高田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,448</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,112</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.0</td></tr><tr><td>安芸郡熊野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,834</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,136</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.6</td></tr><tr><td>豊田郡大崎上島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,158</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,305</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.5</td></tr><tr><td>広島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,200,754</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">300,882</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.3</td></tr><tr><td>山県郡安芸太田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,740</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,991</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.4</td></tr><tr><td>山県郡北広島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,763</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,917</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.5</td></tr><tr><td>世羅郡世羅町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,125</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,342</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.8</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">山口県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;</span></span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>下関市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">255,051</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">90,326</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.0</td></tr><tr><td>山口市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">193,966</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,173</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.2</td></tr><tr><td>宇部市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">162,570</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,008</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.7</td></tr><tr><td>防府市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">113,979</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,036</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.1</td></tr><tr><td>岩国市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">129,125</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,114</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.4</td></tr><tr><td>周南市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">137,540</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,734</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.1</td></tr><tr><td>山陽小野田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60,326</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,451</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.6</td></tr><tr><td>萩市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,626</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,613</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.4</td></tr><tr><td>下松市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55,887</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,521</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.2</td></tr><tr><td>光市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,798</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,834</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.8</td></tr><tr><td>長門市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,519</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,318</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.0</td></tr><tr><td>柳井市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,799</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,004</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.0</td></tr><tr><td>大島郡周防大島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,798</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,071</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.2</td></tr><tr><td>美祢市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,247</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,898</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.2</td></tr><tr><td>熊毛郡平生町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,914</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,138</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.5</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">徳島県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>徳島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">252,391</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70,811</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">87.6</td></tr><tr><td>阿南市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69,470</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,131</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.9</td></tr><tr><td>鳴門市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54,622</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,121</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.8</td></tr><tr><td>吉野川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,772</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,666</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.7</td></tr><tr><td>板野郡藍住町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,246</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,993</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77.8</td></tr><tr><td>小松島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,149</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,528</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.9</td></tr><tr><td>阿波市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,713</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,202</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.7</td></tr><tr><td>三好市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,605</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,868</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.6</td></tr><tr><td>板野郡北島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,745</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,799</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.7</td></tr><tr><td>美馬市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,055</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,953</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.3</td></tr><tr><td>名西郡石井町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,833</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,199</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.4</td></tr><tr><td>板野郡上板町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,384</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,040</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.5</td></tr><tr><td>板野郡松茂町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,583</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,916</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.5</td></tr><tr><td>板野郡板野町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,042</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,375</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.9</td></tr><tr><td>三好郡東みよし町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,622</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,969</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.1</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">香川県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table is-style-regular has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>高松市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">89</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">417,496</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">115,270</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77.2</td></tr><tr><td>丸亀市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">109,513</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,435</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.4</td></tr><tr><td>坂出市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,624</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,171</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.5</td></tr><tr><td>さぬき市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,003</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,369</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.5</td></tr><tr><td>三豊市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,857</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,573</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.6</td></tr><tr><td>善通寺市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,631</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,666</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.7</td></tr><tr><td>観音寺市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57,438</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,433</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.6</td></tr><tr><td>綾歌郡綾川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,693</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,188</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.9</td></tr><tr><td>仲多度郡多度津町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,445</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,244</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.2</td></tr><tr><td>小豆郡土庄町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,846</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,528</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.3</td></tr><tr><td>綾歌郡宇多津町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,699</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,964</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75.7</td></tr><tr><td>東かがわ市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,279</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,990</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.7</td></tr><tr><td>小豆郡小豆島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,870</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,117</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.7</td></tr><tr><td>木田郡三木町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,878</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,445</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td></tr><tr><td>仲多度郡琴平町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,468</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,471</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.8</td></tr><tr><td>仲多度郡まんのう町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,401</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,642</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">愛媛県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;</span></span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>松山市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">114</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">511,192</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">139,574</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">81.7</td></tr><tr><td>西条市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">104,791</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,403</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.2</td></tr><tr><td>今治市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">151,672</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53,977</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.6</td></tr><tr><td>新居浜市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">115,938</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,325</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.2</td></tr><tr><td>宇和島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70,809</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,193</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.5</td></tr><tr><td>四国中央市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">82,754</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,658</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.5</td></tr><tr><td>八幡浜市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,987</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,094</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.5</td></tr><tr><td>大洲市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,575</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,954</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.1</td></tr><tr><td>伊予郡砥部町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,480</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,987</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.2</td></tr><tr><td>東温市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,903</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,216</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.2</td></tr><tr><td>南宇和郡愛南町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,601</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,942</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.5</td></tr><tr><td>伊予郡松前町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,630</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,267</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.4</td></tr><tr><td>西予市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,388</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,578</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.3</td></tr><tr><td>上浮穴郡久万高原町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,404</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,655</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.7</td></tr><tr><td>北宇和郡鬼北町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,682</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,528</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44.2</td></tr><tr><td>伊予市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,133</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,996</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.7</td></tr><tr><td>喜多郡内子町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,322</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,267</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">高知県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>高知市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">326,545</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">95,909</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.9</td></tr><tr><td>南国市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,664</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,850</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80.8</td></tr><tr><td>四万十市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,694</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,018</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.6</td></tr><tr><td>安芸市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,243</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,638</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.3</td></tr><tr><td>香南市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,207</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,452</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.3</td></tr><tr><td>吾川郡いの町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,374</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,404</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.7</td></tr><tr><td>土佐市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,732</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,463</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.1</td></tr><tr><td>宿毛市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,033</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,367</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.1</td></tr><tr><td>室戸市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,742</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,040</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.6</td></tr><tr><td>須崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,590</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,356</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.0</td></tr><tr><td>土佐清水市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,388</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,259</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0</td></tr><tr><td>安芸郡安田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,370</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,081</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">92.5</td></tr><tr><td>安芸郡芸西村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,694</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,489</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.2</td></tr><tr><td>長岡郡本山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,261</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,560</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64.1</td></tr><tr><td>高岡郡越知町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,187</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,441</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.0</td></tr><tr><td>高岡郡日高村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,812</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,073</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.2</td></tr><tr><td>高岡郡四万十町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,607</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,979</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.3</td></tr></tbody></table></figure>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">[九州・沖縄地方]</h2>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">福岡県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>久留米市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">92</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">303,316</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80,051</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">114.9</td></tr><tr><td>福岡市南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">265,583</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60,079</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">104.9</td></tr><tr><td>福岡市東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">322,503</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69,637</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">89.0</td></tr><tr><td>福岡市博多区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">252,034</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,730</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">136.6</td></tr><tr><td>北九州市八幡西区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">249,933</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73,704</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.2</td></tr><tr><td>北九州市小倉北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">183,407</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51,082</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">95.9</td></tr><tr><td>福岡市西区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">212,579</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,317</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93.3</td></tr><tr><td>飯塚市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">126,364</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,727</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">108.2</td></tr><tr><td>北九州市小倉南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">209,028</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59,717</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">68.7</td></tr><tr><td>福岡市中央区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">205,501</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,976</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">108.6</td></tr><tr><td>福岡市早良区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">221,328</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52,021</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.0</td></tr><tr><td>福岡市城南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">132,864</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,170</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83.4</td></tr><tr><td>大牟田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111,281</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,290</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.5</td></tr><tr><td>田川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,203</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,939</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">144.3</td></tr><tr><td>春日市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111,023</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,377</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">86.1</td></tr><tr><td>行橋市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">71,426</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,649</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">87.8</td></tr><tr><td>大野城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">102,085</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,374</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84.9</td></tr><tr><td>北九州市八幡東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64,792</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,284</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.0</td></tr><tr><td>直方市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56,212</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,005</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">89.5</td></tr><tr><td>太宰府市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73,164</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,332</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83.6</td></tr><tr><td>北九州市門司区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93,842</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,408</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.7</td></tr><tr><td>八女市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60,608</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,037</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.0</td></tr><tr><td>北九州市若松区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80,533</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,158</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.9</td></tr><tr><td>北九州市戸畑区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57,494</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,824</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.3</td></tr><tr><td>筑紫野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">103,311</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,417</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.4</td></tr><tr><td>宗像市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">97,095</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,276</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.4</td></tr><tr><td>糸島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">98,877</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,578</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.6</td></tr><tr><td>中間市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,362</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,106</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.8</td></tr><tr><td>朝倉市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,273</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,523</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.1</td></tr><tr><td>柳川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64,475</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,580</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.7</td></tr><tr><td>嘉麻市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,473</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,340</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.8</td></tr><tr><td>田川郡福智町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,398</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,066</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111.6</td></tr><tr><td>筑後市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,827</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,329</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.0</td></tr><tr><td>小郡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59,360</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,834</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.5</td></tr><tr><td>福津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67,033</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,887</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42.4</td></tr><tr><td>糟屋郡志免町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,377</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,034</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.4</td></tr><tr><td>大川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,988</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,791</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.9</td></tr><tr><td>糟屋郡宇美町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,671</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,408</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.6</td></tr><tr><td>古賀市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58,786</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,247</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.8</td></tr><tr><td>宮若市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,298</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,644</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.8</td></tr><tr><td>糟屋郡篠栗町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,209</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,985</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.6</td></tr><tr><td>遠賀郡芦屋町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,545</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,363</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">114.6</td></tr><tr><td>遠賀郡水巻町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,114</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,305</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.7</td></tr><tr><td>田川郡香春町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,191</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,238</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">118.0</td></tr><tr><td>京都郡苅田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37,684</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,879</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.3</td></tr><tr><td>うきは市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,981</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,876</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.5</td></tr><tr><td>みやま市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,861</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,749</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.1</td></tr><tr><td>糟屋郡新宮町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,927</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,024</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66.4</td></tr><tr><td>糟屋郡粕屋町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48,190</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,514</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.0</td></tr><tr><td>遠賀郡岡垣町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,007</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,309</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.8</td></tr><tr><td>遠賀郡遠賀町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,723</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,497</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.6</td></tr><tr><td>八女郡広川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,969</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,002</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66.6</td></tr><tr><td>田川郡川崎町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,176</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,932</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.4</td></tr><tr><td>朝倉郡筑前町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,591</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,238</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.5</td></tr><tr><td>田川郡添田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,801</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,926</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.4</td></tr><tr><td>豊前市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,391</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,127</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.9</td></tr><tr><td>那珂川市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,112</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,704</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.1</td></tr><tr><td>糟屋郡須惠町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,628</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,847</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.5</td></tr><tr><td>鞍手郡鞍手町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,080</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,915</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.8</td></tr><tr><td>三井郡大刀洗町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,521</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,351</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.0</td></tr><tr><td>田川郡大任町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,008</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,948</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">102.7</td></tr><tr><td>京都郡みやこ町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,825</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,915</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.3</td></tr><tr><td>築上郡吉富町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,536</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,115</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">94.6</td></tr><tr><td>築上郡築上町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,189</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,566</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.5</td></tr><tr><td>北九州市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">939,029</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">286,177</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.3</td></tr><tr><td>福岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,612,392</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">338,930</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.3</td></tr><tr><td>糟屋郡久山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,068</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,471</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.5</td></tr><tr><td>鞍手郡小竹町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,151</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,021</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.1</td></tr><tr><td>田川郡糸田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,407</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,215</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.1</td></tr><tr><td>田川郡赤村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,774</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,119</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">89.4</td></tr><tr><td>築上郡上毛町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,251</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,615</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.2</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">佐賀県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>佐賀市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">233,301</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64,802</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.4</td></tr><tr><td>鳥栖市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">74,196</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,938</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">94.8</td></tr><tr><td>唐津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">117,373</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38,363</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.5</td></tr><tr><td>武雄市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,914</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,064</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66.4</td></tr><tr><td>三養基郡みやき町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,511</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,842</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79.2</td></tr><tr><td>伊万里市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52,629</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,919</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.5</td></tr><tr><td>杵島郡白石町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,051</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,984</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.6</td></tr><tr><td>多久市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,295</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,753</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.2</td></tr><tr><td>小城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,952</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,599</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.7</td></tr><tr><td>神埼郡吉野ヶ里町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,323</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,970</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75.6</td></tr><tr><td>鹿島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,892</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,141</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.9</td></tr><tr><td>嬉野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,848</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,219</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.7</td></tr><tr><td>神埼市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,022</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,762</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.5</td></tr><tr><td>西松浦郡有田町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,010</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,717</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.8</td></tr><tr><td>杵島郡江北町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,566</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,723</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.4</td></tr><tr><td>三養基郡基山町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,250</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,344</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.7</td></tr><tr><td>三養基郡上峰町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,286</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,422</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.3</td></tr><tr><td>東松浦郡玄海町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,609</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,774</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.4</td></tr><tr><td>杵島郡大町町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,293</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,566</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.0</td></tr><tr><td>藤津郡太良町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,121</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,159</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.7</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">長崎県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>長崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">409,118</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">132,604</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52.0</td></tr><tr><td>佐世保市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">243,223</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77,173</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.0</td></tr><tr><td>諫早市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">133,852</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,900</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.8</td></tr><tr><td>大村市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">95,397</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,034</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70.7</td></tr><tr><td>五島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,391</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,002</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.0</td></tr><tr><td>島原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,338</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,523</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.2</td></tr><tr><td>南島原市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,330</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,109</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.4</td></tr><tr><td>松浦市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,271</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,843</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.3</td></tr><tr><td>対馬市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,502</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,989</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.3</td></tr><tr><td>西海市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,275</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,182</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.5</td></tr><tr><td>雲仙市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,096</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,677</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.4</td></tr><tr><td>西彼杵郡長与町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,780</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,105</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.0</td></tr><tr><td>西彼杵郡時津町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,339</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,859</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">38.2</td></tr><tr><td>壱岐市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,948</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,640</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.7</td></tr><tr><td>東彼杵郡川棚町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,377</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,411</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.3</td></tr><tr><td>東彼杵郡波佐見町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,291</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,598</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.5</td></tr><tr><td>北松浦郡佐々町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,912</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,922</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.0</td></tr><tr><td>南松浦郡新上五島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,503</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,478</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.7</td></tr><tr><td>平戸市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,365</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,151</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.2</td></tr><tr><td>東彼杵郡東彼杵町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,721</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,991</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.4</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">熊本県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>熊本市中央区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">187,502</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,812</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">121.5</td></tr><tr><td>熊本市東区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">189,524</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45,768</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80.8</td></tr><tr><td>熊本市北区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">139,833</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,362</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">86.7</td></tr><tr><td>熊本市南区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">130,829</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,600</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">89.6</td></tr><tr><td>八代市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">123,067</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">42,131</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.7</td></tr><tr><td>熊本市西区</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">91,177</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,524</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.9</td></tr><tr><td>玉名市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64,292</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21,983</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.7</td></tr><tr><td>宇城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57,032</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,919</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.2</td></tr><tr><td>菊池郡菊陽町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,337</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,043</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">132.7</td></tr><tr><td>合志市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,772</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,960</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.5</td></tr><tr><td>荒尾市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,832</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,248</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.8</td></tr><tr><td>天草市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">75,783</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,011</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.2</td></tr><tr><td>人吉市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31,108</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,649</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77.3</td></tr><tr><td>上益城郡益城町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,510</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,742</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">92.4</td></tr><tr><td>山鹿市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49,025</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,601</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">37.6</td></tr><tr><td>阿蘇市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,930</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,051</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.7</td></tr><tr><td>菊池市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46,416</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,807</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.6</td></tr><tr><td>菊池郡大津町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35,187</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,632</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">65.5</td></tr><tr><td>上益城郡御船町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,303</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,663</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">88.3</td></tr><tr><td>宇土市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,122</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,885</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.7</td></tr><tr><td>葦北郡芦北町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,681</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,025</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.9</td></tr><tr><td>水俣市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,557</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,624</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">31.2</td></tr><tr><td>上天草市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,563</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,321</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.4</td></tr><tr><td>下益城郡美里町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,392</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,416</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.3</td></tr><tr><td>玉名郡南関町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,979</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,529</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.7</td></tr><tr><td>玉名郡長洲町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,372</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,492</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.4</td></tr><tr><td>阿蘇郡小国町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,590</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,775</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72.1</td></tr><tr><td>上益城郡嘉島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,547</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,531</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">79.0</td></tr><tr><td>上益城郡甲佐町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,132</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,987</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.2</td></tr><tr><td>上益城郡山都町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,503</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,771</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.5</td></tr><tr><td>球磨郡錦町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,288</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,420</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.5</td></tr><tr><td>球磨郡多良木町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,076</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,879</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.6</td></tr><tr><td>球磨郡あさぎり町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,676</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,633</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">35.5</td></tr><tr><td>玉名郡玉東町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,045</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,833</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.6</td></tr><tr><td>玉名郡和水町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,342</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,961</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.2</td></tr><tr><td>阿蘇郡高森町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,789</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,503</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.0</td></tr><tr><td>阿蘇郡南阿蘇村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,836</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,201</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.8</td></tr><tr><td>八代郡氷川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,094</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,298</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.3</td></tr><tr><td>葦北郡津奈木町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,254</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,790</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.9</td></tr><tr><td>天草郡苓北町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,114</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,071</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.6</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">大分県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>大分市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">101</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">475,614</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">129,289</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78.1</td></tr><tr><td>別府市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">115,321</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,018</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">87.1</td></tr><tr><td>中津市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">82,863</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,828</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.5</td></tr><tr><td>佐伯市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66,851</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,348</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.2</td></tr><tr><td>日田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62,657</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,379</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40.2</td></tr><tr><td>宇佐市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52,771</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,292</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.7</td></tr><tr><td>由布市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,772</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,195</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">62.5</td></tr><tr><td>国東市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26,232</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,309</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.1</td></tr><tr><td>速見郡日出町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,723</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,510</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70.5</td></tr><tr><td>臼杵市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36,158</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,828</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.7</td></tr><tr><td>杵築市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,999</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,378</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">48.2</td></tr><tr><td>豊後大野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,695</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,895</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.6</td></tr><tr><td>津久見市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,100</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,238</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41.4</td></tr><tr><td>竹田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,332</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,808</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.4</td></tr><tr><td>豊後高田市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,112</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,551</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.4</td></tr><tr><td>玖珠郡九重町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,541</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,857</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25.9</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">宮崎県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>宮崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">89</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">401,339</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">110,618</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80.5</td></tr><tr><td>都城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">160,640</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,665</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">67.1</td></tr><tr><td>延岡市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">118,394</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,712</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.7</td></tr><tr><td>日向市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59,629</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,265</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51.9</td></tr><tr><td>小林市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43,670</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,228</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">55.5</td></tr><tr><td>日南市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50,848</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,600</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.6</td></tr><tr><td>西都市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,610</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,826</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">46.2</td></tr><tr><td>北諸県郡三股町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,591</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,248</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">69.0</td></tr><tr><td>東臼杵郡門川町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,379</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,946</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">84.1</td></tr><tr><td>えびの市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,638</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,471</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.5</td></tr><tr><td>東諸県郡国富町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,398</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,854</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">58.4</td></tr><tr><td>児湯郡高鍋町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,922</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,500</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.5</td></tr><tr><td>児湯郡川南町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,194</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,428</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.8</td></tr><tr><td>串間市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,822</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,193</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.9</td></tr><tr><td>西諸県郡高原町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,639</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,609</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.7</td></tr><tr><td>児湯郡新富町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,564</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,255</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.0</td></tr><tr><td>児湯郡木城町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,895</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,822</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">54.9</td></tr><tr><td>児湯郡都農町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,906</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,838</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.1</td></tr><tr><td>西臼杵郡高千穂町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,642</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,017</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.9</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">鹿児島県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>鹿児島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">102</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">593,128</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">158,804</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64.2</td></tr><tr><td>霧島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">123,135</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,905</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.0</td></tr><tr><td>鹿屋市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">101,096</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,928</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.5</td></tr><tr><td>薩摩川内市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">92,403</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,697</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47.1</td></tr><tr><td>出水市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">51,994</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,372</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.3</td></tr><tr><td>奄美市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,390</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">26.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,441</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">81.8</td></tr><tr><td>姶良市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76,348</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,946</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">45.9</td></tr><tr><td>曽於市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,310</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,797</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.2</td></tr><tr><td>伊佐市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24,453</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,166</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">49.2</td></tr><tr><td>西之表市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,708</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,598</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">71.5</td></tr><tr><td>いちき串木野市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,490</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,172</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.3</td></tr><tr><td>南九州市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33,080</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,247</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.2</td></tr><tr><td>枕崎市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,033</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,192</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">36.6</td></tr><tr><td>日置市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,153</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,626</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.0</td></tr><tr><td>南さつま市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32,887</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,016</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.0</td></tr><tr><td>阿久根市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,270</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,050</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">24.8</td></tr><tr><td>指宿市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39,011</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15,411</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.0</td></tr><tr><td>志布志市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,329</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,513</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.0</td></tr><tr><td>出水郡長島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,705</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,545</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.4</td></tr><tr><td>肝属郡東串良町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,237</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,287</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">87.5</td></tr><tr><td>肝属郡錦江町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,944</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,233</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.9</td></tr><tr><td>大島郡与論町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,115</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">39.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,792</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">111.6</td></tr><tr><td>垂水市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,819</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,898</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.0</td></tr><tr><td>薩摩郡さつま町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20,243</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,447</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.8</td></tr><tr><td>曽於郡大崎町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,385</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,869</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.5</td></tr><tr><td>肝属郡肝付町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,227</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,886</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.0</td></tr><tr><td>熊毛郡中種子町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,539</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,967</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.7</td></tr><tr><td>熊毛郡南種子町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,445</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,963</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">50.9</td></tr><tr><td>熊毛郡屋久島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,858</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,315</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.2</td></tr><tr><td>大島郡瀬戸内町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,546</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,251</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.8</td></tr><tr><td>大島郡徳之島町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,147</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,368</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.7</td></tr><tr><td>大島郡伊仙町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,139</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,323</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">43.0</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">沖縄県</h3>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" data-cell1-fixed="sp" class="wp-block-table has-xs-font-size"><table style="--table-width:130%;--swl-cell1-width:120px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">市区町村</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">ステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">総人口10万人当たりステーション数</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上人口</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">65歳以上10万人当たりステーション数</span></strong></td></tr><tr><td>那覇市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">70</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">317,625</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">72,287</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">96.8</td></tr><tr><td>沖縄市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">142,752</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,854</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">104.0</td></tr><tr><td>浦添市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">115,690</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23,180</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">99.2</td></tr><tr><td>宜野湾市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">100,125</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18,925</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">105.7</td></tr><tr><td>豊見城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64,612</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,729</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">149.3</td></tr><tr><td>うるま市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">125,303</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12.8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,050</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">57.0</td></tr><tr><td>島尻郡南風原町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">40,440</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">32.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,862</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">165.4</td></tr><tr><td>石垣市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">47,637</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,482</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">104.9</td></tr><tr><td>名護市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63,554</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,901</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">71.9</td></tr><tr><td>南城市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">44,043</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,409</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">87.7</td></tr><tr><td>糸満市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61,007</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,522</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.2</td></tr><tr><td>宮古島市</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">52,931</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14,079</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">56.8</td></tr><tr><td>中頭郡読谷村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">41,206</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,050</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">77.3</td></tr><tr><td>島尻郡八重瀬町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,941</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,925</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">101.1</td></tr><tr><td>中頭郡中城村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22,157</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,113</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">121.6</td></tr><tr><td>中頭郡北中城村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17,969</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,294</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">93.2</td></tr><tr><td>中頭郡西原町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34,984</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,514</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">53.2</td></tr><tr><td>島尻郡与那原町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,695</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,902</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">102.5</td></tr><tr><td>国頭郡今帰仁村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">8,894</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">33.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,019</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">99.4</td></tr><tr><td>国頭郡本部町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,530</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.9</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,107</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">73.0</td></tr><tr><td>国頭郡恩納村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,869</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27.6</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,621</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">114.5</td></tr><tr><td>国頭郡宜野座村</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,833</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">34.3</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,491</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">134.1</td></tr><tr><td>国頭郡金武町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,806</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">18.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,006</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">66.5</td></tr><tr><td>中頭郡嘉手納町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13,521</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7.4</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,273</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30.6</td></tr><tr><td>中頭郡北谷町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28,201</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.5</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,765</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">17.3</td></tr><tr><td>八重山郡与那国町</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,676</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">59.7</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">360</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">277.8</td></tr></tbody></table></figure>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">まとめ</h2>



<p class="has-swl-gray-background-color has-background">この記事では、訪問看護ステーションの地域別分布をまとめ、人口比や高齢者人口比のランキング形式で紹介しました。訪問看護ステーションの新規立ち上げを検討されている方は、ぜひこの情報を地域選定や事業計画策定の参考資料としてご活用ください。詳細な分析やデータ活用には、Excelデータのダウンロードもおすすめです。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【開業前必見！】訪問看護営業用チラシ低コスト作成法</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e3%83%81%e3%83%a9%e3%82%b7/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:40 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=8799</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】訪問看護営業用チラシ低コスト作成法-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>はじめに 訪問看護ステーションの新規開業、あるいは既存ステーションの利用者数増加において、効果的な営業・広報活動は不可欠です。 特に、地域住民や医療機関、ケアマネージャーへの認知度向上には、チラシが非常に有効なツールとな [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】訪問看護営業用チラシ低コスト作成法-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】訪問看護営業用チラシ低コスト作成法-1024x576.png" alt="【開業前必見】訪問看護営業用チラシ低コスト作成法のメイン画像" class="wp-image-15606" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】訪問看護営業用チラシ低コスト作成法-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】訪問看護営業用チラシ低コスト作成法-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】訪問看護営業用チラシ低コスト作成法-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】訪問看護営業用チラシ低コスト作成法.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">はじめに</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24598" alt="訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_はじめにのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_はじめに-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_はじめに-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_はじめに-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_はじめに-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_はじめに.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>はじめに</strong></p>
</div></div>



<p>訪問看護ステーションの新規開業、あるいは既存ステーションの利用者数増加において、効果的な営業・広報活動は不可欠です。 特に、地域住民や医療機関、ケアマネージャーへの認知度向上には、チラシが非常に有効なツールとなります。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10"><strong><span class="swl-fz u-fz-l">しかし&#8230;</span></strong></p>



<ul class="wp-block-list is-style-triangle_list -list-under-dashed">
<li>「チラシ作成って難しそう…」</li>



<li>「デザインの知識がないから、自分で作れるか不安」</li>



<li>「できるだけ費用を抑えたいけど、効果のあるチラシを作りたい」</li>



<li>「そもそもチラシとパンフレット、どちらが良いの？」</li>
</ul>



<p>といったお悩みをお持ちの方も多いのではないでしょうか？</p>



<p>この記事では、そんな訪問看護事業者の皆様に向けて、低コストで、かつ効果的なチラシ・パンフレットを作成するための具体的な方法を徹底解説します。 デザインツールCanvaを活用した作成方法はもちろん、Canva以外の選択肢、デザインのコツ、印刷・配布方法まで、集客・増患に繋がるチラシ作成のノウハウを余すところなくお伝えします。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10"><strong><span class="swl-fz u-fz-l">【この記事でわかること】</span></strong></p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>訪問看護におけるチラシの役割と重要性</li>



<li>チラシとパンフレット（3つ折りなど）の使い分け</li>



<li>ターゲットに響くチラシデザインのポイント</li>



<li>Canvaを使った簡単＆おしゃれなチラシ作成方法</li>



<li>Canva以外のチラシ作成ツール・方法（無料テンプレート、デザイン外注など）</li>



<li>チラシの印刷・配布に関する費用と注意点</li>
</ul>



<p>この記事を読めば、初めてチラシを作成する方でも、プロ顔負けの集客ツールを低コストで手に入れることができるでしょう。ぜひ、あなたの訪問看護ステーションの成長にお役立てください。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p><strong>【そこが知りたかった！営利法人の訪問看護ステーション開業ガイド】</strong></p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/nodoka-kaikei-pr1.jpg" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e9%96%8b%e6%a5%ad%e3%82%ac%e3%82%a4%e3%83%89/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">404: ページが見つかりませんでした｜のどか会計事務所</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">訪問看護の営業にはチラシ？それとも3つ折りパンフレット？</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24600" alt="訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_訪問看護の営業にはチラシ？それとも3つ折りパンフレット？のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_訪問看護の営業にはチラシ？それとも3つ折りパンフレット？-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_訪問看護の営業にはチラシ？それとも3つ折りパンフレット？-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_訪問看護の営業にはチラシ？それとも3つ折りパンフレット？-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_訪問看護の営業にはチラシ？それとも3つ折りパンフレット？-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_訪問看護の営業にはチラシ？それとも3つ折りパンフレット？.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>訪問看護の営業にはチラシ？<br>それとも3つ折りパンフレット？</strong></p>
</div></div>



<p>おすすめなのは3つ折りパンフレットです。限られたスペースに情報を詰め込むだけのチラシはもう時代遅れかもしれません。情報過多な現代において、読み手の心を掴み、行動を促すには、3つ折りパンフレットという選択肢が有効です。その理由を詳しく解説していきます。</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>情報整理で読みやすさアップ！</strong></h3>



<p>チラシは一枚の紙に情報を詰め込むため、どうしてもごちゃごちゃとした印象になりがちです。一方、3つ折りパンフレットは複数の面を使って情報を整理し、見やすく配置することができます。読み手はストレスなく情報を理解し、知りたい情報にスムーズにアクセスできます。</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>訴求力で記憶に残る！</strong></h3>



<p>3つ折りパンフレットは、開くたびに新しい情報が現れるため、読み手の興味を引きつけ、最後まで読んでもらいやすくなります。写真やイラストを効果的に配置することで、視覚的な訴求力を高め、記憶に残るパンフレットに仕上げることも可能です。さらに、高級感のある紙質や加工を施せば、商品の品質やブランドイメージを向上させる効果も期待できます。</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>持ち運びやすさも◎</strong></h3>



<p>コンパクトに折りたためる3つ折りパンフレットは、持ち運びや保管に便利です。訪問営業での携帯にも最適で、保管スペースも取りません。 </p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>チラシにはない活用方法も</strong></h3>



<p>3つ折りパンフレットは、企業や商品の紹介だけでなく、マニュアルやガイドブックとしても活用できます。長期的に保管される可能性も高いため、広告としての寿命が長く、コストパフォーマンスにも優れています。</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>訪問看護ステーションのパンフレット作成上の留意事項</strong></h3>



<p>紹介する側のケアマネージャーや医療機関の関係者は、あなたの訪問看護ステーションが何ができるのか、他の訪問看護ステーションと一体何が違うのかを知りません。他の訪問看護ステーションと何が違うのかという差別化の要素は特に重要です。他にはない専門性など、アピールできるものがあれば積極的にアピールしましょう。それが紹介して貰える訪問看護ステーションになるための第一歩です。</p>



<h2 class="wp-block-heading">訪問看護の3つ折りパンフレットの作成から印刷、そのおすすめの方法とは？</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24601" alt="訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_訪問看護の3つ折りパンフレットの作成から印刷、そのおすすめの方法とは？のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_訪問看護の3つ折りパンフレットの作成から印刷、そのおすすめの方法とは？-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_訪問看護の3つ折りパンフレットの作成から印刷、そのおすすめの方法とは？-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_訪問看護の3つ折りパンフレットの作成から印刷、そのおすすめの方法とは？-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_訪問看護の3つ折りパンフレットの作成から印刷、そのおすすめの方法とは？-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_訪問看護の3つ折りパンフレットの作成から印刷、そのおすすめの方法とは？.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>訪問看護の3つ折りパンフレットの作成から印刷<br>そのおすすめの方法とは？</strong></p>
</div></div>



<p>訪問看護の3つ折りパンフレット。その作成には、デザインツールCanvaがおすすめです。初心者でもプロ並みのデザインが簡単に作成できるCanvaの魅力を、3つ折りパンフレット作成の視点から解説します。</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>1. 直感的な操作でデザイン初心者も安心</strong></h3>



<p>Canvaは、ドラッグ＆ドロップで操作できる直感的なインターフェースが特徴です。デザインの知識や経験がなくても、プロ並みのパンフレットを簡単に作成できます。豊富なテンプレートや素材も用意されているので、ゼロからデザインを考える必要はありません。</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>2. レイアウト調整も自由自在</strong></h3>



<p>3つ折りパンフレットは、折りたたんだ状態と開いた状態の両方でデザインを考慮する必要があります。Canvaでは、折り目やページ番号をガイドとして表示できるので、レイアウト調整もスムーズに行えます。</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>3. 豊富な素材とカスタマイズ性</strong></h3>



<p>Canvaには、写真、イラスト、アイコンなど、数多くの素材が用意されています。これらの素材を自由に組み合わせて、オリジナリティあふれるパンフレットを作成できます。また、フォントや色の変更も簡単なので、ブランドイメージに合わせたデザインにカスタマイズすることも可能です。</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>4. チームでの共同作業もスムーズ</strong></h3>



<p>Canvaでは、複数人で同時にデザインを編集できます。チームでのパンフレット作成もスムーズに進めることができ、効率アップにもつながります。</p>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>5. 印刷までワンストップで対応</strong></h3>



<p>Canvaで作成したデザインは、そのまま印刷注文することも可能です。高品質な印刷で、思い通りのパンフレットを手に取ることができます。</p>



<h3 class="wp-block-heading">Canva<strong>まとめ</strong></h3>



<p>Canvaは、デザイン初心者からプロまで、誰でも簡単に3つ折りパンフレットを作成できる便利なツールです。豊富なテンプレートや素材、直感的な操作性、そして印刷までワンストップで対応できる点が魅力です。販促ツールとして効果的な3つ折りパンフレットを、Canvaで手軽に作成してみてはいかがでしょうか。</p>



<h3 class="wp-block-heading">[番外編1]Canvaに良さげなテンプレートがない</h3>



<p>訪問看護ステーションのパンフレットの見本になるようなテンプレートは、残念ながらCanvaにはあまりありません。デザインの知識のない人にとっては死活問題だと思います。</p>



<p>でも、ご安心ください。見本になるテンプレートを見つける簡単な方法があります。</p>



<p>それは、<a href="https://www.google.com/search?sca_esv=1d9e97150ede0398&amp;sca_upv=1&amp;q=%E8%A8%AA%E5%95%8F%E7%9C%8B%E8%AD%B7+3%E3%81%A4%E6%8A%98%E3%82%8A%E3%83%91%E3%83%B3%E3%83%95%E3%83%AC%E3%83%83%E3%83%88&amp;udm=2&amp;fbs=AEQNm0BqbPbAzSj6PhNr7nv9Ltx-oFh8tVsgXi1MyFbswNtTUOS5b68chsyOj2QEdx4EPnPAKNRdf0OeLJSCvZfFrVfLGV13EpFIEDEcaDG4Oi06m8UQ4BpVEVK3GTaDHr4yjfhEMpvwA-02bLv1pLxMbpx4lscP2bGFHiQB7anfLhjRlvMwZs6glwpGjf9oMqKxhx3hsE8RbrYKIJruZdg6oSyXW3-fT5MKIgErZIwhTbr1xLgW010&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwjkj9Lgo6aIAxXkfvUHHTwrHh0QtKgLegQIDhAB&amp;biw=2133&amp;bih=1021&amp;dpr=0.9" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Googleで「訪問看護 3つ折りパンフレット」で画像検索</a>することです。本当に簡単ですね笑。作成の見本となるいい感じのテンプレートが沢山出てきます。良いと思ったデザインの写真、イラスト、文字の配置や配色を真似てみるとよいでしょう。</p>



<h3 class="wp-block-heading">[番外編2]Canvaでの3つ折りテンプレートの作り方がわからない</h3>



<p>Canva登録してみたけど、3つ折りテンプレートの作り方がよくわからない。</p>



<p>こちらもご安心ください。簡単な方法があります。</p>



<p>こちらも、<a href="https://www.google.com/search?q=CANVA+3%E3%81%A4%E6%8A%98%E3%82%8A%E3%83%91%E3%83%B3%E3%83%95%E3%83%AC%E3%83%83%E3%83%88&amp;oq=CANVA+3%E3%81%A4%E6%8A%98%E3%82%8A%E3%83%91%E3%83%B3%E3%83%95%E3%83%AC%E3%83%83%E3%83%88&amp;gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIGCAEQRRg7MgYIAhBFGDzSAQc2ODFqMGoxqAIAsAIA&amp;sourceid=chrome&amp;ie=UTF-8" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Googleで「Canva 3つ折りパンフレット」で検索</a>してみてください笑。検索で出てきたサイトや動画を参考にするとよいでしょう。</p>



<p>優れたサイトや動画は沢山あるので、本記事ではCanvaの操作方法等は割愛させていただきます。</p>



<h2 class="wp-block-heading">まとめ</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><img decoding="async" width="1024" height="576" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24602" alt="訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_まとめのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_まとめ-1024x576.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_まとめ-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_まとめ-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_まとめ-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/訪問看護営業用チラシ低コスト作成法_まとめ.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>まとめ</strong></p>
</div></div>



<p>この記事では、訪問看護の営業用パンフレット/チラシ おすすめの低コスト作成法を紹介しました。訪問看護ステーションの営業には、情報量と訴求力が高く、持ち運びにも便利な3つ折りパンフレットが効果的です。</p>



<p>Canvaを使えば、初心者でも簡単にプロ並みのデザインを作成でき、印刷までワンストップで対応可能です。</p>



<p>自社の強みを明確に打ち出し、ケアマネージャーや医療機関への営業を成功させましょう。もし、テンプレートが見つからない、操作方法がわからない場合は、Google検索を活用すれば解決できます。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>サンウェルズ 全国19箇所の訪問看護ST休止 共同通信の不正請求報道との関係は不明</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%82/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:37 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=9012</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-1024x574.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>不正請求報道の影響?サンウェルズが全国19箇所の訪問看護STを休止 パーキンソン病専門の有料老人ホーム「PDハウス」を全国で運営する東証プライム上場の「サンウェルズ」（本社・金沢市）。全国の地方厚生局が公表しているデータ [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-1024x574.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<h2 class="wp-block-heading">不正請求報道の影響?サンウェルズが全国19箇所の訪問看護STを休止</h2>



<div class="wp-block-cover is-light wp-duotone-unset-1"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-swl-gray-background-color has-background-dim-0 has-background-dim"></span><img decoding="async" width="2400" height="1345" class="wp-block-cover__image-background wp-image-1112" alt="【介護・障がい福祉専門の税理士】のどか会計事務所&#x1f33e;（大阪市にある全国対応の税理士事務所）" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png 2400w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-300x168.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-1024x574.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-768x430.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-1536x861.png 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-2048x1148.png 2048w" sizes="(max-width: 2400px) 100vw, 2400px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"></p>
</div></div>



<p>パーキンソン病専門の有料老人ホーム「PDハウス」を全国で運営する東証プライム上場の「サンウェルズ」（本社・金沢市）。全国の地方厚生局が公表しているデータによると、2024年8月1日時点で「サンウェルズ」が運営している全国35箇所の指定訪問看護ステーションのうち、19箇所が休止の状態となっています。9月2日に公表された共同通信による不正請求報道との関係性は不明です。</p>



<p>共同通信は9月2日、全国展開するパーキンソン病専門の有料老人ホーム「PDハウス」において、複数の施設で併設の訪問看護ステーションが虚偽の記録を作成し、不正に診療報酬を請求していた疑いがあると報じました。</p>



<p>これに対し同3日、運営会社である「サンウェルズ」は、「そのような事実は一切ない」と主張し、法的措置も辞さない構えを示しています。</p>



<p>今回の不正疑惑報道により、監査法人により行われている財務諸表監査や内部統制監査における監査手続にも影響があると考えられます。「サンウェルズ」の監査は、「有限責任監査法人トーマツ 北陸事務所」が行っています。</p>



<p>監査基準委員会報告書240「財務諸表監査における不正」では、①「不正による重要な虚偽表示の兆候を示す状況」、②「不正による重要な虚偽表示を示唆する状況」、③「不正による重要な虚偽表示の疑義」のいずれかを識別した場合に、追加的な監査手続が要求されています。</p>



<p>今回の報道機関による不正疑惑報道は、上記の①から③のいずれかの状況に該当することが考えられます。そして、これらの状況が財務諸表監査に与える影響がどの程度なのか、監査法人によって検証されることとなるでしょう。</p>



<h2 class="wp-block-heading">各地方厚生局 指定訪問看護ステーションの指定一覧</h2>



<p>上記休止の状況は、2024年8月1日時点における各地方厚生局が公表している「コード内容別訪問看護事業所一覧表（指定訪問看護ステーションの指定一覧）」に基づくものとなります。最新の指定・休止・届出等の状況は、以下の各地方厚生局のアドレスからご確認ください。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://kouseikyoku.mhlw.go.jp/hokkaido/iryo_shido/ns_iryou.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">北海道厚生局</a></li>



<li><a href="https://kouseikyoku.mhlw.go.jp/tohoku/gyomu/gyomu/hoken_kikan/houmon.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">東北厚生局</a></li>



<li><a href="https://kouseikyoku.mhlw.go.jp/kantoshinetsu/chousa/houmon.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">関東信越厚生局</a></li>



<li><a href="https://kouseikyoku.mhlw.go.jp/tokaihokuriku/newpage_00245.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">東海北陸厚生局</a></li>



<li><a href="https://kouseikyoku.mhlw.go.jp/kinki/gyomu/gyomu/hoken_kikan/shitei_jokyo_00005.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">近畿厚生局</a></li>



<li><a href="https://kouseikyoku.mhlw.go.jp/chugokushikoku/chousaka/iryoukikanshitei.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">中国四国厚生局</a></li>



<li><a href="https://kouseikyoku.mhlw.go.jp/shikoku/gyomu/gyomu/hoken_kikan/shitei/index.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">四国厚生局</a></li>



<li><a href="https://kouseikyoku.mhlw.go.jp/kyushu/gyomu/gyomu/hoken_kikan/index_00017.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">九州厚生局</a></li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">関連記事</h2>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="FasSeedling" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span> PICK UP！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/SNSバナー.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%824/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【やばい!?】サンウェルズの不正請求問題 過去の報道から最新情報まで</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%822/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">上場廃止の可能性は？サンウェルズ 不正請求を事実上認める</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%823/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ 不正請求疑惑に対する否定文をおさらい</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%82/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ 全国19箇所の訪問看護ST休止 共同通信の不正請求報道との関係は不明</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/9151-2/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">精神科訪問看護の事件簿 共同通信不正疑惑報道まとめ</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong>過去の報道</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5978643007022025000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=d38fb6452c399899cda188b7111ea7f8" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC07AJP0X00C25A2000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、不正請求の調査報告書　看護行為なく加算 &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/93c595e9e5f8fad8cf08d90782ce9c24ff272c55?source=sns&#038;dv=sp&#038;mid=other&#038;date=20250207&#038;ctg=dom&#038;bt=tw_up" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/93c595e9e5f8fad8cf08d90782ce9c24ff272c55?source=sns&#038;dv=sp&#038;mid=other&#038;date=20250207&#038;ctg=dom&#038;bt=tw_up" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞 電子版</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://www.nikkei.com/nkd/disclosure/tdnr/20250207567245/thumbnail/?ttype=ogp" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/nkd/disclosure/tdnr/20250207567245/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ[9229]：特別調査委員会の調査報告書の受領に関するお知らせ 2025年2月7日(適時開示) ：日経会&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">ダイヤモンド・オンライン</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://dol.ismcdn.jp/mwimgs/1/0/-/img_10d2e473a638bbdce68313aaf439c2d7384227.jpg" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://diamond.jp/articles/-/358931" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【スクープ】東証プライム上場サンウェルズが老人ホームほぼ全てで診療報酬不正請求！社長の「インサイダー&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/bf901de82d090bd53c3eb375dd73387f34bd9c66" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/aa63c59e968462b9be7f79c295a1afa8bc87fbd8" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/80d45641cd7a204051da7611c8b356c0ced98842" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5617530013112024000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=f9c6d79db0a28640231c46ff49700739" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC1392Y0T11C24A1000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、中間配当無配に　決算発表の延期受け &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5583315006112024000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=90aeb3af677531373b754bac5fe5f644" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC068YP0W4A101C2000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、24年4〜9月決算発表延期　不正疑惑を調査 &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/7df8be8b8267916a9644660e8fe83de656e7271f" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5387404020092024000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=f586ae2703b68f9d8a00e48f560ee73f" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC2071W0Q4A920C2000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、特別調査委員会を設置　不正疑惑受け &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">MRO北陸放送 NEWS</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://newsdig.ismcdn.jp/mwimgs/7/0/1200w/img_7087a1833a9bf9bd84a40bc9bd7f1c9276363.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://newsdig.tbs.co.jp/articles/mro/1403324?display=1" target="_blank" rel="noopener noreferrer">パーキンソン病専門老人ホームで不正受給か　運営会社「事実は一切ない」 | 石川県のニュース｜MRO北陸放送&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/e31e422810ec663d51425152f792db9ca11791be" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>精神科訪問看護の事件簿 共同通信不正疑惑報道まとめ</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/9151-2/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:34 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=9151</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-1024x574.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>精神科訪問看護の事件簿 この記事では、過去に共同通信によって報道された、精神科訪問看護ステーションに関する不正疑惑報道をご紹介いたします。 共同通信による訪問看護ステーションの不正疑惑報道が頻繁に取り上げられるようになり [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-1024x574.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<h2 class="wp-block-heading">精神科訪問看護の事件簿</h2>



<div class="wp-block-cover is-light wp-duotone-unset-2"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-swl-gray-background-color has-background-dim-0 has-background-dim"></span><img decoding="async" width="2400" height="1345" class="wp-block-cover__image-background wp-image-1112" alt="【介護・障がい福祉専門の税理士】のどか会計事務所&#x1f33e;（大阪市にある全国対応の税理士事務所）" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png 2400w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-300x168.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-1024x574.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-768x430.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-1536x861.png 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2-2048x1148.png 2048w" sizes="(max-width: 2400px) 100vw, 2400px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"></p>
</div></div>



<p class="is-style-big_icon_check">この記事では、過去に共同通信によって報道された、精神科訪問看護ステーションに関する不正疑惑報道をご紹介いたします。</p>



<p>共同通信による訪問看護ステーションの不正疑惑報道が頻繁に取り上げられるようになり、社会の関心が高まっています。これらの報道では、一部の精神科訪問看護ステーションが、患者よりも利益を優先し、不適切な請求やサービス提供を行っている実態が明らかになっています。中には、障害者を食い物にするような悪質な事例も報告されており、看過できない問題となっています。</p>



<p>しかし、このような報道がある一方で、真摯に患者に向き合い、質の高いサービスを提供している精神科訪問看護ステーションも数多く存在することを忘れてはなりません。これらのステーションは、患者の地域生活を支える上で重要な役割を果たしており、精神医療における重要な一翼を担っています。</p>



<p>不正疑惑報道は、訪問看護業界全体の信頼を揺るがすものであり、改善が必要な点も多々あるでしょう。しかし、その一方で、真摯に業務に取り組んでいる多くの事業者や看護師の存在も忘れてはなりません。</p>



<h2 class="wp-block-heading">関連記事</h2>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="FasSeedling" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span> PICK UP！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/SNSバナー.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%824/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【やばい!?】サンウェルズの不正請求問題 過去の報道から最新情報まで</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%822/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">上場廃止の可能性は？サンウェルズ 不正請求を事実上認める</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%823/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ 不正請求疑惑に対する否定文をおさらい</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%82/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ 全国19箇所の訪問看護ST休止 共同通信の不正請求報道との関係は不明</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">株式会社恵</h2>



<h4 class="wp-block-heading">2023/09/22　虚偽記録で報酬不正受給か　障害者ホーム大手「恵」</h4>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>入居者からの食材費の過大徴収が明らかになった障害者向けグループホーム（GH）大手運営会社「恵」を巡り、複数の元社員が22日までに共同通信の取材に応じ、「実態とは違う虚偽のサービス提供記録を作り、組織ぐるみで障害福祉や医療の報酬を不正に受け取っていた」と証言した。役員や社員の間で交わされていたLINE（ライン）メッセージも確認した。</p>



<p>行政側もこうした情報を把握しており、恵の中心的な事業エリアである愛知県や各自治体、厚生労働省は今後、事実関係を調べるとみられる。</p>



<p>恵は22日、取材に対し「不正の事実はない。そうした話には悪意を感じる」と答えた。</p>



<p>恵は東海・関東地方など12都県で主に知的、精神障害者向けのGHを約120カ所運営。ほかにも通所施設や訪問看護ステーション、障害児向けの放課後等デイサービスなどを手がけている。</p>



<p>数年前まで愛知県内のGHに勤務していた元社員は「実際には配置していないスタッフの名前を実績記録に書き、人員基準を満たしたように装っていた」と証言した。</p>
<cite>引用元：<a href="https://nordot.app/1077922944959643826" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://nordot.app/1077922944959643826</a></cite></blockquote>



<h4 class="wp-block-heading">2023/11/17　厚労相、不正受給に「厳正対処」　障害者グループホーム巡り</h4>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>武見敬三厚生労働相は17日の記者会見で、障害者向けグループホームの運営会社「恵」（東京都港区）が経営する訪問看護ステーションで診療報酬の不正受給があった疑いを巡り「一般論として、必要な調査や指導を行い、不正請求が確認された場合は厳正に対処する」と述べた。</p>



<p>同社運営のグループホームでは食材費の過大徴収や利用者への虐待が判明。訪問看護ステーションに以前勤務していた複数の看護師は取材に対し「診療報酬の加算を受けられるように早朝や夜間に訪問したとする虚偽の記録が作成されていた」と証言している。</p>
<cite>引用元：<a href="https://nordot.app/1098056132132094836" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://nordot.app/1098056132132094836</a></cite></blockquote>



<h4 class="wp-block-heading">2024/01/28　精神訪問看護で不正や過剰請求　一部事業者、報酬目的</h4>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>精神障害者や知的障害者を対象にした訪問看護を巡り、一部の事業者が診療報酬の不正、過剰とみられる請求を日常的に行っていることが28日までに、複数の医師や看護師らへの取材で分かった。早朝や夜間に訪問したように装ったり、症状に関係なく一律で週3回訪問したりするといった手法。医療法人以外の株式会社などの参入で精神科の訪問看護事業者は近年急増、利用者は全国で20万人を超える。厚生労働省は6月の診療報酬改定で適正化を図る考えだ。</p>



<p>背景には、精神疾患を持つ人が増えているほか、「入院から地域生活へ」という国の政策の流れがある。自宅やグループホーム（GH）で暮らす精神、知的障害者が増え、訪問看護のニーズの高まりに一部の事業者が乗じている形だ。診療報酬は国民の保険料や税金で賄われており、不正が広がれば国民負担が必要以上に増えることになる。</p>



<p>食材費の過大徴収が明らかになった障害者向けGH大手運営会社「恵」は、訪問看護ステーションも経営。GH入居者に週3回の訪問看護をほぼ一律に契約させるといった手法が行われていたという。</p>
<cite>引用元：<a href="https://nordot.app/1124308904387740370">https://nordot.app/1124308904387740370</a></cite></blockquote>



<h2 class="wp-block-heading">株式会社ファーストナース（訪問看護ステーションあやめ）</h2>



<h4 class="wp-block-heading">2024/05/05　訪問看護の最大手、過剰請求か　精神科「あやめ」が全社的に</h4>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>精神科の訪問看護事業者で最大手とされる「ファーストナース」（東京）が、患者の症状や必要度に関係なく、可能な限り訪問回数を制度の上限である週3回にするよう全社的に看護師らに指示していたことが5日、分かった。共同通信の取材に約10人の現・元社員が「3回は必要ない患者も多い」などと証言、過剰な診療報酬の請求に当たる可能性がある。社内のLINE（ライン）メッセージや内部資料も入手した。</p>



<p>同社はここ数年で急成長し、「あやめ」という名称で東北から中国地方まで18都県で約240カ所の訪問看護ステーションを運営。利用者は主に精神障害者で、1万人前後いるとみられる。診療報酬の過剰な請求は架空請求などの不正とは異なるが、報酬は税金や保険料で賄われているため、国民負担が必要以上に増えることになる。</p>



<p>専門家は「事実であれば不適切だ」としている。同社は取材に対し「症状などに鑑み、利用者に訪問回数の増加を提案することはあるが、（社員に）一律に指示することはない」と答えた。</p>
<cite>引用元：<a href="https://nordot.app/1159822662631178869" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://nordot.app/1159822662631178869</a></cite></blockquote>



<h4 class="wp-block-heading">2024/05/06　訪問看護「全て1人で」と指示　「あやめ」社員ら証言</h4>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>診療報酬の過剰な請求が指摘されている精神科の訪問看護事業者で最大手とされる「ファーストナース」（東京）が、患者の状態に関係なく、全て1人で訪問するよう看護師らに指示していたことが6日、内部資料や現・元社員の証言で分かった。患者の精神状態が不安定で危険な場合などは、複数人で訪問できることになっているが、効率よく報酬を得る目的とみられる。</p>



<p>同社は「あやめ」という名称で訪問看護ステーションを約240カ所運営。取材に対し「医師の指示書や必要性に応じて訪問を実施しており、当社の都合で訪問人数を増減させることはない」と答えた。</p>



<p>共同通信が入手した同社の「2024年　目標」という文書では「一人訪問当たり前」「一人訪問比率100％」と記されている。</p>



<p>取材に応じた現・元社員たちによると、同社は以前は逆に、必要なくても複数人で訪問するよう指示していたという。社員らは「複数人訪問のほうが1回当たりの診療報酬が高いからだが、経営陣が『1人訪問で多くの件数を回ったほうが利益が上がる』と方針を転換した」と話す。</p>
<cite>引用元：<a href="https://nordot.app/1160114051367748385" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://nordot.app/1160114051367748385</a></cite></blockquote>



<h4 class="wp-block-heading">2024/05/07　必要なさそうでも診断依頼　精神科訪問看護「あやめ」</h4>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>診療報酬の過剰な請求が指摘されている精神科訪問看護事業者の最大手とされる「ファーストナース」（東京）で、看護師らが必要性を感じない場合でも、関係のある高齢者住宅や老人ホームの入居者を対象に、会社の指示で医師に精神疾患の診断を依頼していたことが7日、複数の現・元社員の証言で分かった。</p>



<p>同社は「あやめ」という名称で各地に訪問看護ステーションを展開。身体疾患や認知症だけでは精神科の訪問看護はできないため、社員らによると、訪問件数を増やす目的で経営陣が指示を出していたという。同社は取材に対し「そうした事実はない」としている。</p>



<p>同社の創設者、松本智氏が関わる複数の会社は各地で約170カ所の高齢者住宅や老人ホームを運営。社員らによると、訪問看護ステーションの責任者を集めた会議で、松本氏が「付き合いのある医師に何か精神科の病名を付けてもらえばいい」「訪問看護をもっと受け入れるよう、ホーム側に言っておいたから」などと話していたという。</p>
<cite>引用元：<a href="https://nordot.app/1160489020813066974" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://nordot.app/1160489020813066974</a></cite></blockquote>



<h4 class="wp-block-heading">2024/05/08　厚労相「事実確認行う」　訪問看護、報酬の過剰請求疑い</h4>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>武見敬三厚生労働相は8日の衆院厚労委員会で、精神科の訪問看護事業者が診療報酬の過剰な請求を指摘されている問題を巡り「（訪問は）患者の心身の状況を踏まえて決めるべきで、一律に上限回数とするような運用は適切ではない。必要に応じて事実確認を行う」と述べた。</p>



<p>問題が指摘されているのは、精神科の訪問看護事業者で最大手とされる「ファーストナース」（東京）。同社は「あやめ」という名称で訪問看護ステーションを運営している。患者の状態に関係なく、可能な限り訪問回数を制度の上限である週3回にするよう全社的に看護師らに指示していたことが、共同通信の取材で分かった。</p>
<cite>引用元：<a href="https://nordot.app/1160767079097041340" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://nordot.app/1160767079097041340</a></cite></blockquote>



<h4 class="wp-block-heading">2024/05/08　管理者が診療報酬を架空請求　精神科の訪問看護「あやめ桐生」</h4>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>精神科の訪問看護事業者で最大手とされる「ファーストナース」（東京）が診療報酬の過剰請求を指摘されている問題を巡り、同社の訪問看護ステーション「あやめ桐生」（群馬県桐生市）で、管理者だった男性看護師が不正な架空請求を繰り返していたことが8日、同社の内部資料や社員らの証言で分かった。診療報酬は会社の収入となり、同社側によると、不正受給額は約500万円だったという。</p>



<p>昨年、不正が発覚する前、経営陣は社内の会議でこの看護師について「管理者なのに1日10件訪問している。すごい」と称賛。社員らは「訪問件数や売り上げ増を強く求める会社の方針が招いた事態だ」と話している。</p>
<cite>引用元：<a href="https://nordot.app/1160852536410571728" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://nordot.app/1160852536410571728</a></cite></blockquote>



<h4 class="wp-block-heading">2024/05/09　就業規則、周知義務違反か　精神科の訪問看護「あやめ」</h4>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>診療報酬の過剰な請求が指摘されている精神科の訪問看護事業者で最大手とされる「ファーストナース」（東京）が、社員らに就業規則を周知していなかったことが9日、複数の現・元社員の証言で分かった。労働基準法違反の可能性がある。</p>



<p>同社は「あやめ」という名称で東北から中国地方まで訪問看護ステーションを約240カ所運営。民間信用調査会社によると、昨年7月時点で社員数は約1300人。中には「会社に就業規則を見せてくれるよう求めても、数年待たされた」という社員もいる。</p>



<p>労基法は「就業規則は見やすい場所への掲示、備え付け、書面の交付などによって労働者に周知しなければならない」と定めている。</p>
<cite>引用元：<a href="https://nordot.app/1161234497107345541" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://nordot.app/1161234497107345541</a></cite></blockquote>



<h4 class="wp-block-heading">2024/07/02　訪問看護、診療報酬減算逃れか　精神科大手、一部で数値再考指示</h4>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>精神科の訪問看護で重度の患者数が少ない場合は診療報酬を減らす仕組みが本年度に導入されたことを受け、最大手とされる「ファーストナース」（東京）社内の一部で、患者の状態の数値を悪く記すよう指示が出ていたことが2日、分かった。複数の社員が「会社が数値の見直しを指示したことを受けたもので、減算を免れる目的だ」と証言。社内のLINE（ライン）メッセージや内部資料も入手した。</p>



<p>数値を一斉に大幅に引き下げたステーションもあった。</p>



<p>同社は「あやめ」という名称で東北から中国地方まで訪問看護ステーションを約240カ所運営。取材に対し「一律に数値を引き下げる指示は一切行っていない」としている。</p>



<p>厚生労働省は本年度の診療報酬改定で、精神科の訪問看護を巡り、各ステーションの患者のうち、精神疾患の状態を表す「GAF」という数値が40点以下の人が月に5人以上いない場合は、報酬を一部引き下げる仕組みを導入。2月に発表され、6月に施行された。GAFは数値が低いほど状態が悪いことを意味し、看護師が点数を付ける。</p>
<cite>引用元：<a href="https://nordot.app/1180842004417463142" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://nordot.app/1180842004417463142</a></cite></blockquote>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>就労継続支援A型とB型に違いはある？就労支援事業会計とは</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e7%b6%99%e7%b6%9a%e6%94%af%e6%8f%b4-a%e5%9e%8b-b%e5%9e%8b-%e9%81%95%e3%81%84-%e4%bc%9a%e8%a8%88/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:30 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=9201</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/就労継続支援A型とB型に違いはある？-就労支援事業会計とは-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>はじめに – 【就労支援事業会計】就労継続支援A型とB型の違い この記事では、就労支援事業の運営において欠かすことのできない「就労支援事業会計」について詳しく解説していきます。 就労継続支援A型とB型それぞれの事業形態に [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/就労継続支援A型とB型に違いはある？-就労支援事業会計とは-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/就労継続支援A型とB型に違いはある？-就労支援事業会計とは-1024x576.png" alt="就労継続支援A型とB型に違いはある？就労支援事業会計とはのメイン画像" class="wp-image-15951" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/就労継続支援A型とB型に違いはある？-就労支援事業会計とは-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/就労継続支援A型とB型に違いはある？-就労支援事業会計とは-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/就労継続支援A型とB型に違いはある？-就労支援事業会計とは-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/就労継続支援A型とB型に違いはある？-就労支援事業会計とは.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">はじめに – 【就労支援事業会計】就労継続支援A型とB型の違い</h2>



<p>この記事では、就労支援事業の運営において欠かすことのできない「就労支援事業会計」について詳しく解説していきます。</p>



<p>就労継続支援A型とB型それぞれの事業形態における会計処理の違い、さらにはそれぞれの事業形態で特に注意すべきポイントを明確に示します。</p>



<p>就労支援事業の会計処理に不安を感じている方、これから事業を始める方にとって、必読の内容となっています。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">この記事を通して、就労支援事業会計の全体像を把握し、適切な会計処理を行うための知識とノウハウを習得してください。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">関連記事</h2>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/多機能型事業所で求められる会計処理-「会計の区分」とは.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e5%a4%9a%e6%a9%9f%e8%83%bd%e5%9e%8b-%e4%bc%9a%e8%a8%88/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">多機能型事業所で求められる会計処理「会計の区分」とは｜のどか会計事務所</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">就労支援事業会計とは</h2>



<p class="is-style-big_icon_check">就労支援事業会計とは、厚生労働省より公表されている「就労支援等の事業に関する会計処理の取扱いについて」における別紙「就労支援の事業の会計処理の基準」として定められた会計基準のことを指します。</p>



<p>就労支援事業会計の適用対象となる法人は、この基準に準拠して会計処理をすることが要求されます。そして、就労支援事業会計の適用対象は基準第2項に定められています。</p>



<blockquote class="wp-block-quote has-small-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>２ 対象範囲<br>（１）就労支援事業会計処理の対象とする事業の範囲は、次の①又は②のうち、社会福祉法人以外の法人が行う事業とする。ただし、地方公共団体から委託された事業において、特段の定めがある場合はこの限りではない。<br>① 指定障害福祉サービス事業所の場合<br>ア 指定障害福祉サービス基準第１７４条に定める指定就労移行支援の事業<br>イ 指定障害福祉サービス基準第１８５条に定める指定就労継続支援Ａ型の事業<br>ウ 指定障害福祉サービス基準第１９８条に定める指定就労継続支援Ｂ型の事業<br>② 指定障害者支援施設の場合<br>ア 就労移行支援を行う場合<br>イ 就労継続支援Ａ型を行う場合<br>ウ 就労継続支援Ｂ型を行う場合</p>



<p>（２）指定障害福祉サービス基準第２１５条第１項に規定する多機能型事業所においては、上記(1)の①のアからウまで、指定障害者支援施設基準第２条第１６号に定める昼間実施サービスを複数行う指定障害者支援施設においては、上記(1)の②のアからウまでの事業。</p>



<p>（３）指定障害福祉サービス基準第７７条に定める指定生活介護又は指定障害者支援施設が行う生活介護において、同令第８４条又は指定障害者支援施設基準第２８条に定める生産活動を実施する場合については、就労支援事業会計処理基準により経理することができるものとする。なお、多機能型事業所又は昼間実施サービスを複数行う指定障害者支援施設（以下「多機能型事業所等」という。）において実施する場合についても、同様の取り扱いとする。</p>
<cite>引用元：就労支援の事業の会計処理の基準</cite></blockquote>



<p class="is-style-big_icon_check">すなわち、「就労移行支援」、「就労継続支援A型」、「就労継続支援B型」、「（生産活動を行っている）生活介護」を行っている社会福祉法人以外の法人が適用対象となります。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>社会福祉法人は、社会福祉法人会計を適用することによって、就労支援事業会計と同様の会計処理が適用されることとなります。</p>



<p>生活介護については、基準上「就労支援事業会計処理基準により経理することができるものとする。」として、原則として就労支援事業会計の適用は任意となっています。</p>



<p>しかしながら、生活介護において生産活動を行う場合、「生産活動に係る事業の収入から生産活動に係る事業に必要な経費を控除した額に相当する金額を工賃として支払わなければならない。」とされていることから、適正な工賃を計算するためにも、実質的に就労支援事業会計を適用する必要があると言えるでしょう。</p>



<p>なお、「就労支援事業会計処理基準に定めのない事項については、一般に公正妥当と認められる会計の基準に従うものとする。」とされています。</p>
</div></div>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">就労支援事業会計の適用事業の解説</h2>



<p>ここでは、就労支援事業会計の適用事業の解説を簡潔に解説いたします。</p>



<h3 class="wp-block-heading">就労移行支援</h3>



<blockquote class="wp-block-quote has-small-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p><strong>【一般就労に向けて様々な面からサポートするサービス】</strong></p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-20">就労を希望する65歳未満の障害のある方に対して、生産活動や職場体験などの機会の提供を通じた就労に必要な知識や能力の向上のために必要な訓練、就労に関する相談や支援を行います。<br>このサービスでは、一般就労に必要な知識・能力を養い、本人の適性に見合った職場への就労と定着を目指します。</p>



<p>（対象者）<br>就労を希望する65歳未満の障害のある方であって、通常の事業所に雇用されることが可能と見込まれる方。具体的には次のような例が挙げられます。<br>(1) 就労を希望する方であって、単独で就労することが困難であるため、就労に必要な知識および技術の習得もしくは就労先の紹介その他の支援が必要な65歳未満の方<br>(2) あん摩マッサージ指圧師免許、はり師免許またはきゅう師免許を取得することにより、就労を希望する方</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-20">※ただし、65歳以上の方については、65歳に達する前５年間（入院その他やむを得ない事由により障害福祉サービスに係る支給決定を受けていなかった期間を除く）に、引き続き障害福祉サービスに係る支給決定を受けていた方であって、65歳に達する前日において就労移行支援に係る支給決定を受けていた方に限り対象となります。</p>



<p>（サービスの内容）<br>障害者支援施設もしくは障害福祉サービス事業所において、通所の形式で次のようなサービスを行います。なお、障害のある方の自宅を訪問する形式で行うこともあります。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-20">・生産活動、職場体験その他の活動の機会の提供を通じて行う、就労に必要な知識および能力の向上のために必要な訓練<br>・求職活動に関する支援<br>・利用者の適性に応じた職場の開拓<br>・就職後における職場への定着のために必要な相談や支援</p>



<p>（利用料）<br>18歳以上の場合は利用者とその配偶者の所得、18歳未満の場合は児童を監護する保護者の属する世帯（住民基本台帳上の世帯）の所得に応じた自己負担の上限月額があります。ただし、上限月額よりもサービスに係る費用の１割の金額の方が低い場合には、その金額を支払います。その他に、食費などについての実費負担があります。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.wam.go.jp/wamappl/seidokaisetsu.nsf/vdoc/syogai_03_14?Open" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.wam.go.jp/wamappl/seidokaisetsu.nsf/vdoc/syogai_03_14?Open</a></cite></blockquote>



<h3 class="wp-block-heading">就労継続支援A型（雇用型）</h3>



<blockquote class="wp-block-quote has-small-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p><strong>【「労働者」として働きながら一般企業への就職を目指すためのサービス】</strong></p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-20">企業等に就労することが困難な障害のある方に対して、雇用契約に基づく生産活動の機会の提供、知識および能力の向上のために必要な訓練などを行います。<br>このサービスを通じて一般就労に必要な知識や能力が高まった方は、最終的には一般就労への移行をめざします。</p>



<p>（対象者）<br>企業等に就労することが困難な方であって、雇用契約に基づき、継続的に就労することが可能な65歳未満の方（利用開始時65歳未満の方）。具体的には次のような例が挙げられます。<br>(1) 就労移行支援事業を利用したが、企業等の雇用に結びつかなかった方<br>(2) 特別支援学校を卒業して就職活動を行ったが、企業等の雇用に結びつかなかった方<br>(3) 企業等を離職した方など就労経験のある方で、現に雇用関係がない方</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-20">※65歳以上の方については、65歳に達する前５年間（入院その他やむを得ない事由により障害福祉サービスに係る支給決定を受けていなかった期間を除く）に、引き続き障害福祉サービスに係る支給決定を受けていた方であって、65歳に達する前日において就労継続支援Ａ型に係る支給決定を受けていた方に限り対象となります。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-20">（サービスの内容）<br>・生産活動その他の活動の機会の提供（雇用契約に基づく）<br>・就労に必要な知識および能力の向上のために必要な訓練<br>・その他の必要な支援</p>



<p>（利用料）<br>18歳以上の場合は利用者とその配偶者の所得、18歳未満の場合は児童を監護する保護者の属する世帯（住民基本台帳上の世帯）の所得に応じた自己負担の上限月額があります。ただし、上限月額よりもサービスに係る費用の１割の金額の方が低い場合には、その金額を支払います。その他に、食費などについての実費負担があります。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.wam.go.jp/wamappl/seidokaisetsu.nsf/vdoc/syogai_03_15?Open" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.wam.go.jp/wamappl/seidokaisetsu.nsf/vdoc/syogai_03_15?Open</a></cite></blockquote>



<h3 class="wp-block-heading">就労継続支援B型（非雇用型）</h3>



<blockquote class="wp-block-quote has-small-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p><strong>【就労機会と生産活動を通じて次のステップを目指すためのサービス】</strong></p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-20">通常の事業所に雇用されることが困難な障害者のうち通常の事業所に雇用されていた障害者であって、その年齢、心身の状態その他の事情により引き続き当該事業所に雇用されることが困難となった方、就労移行支援によっても通常の事業所に雇用されるに至らなかった方、その他の通常の事業所に雇用されることが困難な方に対して、生産活動などの機会の提供、知識および能力の向上のために必要な訓練などを行うサービスです。<br>このサービスを通じて生産活動や就労に必要な知識や能力が高まった方は、就労継続支援（Ａ型）や一般就労への移行を目指します。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-20">（対象者）<br>就労移行支援事業等を利用したが一般企業等の雇用に結びつかない方や、一定年齢に達している方などであって、就労の機会等を通じ、生産活動にかかる知識および能力の向上や維持が期待される方。具体的には次のような例が挙げられます。<br>(1)  就労経験がある方であって、年齢や体力の面で一般企業に雇用されることが困難となった方<br>(2)  50歳に達している方または障害基礎年金１級受給者<br>(3)  (1)および(2)のいずれにも該当しない方であって、就労移行支援事業者等によるアセスメントにより、就労面に係る課題等の把握が行われている本事業の利用希望者<br>(4)  障害者支援施設に入所する方については、指定特定相談支援事業者によるサービス等利用計画案の作成の手続を経た上で、市町村により利用の組み合わせの必要性が認められた方</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-20">（サービスの内容）<br>・生産活動その他の活動の機会の提供（雇用契約は結ばない）<br>・就労に必要な知識および能力の向上のために必要な訓練<br>・その他の必要な支援</p>



<p>（利用料）<br>18歳以上の場合は利用者とその配偶者の所得、18歳未満の場合は児童を監護する保護者の属する世帯（住民基本台帳上の世帯）の所得に応じた自己負担の上限月額があります。ただし、上限月額よりもサービスに係る費用の１割の金額の方が低い場合には、その金額を支払います。その他に、食費などについての実費負担があります。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.wam.go.jp/wamappl/seidokaisetsu.nsf/vdoc/syogai_03_16?Open" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.wam.go.jp/wamappl/seidokaisetsu.nsf/vdoc/syogai_03_16?Open</a></cite></blockquote>



<h3 class="wp-block-heading">生活介護</h3>



<blockquote class="wp-block-quote has-small-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p><strong>【入浴からリハビリ、相談・助言まで、幅広く提供するサービス】</strong></p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-20">障害者支援施設などで、常に介護を必要とする方に対して、主に昼間において、入浴・排せつ・食事等の介護、調理・洗濯・掃除等の家事、生活等に関する相談・助言その他の必要な日常生活上の支援、創作的活動・生産活動の機会の提供のほか、身体機能や生活能力の向上のために必要な援助を行います。<br>このサービスでは、自立の促進、生活の改善、身体機能の維持向上を目的として通所により様々なサービスを提供し、障害のある方の社会参加と福祉の増進を支援します。</p>



<p>（対象者）<br>地域や入所施設において、安定した生活を営むため、常時介護等の支援が必要な方で次に該当する方<br>(1) 障害支援区分が区分３（障害者支援施設に入所する場合は区分４）以上<br>(2) 年齢が50歳以上の場合は、障害支援区分が区分２（障害者支援施設に入所する場合は区分３）以上<br>(3) 生活介護と施設入所支援との利用の組み合わせを希望する方であって障害支援区分が区分４（50歳以上の場合は区分３）より低い方のうち、指定特定相談支援事業者によるサービス等利用計画案の作成の手続きを経た上で、市区町村が利用の組み合わせの必要性を認めた方</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-20">・障害者自立支援法の施行時の身体・知的の旧法施設（通所施設も含む）の利用者（特定旧法受給者）<br>・法の施行時に旧法施設に入所し、継続して入所している方<br>・2012（平成24）年４月の児童福祉法改正の施行の際に障害児施設（指定医療機関を含む）に入所している方<br>・新規の入所希望者（障害支援区分１以上の方）</p>



<p>（サービスの内容）<br>障害者支援施設などで、主に昼間において、次のようなサービスを行います。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-20">・入浴、排せつ、食事等の介助<br>・調理、洗濯、掃除等の家事<br>・生活等に関する相談、助言<br>・その他日常生活上の支援<br>・創作的活動、生産活動の機会の提供<br>・身体機能や生活能力の向上のために必要な援助<br>・共生型サービスの対象です（詳しくは<a href="https://www.wam.go.jp/wamappl/seidokaisetsu.nsf/vdoc/syogai_09_03?Open" target="_blank" rel="noreferrer noopener">こちら</a>）</p>



<p>（利用料）<br>18歳以上の場合は利用者とその配偶者の所得、18歳未満の場合は児童を監護する保護者の属する世帯（住民基本台帳上の世帯）の所得に応じた自己負担の上限月額があります。ただし、上限月額よりもサービスに係る費用の１割の金額の方が低い場合には、その金額を支払います。その他に、食費などについての実費負担があります。</p>
<cite>引用元：<a href="https://www.wam.go.jp/wamappl/seidokaisetsu.nsf/vdoc/syogai_03_08?Open">https://www.wam.go.jp/wamappl/seidokaisetsu.nsf/vdoc/syogai_03_08?Open</a></cite></blockquote>



<h3 class="wp-block-heading">就労継続支援A型とB型の違い</h3>



<p>就労継続支援A型とB型は、働きながら就労に必要な知識や能力を身に付ける場という部分では同じですが、大きな違いがあります。</p>



<p>A型は、一般企業での就労が難しいけれど、雇用契約を結んで働く能力がある方が対象です。事業所と雇用契約を結ぶので、より一般の仕事に近い形で働くことができます。</p>



<p>一方、B型は、雇用契約を結ばずに、自分のペースで利用できます。障害や体調に合わせて、無理なく働くことができるのが特徴です。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">つまり、A型とB型の一番の違いは「雇用契約を結ぶかどうか」ということになります。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">生産活動と福祉事業活動とは</h2>



<p>ここでは、就労支援事業会計を理解するうえで基本となる「生産活動」と「福祉事業活動」の用語について、解説いたします。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>生産活動とは、利用者さんが実際に働いて収益を得る活動のことです。例えば、モノを製造・販売したり、外部から仕事を受託してサービスを提供したりすることがこれに当たります。</p>



<p>福祉事業活動とは、就労支援事業のうち、就労支援事業全体を管理・運営するための活動のことです。生産活動に該当しないものが、福祉事業活動に分類されることとなります。</p>
</div></div>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">就労支援事業会計における会計区分の概要</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>就労支援事業会計では、生産活動に係る会計と福祉事業活動に係る会計とを区分する必要があります。</p>



<p>また、複数の生産活動を行う事業所は、原則として作業種別ごとに会計区分することも要求されます。</p>
</div></div>



<p class="is-style-big_icon_check">ただし、多種少額の生産活動を行う等の理由により、 作業種別ごとに区分することが困難な場合は、 作業種別ごとの区分を省略することができます。</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="671" height="427" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image.png" alt="1 就労支援事業とその他の事業を区分
2 指定事業所ごとに区分
3 福祉事業活動と生産活動を区分
4 作業種別ごとに区分" class="wp-image-9308" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image.png 671w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-300x191.png 300w" sizes="(max-width: 671px) 100vw, 671px" /><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12200000/001004096.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">就労支援事業会計の運用ガイドライン</a></figcaption></figure>



<p class="is-style-big_icon_caution">また、複数事業の指定を受けている場合、指定事業所ごとに会計区分することも要求されています。多機能事業所の場合は、指定自体は1つとなりますが、その内訳としての事業ごとに会計を区分する必要があります。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">なお、「複数の事業に共通する支出に係る按分方法等については、「介護保険の給付対象事業における会計の区分について」に準ずるものとするが、これにより難い場合は、当該通知とは別に実態に即した合理的な按分方法によることとして差し支えない。」とされています。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">すなわち、原則として、介護サービス事業に適用される会計の区分に準じた按分方法が要求されていますが、その適用が難しい場合は、実態に即した合理的な方法であれば他の按分方法も認められています。</p>



<p class="is-style-big_icon_caution">ただし、一度決定した按分方法は継続的に適用し、みだりに変更してはならないことに留意が必要です。また、按分方法は文書として残しておく必要があり、運営指導時に提示を求められた場合には、それを提示しなければならないことにも留意が必要です。</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="670" height="372" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-1.png" alt="1 指定事業所ごとに区分
2 就労支援事業ごとに区分
3 福祉事業活動と生産活動を区分
4 作業種別ごとに区分" class="wp-image-9311" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-1.png 670w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-1-300x167.png 300w" sizes="(max-width: 670px) 100vw, 670px" /><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12200000/001004096.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">就労支援事業会計の運用ガイドライン</a></figcaption></figure>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">就労支援事業会計における作成書類</h2>



<p class="is-style-big_icon_caution">就労支援事業会計において作成しなければならない書類は以下の通りです。通常作成する決算書類である「貸借対照表」や「損益計算書」とは別に作成する必要がある点にご留意ください。</p>



<figure class="wp-block-table is-thead-centered"><table style="--swl-cell1-width:40px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><thead style="--thead-color--bg:var(--color_pale01);--thead-color--txt:var(--swl-text_color--black)"><tr><th>種類</th><th>書類の名称</th><th>書類の概要</th><th>対象法人</th></tr></thead><tbody style="--tbody-th-color--bg:var(--color_gray);--tbody-th-color--txt:var(--swl-text_color--black)"><tr><th rowspan="3">損益計算書</th><td>就労支援事業事業活動計算書<br>（別紙1）</td><td>就労支援事業全体の計算書</td><td>全ての法人が作成</td></tr><tr><td>就労支援事業事業活動内訳表<br>（別紙2）</td><td>指定事業所ごとの損益の内訳表</td><td>複数の指定事業所を運営する法人のみ作成</td></tr><tr><td>就労支援事業別事業活動明細書<br>（表1）</td><td>1つの指定事業所の生産活動に係る計算書</td><td>全ての法人が指定事業所ごとに作成</td></tr><tr><th rowspan="3">費用明細</th><td>就労支援事業製造原価明細書<br>（表2）</td><td>1 つの指定事業所の生産活動に係る製造業務に係る費用の明細書</td><td rowspan="3">全ての法人が<br>「表 2＋表 3」又は<br>「表 4」の いずれかを<br>指定事業所ごとに作成</td></tr><tr><td>就労支援事業販管費明細書<br>（表3）</td><td>1 つの指定事業所の生産活動に係る販売業務に係る費用の明細書</td></tr><tr><td>就労支援事業明細書<br>（表4）</td><td>1 つの指定事業所の生産活動に係る費用の明細書</td></tr><tr><th rowspan="2">積立金明細</th><td>その他の積立金明細表<br>（別紙3）</td><td>積立金の増加及び減少状況を示す明細表</td><td>積立金を計上している全ての法人が作成</td></tr><tr><td>その他の積立資産明細表<br>（別紙4）</td><td>積立金に対応する積立資産の増加及び減少状況を示す明細表</td><td>積立資産を計上している全ての法人が作成</td></tr></tbody></table><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12200000/001004096.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">就労支援事業会計の運用ガイドライン</a></figcaption></figure>



<p class="is-style-big_icon_check">書類の名称は各法人で準拠すべき会計基準によって変更することが可能です。例えば、就労支援事業損益計算書や就労支援事業別損益明細書とすることなどが考えられます。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">また、基準や就労支援事業会計の運用ガイドラインには、別紙や表として様式が掲載されていますが、こちらはあくまでも社会福祉法人会計を参考に作成した参考様式であるため、必ずしも基準に掲載されている様式による必要はありません。各法人が準拠する会計基準の様式で可とされています。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">費用明細については、1つの就労支援事業に係る生産活動売上高が5,000万円以下であって、多種少額の生産活動を行うことにより、製造業務と販売業務に係る費用を区分することが困難な場合は、表2・表3の作成に替えて、表4の作成のみでよいとされています。すなわち、1つの就労支援事業に係る生産活動売上高が5,000万円を超える場合には、表2・表3を作成する必要があります。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">生産活動と福祉事業活動における収益と費用の会計区分方法</h2>



<p>収益と費用の区分は、大まかには、以下のように区分することとされています。</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="825" height="462" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-2.png" alt="◎ 福祉事業活動と生産活動に係る収入の区分

就労支援事業における収入は、 福祉事業活動により生じた収入と生産活動により生じた収入を以下のように区分します。

福祉事業活動収入
国保連からの自立支援給付費
利用者からの本人負担金、
日用品等の実費負担金
寄附金としての受領額
その他、職員からの給食代や
自動販売機収入等の雑収益
生産活動収入

生産活動により生じた収入
例）
✓ パン・クッキーなどの製品の販売収入
✓ 仕入れた商品の販売収入
✓ 下請け作業による加工賃収入
✓ 清掃などの受託収入　等

※　障害者雇用調整金 ・ 報奨金、 特定求職者雇用開発助成金等については、 生産活動により生じた収入とは言いがたく、 福祉事業活動収入に区分するのが通例です。" class="wp-image-9374" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-2.png 825w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-2-300x168.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-2-768x430.png 768w" sizes="(max-width: 825px) 100vw, 825px" /><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12200000/001004096.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">就労支援事業会計の運用ガイドライン</a></figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="846" height="381" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-3.png" alt="◎ 福祉事業活動と生産活動に係る費用の区分

　就労支援事業における経費は、 福祉事業活動により生じた費用と生産活動により生じた費用を以下のように区分します。

福祉事業活動費用
利用者の支援に必要な費用
事業の運営事務に必要な費用
↓
福祉事業活動収入を得るために必要となる経費


生産活動費用
生産活動に直接必要な費用
↓
生産活動収入を得るために必要となる経費" class="wp-image-9375" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-3.png 846w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-3-300x135.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-3-768x346.png 768w" sizes="(max-width: 846px) 100vw, 846px" /><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12200000/001004096.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">就労支援事業会計の運用ガイドライン</a></figcaption></figure>



<p>「<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12200000/001004096.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">就労支援事業会計の運用ガイドライン</a>」において、判断に迷うような費用について、具体的な例示とともに解説がされていますので、ここでは詳細な説明は割愛させていただきます。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">就労支援事業会計が適切に適用されていなかった場合のリスク</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>まず、就労支援事業会計において作成が要求されている書類は、情報公表システム（WAM NET）の事業所等の財務状況において、直近年度の書類の公表が義務付けられています。</p>



<p>これが適切に行われていなかった場合、情報公表未報告減算の対象として、最長令和6年4月まで遡って所定単位から5%の減算を受ける可能性があります。</p>
</div></div>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/04/image-6.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/2293-2/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">財務状況の未報告は情報公表未報告減算の対象になる？｜のどか会計事務所</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<p class="is-style-big_icon_batsu">就労支援事業会計が適切に適用されていない事例として特に多いのが、費用の会計区分が適切にされていないことです。</p>



<p>生産活動に係る利益（余剰金）は、原則、賃金又は工賃として利用者さんに支給する必要があります。もし、生産活動の費用が過大計上され、生産活動に係る利益（余剰金）が過小計上となっていた場合は、経済的虐待と評価され処分の対象となる可能性があります。</p>



<p>また、生産活動の費用が過小計上となっている場合も、就労継続支援A型の場合には問題があります。就労継続支援A型の場合、スコア表に基づいて報酬が算定されることとなっていますが、そのスコア表の算定において、生産活動で利用者賃金以上の利益が出せているか否か（生産活動の損益が赤字となっているか否か）が重要な要素となっているからです。</p>



<p>特に損益分岐点に近い状態の事業所、すなわち、ギリギリ黒字となっている事業所は注意が必要です。もし、就労支援事業会計が適切に適用されていた場合に、生産活動の損益が赤字となる可能性があり、スコア表が適切に算定されていないこととなってしまう可能性があるからです。</p>



<p>もし、その様な状況が運営指導の際に発覚した場合、報酬の返還請求などの処分の対象となる可能性があります。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">就労支援事業会計における就労継続支援A型とB型の違い</h2>



<p class="is-style-big_icon_check">就労支援事業会計の適用に当たって、就労継続支援A型とB型に違いはありません。</p>



<p class="is-style-big_icon_caution">ただし、上述の通り、就労継続支援A型はスコア表に影響するため、運営指導の際に重点的なチェックを受ける可能性があります。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">まとめ</h2>



<p>この記事では、就労支援事業において必須となる「就労支援事業会計」について解説しました。</p>



<p>就労支援事業会計は、社会福祉法人以外の特定の就労支援事業を行う法人に適用され、生産活動に係る損益の状況を明確にするための会計基準です。</p>



<p>就労支援事業会計を適切に適用しなかった場合、情報公表の義務を果たせなかったり、利用者への賃金・工賃が不適切となったりするリスクがあります。</p>



<p>特に就労継続支援A型では、会計処理が報酬算定に影響を与えるため、注意が必要です。</p>



<p>この記事を通じて、就労支援事業会計の基本的な仕組みと重要性を理解し、適切な会計処理を実践するための第一歩を踏み出していただければ幸いです。</p>
</div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>多機能型事業所で求められる会計処理「会計の区分」とは</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e5%a4%9a%e6%a9%9f%e8%83%bd%e5%9e%8b-%e4%bc%9a%e8%a8%88/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=9218</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/多機能型事業所で求められる会計処理-「会計の区分」とは-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>はじめに – 多機能型事業所必須の会計処理「会計の区分」 多機能型事業所を含む複数の事業を運営する事業者にとって、運営基準で要求されている「会計の区分」は、事業の健全な運営と法令遵守のために避けては通れない重要な会計処理 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/多機能型事業所で求められる会計処理-「会計の区分」とは-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/多機能型事業所で求められる会計処理-「会計の区分」とは-1024x576.png" alt="多機能型事業所で求められる会計処理「会計の区分」とはのメイン画像" class="wp-image-15935" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/多機能型事業所で求められる会計処理-「会計の区分」とは-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/多機能型事業所で求められる会計処理-「会計の区分」とは-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/多機能型事業所で求められる会計処理-「会計の区分」とは-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/多機能型事業所で求められる会計処理-「会計の区分」とは.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">はじめに – 多機能型事業所必須の会計処理「会計の区分」</h2>



<p>多機能型事業所を含む複数の事業を運営する事業者にとって、運営基準で要求されている「会計の区分」は、事業の健全な運営と法令遵守のために避けては通れない重要な会計処理です。 </p>



<p>これは、異なる事業ごとの損益を明確にすることで、それぞれの事業の状況を正確に把握し、適切な経営判断を下すための基礎となります。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">本記事では、多機能型事業所における会計の区分について、その必要性から具体的な処理方法、注意点までを詳しく解説することで、読者の皆様が適切な会計処理を実践し、事業の安定的な運営を実現できるようサポートいたします。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">多機能型事業所とは</h2>



<p class="is-style-big_icon_check">生活介護、自立訓練、就労移行支援、就労継続支援Ａ型、就労継続支援Ｂ型、児童発達支援、放課後等デイサービス、居宅訪問型児童発達支援などの事業のうち、２つ以上の事業を一体的に行うことをいいます。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">多機能型事業所のメリット</h2>



<p class="is-style-big_icon_check">多機能型事業所として指定を受けることで、人員、設備、利用定員に関する特例を受けながら、多様なサービスを一体的に提供することができます。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-0">（多機能型事業所の特例）</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>人員に関する特例：多機能型事業所内における事業所間の兼務や常勤職員の員数に関する特例が設けられています。これにより、個々別々に指定を受けるよりも少ない人員で各事業所を運営することが可能となります。</li>



<li>設備に関する特例：多機能型事業所内における事業所間の設備の兼用を可能とする特例が儲けられています。これにより、個々別々に指定を受けるよりも設備投資が少なく済み、効率的な運営することが可能となります。</li>



<li>利用定員に関する特例：多機能型事業所内における、それぞれの事業の最低利用定員を減らすことが可能です。</li>
</ul>



<p>多機能型事業所の特例については、様々なサイトで詳しく解説がされていますので、ここでの詳細な解説は割愛させていただきます。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">会計の区分とは</h2>



<h3 class="wp-block-heading">運営基準における取り扱い</h3>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10 is-style-big_icon_check">障害福祉サービスに関しては、基準省令（障害者の日常生活及び社会生活を総合的に支援するための法律に基づく指定障害福祉サービスの事業等の人員、設備及び運営に関する基準）において、以下のように定められています。</p>



<p>第41条　指定居宅介護事業者は、指定居宅介護事業所ごとに経理を区分するとともに、指定居宅介護の事業の会計をその他の事業の会計と区分しなければならない。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10">児童福祉サービスに関しては、基準省令（児童福祉法に基づく指定通所支援の事業等の人員、設備及び運営に関する基準）において、以下のように定められています。</p>



<p>第53条　指定児童発達支援事業者は、指定児童発達支援事業所ごとに経理を区分するとともに、指定児童発達支援の事業の会計をその他の事業の会計と区分しなければならない。</p>



<p>「指定居宅介護事業者」と「指定児童発達支援事業者」を対象とした条文となっていますが、それぞれ他の障害福祉サービスと児童福祉サービスにも準用される規定となっています。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>すなわち、指定を受けた事業所ごとに会計を区分するとともに、異なる他の事業とも会計を区分することが要求されています。</p>



<p>この点について、多機能型事業所の特例はありませんので、多機能型事業所は当然にその運営している複数の事業ごとに会計を区分する必要があります。</p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">具体的な会計処理方法</h3>



<p class="is-style-big_icon_check">会計処理方法としては、「介護保険の給付対象事業における会計の区分について」に準じた会計処理によって、事業所ごとに会計の区分をすることとなります。</p>



<p>「介護保険の給付対象事業における会計の区分について」において、以下の会計処理方法が認められています。</p>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td>ア　会計単位分割方式</td><td>　この方法は、施設あるいは事業所の単位(以下「事業拠点」という。)ごとの介護サービス事業別にあたかも別の法人のようにそれぞれ独立した主要簿(仕訳帳及び総勘定元帳)を有するものである。総勘定元帳が事業拠点別となるので収支及び損益に関する計算書類(損益計算書・収支計算書・正味財産増減計算書)も貸借対照表とともに事業拠点別に作成されることになる。<br>　なお、この方法においては、他の事業拠点との取引には、収支及び損益処理とすること(他会計繰入金収入又は支出)も貸借処理とすること(他会計貸付金又は借入金)もあるが、その会計処理については法人の判断によることとなる。</td></tr><tr><td>イ　本支店会計方式</td><td>　この方法は、主要簿の一部を事業拠点の単位ごとの介護サービス事業別に分離して会計処理をする。この方法においては、事業拠点の単位で収支及び損益に関する計算書類と貸借対照表が作成されるが、貸借対照表の資本の部(純資産の部)については分離せず、いわゆる本店区分だけ存在させる。本部あるいは他の事業拠点間の取引は、本支店勘定(貸借勘定)で処理をする。</td></tr><tr><td>ウ　部門補助科目方式</td><td>　この方法は、勘定科目に補助コードを設定し、仕訳時にこの補助コードを記入することにより、介護サービス事業別の数値が集計できるようにする方法である。貸借対照表については介護サービス事業別の区分をしないで、収支及び損益に関する計算書を区分することを目的とする方法である。</td></tr><tr><td>エ　区分表方式</td><td>　この方法は、仕訳時に区分しないで、計算書類の数値をそれぞれの科目に応じて按分基準を設け、配分表によって介護サービス事業別の結果表を作成する方法である。これは部門補助科目方式の簡便法であり、科目の一部について補助コードを設けて仕訳時に処理することも併用される。</td></tr></tbody></table><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://www.wam.go.jp/wamappl/bb05Kaig.nsf/0/1a5d0e228da623954925703600278835" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護保険の給付対象事業における会計の区分について</a></figcaption></figure>



<p>おそらく何を言っているのかわからないでしょう笑</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p class="u-mb-ctrl u-mb-0">簡単に説明すると</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>ア　会計単位分割方式</strong>とは
<ul class="wp-block-list">
<li>区分すべき<span class="swl-marker mark_orange">事業別に貸借対照表と損益計算書を作成</span>する方法です。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>イ　本支店会計方式</strong>とは
<ul class="wp-block-list">
<li>区分すべき<span class="swl-marker mark_orange">事業別に貸借対照表と損益計算書を作成</span>する方法です。</li>



<li>ただし、会計単位分割方式と異なり、<span class="swl-marker mark_orange">貸借対照表の純資産の部は区分しません</span>。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>ウ　部門補助科目方式</strong>とは
<ul class="wp-block-list">
<li>仕訳計上時に<span class="swl-marker mark_orange">損益科目を区分すべき事業別に区分</span>する方法です。</li>



<li><span class="swl-marker mark_orange">貸借対照表科目の区分は不要</span>です。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>エ　区分表方式</strong>とは
<ul class="wp-block-list">
<li><span class="swl-marker mark_orange">仕訳計上時に損益科目を区分すべき事業別に区分せず、設けた按分基準によって事後的に按分し区分</span>する方法です。</li>



<li><span class="swl-marker mark_orange">部門補助科目方式の簡便法としての位置づけであり、一部の科目について仕訳時に区分する方法を併用することも含まれている</span>とされています。</li>



<li>また、部門補助科目方式同様に<span class="swl-marker mark_orange">貸借対照表の区分は不要</span>です。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<p>この点、貸借対照表科目を完全に事業別に区分するのは、上場企業でも難しく、現実問題として「ア　会計単位分割方式」と「イ　本支店会計方式」は適用不可と考えていただいて構いません。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>実務的には</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>特定の事業から直接紐づく収益または費用は、仕訳計上時に各事業別（部門別）に区分して計上</li>



<li>複数の事業に共通して発生する費用は共通経費（部門共通費）として計上し、設けた按分基準によって決算時に各事業別（部門別）に区分</li>
</ul>



<p>する方法が考えられます。</p>



<p>上記の方法に当て嵌めると「エ　区分表方式」に該当します。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>ただし、この方法を適用するには、部門の設定が可能な会計ソフトを導入する必要がある点に留意が必要です。</p>



<p>この点、マネーフォワードクラウドの法人向けプランでは、部門の設定が可能となっているため、安心して会計の区分を適用することができます。</p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">共通経費の按分方法</h3>



<p class="is-style-big_icon_check">複数の事業に共通して発生する費用（共通経費）の按分基準も、「介護保険の給付対象事業における会計の区分について」に準じた方法を採用することとなります。</p>



<p class="is-style-big_icon_point">具体的な内容は、以下のとおりです。就労支援会計ガイドラインとなっていますが、「介護保険の給付対象事業における会計の区分について」で定められた按分方法を、見やすい形にまとめたものとなっていますので、おすすめです。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">なお、「介護保険の給付対象事業における会計の区分について」では、容認規定も設けられており、例示された按分方法が難しい場合は、実態に即した合理的な按分方法によることも認められています。</p>



<p class="is-style-big_icon_caution">ただし、一度決定した按分方法は、毎期継続して適用する必要があり、みだりにこれを変更してはなりません。また、按分方法は文書として残しておく必要があり、運営指導時に提示を求められた場合には、それを提示しなければなりません。</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="991" height="1403" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-4.png" alt="就労支援事業会計の運用ガイドライン28ページ
想定される勘定科目例と按分方法

◎共通経費の按分基準例
・「介護保険の給付対象事業における会計の区分について（H13.3.28老健局課長通知）」を参考に、就労支援事業で使用されることが想定される勘定科目をもとに作成していますが、これによりがたい場合は、実態に即した合理的な按分方法によることとして差し支えありません。
・社会福祉法人会計基準による勘定科目の科目例となりますので、各法人で準拠する会計基準による勘定科目に置き換えて使用してください。
・生産活動費用は就労支援事業明細書の科目例となりますので、就労支援事業製造原価明細書、就労支援事業販管費明細書を作成する場合は、それらの科目に置き換えて使用してください。
・１つの就労支援事業所内で福祉事業活動費用と生産活動費用との共通経費を按分する場合には、例えば延利用者数割合や職種別人員配置割合などの適用はないことに留意してください。" class="wp-image-9555" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-4.png 991w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-4-212x300.png 212w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-4-723x1024.png 723w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-4-768x1087.png 768w" sizes="(max-width: 991px) 100vw, 991px" /><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12200000/001004096.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">就労支援事業会計の運用ガイドライン</a></figcaption></figure>



<figure class="wp-block-image size-full"><img decoding="async" width="991" height="1403" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-5.png" alt="就労支援事業会計の運用ガイドライン29ページ
想定される勘定科目例と按分方法" class="wp-image-9556" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-5.png 991w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-5-212x300.png 212w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-5-723x1024.png 723w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-5-768x1087.png 768w" sizes="(max-width: 991px) 100vw, 991px" /><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12200000/001004096.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">就労支援事業会計の運用ガイドライン</a></figcaption></figure>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">まとめ</h2>



<p>多機能型事業所は、利用者の多様なニーズに応える包括的なサービスを提供できる一方、会計処理において「会計の区分」という特殊なルールが適用されます。</p>



<p>これは、各事業の損益を明確にし、適正な運営を確保するための重要な仕組みです。各事業から生じる収益と費用は個別に計上し、複数の事業に共通する費用は、一定の基準に基づいて各事業に配分します。</p>



<p>この会計処理は、一見煩雑に思えるかもしれませんが、多機能型事業所の経営状況を正確に把握し、適切な経営判断を行うために不可欠な会計処理であり、多機能型事業所の持続的な運営には欠かせないものと言えるでしょう。</p>
</div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【開業前必見！】居宅介護支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e5%b1%85%e5%ae%85%e4%bb%8b%e8%ad%b7%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:24 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=9627</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>「居宅介護支援事業所は儲からない」…そんな話を耳にしたことがあるかもしれません。独立を考えているケアマネジャーの方、あるいは開業を検討中の方、その噂は本当なのでしょうか？ 本 記事では、「居宅介護支援事業所 儲かる」とい [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" alt="【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析のメイン画像" class="wp-image-15625" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>「居宅介護支援事業所は儲からない」…そんな話を耳にしたことがあるかもしれません。独立を考えているケアマネジャーの方、あるいは開業を検討中の方、その噂は本当なのでしょうか？ 本</p>



<p class="is-style-big_icon_check">記事では、「居宅介護支援事業所 儲かる」というキーワードで検索しつつも、不安を感じているあなたへ、数字のプロが関連統計データを徹底分析し、その実態を明らかにします。</p>



<p>居宅介護支援事業は、地域包括ケアシステムの要であり、社会貢献性の高い仕事です。しかし、経営は別問題。「介護事業経営実態調査」などの統計調査の概要を紹介し、収益性について客観的なデータに基づいた情報を提供します。</p>



<h2 class="wp-block-heading">居宅介護支援事業所の無料開業相談！</h2>



<p>居宅介護支援事業所の開業について、専門家（行政書士・公認会計士・税理士）にチャットで気軽にご相談いただけます！<br>相談料無料！よくわからないコンサルやFCに相談する前にまずはお気軽にご相談ください！</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 会社設立<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 指定申請<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 会社設立後の手続<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 経理・税務<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 会計ソフト選定<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 専門家の要否<br>などなど…</p>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-0"><span class="swl-fz u-fz-s">＼ お気軽にお問い合わせください ／</span></p>



<div class="swell-block-button red_ is-style-btn_shiny u-mb-ctrl u-mb-60" style="--the-fz:1em" id="order"><a href="https://www.instagram.com/p/DJQDCanTD38/?utm_source=ig_web_copy_link&amp;igsh=MzRlODBiNWFlZA==" class="swell-block-button__link" data-has-icon="1"><svg class="__icon" height="1em" width="1em" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" viewBox="0 0 48 48"><path d="M25.2 24.7 46 9.5V9c0-1.1-.9-2-2-2H4c-1.1 0-2 .9-2 2v.5l20.8 15.1c.7.6 1.7.6 2.4.1z"></path><path d="M22.8 29.6 2 14.5V38c0 1.7 1.3 3 3 3h38c1.7 0 3-1.3 3-3V14.5L25.2 29.6c-.7.5-1.7.5-2.4 0z"></path></svg><span>お問い合わせはこちらから</span></a></div>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="FasSeedling" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span> PICK UP！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】訪問看護は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e7%b6%99%e7%b6%9a%e6%94%af%e6%8f%b4b%e5%9e%8b-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】就労継続支援B型は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e9%9a%9c%e5%ae%b3%e8%80%85%e3%82%b0%e3%83%ab%e3%83%bc%e3%83%97%e3%83%9b%e3%83%bc%e3%83%a0-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】障害者グループホームは儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e6%94%be%e3%83%87%e3%82%a4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】放課後等デイサービスは儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e7%9b%b8%e8%ab%87%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】相談支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">居宅介護支援事業所に関連する各統計調査の概要</h2>



<p>ここでは、介護サービスを取り巻く様々な統計調査、具体的には「介護事業経営実態調査」、「介護事業経営概況調査」、「介護サービス施設・事業所調査」について、それぞれの概要を分かりやすく解説していきます。これらの調査は、介護サービスの提供体制や経営状況を多角的に把握し、より良いサービス提供のための政策立案に役立てられています。</p>



<h3 class="wp-block-heading">介護事業経営実態調査・経営概況調査</h3>



<p>介護事業経営実態調査及び経営概況調査は、いずれも介護サービスを提供する施設や事業所の経営状況を把握し、報酬改定の影響を評価し、今後の報酬改定の基礎資料とすることを目的としています。</p>



<p>経営実態調査は、報酬改定の翌々年度に、報酬改定の翌年度の決算を対象として実施されます。<br>経営概況調査は、報酬改定の翌年度に、報酬改定年度と報酬改定の前年度の決算を対象として実施されます。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left -sp-vrtcl" data-col="blue"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">厚生労働省</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-on"><div class="c-balloon__text">
<p>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/78-23.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護事業経営実態調査</a><br>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/153-1.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護事業経営概況調査</a></p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<h3 class="wp-block-heading">介護サービス施設・事業所調査</h3>



<p>介護サービス施設・事業所調査は、全国の介護サービス施設の提供体制、提供内容等を把握し、介護サービスの定着面に着目した基盤整備を進めるための基礎資料を得ることを目的として、毎年実施されています。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="blue"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">全国訪問看護事業協会</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-on"><div class="c-balloon__text">
<p>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/24-22-2.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">介護サービス施設・事業所調査</a></p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<h2 class="wp-block-heading">介護事業経営実態調査・経営概況調査結果の分析</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li>経営成績の状況
<ul class="wp-block-list">
<li>１施設・事業所当たり損益計算書</li>



<li>１施設・事業所当たり損益計算書（事業規模別）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">居宅介護支援事業所の経営成績の状況</h3>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり損益計算書</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:700px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="4" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年調査</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和５年調査</strong></span></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和２年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和３年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年度決算</strong></span></td></tr><tr><td><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>14,304</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>15,060</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>16,212</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動費用（営業費用）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>13,764</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>96.2%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>14,220</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>94.4%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>15,156</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>93.5%</strong></td></tr><tr><td>　給与費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,460</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">80.1%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">11,808</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78.3%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">12,468</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">76.9%</td></tr><tr><td>　減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">192</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.3%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">204</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.4%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">240</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.5%</td></tr><tr><td>　国庫補助金等<br>　特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-12</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-24</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">&#8211;</td></tr><tr><td>　その他</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,124</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,220</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">14.7%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,472</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">15.3%</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動収支差（営業利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>540</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3.8%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>840</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5.6%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,056</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6.5%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>収支差（当期純利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>252</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1.8%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>468</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3.1%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>744</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4.6%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>介護支援専門員</strong><br><strong>常勤換算数(常勤率)</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="4"><span class="swl-cell-text-centered"><strong>2.3人</strong></span><div style="text-align: center;"></div></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2"><span class="swl-cell-text-centered"><strong>2.4人</strong></span><div style="text-align: center;"></div></td></tr><tr><td><strong>介護支援専門員<br>常勤換算一人当たり<br>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6,219</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6,548</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6,755</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1003" height="409" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-6.png" alt="居宅介護支援事業所は儲かる？立ち上げ前に必見！最新の経営状況を公認会計士が徹底分析 居宅介護支援 収支差率分布" class="wp-image-9651" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-6.png 1003w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-6-300x122.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-6-768x313.png 768w" sizes="(max-width: 1003px) 100vw, 1003px" /></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>経営成績の状況は、事業活動収支差率（営業利益率）が3.8%～6.5%、収支差率（当期純利益率）が1.8~4.6%と、あまり高い水準ではないものの良化の傾向にあります。収支差率の分布の最頻値は5%～10%に位置。こちらも、R2～3決算が0～5%に位置していたことに鑑みると良化しています。</p>



<p>介護支援専門員常勤換算一人当たり事業活動収益（売上高）についても、年々良化の傾向にあります。原因としては、上限の緩和やICTの導入による効率化の影響によって、一人当たりの担当件数が増加していること、大規模化して特定事業所加算を算定している事業所が増加していることなどが推測されます。</p>



<p>本統計では、事業規模別の内訳も公表されているので、更に掘り下げて見ていきましょう。</p>
</div></div>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり売上高（事業規模別）</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:700px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;令和５年調査<br>（令和４年度決算）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;</span></span><strong><span class="swl-cell-text-centered">利用者</span></strong><strong><span class="swl-cell-text-centered">40人以下</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;</span></span><strong><span class="swl-cell-text-centered">利用者</span></strong><strong><span class="swl-cell-text-centered">41~60人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;</span></span><strong><span class="swl-cell-text-centered">利用者</span></strong><strong><span class="swl-cell-text-centered">61～80人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;</span></span><strong><span class="swl-cell-text-centered">利用者</span></strong><strong><span class="swl-cell-text-centered">81~100人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;</span></span><strong><span class="swl-cell-text-centered">利用者</span></strong><strong><span class="swl-cell-text-centered">101~150人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;</span></span><strong><span class="swl-cell-text-centered">利用者</span></strong><strong><span class="swl-cell-text-centered">151~200人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;</span></span><strong><span class="swl-cell-text-centered">利用者</span></strong><strong><span class="swl-cell-text-centered">201人以上</span></strong></td></tr><tr><td><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4,056</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6,456</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>9,888</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>13,392</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>18,996</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>27,948</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>50,352</strong></td></tr><tr><td><strong>収支差（当期純利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-192</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-132</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-468</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>120</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-96</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,412</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,868</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>介護支援専門員</strong><br><strong>常勤換算数(常勤率)</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>0.8人</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1.1人</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1.8人</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2.1人</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2.9人</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4.0人</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6.2人</strong></td></tr><tr><td><strong>介護支援専門員<br>常勤換算一人当たり<br>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,070</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,869</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,493</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6,377</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6,550</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6,987</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>8,121</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>上記の表によると、利用者数61~80人を除いて、規模が大きくなるほど、介護支援専門員常勤換算一人当たり事業活動収益（売上高）が増加しています。また、しっかりとした利益が出せているのは、利用者数151人以上の規模となるのがわかります。</p>



<p>居宅介護支援事業所は、一人ケアマネでの経営を目指される方も少なくはないと思われますが、上記の表を見ればその経営判断が如何に非効率的で合理的でないかが一目瞭然です。</p>



<p>大規模化や組織化には、経営の効率化、特定事業所加算の算定のほか、人材育成の充実、サービスの質向上、リスク分散など、様々なメリットがあります。</p>



<p>もちろん、小規模事業所ならではのきめ細やかなサービスや地域との密接な繋がりといった強みもあるでしょう。しかし、経営の安定化と持続的なサービス提供を目指すのであれば、大規模化・組織化という選択肢も真剣に検討する必要があるのではないでしょうか。</p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">居宅介護支援事業所の介護サービス施設・事業所調査の分析</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>介護サービス施設・事業所調査によると、居宅介護支援事業所は、65歳以上の人口の増加及びそれに伴う要介護者の増加に反して、減少の傾向にあります。原因として、小規模の居宅介護支援事業所が、報酬が業務負担に見合わないとして、撤退していることが考えられます。</p>



<p>なぜ、特定事業所加算が設けられているのか。それは、組織的で持続可能性のあるサービスの提供を国が推奨していることに他なりません。一人ケアマネでの居宅介護支援事業所の立ち上げを検討されている方は、この現実をよく考えてから開業されることをオススメします。</p>
</div></div>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-0">（事業所数）</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>平成30年：40,956</li>



<li>令和元年：40,118（▲838）</li>



<li>令和２年：39,284（▲834）</li>



<li>令和３年：39,047（▲237）</li>



<li>令和４年：38,538（▲509）</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">居宅介護支援事業所は儲かるのかまとめ</h2>



<p>これまでの分析から、居宅介護支援事業所は、全体として決して高収益な事業ではないことが分かりました。特に、小規模事業所、一人ケアマネでの運営は、非常に厳しい経営状況にあることがデータから見て取れます。大規模事業所は比較的良好な収益を上げていますが、それでも楽観視はできません。</p>



<p>事業所数は減少傾向にあり、これは小規模事業所の撤退が主な要因と考えられます。国は特定事業所加算を設けるなど、組織的で持続可能なサービス提供を推奨しており、これは小規模、特に一人ケアマネでの経営の難しさを裏付けていると言えるでしょう。</p>



<p class="is-style-big_icon_point">結論として、居宅介護支援事業所の開業、特に一人ケアマネでの開業は、極めて慎重な判断が必要です。「儲かる」という期待は持たず、本記事で提示した統計データを熟読し、市場動向、競合状況、そして自身の経営能力、将来のキャリアプランを冷静に見極めた上で、それでもこの道を選ぶのか、覚悟を決めてください。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【開業前必見！】相談支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e7%9b%b8%e8%ab%87%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:21 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=9754</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>「相談支援事業所は儲からない」…そんな話を耳にしたことがあるかもしれません。独立を考えている相談支援専門員の方、あるいは開業を検討中の方、その噂は本当なのでしょうか？ 本記事では、「相談支援事業所 儲かる」というキーワー [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" alt="【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析のメイン画像" class="wp-image-15621" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>「相談支援事業所は儲からない」…そんな話を耳にしたことがあるかもしれません。独立を考えている相談支援専門員の方、あるいは開業を検討中の方、その噂は本当なのでしょうか？</p>



<p class="is-style-big_icon_check">本記事では、「相談支援事業所 儲かる」というキーワードで検索しつつも、不安を感じているあなたへ、数字のプロが関連統計データを徹底分析し、その実態を明らかにします。</p>



<p>相談支援事業は社会貢献性の高い仕事ですが、経営は別問題です。「障害福祉サービス等経営実態調査」などの統計調査の概要を紹介し、収益性について客観的なデータに基づいた情報を提供します。</p>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="FasSeedling" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span> PICK UP！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】訪問看護は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e7%b6%99%e7%b6%9a%e6%94%af%e6%8f%b4b%e5%9e%8b-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】就労継続支援B型は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e9%9a%9c%e5%ae%b3%e8%80%85%e3%82%b0%e3%83%ab%e3%83%bc%e3%83%97%e3%83%9b%e3%83%bc%e3%83%a0-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】障害者グループホームは儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e6%94%be%e3%83%87%e3%82%a4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】放課後等デイサービスは儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e5%b1%85%e5%ae%85%e4%bb%8b%e8%ad%b7%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】居宅介護支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">相談支援事業所に関連する各統計調査の概要</h2>



<p>ここでは、障害福祉サービスを取り巻く様々な統計調査、具体的には「障害福祉サービス等経営実態調査」、「障害福祉サービス等経営概況調査」、「社会福祉施設等調査」について、それぞれの概要を分かりやすく解説していきます。これらの調査は、障害福祉サービスの提供体制や経営状況を多角的に把握し、より良いサービス提供のための政策立案に役立てられています。</p>



<h3 class="wp-block-heading">障害福祉サービス等経営実態調査・経営概況調査</h3>



<p>障害福祉サービス等経営実態調査及び経営概況調査は、いずれも障害福祉サービスを提供する施設や事業所の経営状況を把握し、報酬改定の影響を評価し、今後の報酬改定の基礎資料とすることを目的としています。</p>



<p>経営実態調査は、報酬改定の翌々年度に、報酬改定の翌年度の決算を対象として実施されます。<br>経営概況調査は、報酬改定の翌年度に、報酬改定年度と報酬改定の前年度の決算を対象として実施されます。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left -sp-vrtcl" data-col="blue"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">厚生労働省</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-on"><div class="c-balloon__text">
<p>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/shougaihukushi_service_chousa01.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">障害福祉サービス等経営実態調査</a><br>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/shougaihukushi_service_chousa03.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">障害福祉サービス等経営概況調査 </a></p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<h3 class="wp-block-heading">社会福祉施設等調査</h3>



<p>社会福祉施設等調査は、全国の社会福祉施設の現状（施設数、利用者数、職員数など）を把握し、社会福祉行政を進めるための基礎資料を得ることを目的として、毎年実施されています。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="blue"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">厚生労働省</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-on"><div class="c-balloon__text">
<p>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/23-22.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">社会福祉施設等調査</a></p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<h2 class="wp-block-heading">障害福祉サービス等経営実態調査・経営概況調査結果の分析</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li>経営成績の状況
<ul class="wp-block-list">
<li>１施設・事業所当たり損益計算書</li>



<li>１施設・事業所当たり損益計算書（事業規模別）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">相談支援事業所の経営成績の状況</h3>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり損益計算書</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:700px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="4" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年調査</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和５年調査</strong></span></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和２年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和３年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年度決算</strong></span></td></tr><tr><td><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,282</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,819</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,187</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動費用（営業費用）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,704</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>108.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6,017</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>103.4%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,130</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>98.9%</strong></td></tr><tr><td>　給与費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,877</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">85.2%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,128</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">83.6%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,369</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">78.6%</td></tr><tr><td>　減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">116</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.0%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">122</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.0%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">89</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.6%</td></tr><tr><td>　国庫補助金等<br>　特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-22</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-0.4%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-21</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-0.3%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-15</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-0.3%</td></tr><tr><td>　その他</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">733</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">788</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.5%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">687</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">13.2%</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動収支差（営業利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-422</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-8.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-198</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-3.4%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>57</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1.1%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>収支差（当期純利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-79</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-1.4%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>18</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>0.3%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>295</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5.3%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>サービス換算職員数</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="4"><span class="swl-cell-text-centered"><strong>1.7人</strong></span><div style="text-align: center;"></div></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2"><span class="swl-cell-text-centered"><strong>1.6人</strong></span><div style="text-align: center;"></div></td></tr><tr><td><strong>サービス換算職員数<br>一人当たり<br>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,107</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,423</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,242</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="935" height="151" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-7.png" alt="相談支援事業所は儲かる？立ち上げ前に必見！最新の経営状況を公認会計士が徹底分析 計画相談 収支差率の分布" class="wp-image-9761" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-7.png 935w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-7-300x48.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-7-768x124.png 768w" sizes="(max-width: 935px) 100vw, 935px" /></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>経営成績の状況は、事業活動収支差率（営業利益率）が-8.0%～1.1%、収支差率（当期純利益率）が-1.4~5.3%と低水準。令和4年度決算は、収支差率（当期純利益率）の5.3%となっているものの、収支差（当期純利益）の額は295千円と少額。要因も特別利益という非経常的な要因によるもの。</p>



<p>収支差率の分布の最頻値は15%～20%に位置しているものの、分布は赤字の方向に広く分布している状況。分母となる事業活動収益（売上高）が小さい事業所が、特別利益を計上したことによって、高い収支差率となってしまっていると考えられる。</p>



<p>サービス換算職員数一人当たり事業活動収益（売上高）についても、低水準で推移。</p>



<p>本統計では、事業規模別の内訳も公表されているので、更に掘り下げて見ていきましょう。</p>
</div></div>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり売上高（事業規模別）</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:700px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;令和５年調査<br>（令和４年度決算）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><strong><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;</span></strong></span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>述べ利用者</strong></span><br><span class="swl-cell-text-centered"><strong>5人未満</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;述べ利用者<br>5人以上<br>10人未満</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;述べ利用者<br>10人以上<br>20人未満</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;述べ利用者<br>20人以上<br>50人未満</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;述べ利用者<br>50人以上</span></strong></td></tr><tr><td><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>523</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,659</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,071</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>7,129</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>20,514</strong></td></tr><tr><td><strong>収支差（当期純利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>315</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-63</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>-172</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>358</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,231</strong><br></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>サービス換算職員数</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>0.9人</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1.1人</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1.5人</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1.9人</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3.0人</strong></td></tr><tr><td><strong>サービス換算職員数</strong><br><strong>一人当たり</strong><br><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>581</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,508</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,047</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,752</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6,838</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>上記の表によると、規模が大きくなるほど、サービス換算職員数一人当たり事業活動収益（売上高）が増加しています。また、しっかりとした利益が出せているのは、利用者数50人以上の規模となるのがわかります。</p>



<p>相談支援事業において、一人相談支援専門員での経営は、一見魅力的に映るかもしれませんが、上記のデータからは、その経営判断が非効率的で合理的ではないことが浮き彫りになります。</p>



<p>大規模化や組織化を選択することで、経営効率の向上や機能強化型体制加算の算定だけでなく、人材育成の充実、サービス品質の向上、リスク分散など、様々なメリットが期待できます。</p>



<p>小規模事業所ならではのきめ細やかなサービスや地域との密接な繋がりといった強みも確かに存在します。しかし、経営の安定化と持続的なサービス提供を目標とするならば、大規模化・組織化という選択肢も真剣に検討する価値があるでしょう。</p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">相談支援事業所の社会福祉施設等調査の分析</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>社会福祉施設等調査によると、相談支援事業所数に、大幅な増加は見られないものの、経営状況が厳しい中でも増加の傾向にあります。これは、経営状況が悪いながら、これを投げ出さず、責任感を持って事業に取り組む姿勢の表れと言えるでしょう。しかし、障がい者・児の増加と比較すると、その数は未だ十分とは言えません。</p>



<p>また、障害福祉サービス等経営実態調査・経営概況調査からも、1施設・事業所当たりの職員数が少ないことが明らかになっており、安定したサービス提供のためには、事業所数の増加だけでなく、大規模化や組織化も重要な課題と言えるでしょう。</p>



<p>機能強化型体制加算が設けられているのは、組織的で持続可能なサービス提供を国が推奨している証です。一人相談支援専門員での相談支援事業所の立ち上げを検討されている方は、こうした現実をしっかりと踏まえた上で、開業の判断をされることをお勧めします。</p>
</div></div>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-0">（事業所数）</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>平成30年：9,737</li>



<li>令和元年：10,255（＋518）</li>



<li>令和２年：10,778（＋523）</li>



<li>令和３年：11,237（＋459）</li>



<li>令和４年：11,707（＋470）</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">相談支援事業所は儲かるのかまとめ</h2>



<p>これまでの分析から、相談支援事業所は、巷で言われている通り、儲からない事業であることが明白になりました。特に、小規模事業所、一人相談支援専門員での運営は、非常に厳しい経営状況にあります。大規模事業所は比較的ましですが、それでも楽観視はできません。</p>



<p>事業所数は微増していますが、ニーズに追いついていないのが現状です。国は組織的なサービス提供を推奨していますが、それは小規模事業所の経営の難しさを裏付けています。</p>



<p class="is-style-big_icon_point">結論として、相談支援事業所の開業、特に小規模での開業は、極めて慎重な判断が必要です。「儲かる」という期待は持たず、本記事で提示した統計データを熟読し、市場動向、競合状況、そして自身の経営能力、将来のキャリアプランを冷静に見極めた上で、それでもこの道を選ぶのか、覚悟を決めてください。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【開業前必見！】介護･障害福祉･訪問看護はインボイス登録必要？</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e4%bb%8b%e8%ad%b7-%e7%a6%8f%e7%a5%89-%e3%82%a4%e3%83%b3%e3%83%9c%e3%82%a4%e3%82%b9/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:19 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=9849</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【インボイス制度】-介護･障がい福祉･訪問看護事業は-インボイス登録必要？-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>はじめに 2023年10月から開始されたインボイス制度は、消費税の仕入れ税額控除に関するルールを大きく変え、多くの事業者に影響を与えています。 特に介護・福祉・訪問看護事業で起業を考えている人にとっては、インボイス登録の [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【インボイス制度】-介護･障がい福祉･訪問看護事業は-インボイス登録必要？-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【インボイス制度】-介護･障がい福祉･訪問看護事業は-インボイス登録必要？-1024x576.png" alt="【インボイス制度】介護･障がい福祉･訪問看護事業はインボイス登録必要？のメイン画像" class="wp-image-15939" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【インボイス制度】-介護･障がい福祉･訪問看護事業は-インボイス登録必要？-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【インボイス制度】-介護･障がい福祉･訪問看護事業は-インボイス登録必要？-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【インボイス制度】-介護･障がい福祉･訪問看護事業は-インボイス登録必要？-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【インボイス制度】-介護･障がい福祉･訪問看護事業は-インボイス登録必要？.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">はじめに</h2>



<p>2023年10月から開始されたインボイス制度は、消費税の仕入れ税額控除に関するルールを大きく変え、多くの事業者に影響を与えています。</p>



<p>特に介護・福祉・訪問看護事業で起業を考えている人にとっては、インボイス登録の必要性や手続きについて、疑問や不安を感じている方も多いのではないでしょうか。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">本記事では、介護・福祉・訪問看護事業におけるインボイス制度の適用範囲、登録が必要となるケース、登録しない場合の影響などを詳しく解説します。これを読めば、あなたの事業におけるインボイス制度への対応について、明確な指針を得ることができるでしょう。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="FasSeedling" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span> PICK UP！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/nodoka-kaikei-pr1.jpg" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e9%96%8b%e6%a5%ad%e3%82%ac%e3%82%a4%e3%83%89/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">そこが知りたかった！営利法人の訪問看護ステーション開業ガイド </a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】訪問看護は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e7%b6%99%e7%b6%9a%e6%94%af%e6%8f%b4b%e5%9e%8b-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】就労継続支援B型は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e9%9a%9c%e5%ae%b3%e8%80%85%e3%82%b0%e3%83%ab%e3%83%bc%e3%83%97%e3%83%9b%e3%83%bc%e3%83%a0-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】障害者グループホームは儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e6%94%be%e3%83%87%e3%82%a4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】放課後等デイサービスは儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e7%9b%b8%e8%ab%87%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】相談支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e5%b1%85%e5%ae%85%e4%bb%8b%e8%ad%b7%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】居宅介護支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！ </a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">インボイス制度とは</h2>



<p>ここでは、あくまでも概要を理解していただくことを目的として、経過措置や容認規定等を省略した、原則的な取り扱いにて解説いたします。</p>



<p>インボイス制度とは、適格請求書等保存方式のことです。インボイス制度開始後、インボイス（適格請求書）を発行するには、インボイス発行事業者として登録する必要があります。なお、インボイス発行事業者じゃない場合でも、インボイスの要件を満たさない請求書や領収書等を発行することは可能です。</p>



<p>インボイス制度の特徴として、<span class="swl-marker mark_orange">売り手側から受け取った書類がインボイスでない場合、インボイスを受け取った場合に比べて、買い手側の収める消費税の額が増加する</span>こととなります。</p>



<p>これは、消費税の計算方法として、売上に係る消費税から経費に係る消費税を差し引いて、収める消費税を計算しており、受け取った書類がインボイスでない場合、買い手側は経費に係る消費税を売上に係る消費税から差し引くことができなくなってしまうからです。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p class="u-mb-ctrl u-mb-10">ただし、以下の3点に注意が必要です。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>経費にはできる：</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>受け取った書類がインボイスでない場合、買い手側は経費に係る消費税を売上に係る消費税から差し引くことができませんが、経費にすることは可能です。</li>



<li>経費にすることで、所得税や法人税を減額する効果が得られます。</li>



<li>ただし、通常、経費として処理するよりも消費税として処理する方が税金を減額する効果は大きくなります。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>買い手側が消費税の課税事業者でない場合：</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>この場合、買い手側に消費税の納税義務はないため、インボイスであるか否かによって、買い手側の納税額に影響はありません。</li>



<li>通常、一般消費者もこれに該当します。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>消費税非課税取引等：</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>取引が消費税の非課税取引等（非課税取引または不課税取引）に該当する場合、その取引に消費税は存在しないため、インボイスであるか否かによって、買い手側の処理に影響はありません。</li>



<li>消費税の非課税取引等として代表的なものとして、給与、住宅の家賃、預金等の利息などが挙げられます。</li>



<li>診療報酬、介護報酬、障害福祉報酬などもそれに該当します。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">介護・福祉・訪問看護事業はインボイス登録必要？</h2>



<p class="is-style-big_icon_check">通常、インボイス登録は不要です。サービスの提供先は通常個人であり、かつ、報酬が消費税非課税取引に該当（福祉用具貸与及び特定福祉用具販売を除く）するからです。</p>



<p>また、自費サービスや福祉用具貸与等は、通常消費税の課税取引に該当しますが、もし自費サービスを提供していたとしても、通常インボイス登録は不要です。自費サービスや福祉用具貸与等の提供先は、通常、個人などの消費税の非課税事業者に該当するからです。</p>



<p>なお、自費サービスや福祉用具貸与等の提供金額が大きくなり、強制的に消費税の課税事業者になってしまう場合（※）であっても、上記の理由から、通常インボイス登録は不要ですが、強制的に消費税の課税事業者になってしまう場合には、インボイス登録したくないといった特段の事情がない限り、インボイス登録してもよいかと思います。</p>



<p>（※）年間の消費税課税売上高が1,000万円を超えた場合に翌々期から、上半期の消費税課税売上高が1,000円を超えた場合に翌期から、強制的に消費税の課税事業者になります。</p>



<p class="is-style-big_icon_caution">ただし、就労支援事業の場合は注意が必要です。就労支援事業では、一般事業者から業務委託を受けることがあります。委託先である一般事業者が消費税の課税事業者である場合、インボイス登録をしていないと業務を委託してもらえないなど、不利な扱いを受けることがありますので、インボイス登録をしておく方が無難かもしれません。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">まとめ</h2>



<p>介護・福祉・訪問看護事業は、サービスの提供先が個人であることや報酬が非課税であることから、通常インボイス登録は不要です。</p>



<p>自費サービスや福祉用具貸与等を提供する場合でも、相手が消費税の非課税事業者であることが多いので、基本的に登録は必要ありません。自費サービスの売上が大きく、強制的に消費税の課税事業者になる場合でも同様です。</p>



<p>ただし、就労支援事業の場合など、消費税課税事業者との取引が発生する可能性がある場合には、インボイス登録をしていないと不利な取り扱いを受ける可能性があるため注意が必要です。</p>



<p>もしご自身で解決が出来ない場合は、顧問税理士などにご相談ください。</p>
</div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【介護・福祉向け】人材開発支援助成金 人への投資促進コース（定額制訓練）とは</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e4%bb%8b%e8%ad%b7-%e7%a6%8f%e7%a5%89-%e5%8a%a9%e6%88%90%e9%87%91/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:15 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=10011</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【介護・福祉向け】-人材開発支援助成金-人への投資促進コース-（定額制訓練）とは-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>はじめに – 人材開発支援助成金 人への投資促進コース（定額制訓練） 介護・福祉事業において、処遇改善加算のキャリアパス要件の年間研修計画や特定事業所加算における個別研修計画への対応は、事業者様にとって大きな負担となって [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【介護・福祉向け】-人材開発支援助成金-人への投資促進コース-（定額制訓練）とは-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【介護・福祉向け】-人材開発支援助成金-人への投資促進コース-（定額制訓練）とは-1024x576.png" alt="【介護・福祉向け】人材開発支援助成金 人への投資促進コース（定額制訓練）とはのメイン画像" class="wp-image-15948" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【介護・福祉向け】-人材開発支援助成金-人への投資促進コース-（定額制訓練）とは-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【介護・福祉向け】-人材開発支援助成金-人への投資促進コース-（定額制訓練）とは-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【介護・福祉向け】-人材開発支援助成金-人への投資促進コース-（定額制訓練）とは-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【介護・福祉向け】-人材開発支援助成金-人への投資促進コース-（定額制訓練）とは.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">はじめに – 人材開発支援助成金 人への投資促進コース（定額制訓練）</h2>



<p>介護・福祉事業において、処遇改善加算のキャリアパス要件の年間研修計画や特定事業所加算における個別研修計画への対応は、事業者様にとって大きな負担となっていることでしょう。研修計画の立案・記録、研修の企画・実施・記録などに多くの時間を割かれ、本来の業務に支障が出ているケースも少なくないのではないでしょうか。</p>



<p>そこで、外部のeラーニング研修の導入を検討されている事業者様も多いのではないでしょうか。しかし、費用面がネックとなり、導入に踏み切れないケースもあるかもしれません。</p>



<p>そんな事業者様におすすめなのが、助成金「人材開発支援助成金 人への投資促進コース（定額制訓練）」です。この助成金は、サブスクリプション（定額受け放題）タイプのeラーニング研修サービスの費用について、最大75%の助成を受けることができるものです。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">本記事では、この「人材開発支援助成金 人への投資促進コース（定額制訓練）」について、その要件などを詳しく解説していきます。ぜひ、本助成金を活用し、eラーニング研修を通して、職員のスキルアップと業務効率化を同時に実現してください。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">助成率・対象経費・限度額</h2>



<h3 class="wp-block-heading">助成率</h3>



<figure class="wp-block-table is-thead-centered has-small-font-size"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><thead style="--thead-color--bg:var(--color_main_thin);--thead-color--txt:var(--swl-text_color--black)"><tr><th>企業規模</th><th class="has-text-align-center" data-align="center">助成率</th><th class="has-text-align-center" data-align="center">加算の要件を満たす場合</th></tr></thead><tbody><tr><td>中小企業</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">60%</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">＋15%</td></tr><tr><td>大企業</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">45%</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">＋15%</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">対象経費</h3>



<p>基本料金のほか、次のオプション料金も支給対象と認められます。</p>



<figure class="wp-block-table has-small-font-size"><table style="--swl-cell1-width:160px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>対象となる<br>オプション経費</td><td>「初期設定費用」「アカウント料」「管理者ID付与料金」「修了証の発行」「IPアドレス制限機能」「データ容量追加料金」「LMSの管理者研修」など訓練に直接要する経費。</td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>対象とならない<br>オプション経費</td><td>「タブレットレンタル」「ルーターレンタル」「LMSの入力代行サービス」など訓練に直接要する経費以外のもの。「自社で作成した動画のアップロード代」など事業外訓練の受講に際して必要な経費以外のもの。</td></tr></tbody></table></figure>



<p>なお、定額制訓練の助成対象期間は１年間です。そのため、契約期間が１年を超える場合は、1年分の訓練経費のみを助成の対象とし、1年を超える部分については助成対象外です。</p>



<p>具体的には、1年間の日数（365日。契約期間が2月29日をまたぐ場合は366日）に全契約期間の日数を除して割合を算出して、その割合に全契約期間分の契約料等を乗じた額を助成します。</p>



<h3 class="wp-block-heading">限度額</h3>



<figure class="wp-block-table is-thead-centered has-small-font-size"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td>１事業所が１年度に受給できる助成金の限度額</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">2,500万円</td></tr></tbody></table></figure>



<ul class="wp-block-list">
<li>1年度とは、支給申請日を基準とし、4月1日から翌年3月31日までのことです。</li>



<li>加算要件達成による差額分の追加申請も含めて、上記の限度額が適用されます。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">中小企業の範囲</h3>



<p>中小企業事業主に該当するかは、「主たる事業」に基づき、「A 資本金の額または出資の総額」または「B 企業全体で常時雇用する労働者の数」を用いて行います。</p>



<p>そして、<span class="swl-marker mark_yellow">AまたはBの基準を満たせば、中小企業事業主</span>とみなされます。</p>



<p>ただし、資本金等を持たない事業主（例：個人、一般社団法人、公益社団法人、一般財団法人、公益財団法人、医療法人、学校法人、社会福祉法人、労働組合、協同組合、協業組合など）については、「B 企業全体での常時雇用労働者数」のみで判断します。</p>



<p>介護・福祉事業は、サービス業に該当するため、「A 資本金の額または出資の総額」が5,000万円以下、または、「B 企業全体で常時雇用する労働者の数」が100人以下の場合に、中小企業事業主に該当します。</p>



<figure class="wp-block-table is-thead-centered has-small-font-size"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><thead style="--thead-color--bg:var(--color_main_thin);--thead-color--txt:var(--swl-text_color--black)"><tr><th>主たる事業</th><th class="has-text-align-center" data-align="center">Ａ<br>資本金の額または出資の総額</th><th class="has-text-align-center" data-align="center">Ｂ<br>企業全体で常時雇用する労働者の数</th></tr></thead><tbody><tr><td>小売業（飲食店を含む）</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">5,000万円以下</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">50人以下</td></tr><tr><td><span class="swl-marker mark_yellow">サービス業</span></td><td class="has-text-align-center" data-align="center"><span class="swl-marker mark_yellow">5,000万円以下</span></td><td class="has-text-align-center" data-align="center"><span class="swl-marker mark_yellow">100人以下</span></td></tr><tr><td>卸売業</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">1億円以下</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">100人以下</td></tr><tr><td>その他の業種</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">3億円以下</td><td class="has-text-align-center" data-align="center">300人以下</td></tr></tbody></table></figure>



<p>「主たる事業」の判定には、総務省の日本標準産業分類における「業種区分」が適用されます。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10"><strong>業種区分（総務省・日本標準産業分類）</strong></p>



<figure class="wp-block-table is-thead-centered has-xs-font-size"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><thead style="--thead-color--bg:var(--color_main_thin);--thead-color--txt:var(--swl-text_color--black)"><tr><th>主たる事業</th><th>主たる事業 該当分類項目</th></tr></thead><tbody><tr><td>小売業</td><td>大分類 Ｉ（卸売業、小売業）のうち<br>　中分類 56（各種商品小売業）<br>　中分類 57（織物・衣服・身の回り品小売業）<br>　中分類 58（飲食料品小売業）<br>　中分類 59（機械器具小売業）<br>　中分類 60（その他の小売業）<br>　中分類 61（無店舗小売業）<br>大分類 Ｍ（宿泊業、飲食サービス業）のうち<br>　中分類 76（飲食店）<br>　中分類 77（持ち帰り・配達飲食サービス業）</td></tr><tr><td>サービス業</td><td>大分類 Ｇ（情報通信業）のうち<br>　中分類 38 （放送業）<br>　中分類 39 （情報サービス業）<br>　小分類 411（映像情報制作・配給業）<br>　小分類 412（音声情報制作業）<br>　小分類 415（広告制作業）<br>　小分類 416（映像・音声・文字情報制作に付帯するサービス業）<br>大分類 Ｋ（不動産業、物品賃貸業）のうち<br>　小分類 693（駐車場業）<br>　中分類 70 （物品賃貸業）<br>　大分類 Ｌ（学術研究、専門・技術サービス業）<br>　大分類 Ｍ（宿泊業、飲食サービス業）のうち<br>　中分類 75（宿泊業）<br>大分類 Ｎ（生活関連サービス業、娯楽業）<br>　ただし、小分類 791（旅行業）は除く<br>大分類 Ｏ（教育、学習支援業）（中分類 81,82）<br><span class="swl-marker mark_yellow">大分類 Ｐ（医療、福祉）（中分類 83～85）</span><br>大分類 Ｑ（複合サービス事業）（中分類 86,87）<br>大分類 Ｒ（サービス業&lt;他に分類されないもの&gt;）（中分類 88～96）</td></tr><tr><td>卸売業</td><td>大分類 Ｉ（卸売業、小売業）のうち<br>　中分類 50（各種商品卸売業）<br>　中分類 51（繊維・衣服等卸売業）<br>　中分類 52（飲食料品卸売業）<br>　中分類 53（建築材料、鉱物・ 金属材料等卸売業）<br>　中分類 54（機械器具卸売業）<br>　中分類 55（その他の卸売業）</td></tr><tr><td>その他の業種</td><td>上記以外のすべて</td></tr></tbody></table></figure>



<h3 class="wp-block-heading">加算の要件（訓練修了後に賃金を増額した場合）</h3>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-0">以下のいずれかに該当する場合に助成率に加算（＋15%）がされます。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>訓練修了後に行う訓練受講者に係る賃金改定前後の賃金を比較して5％以上上昇している場合</li>



<li>資格等手当の支払を就業規則等に規定した上で、訓練修了後に訓練受講者に対して 当該手当を支払い、かつ、当該手当の支払い前後の賃金を比較して3％以上上昇している場合</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">助成金支給の流れ</h2>



<div class="swell-block-step is-style-default" data-num-style="circle">
<div class="swell-block-step__item"><div class="swell-block-step__number u-bg-main"><span class="__label">STEP</span></div><div class="swell-block-step__title u-fz-l">職業能力開発推進者の選任、 事業内職業能力開発計画の策定</div><div class="swell-block-step__body">

</div></div>



<div class="swell-block-step__item"><div class="swell-block-step__number u-bg-main"><span class="__label">STEP</span></div><div class="swell-block-step__title u-fz-l">職業訓練実施計画届の提出</div><div class="swell-block-step__body">
<p>契約開始日の1か月前までに管轄労働局かハローワークへ提出し、 労働局の確認を受ける。</p>



<p>ただし、契約開始日後であっても、契約期間の初日が2022年4月1日以降である場合、計画届を提出した日の１か月後を契約期間の初日とみなし、その日から契約期間の最終日までの期間を「訓練の実施期間」とします。</p>



<p>その期間において、「10時間要件」を満たす等支給要件を満たした場合、訓練期間の割合（訓練の実施期間の日数÷全契約期間）に応じた契約料等を助成します。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-step__item"><div class="swell-block-step__number u-bg-main"><span class="__label">STEP</span></div><div class="swell-block-step__title u-fz-l">計画に沿って訓練を実施</div><div class="swell-block-step__body">

</div></div>



<div class="swell-block-step__item"><div class="swell-block-step__number u-bg-main"><span class="__label">STEP</span></div><div class="swell-block-step__title u-fz-l">訓練終了日の翌日から起算して２か月以内に管轄労働局へ提出する</div><div class="swell-block-step__body">
<p>定額制訓練の場合は、訓練を修了する等支給要件を満たした段階で申請可能</p>
</div></div>



<div class="swell-block-step__item"><div class="swell-block-step__number u-bg-main"><span class="__label">STEP</span></div><div class="swell-block-step__title u-fz-l">労働局の審査を経て支給</div><div class="swell-block-step__body">

</div></div>
</div>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">支給要件</h2>



<h3 class="wp-block-heading">事業主の要件</h3>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-10"><span class="swl-fz u-fz-l">対象となる事業主</span></h5>



<p>次の<span class="swl-marker mark_yellow">すべての要件を満たす必要</span>があります。この他にも助成メニューごとに要件があります。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><span class="swl-marker mark_yellow">雇用保険適用事業所</span>（雇用保険被保険者が存在する事業所）の事業主であること</li>



<li>労働組合等の意見を聴いて<span class="swl-marker mark_yellow">事業内職業能力開発計画</span>およびこれに基づく職業訓練実施計画届（様式第1-1号） を<span class="swl-marker mark_yellow">作成</span>し、その計画の内容を労働者に<span class="swl-marker mark_yellow">周知</span>していること</li>



<li><span class="swl-marker mark_yellow">職業能力開発推進者を選任</span>していること</li>



<li>基準期間（職業訓練実施計画届（様式第1-1号）<sup>※</sup>の提出日の前日から起算して６か月前の日から支給申請書の提出日までの間）に、当該計画を実施した事業所において、雇用する被保険者<sup>※</sup>を<span class="swl-marker mark_yellow">解雇等<sup>※</sup>事業主都合により離職させた事業主以外の事業主</span>であること。<br><span class="swl-fz u-fz-s">※ この要件において、被保険者とは、雇用保険法第４条に規定する被保険者から同法第38条第1項に規定する短期雇用特例被保険者及び同法第43条第１項に規定する日雇労働被保険者を除いた者をいいます。<br>※ 解雇等とは、労働者の責めに帰すべき理由による解雇、天災その他やむを得ない理由により事業の継続が不可能となったことによる解雇以外の解雇に勧奨退職等を加えたものであって、被保険者の資格喪失確認の際に喪失原因が「３」と判断されるものであること。</span></li>



<li>基準期間（④の基準期間と同様） に、当該計画を実施した事業所において、特定受給資格者<sup>※</sup>となる離職理由のうち離職区分１Ａまたは３Ａに区分される離職理由により離職した者として同法第13条に規定する受給資格の決定が行われたものの数を、当該事業所による支給申請書提出日における被保険者数で除した割合が６％を超えている（特定受給資格者として当該受給資格の決定が行われたものの数が３人以下である場合を除く。）事業主以外の事業主であること。<br><span class="swl-fz u-fz-s">※ 特定受給資格者とは、雇用保険法第23条第１項に規定する特定受給資格者のことをいいます。</span></li>



<li><span class="swl-marker mark_yellow">被保険者に職業訓練を受けさせる期間中も、賃金を適正に支払っている事業主</span>であること<br><span class="swl-fz u-fz-s">※ 定額制訓練を含むラーニングによる訓練および通信制による訓練を実施する場合であっても、支給対象訓練は業務上義務付けられ、労働時間に該当するものとなるため、当該訓練中に賃金を支払うことが必要です。<br>※ 最低賃金法第７条の規定による最低賃金の減額の特例を適用する場合は、通常の賃金の額を支払う事業主にあたりません。</span></li>



<li>OFF-JTを<span class="swl-marker mark_yellow">自宅等において、 eラーニング</span>による訓練等又は同時双方向型の通信訓練を実施する場合、自宅等において就業する<span class="swl-marker mark_yellow">テレワーク勤務を制度として導入し、当該労働協約又は就業規則等に規定</span>していること。</li>



<li>助成金の支給または不支給の決定に係る審査に必要な書類等を整備、<span class="swl-marker mark_yellow">５年間保存している</span>事業主であること。</li>



<li>助成金の支給または不支給の決定に係る審査に必要であると管轄労働局長が認める書類等を管轄労働局長の求めに応じ提出または提示する、管轄労働局長の実地調査に協力する等、審査に協力する事業主であること。</li>
</ul>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-10"><span class="swl-fz u-fz-l">対象とならない事業主</span></h5>



<p>次のいずれかの要件に該当する事業主は対象となりません。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><span class="swl-marker mark_yellow">不正受給</span>（偽りその他不正の行為により本来受けることのできない助成金の支給を受け、もしくは受けようとすること）を行ってから５年以内に支給申請をした、または、支給申請日後、支給決定日までに不正受給をした事業主</li>



<li>支給申請をした年度の前年度より前のいずれかの保険年度の<span class="swl-marker mark_yellow">労働保険料を納入していない</span>事業主（支給申請の翌日から起算して２か月以内に納入を行った事業主を除く）</li>



<li>提出した計画に関して管轄労働局長の<span class="swl-marker mark_yellow">補正の求めに応じない</span>事業主</li>



<li>助成金の支給または不支給の決定に係る審査に必要であると管轄労働局長が認める書類等を管轄労働局長の求めに応じ提出しないまたは提示しない、または管轄労働局の実地調査に協力しない等、<span class="swl-marker mark_yellow">審査に協力しない</span>事業主</li>



<li>助成金の支給または不支給の決定に係る審査に必要な書類等を整備、<span class="swl-marker mark_yellow">５年間保存していない</span>事業主</li>



<li>支給申請日の前日の過去１年間に、<span class="swl-marker mark_yellow">労働関係法令の違反</span>を行った事業主</li>



<li><span class="swl-marker mark_yellow">性風俗</span>関連営業、接待を伴う飲食等営業、またはこれら営業の一部を受託する営業を行う事業主</li>



<li><span class="swl-marker mark_yellow">暴力団</span>関係事業所の事業主</li>



<li>事業主または事業主の役員等が、<span class="swl-marker mark_yellow">破壊活動防止法</span>第4条に規定する暴力主義的破壊活動を行った又は行う恐れがある団体等に属している場合</li>



<li>支給申請日または支給決定日の時点で<span class="swl-marker mark_yellow">倒産</span>している事業主</li>



<li>助成金の不正受給が発覚した場合に行われる事業主名等の公表および助成金の返還等について、<span class="swl-marker mark_yellow">同意していない</span>事業主</li>



<li>支給要件確認申立書（共通要領様式第１号）の別紙「役員等一覧」または別紙「役員等一覧」と同内容 の記載がある書類を提出していない事業主</li>



<li>支給要領に従うことについて<span class="swl-marker mark_yellow">承諾していない</span>事業主</li>



<li>支給申請書等に行った<span class="swl-marker mark_yellow">事業主事実と異なる記載又は証明</span>（軽微な誤り（労働局長が認めた場合に限る）は除く。） を行った事業主</li>



<li>長期教育訓練休暇等制度限定のため割愛</li>



<li>支給申請期間内に申請を行わない場合（計画届の提出期限までに計画届を提出しない場合）</li>



<li>訓練開始日（長期教育訓練休暇等制度の場合は制度導入・適用計画届（訓練休暇様式第１号）の提出日）、支給申請日および支給決定日の時点において、 雇用保険適用事業所でない（雇用保険被保険者が存在しない） 事業所</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">労働者の要件</h3>



<p>次の<span class="swl-marker mark_yellow">すべての要件を満たす必要</span>があります。この他にも助成メニューごとに要件があります。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li>助成金を受けようとする事業所において、被保険者であること</li>



<li>訓練実施期間中において、被保険者であること</li>



<li>定額制訓練は適用外のため割愛</li>



<li>育児休業中訓練である場合、育児休業中に自発的な申し出により訓練を受講する者であること</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading">訓練の要件</h3>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><span class="swl-marker mark_yellow">定額制サービスによる訓練</span>であること</li>



<li>業務上義務付けられ、労働時間に実施される訓練であること</li>



<li><span class="swl-marker mark_yellow">OFF-JT</span>であること</li>



<li>「<span class="swl-marker mark_yellow">事業外訓練</span>」であること<br><span class="swl-fz u-fz-s">※ 広く国民の職業に必要な知識および技能の習得を図ることを目的としたものであることが必要であり、 特定の事業主に対して提供することを目的として設立される施設によるサービスは除きます（例えば、インターネット上で、広く国民にサービスを提供していない施設によるサービスは、支給対象外になることがあります。）。</span></li>



<li>職務に関連した専門的な知識および技能の習得をさせるための訓練「<span class="swl-marker mark_yellow">職務関連教育訓練</span>」 であること<br><span class="swl-fz u-fz-s">※ 定額制サービスの中で受講が可能な教育訓練の中に支給対象外訓練（趣味教養型訓練等）が含まれている場合、全体の講座数に占める支給対象訓練の講座数の割合が５割以上であること（５割要件）</span></li>



<li>各支給対象労働者の<span class="swl-marker mark_yellow">受講時間数を合計した時間数</span><sup>※</sup>が、支給申請時において<span class="swl-marker mark_yellow">10時間以上</span>であること（10時間要件）<br><span class="swl-fz u-fz-s">※ 支給対象労働者とは、定額制サービスに含まれる教育訓練（職務関連教育訓練に限る）を修了した者であり、その修了した訓練の標準学習時間の合計時間数が１時間以上の者のことをいいます。<br>※ 支給対象労働者の受講時間数とは、支給対象労働者が修了した訓練の標準学習時間の合計時間数のことをいいます。<br>※ 標準学習時間とは、実際に訓練を視聴した時間ではなく、訓練を修了するために通常必要な時間として、あらかじめ受講案内等によって定めれているものをいいます。</span></li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">人材開発支援助成金 人への投資促進コース（定額制訓練）詳細</h2>



<p>より詳しい要件等は以下のリンクよりお確かめください。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/koyou_roudou/koyou/kyufukin/d01-1.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="LsLink" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span>人材開発支援助成金特設ページ（厚生労働省）</a></li>



<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/11800000/001238174.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="LsFile" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span>令和６年度版パンフレット（人への投資促進コース）詳細版（R6.4.1～）</a></li>



<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/11800000/001238098.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener"><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="LsFile" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span>支給要領</a></li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">定額制訓練に対応したおすすめのｅラーニングサービス</h2>



<h4 class="wp-block-heading"><strong><a href="https://special-l.link/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">Special Learning（スペシャルラーニング）</a></strong></h4>



<p><a href="https://leanonme.co.jp/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">株式会社Lean on Me</a>が運営する障がい福祉に特化したオンライン研修サービスです。</p>



<p>スペシャルラーニングは、障がい福祉の現場の声を反映した動画コンテンツと使いやすいツールで、研修の負担を軽減し、職員の学びを支援に繋げます。専門家監修の動画は、義務研修から具体的な支援事例まで幅広くカバーし、職員のレベルやニーズに応じた学習を可能にします。</p>



<p>研修計画の作成や進捗管理も簡単で、研修準備の手間を大幅に削減できます。</p>



<p>さらに、<span class="swl-marker mark_yellow">専任担当者が導入から運用までサポートし、事業所に最適な研修プランを提案することで、職員が主体的に学び、話し合える組織作りを支援します</span>。多忙な中でも質の高い研修を実施し、支援の質向上を目指す事業所にとって、スペシャルラーニングは心強い味方となるでしょう。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">まとめ</h2>



<p>介護・福祉事業において、研修計画や実施にかかる負担を軽減し、職員のスキルアップを支援するために、eラーニング研修の導入を検討する事業者も多いでしょう。しかし、費用面がネックとなる場合もあるかもしれません。</p>



<p>そこで活用したいのが、助成金「人材開発支援助成金 人への投資促進コース（定額制訓練）」です。この助成金は、サブスクリプション型のeラーニング研修サービスの費用に対して、最大75%の助成を受けることができます。</p>



<p>助成対象となるのは、雇用保険適用事業所で、事業内職業能力開発計画に基づき、従業員に業務上義務付けられた専門的な知識・技能習得のためのeラーニング研修（職務関連教育訓練）を実施する場合です。</p>



<p>助成率は、企業規模や訓練修了後の賃金上昇などに応じて、中小企業では最大75%、大企業では最大60%となります。対象経費は、基本料金に加え、初期設定費用やアカウント料などのオプション料金も含まれます。</p>



<p>助成金の限度額は、1事業所あたり年間2,500万円です。また、助成対象期間は1年間ですが、契約期間が1年を超える場合は、1年分の訓練経費のみが助成対象となります。</p>



<p>助成を受けるためには、事業主や労働者、訓練に関する要件を満たす必要があります。例えば、事業主は雇用保険適用事業所であること、労働者は訓練実施期間中に被保険者であること、訓練は職務に関連した専門的な知識・技能の習得を目的とするものであることなどが求められます。</p>



<p>この助成金を活用することで、eラーニング研修導入の費用負担を軽減し、職員のスキルアップと業務効率化を同時に実現できるでしょう。ぜひ、詳細な要件を確認し、積極的に活用をご検討ください。</p>
</div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>その節税対策、脱税かも…知っておきたい追徴課税と刑事告発のリスク</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e7%af%80%e7%a8%8e-%e8%84%b1%e7%a8%8e-%e8%bf%bd%e5%be%b4%e8%aa%b2%e7%a8%8e/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:13 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=10262</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/その節税対策、脱税かも？-知っておきたい追徴課税と-刑事告発のリスク-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>はじめに 「節税」という言葉に惑わされて、プライベートな出費を会社の経費として計上し、納める税金を減らしたい…。そんな風に考える経営者の方も少なくないかもしれません。 ちょっと待ってください…それ、立派な「脱税（犯罪）」 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/その節税対策、脱税かも？-知っておきたい追徴課税と-刑事告発のリスク-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/その節税対策、脱税かも？-知っておきたい追徴課税と-刑事告発のリスク-1024x576.png" alt="その節税対策、脱税かも？知っておきたい追徴課税と刑事告発のリスクのメイン画像" class="wp-image-15945" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/その節税対策、脱税かも？-知っておきたい追徴課税と-刑事告発のリスク-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/その節税対策、脱税かも？-知っておきたい追徴課税と-刑事告発のリスク-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/その節税対策、脱税かも？-知っておきたい追徴課税と-刑事告発のリスク-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/その節税対策、脱税かも？-知っておきたい追徴課税と-刑事告発のリスク.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">はじめに</h2>



<p>「節税」という言葉に惑わされて、<span class="swl-marker mark_orange">プライベートな出費を会社の経費として計上</span>し、納める税金を減らしたい…。そんな風に考える経営者の方も少なくないかもしれません。</p>



<p>ちょっと待ってください…それ、<span class="swl-marker mark_orange">立派な「脱税（犯罪）」</span>です…。</p>



<p>税務署に指摘されるかどうかは別として、<span class="swl-marker mark_orange">プライベートな支出を会社の経費として偽って申告</span>することは、脱税に他なりません。税金を少なく申告したり、本来納めるべき税金を納めなかったりすると、<span class="swl-marker mark_orange">加算税や延滞税というペナルティ</span>が課されます。さらに<span class="swl-marker mark_orange">悪質な場合には、刑事告発され、逮捕される可能性も</span>あります。</p>



<p>私的支出の経費計上（脱税）は万引き（窃盗）などと同様の犯罪行為です。<br>バレなければお得かもしれませんが、バレなければ万引きしますか？脱税も同じレベルの話だと思います。</p>



<p><strong>絶対にやめましょう！</strong></p>



<p class="is-style-big_icon_check">この記事では、「知らなかった」では済まされない、税金に関するペナルティについて詳しく解説します。正しい知識を身につけて、適正な納税を心がけましょう。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">追徴課税制度</h2>



<p>ここでは、税金を適正に納めなかった場合に課される「追徴課税」について解説します。追徴課税とは、<span class="swl-marker mark_orange">本来納めるべき税金と実際に納めた税金の差額に対して課されるペナルティ</span>のようなものです。様々な種類の追徴課税が存在するため、以下で詳しく説明していきます。</p>



<h3 class="wp-block-heading">過少申告加算税</h3>



<p class="is-style-big_icon_batsu"><strong><span class="swl-fz u-fz-l">税率：<span class="swl-marker mark_orange">10～15%</span>（※）</span></strong></p>



<p><strong>課税要件：期限内申告における修正申告・更生があった</strong></p>



<p><span class="swl-marker mark_orange">申告期限内に申告しているものの、過小に申告</span>していた場合に課される加算税です。</p>



<p>具体的には、プライベートな支出を経費として計上・申告していたり、売上として計上すべき取引の計上が漏れていたりした場合で、そこまで悪質性が高くない場合などが該当します。</p>



<p>（※）原則10%、期限内申告税額と50万円のいずれか多い金額を超える部分は15%</p>



<h3 class="wp-block-heading">無申告加算税</h3>



<p class="is-style-big_icon_batsu"><strong><span class="swl-fz u-fz-l">税率：<span class="swl-marker mark_orange">15～30%</span>（※）</span></strong></p>



<p><strong>課税要件：</strong><br><strong>① 期限後申告・決定があった場合</strong><br><strong>② 期限後申告・決定について、修正申告・更正があった場合</strong></p>



<p><span class="swl-marker mark_orange">申告期限後に申告</span>した場合に課される加算税です。</p>



<p>（※）納付すべき税額50万円までの部分15%、50万円超300万円までの部分15%、300万円超の部分25%、税務調査後に納付した場合はそれぞれ＋5%</p>



<h3 class="wp-block-heading">不納付加算税</h3>



<p class="is-style-big_icon_batsu"><strong><span class="swl-fz u-fz-l">税率：<span class="swl-marker mark_orange">10%</span></span></strong></p>



<p><strong>課税要件：源泉徴収等による国税について、法定納期限後に納付・納税の告知があった場合</strong></p>



<p><span class="swl-marker mark_orange">納付期限後に税金を納付</span>した場合に課される加算税です。</p>



<p>具体的には、プライベートな支出を事業の経費として計上・申告していた場合で、それが役員報酬や従業員給与と判断され、源泉所得税の徴収・納付漏れの状況にある場合などが該当します。</p>



<h3 class="wp-block-heading">重加算税</h3>



<p class="is-style-big_icon_batsu"><strong><span class="swl-fz u-fz-l">税率：<span class="swl-marker mark_orange">35～40%</span>（※）</span></strong></p>



<p><strong>課税要件：仮装隠蔽があった場合</strong></p>



<p><span class="swl-marker mark_orange">仮装隠蔽があり、悪質性が認められる場合</span>に、過少申告加算税や不納付加算税に代えて課される加算税です。<span class="swl-marker mark_orange">より悪質性が高い場合は、刑事告発により逮捕される可能性</span>もあります。また、刑事告発された場合には、銀行取引停止により会社が倒産してしまう可能性もあります。</p>



<p>（※）過少申告加算税・不納付加算税に代えて35%、無申告加算税に代えて40%</p>



<h3 class="wp-block-heading">延滞税</h3>



<p class="is-style-big_icon_batsu"><strong><span class="swl-fz u-fz-l">税率：<span class="swl-marker mark_orange">年率 7.3～14.6%</span>（※）</span></strong></p>



<p><strong>課税要件：税金が定められた期限までに納付されない場合</strong></p>



<p><span class="swl-marker mark_orange">納付期限後の納付</span>（修正申告等による追加の納付部分を含む）が発生した場合に、<span class="swl-marker mark_orange">利息として課される追徴課税</span>です。基本的に上記の加算税の要件を満たした場合に発生します。</p>



<p>（※）納付期限の翌日から2ヶ月を経過する日まで年率 7.3%、<span class="swl-marker mark_orange">納付期限の翌日から2か月を経過した日以後年率 14.6%</span></p>



<h3 class="wp-block-heading">ペナルティのパターン</h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_bad"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>プライベートな出費を会社の経費として偽って申告した場合に、考えられるペナルティのパターンとしては、以下のパターンが考えられます。</p>



<p>特に、<span class="swl-marker mark_orange">延滞税（利息）は必ず発生</span>することとなり、納期限から2ヶ月を超えると<span class="swl-marker mark_orange">カードローン並の金利</span>が課されますから、節税と称してこつこつとプライベートな出費を経費計上していたのが簡単に消し飛んでしまいます。</p>



<p>また、<span class="swl-marker mark_orange">刑事告発された場合には、社会的信用も失墜し、銀行取引停止により会社が倒産してしまう可能性も</span>あります。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-bad_list">
<li><strong>①過少申告加算税(10～15%)＋延滞税(年率 7.3～14.6%)</strong></li>



<li><strong>②過少申告加算税(10～15%)＋不納付加算税(10%)＋延滞税(年率 7.3～14.6%)</strong></li>



<li><strong>③重加算税(35%)＋延滞税(年率 7.3～14.6%)</strong></li>



<li><strong>④重加算税(35%)＋延滞税(年率 7.3～14.6%)＋刑事告発</strong></li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">やばいかも思ったら</h3>



<p>上記を見てやばいと思ったら、<span class="swl-marker mark_orange">税務調査で指摘される前に自ら申告内容を修正し申告し直すことで、ペナルティを軽減することが可能</span>な修正申告という制度が存在します。</p>



<p>過少申告加算税や延滞税は課されますが、不納付加算税、重加算税、刑事告発は回避できるでしょう。</p>



<p>「のどか会計事務所」では、自発的な修正申告の相談も承っておりますので、お気軽にご相談ください。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group has-swl-gray-background-color has-background"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h2 class="wp-block-heading">まとめ</h2>



<p>節税対策と称して、プライベートな支出を経費として計上していませんか？ それは、知らぬ間に脱税の落とし穴にハマっているかもしれません。軽い気持ちで行った経費の水増しは、加算税や延滞税、さらには刑事告発のリスクも伴う深刻な問題です。</p>



<p>「節税」のつもりが、会社の存続を揺るがす事態に発展する可能性も…。この記事で解説したペナルティやリスクをしっかりと理解し、正しい納税意識を持つことが大切です。</p>



<p>もしも不安な点があれば、「のどか会計事務所」へご相談ください。</p>



<p>「知らなかった」では済まされない税金の問題。</p>



<p>正しい知識と行動で、健全な経営を続けていきましょう。</p>
</div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【開業前必見！】障害者グループホームは儲かる？数字のプロが徹底分析！</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e9%9a%9c%e5%ae%b3%e8%80%85%e3%82%b0%e3%83%ab%e3%83%bc%e3%83%97%e3%83%9b%e3%83%bc%e3%83%a0-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:19:10 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=8194</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>「障害者グループホーム（共同生活援助）は儲かる」という言葉に興味を持ち、開業を考えている方もいるかもしれません。確かに、社会的なニーズは高いですが、本当に「儲かる」のでしょうか？本記事では、「障害者グループホーム 儲かる [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png" alt="障害者グループホームは儲かる？つぶれる？のメイン画像" class="wp-image-15612" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】-障害者グループホームは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>「障害者グループホーム（共同生活援助）は儲かる」という言葉に興味を持ち、開業を考えている方もいるかもしれません。確かに、社会的なニーズは高いですが、本当に「儲かる」のでしょうか？本記事では、「障害者グループホーム 儲かる」で検索しているあなたへ、数字のプロが関連統計データを徹底分析し、その実態を明らかにします。</p>



<p>障害福祉サービスは、比較的安定した収入が見込めるイメージがありますが、実際には、人件費、運営コスト、利用者確保など、様々な要素が経営に影響を与えます。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">本記事では、「障害福祉サービス等経営実態調査」などの統計調査の概要を紹介し、障害者グループホーム経営の収益性について、客観的なデータに基づいた情報を提供します。</p>



<h2 class="wp-block-heading">障害者グループホームの無料開業相談！</h2>



<p>障害者グループホーム（共同生活援助）の開業について、専門家（行政書士・公認会計士・税理士）にチャットで気軽にご相談いただけます！<br>相談料無料！よくわからないコンサルやFCに相談する前にまずはお気軽にご相談ください！</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 会社設立<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 指定申請<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 会社設立後の手続<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 経理・税務<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 会計ソフト選定<br><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/2611.png" alt="☑" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 専門家の要否<br>などなど…</p>



<p class="has-text-align-center u-mb-ctrl u-mb-0"><span class="swl-fz u-fz-s">＼ お気軽にお問い合わせください ／</span></p>



<div class="swell-block-button red_ is-style-btn_shiny u-mb-ctrl u-mb-60" style="--the-fz:1em" id="order"><a href="https://www.instagram.com/p/DJQDCanTD38/?utm_source=ig_web_copy_link&amp;igsh=MzRlODBiNWFlZA==" class="swell-block-button__link" data-has-icon="1"><svg class="__icon" height="1em" width="1em" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" viewBox="0 0 48 48"><path d="M25.2 24.7 46 9.5V9c0-1.1-.9-2-2-2H4c-1.1 0-2 .9-2 2v.5l20.8 15.1c.7.6 1.7.6 2.4.1z"></path><path d="M22.8 29.6 2 14.5V38c0 1.7 1.3 3 3 3h38c1.7 0 3-1.3 3-3V14.5L25.2 29.6c-.7.5-1.7.5-2.4 0z"></path></svg><span>お問い合わせはこちらから</span></a></div>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="FasSeedling" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span> PICK UP！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-訪問看護は儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】訪問看護は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-就労継続支援B型は-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e7%b6%99%e7%b6%9a%e6%94%af%e6%8f%b4b%e5%9e%8b-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】就労継続支援B型は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/【開業前必見】-放課後等デイサービスは-儲かる？儲からない？-最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e6%94%be%e3%83%87%e3%82%a4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】放課後等デイサービスは儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】相談支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e7%9b%b8%e8%ab%87%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】相談支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/【開業前必見】居宅介護支援事業所は儲かる？儲からない？最新の統計データを徹底分析.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e5%b1%85%e5%ae%85%e4%bb%8b%e8%ad%b7%e6%94%af%e6%8f%b4-%e5%84%b2%e3%81%8b%e3%82%8b/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【開業前必見！】居宅介護支援事業所は儲かる？数字のプロが徹底分析！</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">障害者グループホームに関連する各統計調査の概要</h2>



<p>ここでは、障害福祉サービスを取り巻く様々な統計調査、具体的には「障害福祉サービス等経営実態調査」、「障害福祉サービス等経営概況調査」、「社会福祉施設等調査」について、それぞれの概要を分かりやすく解説していきます。これらの調査は、障害福祉サービスの提供体制や経営状況を多角的に把握し、より良いサービス提供のための政策立案に役立てられています。</p>



<h3 class="wp-block-heading">障害福祉サービス等経営実態調査・経営概況調査</h3>



<p>障害福祉サービス等経営実態調査及び経営概況調査は、いずれも障害福祉サービスを提供する施設や事業所の経営状況を把握し、報酬改定の影響を評価し、今後の報酬改定の基礎資料とすることを目的としています。</p>



<p>経営実態調査は、報酬改定の翌々年度に、報酬改定の翌年度の決算を対象として実施されます。<br>経営概況調査は、報酬改定の翌年度に、報酬改定年度と報酬改定の前年度の決算を対象として実施されます。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left -sp-vrtcl" data-col="blue"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">厚生労働省</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-on"><div class="c-balloon__text">
<p>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/shougaihukushi_service_chousa01.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">障害福祉サービス等経営実態調査</a><br>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/shougaihukushi_service_chousa03.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">障害福祉サービス等経営概況調査 </a></p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<h3 class="wp-block-heading">社会福祉施設等調査</h3>



<p>社会福祉施設等調査は、全国の社会福祉施設の現状（施設数、利用者数、職員数など）を把握し、社会福祉行政を進めるための基礎資料を得ることを目的として、毎年実施されています。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="blue"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/08/厚生労働省.gif" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">厚生労働省</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-on"><div class="c-balloon__text">
<p>・<a href="https://www.mhlw.go.jp/toukei/list/23-22.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">社会福祉施設等調査</a></p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div>


<h2 class="wp-block-heading">障害福祉サービス等経営実態調査・経営概況調査結果の分析</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li>経営成績の状況
<ul class="wp-block-list">
<li>１施設・事業所当たり損益計算書</li>



<li>１施設・事業所当たり損益計算書（経営主体別）</li>
</ul>
</li>



<li>キャッシュ・フロー（現預金の増減）の状況
<ul class="wp-block-list">
<li>１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー</li>



<li>１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー（経営主体別）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">障害者グループホームの経営成績の状況</h3>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり損益計算書</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:700px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="4" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年調査</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和５年調査</strong></span></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和２年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和３年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年度決算</strong></span></td></tr><tr><td><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>41,318</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>46,242</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>41,001</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動費用（営業費用）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>39,625</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>95.9%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>43,124</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>93.3%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>36,500</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>89.0%</strong></td></tr><tr><td>　給与費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">27,349</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">64.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">29,973</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">25,432</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.0%</td></tr><tr><td>　減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,986</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.7%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,143</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.6%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,758</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.2%</td></tr><tr><td>　国庫補助金等<br>　特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-387</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-0.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-407</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-0.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-464</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-1.1%</td></tr><tr><td>　委託費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">937</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.2%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">923</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.0%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">761</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.8%</td></tr><tr><td>　その他</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,740</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">23.1%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,492</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.4%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">9,013</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">21.6%</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動収支差（営業利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,693</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4.1%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,118</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>6.7%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4,501</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>11.0%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>収支差（当期純利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,486</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3.5%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,712</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5.8%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,796</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>9.1%</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="932" height="150" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-9.png" alt="障害者グループホームは儲かる？儲からない？最新の経営状況を公認会計士が徹底分析 各統計調査の概要 収支差率の分布" class="wp-image-10377" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-9.png 932w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-9-300x48.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2024/09/image-9-768x124.png 768w" sizes="(max-width: 932px) 100vw, 932px" /></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>障害者グループホーム（介護サービス包括型）の経営成績の状況は、事業活動収支差率（営業利益率）4.1%～11.0%、収支差率（当期純利益率）3.5%～9.1%とあまり安定的ではありません。</p>



<p>また、収支差率の分布グラフを見ると、最頻値が20%～25%に位置ししているものの、次に多いのが-5～-10となっており、経営状況の不安定さが目立ちます。</p>



<p>本統計では、経営主体別（法人形態別）の内訳も公表されているので、更に掘り下げて見ていきましょう。</p>
</div></div>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり損益計算書（経営主体別）</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table min_width10_ is-style-regular has-xs-font-size"><table style="--table-width:700px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;令和５年調査<br>（令和４年度決算）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>社会福祉法人</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span data-icon-size="l" data-icon-type="bg" class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">営利法人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span data-icon-size="l" data-icon-type="bg" class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">NPO法人</span></strong></td></tr><tr><td><strong>事業活動収益（売上高）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>48,884</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>30,945</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>26,588</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>100.0%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動費用（営業費用）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>43,353</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>88.7%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>26,682</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>86.2%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>25,832</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>97.2%</strong></td></tr><tr><td>　給与費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">30,360</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">60.7%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">19,112</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">61.8%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">16,988</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">63.9%</td></tr><tr><td>　減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,443</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4.9%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">492</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.6%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">871</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3.3%</td></tr><tr><td>　国庫補助金等<br>　特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-754</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-1.5%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.0%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.0%</td></tr><tr><td>　委託費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,018</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2.0%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">187</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0.6%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">499</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1.9%</td></tr><tr><td>　その他</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">10,286</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">20.6%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">6,891</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">22.3%</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">7,474</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">28.1%</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>事業活動収支差（営業利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,531</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>11.3%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4,263</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>13.8%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>756</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2.8%</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>収支差（当期純利益）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4,541</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>9.1%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4,018</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>13.0%</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>684</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2.6%</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>ここで注目すべきは、営利法人の利益率が高い点です。営利法人は、社会福祉法人と比較して減価償却費の比率が低く、その他の費用の比率が高いのが特徴です。自前の物件を建築したり購入したりするのではなく、安価な賃貸物件を障害者グループホームに転用するなど、効率的な運営を行っていることが考えられます。</p>



<p>一般的に、営利法人はフランチャイズでの参入も多く、有名なフランチャイズの場合、加盟金で700万～1,000万円、ロイヤリティで3%程度を取られるケースもあるため、この高い利益率は意外な結果と言えるでしょう。</p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">障害者グループホームのキャッシュ・フロー（現預金の増減）の状況</h3>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:500px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年調査</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和５年調査</strong></span></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和２年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和３年度決算</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>令和４年度決算</strong></span></td></tr><tr><td>事業活動収支差（営業利益）</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,693</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">3,118</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,501</td></tr><tr><td>減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,986</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,143</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">1,758</td></tr><tr><td>国庫補助金等<br>特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-387</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-407</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-464</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>営業キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,292</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4,854</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,795</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td>借入金返済支出</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-361</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-372</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-370</td></tr><tr><td>営業外・特別損益</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-207</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-406</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-705</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>2,724</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4,076</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4,720</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<h5 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-0 has-medium-font-size"><span class="swl-marker mark_green">１施設・事業所当たり簡易キャッシュ・フロー（経営主体別）</span></h5>



<p class="has-text-align-right u-mb-ctrl u-mb-0">（単位：千円）</p>


<div class="c-scrollHint sp_"><span>スクロールできます <i class="icon-more_arrow"></i></span></div>
<figure data-table-scrollable="sp" class="wp-block-table is-style-regular min_width10_ has-xs-font-size"><table style="--table-width:500px;" class="has-white-background-color has-background"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;&nbsp;令和５年調査<br>（令和４年度決算）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span><strong><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;社会福祉法人</span></strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><strong>&nbsp;</strong></span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>&nbsp;営利法人</strong></span></td><td class="has-text-align-right" data-align="right" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true"><strong>&nbsp;</strong></span><span class="swl-cell-text-centered"><strong>&nbsp;NPO法人</strong></span></td></tr><tr><td>事業活動収支差（営業利益）</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">5,531</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">4,263</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">756</td></tr><tr><td>減価償却費</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">2,443</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">492</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">871</td></tr><tr><td>国庫補助金等<br>特別積立金取崩額</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-754</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">0</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>営業キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>7,220</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>4,755</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,627</strong></td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td>借入金返済支出</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-337</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-518</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-440</td></tr><tr><td>営業外・特別損益</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-990</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-245</td><td class="has-text-align-right" data-align="right">-72</td></tr><tr><td></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"></td></tr><tr><td><strong>キャッシュ・フロー（簡易）</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>5,893</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>3,992</strong></td><td class="has-text-align-right" data-align="right"><strong>1,115</strong></td></tr></tbody></table></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>キャッシュ・フロー（現預金の増減）の状況を詳しく見てみると、統計全体、経営主体別ともに、資金繰りに特に問題は見られません。</p>



<p>注目すべきは、社会福祉法人における減価償却費による自己金融効果の大きさです。減価償却費が借入金の返済支出を大幅に上回っており、利益と比べて多額のキャッシュ・フローを生み出していることがわかります。</p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">障害者グループホームの社会福祉施設等調査の分析</h2>



<p class="is-style-big_icon_point">社会福祉施設等調査のデータによると、障害者グループホームの数は増加の一途をたどっており、今後もこの傾向が続くと予想されます。これは利用者にとっては選択肢が増えるという利点がある一方、事業者にとっては競争が激しくなることを意味します。新規参入を検討する際には、市場をしっかりと分析し、他の事業者との差別化を明確にする戦略を立てることが重要になるでしょう。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-0">（事業所数）</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>平成30年：8,087</li>



<li>令和元年：8,643（＋556）</li>



<li>令和２年：9,659（＋1,016）</li>



<li>令和３年：11,056（＋1,397）</li>



<li>令和４年：12,281（＋1,225）</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">障害者グループホームは儲かるのかまとめ</h2>



<p>これまでの分析で、障害者グループホームは、必ずしも高収益が保証された事業ではないことが分かりました。確かに、営利法人では比較的高い利益率が見られるケースもあり、キャッシュフローも概ね安定、施設数も増加傾向にあります。</p>



<p>しかし、全体的に見ると利益率は不安定で、赤字の施設も少なくないという厳しい現実もデータは示しています。特に、NPO法人での経営は厳しい状況が見て取れます。</p>



<p class="is-style-big_icon_point">結論として、「障害者グループホーム 儲かる」というキーワードだけで安易に開業を決めるのではなく、本記事で提示した統計データを総合的に判断し、慎重に検討することを推奨します。市場の動向、競合状況、そして自身の経営能力を冷静に見極めた上で、最終的な判断を下すことが重要です。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>上場廃止の可能性は？サンウェルズ 不正請求を事実上認める</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%822/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=14573</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1024x341.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>関連記事 共同通信による報道内容（2025年1月12日） パーキンソン病専門の有料老人ホーム「PDハウス」を全国で運営する東証プライム上場の「サンウェルズ」（本社・金沢市）が、入居者への訪問看護で不適切かつ過剰な診療報酬 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1024x341.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="341" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1024x341.png" alt="上場廃止の可能性は？サンウェルズ 不正請求を事実上認めるのメイン画像" class="wp-image-14631" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1024x341.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-300x100.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-768x256.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1536x512.png 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-2048x683.png 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">関連記事</h2>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="FasSeedling" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span> PICK UP！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/SNSバナー.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%824/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【やばい!?】サンウェルズの不正請求問題 過去の報道から最新情報まで</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%823/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ 不正請求疑惑に対する否定文をおさらい</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%82/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ 全国19箇所の訪問看護ST休止 共同通信の不正請求報道との関係は不明</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/9151-2/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">精神科訪問看護の事件簿 共同通信不正疑惑報道まとめ</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong>過去の報道</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5978643007022025000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=d38fb6452c399899cda188b7111ea7f8" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC07AJP0X00C25A2000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、不正請求の調査報告書　看護行為なく加算 &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/93c595e9e5f8fad8cf08d90782ce9c24ff272c55?source=sns&#038;dv=sp&#038;mid=other&#038;date=20250207&#038;ctg=dom&#038;bt=tw_up" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/93c595e9e5f8fad8cf08d90782ce9c24ff272c55?source=sns&#038;dv=sp&#038;mid=other&#038;date=20250207&#038;ctg=dom&#038;bt=tw_up" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞 電子版</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://www.nikkei.com/nkd/disclosure/tdnr/20250207567245/thumbnail/?ttype=ogp" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/nkd/disclosure/tdnr/20250207567245/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ[9229]：特別調査委員会の調査報告書の受領に関するお知らせ 2025年2月7日(適時開示) ：日経会&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">ダイヤモンド・オンライン</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://dol.ismcdn.jp/mwimgs/1/0/-/img_10d2e473a638bbdce68313aaf439c2d7384227.jpg" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://diamond.jp/articles/-/358931" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【スクープ】東証プライム上場サンウェルズが老人ホームほぼ全てで診療報酬不正請求！社長の「インサイダー&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/bf901de82d090bd53c3eb375dd73387f34bd9c66" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/aa63c59e968462b9be7f79c295a1afa8bc87fbd8" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/80d45641cd7a204051da7611c8b356c0ced98842" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5617530013112024000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=f9c6d79db0a28640231c46ff49700739" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC1392Y0T11C24A1000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、中間配当無配に　決算発表の延期受け &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5583315006112024000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=90aeb3af677531373b754bac5fe5f644" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC068YP0W4A101C2000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、24年4〜9月決算発表延期　不正疑惑を調査 &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/7df8be8b8267916a9644660e8fe83de656e7271f" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5387404020092024000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=f586ae2703b68f9d8a00e48f560ee73f" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC2071W0Q4A920C2000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、特別調査委員会を設置　不正疑惑受け &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">MRO北陸放送 NEWS</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://newsdig.ismcdn.jp/mwimgs/7/0/1200w/img_7087a1833a9bf9bd84a40bc9bd7f1c9276363.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://newsdig.tbs.co.jp/articles/mro/1403324?display=1" target="_blank" rel="noopener noreferrer">パーキンソン病専門老人ホームで不正受給か　運営会社「事実は一切ない」 | 石川県のニュース｜MRO北陸放送&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/e31e422810ec663d51425152f792db9ca11791be" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">共同通信による報道内容（2025年1月12日）</h2>



<p>パーキンソン病専門の有料老人ホーム「PDハウス」を全国で運営する東証プライム上場の「サンウェルズ」（本社・金沢市）が、入居者への訪問看護で不適切かつ過剰な診療報酬を請求していたと指摘されていた問題について、同社が2024年末の社内連絡で、これらの請求を事実上認めていたことが、2025年1月12日の共同通信の報道で明らかとなりました。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/aa63c59e968462b9be7f79c295a1afa8bc87fbd8" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">Yahoo!ニュースは、新聞・通信社が配信するニュースのほか、映像、雑誌や個人の書き手が執筆する記事など多種多様なニュースを掲載しています。</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h2 class="wp-block-heading">2025年3月期半期報告書への影響は？</h2>



<p>サンウェルズは、同社が設置した第三者による特別調査委員会による不正調査が長期化することを理由として、2025年3月期半期報告書の提出期限を、2024年11月14日から2025年2月12日に延期しています。今回の共同通信による報道は、延長後の期限までちょうど残り1ヶ月を切るタイミングでの報道となりました。</p>



<p>一方で、特別調査委員会による調査報告は、今回の報道時点で、まだ発表されいない状況にあります。社内における財務諸表の修正手続、監査法人によるレビュー手続は、特別調査委員会の調査報告後に、当該内容に基づいて実施されることが考えらます。</p>



<p>この点、不正の事実が明らかとなっているため、監査法人の監査計画の修正や追加的な審査手続が必要となります。また、単に進行期の収益のみを修正するだけとはいかず、遡及修正、後発事象注記、継続企業の前提注記、偶発債務注記、減損の見積り、税効果の見積り等、広範な論点を整理する必要があり、相当程度の追加的な監査工数が想定されます。監査手続が完了しない場合、2025年3月期半期報告書に対する結論の不表明や、2025年3月期半期報告書が期限内に提出できないことも想定されます。</p>



<h2 class="wp-block-heading">東証の上場廃止基準</h2>



<p>監査手続が完了しない場合や売上の遡及修正の影響が大きい場合には、以下の上場廃止基準に抵触する可能性があります。サンウェルズは、2022年6月にグロース市場への上場後、2024年7月という短期間でプライム市場に移行した注目の企業であり、上場廃止になった場合、経済界や介護福祉業界に大きな影響を及ぼすことが想定されます。</p>



<figure class="wp-block-table is-thead-centered"><table class="has-fixed-layout"><thead style="--thead-color--bg:var(--color_gray);--thead-color--txt:var(--swl-text_color--black)"><tr><th>項目</th><th>上場廃止基準（各市場共通）</th></tr></thead><tbody><tr><td>有価証券報告書等の提出遅延</td><td>監査報告書又は<span class="swl-marker mark_yellow">期中レビュー報告書を添付した</span>有価証券報告書又は<span class="swl-marker mark_yellow">半期報告書を</span>法定提出期限の経過後1か月以内に提出しない場合（有価証券報告書等の<span class="swl-marker mark_yellow">提出期限延長の承認を得た場合には、当該承認を得た期間の経過後8日目（休業日を除外する。）までに提出しない場合</span>）</td></tr><tr><td>虚偽記載又は不適正意見等</td><td>a. 有価証券報告書等に虚偽記載を行った場合であって、直ちに上場を廃止しなければ市場の秩序を維持することが困難であることが明らかであると当取引所が認めるとき<br><br>又は<br><br>b. 財務諸表等に添付される監査報告書又は<span class="swl-marker mark_yellow">中間財務諸表等に添付される期中レビュー報告書に</span>「不適正意見」又は「<span class="swl-marker mark_yellow">意見の表明をしない」旨等が記載</span>された場合であって、<span class="swl-marker mark_yellow">直ちに上場を廃止しなければ市場の秩序を維持することが困難であることが明らかであると当取引所が認めるとき</span></td></tr><tr><td>上場契約違反等</td><td>a. <span class="swl-marker mark_yellow">上場会社が上場契約に関する重大な違反を行った場合、新規上場申請等に係る宣誓事項について重大な違反を行った場合又は上場契約の当事者でなくなることとなった場合</span><br><br>又は<br><br>b. <span class="swl-marker mark_yellow">上場会社が新規上場の申請に係る宣誓書において宣誓した事項について違反を行い、新規上場に係る基準に適合していなかったと当取引所が認めた場合において、1年以内に新規上場審査に準じた上場適格性の審査に適合しないとき</span></td></tr><tr><td>その他</td><td><span class="swl-marker mark_yellow">銀行取引の停止</span>、破産手続 ・再生手続・更生手続、事業活動の停止、不適当な合併等、支配株主との取引の健全性の毀損（第三者割当により支配株主が異動した場合）、株式事務代行機関への不委託、株式の譲渡制限、完全子会社化、指定振替機関における取扱いの対象外、株主の権利の不当な制限、全部取得、株式等売渡請求による取得、株式併合、反社会的勢力の関与、その他（公益又は投資者保護）</td></tr></tbody></table></figure>



<p>引用元：<a href="https://www.jpx.co.jp/equities/listing/delisting/outline/01.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">上場廃止基準の概要 | 日本取引所グループ</a></p>



<h2 class="wp-block-heading">売上不正に関連した上場廃止事例</h2>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><a href="https://www.jpx.co.jp/news/1023/20240322-11.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">株式会社アルデプロ</a>
<ul class="wp-block-list">
<li>コード：８９２５</li>



<li>市場区分：スタンダード市場</li>



<li>上場廃止日：２０２４年４月２３日（火）</li>



<li>理由：内部管理体制確認書の提出前で、内部管理体制等について改善の見込みがなくなったと当取引所が認める場合に該当するため
<ul class="wp-block-list">
<li>（有価証券上場規程第６０１条第１項第９号ｂ）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><a href="https://www.jpx.co.jp/news/1023/20220127-11.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">グレイステクノロジー株式会社</a>
<ul class="wp-block-list">
<li>コード：６５４１</li>



<li>市場区分：市場第一部</li>



<li>上場廃止日：２０２２年２月２８日（月）</li>



<li>理由：有価証券上場規程第６０１条第１項第１０号
<ul class="wp-block-list">
<li>（四半期報告書の提出遅延に該当するため）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><a href="https://www.jpx.co.jp/news/1023/20230703-12.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">株式会社ディー・ディー・エス</a>
<ul class="wp-block-list">
<li>コード：３７８２</li>



<li>市場区分：グロース市場</li>



<li>上場廃止日：２０２３年８月４日（金）</li>



<li>理由：有価証券上場規程第６０１条第１項第９号ｂ
<ul class="wp-block-list">
<li>（内部管理体制確認書の提出前で、内部管理体制等について改善の見込みがなくなったと当取引所が認める場合に該当するため）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><a href="https://www.jpx.co.jp/news/1023/20230329-11.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">アジア開発キャピタル株式会社</a>
<ul class="wp-block-list">
<li>コード：９３１８</li>



<li>市場区分：スタンダード市場</li>



<li>上場廃止日：２０２３年４月３０日（日）</li>



<li>理由：有価証券上場規程第６０１条第１項第９号ｅ
<ul class="wp-block-list">
<li>（内部管理体制確認書が再提出され、内部管理体制等について改善がなされなかったと当取引所が認める場合に該当するため）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><a href="https://www.jpx.co.jp/news/1023/20210625-11.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">五洋インテックス株式会社</a>
<ul class="wp-block-list">
<li>コード：７５１９</li>



<li>市場区分：ＪＡＳＤＡＱスタンダード</li>



<li>上場廃止日：２０２１年７月２６日（月）</li>



<li>理由：有価証券上場規程第６０４条の２第１項第３号
<ul class="wp-block-list">
<li>（関連規則は同規程第６０１条第１項第１１号の２ｃ）</li>



<li>（内部管理体制確認書が提出され、内部管理体制等について改善がなされなかったと当取引所が認める場合（内部管理体制等について改善の見込みがなくなったと当取引所が認める場合に限る。）に該当するため）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><a href="https://www.jpx.co.jp/news/1021/20160930-15.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">モジュレ株式会社</a>
<ul class="wp-block-list">
<li>コード：３０４３</li>



<li>市場区分：ＪＡＳＤＡＱグロース</li>



<li>上場廃止日：２０１６年１１月１日（火）</li>



<li>理由：有価証券上場規程第６０４条の４第１項第２号
<ul class="wp-block-list">
<li>（関連規則は同規程第６０１条第１項第１０号）</li>



<li>（有価証券報告書の提出遅延に該当するため）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>引用元：<a href="https://www.jpx.co.jp/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">日本取引所グループ</a></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>サンウェルズ 不正請求疑惑に対する否定文をおさらい</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%823/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:55 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=14669</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1-1024x341.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>共同通信の不正請求疑惑に対する否定文をおさらい【サンウェルズ】 東証プライム上場企業、株式会社サンウェルズが運営するパーキンソン病専門の介護施設「PDハウス」における訪問看護について、2024年9月2日共同通信社が「過剰 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1-1024x341.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="341" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1-1024x341.png" alt="サンウェルズ 不正請求疑惑に対する否定文をおさらいのメイン画像" class="wp-image-14680" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1-1024x341.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1-300x100.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1-768x256.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1-1536x512.png 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1-2048x683.png 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">共同通信の不正請求疑惑に対する否定文をおさらい【サンウェルズ】</h2>



<p>東証プライム上場企業、株式会社サンウェルズが運営するパーキンソン病専門の介護施設「PDハウス」における訪問看護について、2024年9月2日共同通信社が「過剰訪問看護及び保険の不正請求が存在する」と報じました。これに対し、2024年9月3日にサンウェルズは「そのような事実は一切ない」と反論し、法的措置を検討しています。</p>



<p><a href="https://www.nikkei.com/nkd/disclosure/tdnr/20240903580221/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">サンウェルズ[9229]：共同通信社における記事について 2024年9月3日(適時開示) ：日経会社情報DIGITAL：日本経済新聞</a></p>



<p class="is-style-big_icon_check">この記事では、共同通信社の報道内容と、それに対するサンウェルズの反論を整理し、問題の争点について解説します。</p>



<h2 class="wp-block-heading">関連記事</h2>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="FasSeedling" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span> PICK UP！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/SNSバナー.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%824/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【やばい!?】サンウェルズの不正請求問題 過去の報道から最新情報まで</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%822/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">上場廃止の可能性は？サンウェルズ 不正請求を事実上認める</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%82/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ 全国19箇所の訪問看護ST休止 共同通信の不正請求報道との関係は不明</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/9151-2/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">精神科訪問看護の事件簿 共同通信不正疑惑報道まとめ</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong>過去の報道</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5978643007022025000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=d38fb6452c399899cda188b7111ea7f8" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC07AJP0X00C25A2000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、不正請求の調査報告書　看護行為なく加算 &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/93c595e9e5f8fad8cf08d90782ce9c24ff272c55?source=sns&#038;dv=sp&#038;mid=other&#038;date=20250207&#038;ctg=dom&#038;bt=tw_up" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/93c595e9e5f8fad8cf08d90782ce9c24ff272c55?source=sns&#038;dv=sp&#038;mid=other&#038;date=20250207&#038;ctg=dom&#038;bt=tw_up" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞 電子版</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://www.nikkei.com/nkd/disclosure/tdnr/20250207567245/thumbnail/?ttype=ogp" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/nkd/disclosure/tdnr/20250207567245/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ[9229]：特別調査委員会の調査報告書の受領に関するお知らせ 2025年2月7日(適時開示) ：日経会&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">ダイヤモンド・オンライン</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://dol.ismcdn.jp/mwimgs/1/0/-/img_10d2e473a638bbdce68313aaf439c2d7384227.jpg" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://diamond.jp/articles/-/358931" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【スクープ】東証プライム上場サンウェルズが老人ホームほぼ全てで診療報酬不正請求！社長の「インサイダー&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/bf901de82d090bd53c3eb375dd73387f34bd9c66" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/aa63c59e968462b9be7f79c295a1afa8bc87fbd8" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/80d45641cd7a204051da7611c8b356c0ced98842" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5617530013112024000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=f9c6d79db0a28640231c46ff49700739" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC1392Y0T11C24A1000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、中間配当無配に　決算発表の延期受け &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5583315006112024000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=90aeb3af677531373b754bac5fe5f644" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC068YP0W4A101C2000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、24年4〜9月決算発表延期　不正疑惑を調査 &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/7df8be8b8267916a9644660e8fe83de656e7271f" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5387404020092024000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=f586ae2703b68f9d8a00e48f560ee73f" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC2071W0Q4A920C2000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、特別調査委員会を設置　不正疑惑受け &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">MRO北陸放送 NEWS</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://newsdig.ismcdn.jp/mwimgs/7/0/1200w/img_7087a1833a9bf9bd84a40bc9bd7f1c9276363.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://newsdig.tbs.co.jp/articles/mro/1403324?display=1" target="_blank" rel="noopener noreferrer">パーキンソン病専門老人ホームで不正受給か　運営会社「事実は一切ない」 | 石川県のニュース｜MRO北陸放送&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/e31e422810ec663d51425152f792db9ca11791be" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>1. 共同通信社の報道内容とサンウェルズの反論</strong></h2>



<p>共同通信社の報道は、複数の現・元社員からの告発に基づき、PDハウスにおける訪問看護の実態に疑問を呈するものでした。主に以下の3点について、過剰請求や不正請求の疑いがあると指摘しています。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>訪問回数</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>入居者の状態に関わらず、基本的に1日3回の訪問看護を実施している。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>複数名訪問</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>入居者の状態に関わらず、複数名での訪問を実施している。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>夜間訪問</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>夜間、入居者が眠っているにも関わらず、短時間の確認やモニター確認だけで、複数名で約30分訪問したことにして診療報酬を請求している。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>これに対し、サンウェルズは以下のように反論しています。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>訪問回数</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>PDハウス入居者の約95％が1日3回以上の訪問を受けており、残りの5％程度が1日1回ないし2回の訪問。訪問回数は主治医の指示に基づき、入居者及び家族の同意を得て決定している。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>複数名訪問</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>入居者の約9割が利用。パーキンソン病は、厚生労働省が定める「同時に複数の看護師等による指定訪問看護が必要な者」に該当し、必要性について利用者及び家族と協議し、承諾を得た上で実施している。転倒リスクの高いパーキンソン病患者の安全確保のため、複数名訪問は重要である。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>夜間訪問</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>不正請求の事実はなく、過去に一部職員の知識不足で類似の事象があった際は、未請求や自主的な返還処理を行っている。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>さらに、サンウェルズは、共同通信社の質問に対する回答を公開し、以下の点についても説明しています。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>訪問時間</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>一部エリアでは、移動時間確保のため29分訪問としているが、これは管轄の厚生局に確認済みである。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>実態調査</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>共同通信社の報道を受け、6月下旬に社内調査を実施。過剰請求・不正請求等の問題はなかったが、職員のパーキンソン病患者ケアに対する理解・認識不足の課題が明らかになったため、研修プログラムの策定等を行った。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>2. 問題の争点と考察</strong></h2>



<p>今回の報道における主要な争点は、以下の3点に集約されます。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>PDハウスにおける訪問看護の実態は、法令や厚生労働省の基準に則っているのか？</strong></li>



<li><strong>パーキンソン病患者の特性を考慮した上で、PDハウスの訪問看護は本当に過剰なのか？</strong></li>



<li><strong>共同通信社の報道は、十分な裏付け調査に基づいているのか？</strong></li>
</ul>



<p>サンウェルズは、PDハウスの入居者が主にパーキンソン病の重症度分類で3度以上の重度な患者であり、日内変動や突発的な症状悪化のリスクが高いことを強調しています。また、専門医の指示に基づいた訪問看護計画の策定、複数名訪問の必要性、夜間訪問に関する内部監査体制など、適正な運営を行っていると主張しています。</p>



<p>一方、共同通信社の報道は、現・元社員の告発を根拠としており、その信憑性が問われます。サンウェルズは、パーキンソン病ケアの経験や知識の程度によって、見解が異なる可能性を指摘しています。</p>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>3. 今後の展開と課題</strong></h2>



<p>サンウェルズは、施設運営及び業務の透明性を確保するため、厚生局を含む関係各所からの調査を依頼することを検討しています。調査結果により、PDハウスにおける訪問看護の実態が明らかになり、問題の所在が明確になることが期待されます。</p>



<p>今回の件は、パーキンソン病患者に対する適切な介護・看護のあり方、特に訪問看護の回数や体制について、改めて議論を深める契機となるでしょう。また、介護・医療現場における内部告発の取り扱いや、報道機関の取材姿勢についても、重要な示唆を与えています。</p>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>4. まとめ</strong></h2>



<p>共同通信社の報道をきっかけに、PDハウスにおける訪問看護の実態を巡る議論が活発化しています。サンウェルズは、パーキンソン病の特性を踏まえた適切な運営を主張し、法的措置も辞さない構えです。今後の厚生局等の調査結果に注目が集まるとともに、パーキンソン病患者への適切なケアのあり方について、さらなる検討が求められています。</p>



<p><strong>※ 本記事は、公開情報に基づいて要約・解説したものであり、特定の見解を支持するものではありません。</strong></p>



<p>参考資料：<a href="https://www.nikkei.com/nkd/disclosure/tdnr/20240903580221/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">サンウェルズ[9229]：共同通信社における記事について 2024年9月3日(適時開示) ：日経会社情報DIGITAL：日本経済新聞</a></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>就労支援の会社設立 定款(事業目的)事例集</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e6%94%af%e6%8f%b4-%e4%bc%9a%e7%a4%be%e8%a8%ad%e7%ab%8b-%e5%ae%9a%e6%ac%be%e7%9b%ae%e7%9a%84/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:52 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=16629</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労支援の会社設立-定款事業目的事例集-1024x576.jpg" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>就労支援事業の会社設立を検討する中で、「定款の事業目的って、実際にどう書かれているんだろう？」「他の事業者はどんな事業展開をしているの？」「将来の成長を見据えた書き方ってあるのかな…」といった疑問をお持ちではないでしょう [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労支援の会社設立-定款事業目的事例集-1024x576.jpg" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労支援の会社設立-定款事業目的事例集-1024x576.jpg" alt="就労支援の会社設立 定款(事業目的)事例集のメイン画像" class="wp-image-16638" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労支援の会社設立-定款事業目的事例集-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労支援の会社設立-定款事業目的事例集-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労支援の会社設立-定款事業目的事例集-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労支援の会社設立-定款事業目的事例集.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>就労支援事業の会社設立を検討する中で、「定款の事業目的って、実際にどう書かれているんだろう？」「他の事業者はどんな事業展開をしているの？」「将来の成長を見据えた書き方ってあるのかな…」といった疑問をお持ちではないでしょうか？もしかしたら、難しく考えすぎているかもしれません。</p>



<p>会社設立時に必ず作成する定款。その事業目的は、事業所の指定を受けるための重要な要件であると同時に、企業の将来像を示すものでもあります。事業目的は、単なる手続きではなく、あなたの会社の未来を形作る大切な要素です。</p>



<p>そこで、この記事では、就労支援事業を展開する上場企業の定款に焦点を当て、その事業目的の記載事例を紹介します。大手企業の事例から、あなたの事業計画の具体化、会社設立後のスムーズな運営、そして将来の事業拡大のアイデアなど、多くのヒントを得ることができます。</p>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2" data-colset="col1"><div class="cap_box_ttl" data-has-icon="1"><svg height="1em" width="1em" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" viewBox="0 0 512 512"><path d="M256 512c141.4 0 256-114.6 256-256S397.4 0 256 0S0 114.6 0 256S114.6 512 256 512zm0-384c13.3 0 24 10.7 24 24V264c0 13.3-10.7 24-24 24s-24-10.7-24-24V152c0-13.3 10.7-24 24-24zm32 224c0 17.7-14.3 32-32 32s-32-14.3-32-32s14.3-32 32-32s32 14.3 32 32z"></path></svg><span><strong>こちらもチェック！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/kaigo-shogaifukushi-houmonkango-teikanmokuteki-kisairei-taishoservice-kaishasetsuritsu.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://tax.nodokaya.jp/kaigo-fukushi-teikan/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">介護・障害福祉・訪問看護の定款目的 記載例と対象サービス【会社設立】｜のどか会計事務所</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">介護・障害福祉・訪問看護事業の定款目的の記載例を一覧で掲載。介護保険法・障害者総合支援法・児童福祉法・健康保険法の各定款目的がカバーする対象サービスと根拠条文も&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-10"><strong>定款(事業目的)</strong></h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/株式会社LITALICO_定款_20201215.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">株式会社LITALICO_定款_20201215</a></li>



<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/株式会社ココルポート_定款_20230331.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">株式会社ココルポート_定款_20230331</a></li>



<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/株式会社マルク_定款.pdf">株式会社マルク_定款</a></li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading is-style-check_list u-mb-ctrl u-mb-0"><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&amp;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3678322"><strong><span style="text-decoration: underline;">介護・障がい福祉の【合同会社設立】代行サービスはこちら</span></strong></a></h3>


<div class="swell-block-postLink u-mb-ctrl u-mb-10">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">ココナラ</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://service-cdn.coconala.com/resize/1220/1240/service_images/original/f6db8e13-8329289.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&#038;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3678322">介護・障がい福祉の【合同会社設立】を代行します 【介護・障害福祉】✕【合同会社】限定の開業支援特別価格&#8230;</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">【サービスのご案内】介護・障がい福祉の合同会社限定で、通常の会社設立サービス（以下のURL参照）よりお値打ち価格で提供しております！・通常の会社設立サービス：h&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading is-style-check_list u-mb-ctrl u-mb-0"><strong><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&amp;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3675623"><span style="text-decoration: underline;">介護・障がい福祉の【株式会社設立】代行サービスはこちら</span></a></strong></h3>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">ココナラ</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://service-cdn.coconala.com/resize/1220/1240/service_images/original/6446d584-8344883.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&#038;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3675623">介護・障がい福祉の【株式会社設立】を代行します 【介護・障害福祉】✕【株式会社】限定の開業支援特別価格&#8230;</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">【サービスのご案内】介護・障がい福祉の株式会社限定で、通常の会社設立サービス（以下のURL参照）よりお値打ち価格で提供しております！・通常の会社設立サービス：h&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>放課後等デイサービスの会社設立 定款(事業目的)事例集</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e6%94%be%e8%aa%b2%e5%be%8c%e7%ad%89%e3%83%87%e3%82%a4%e3%82%b5%e3%83%bc%e3%83%93%e3%82%b9-%e4%bc%9a%e7%a4%be%e8%a8%ad%e7%ab%8b-%e5%ae%9a%e6%ac%be%e7%9b%ae%e7%9a%84/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:49 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=16640</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/放課後等デイサービスの会社設立-定款事業目的事例集-1024x576.jpg" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>放課後等デイサービスや児童発達支援の事業所設立を検討する中で、「定款の事業目的って、実際にどう書かれているんだろう？」「他の事業者はどんな事業展開をしているの？」「将来の成長を見据えた書き方ってあるのかな…」といった疑問 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/放課後等デイサービスの会社設立-定款事業目的事例集-1024x576.jpg" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/放課後等デイサービスの会社設立-定款事業目的事例集-1024x576.jpg" alt="放課後等デイサービスの会社設立 定款(事業目的)事例集のメイン画像" class="wp-image-16642" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/放課後等デイサービスの会社設立-定款事業目的事例集-1024x576.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/放課後等デイサービスの会社設立-定款事業目的事例集-300x169.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/放課後等デイサービスの会社設立-定款事業目的事例集-768x432.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/放課後等デイサービスの会社設立-定款事業目的事例集.jpg 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>放課後等デイサービスや児童発達支援の事業所設立を検討する中で、「定款の事業目的って、実際にどう書かれているんだろう？」「他の事業者はどんな事業展開をしているの？」「将来の成長を見据えた書き方ってあるのかな…」といった疑問をお持ちではないでしょうか？もしかしたら、難しく考えすぎているかもしれません。</p>



<p>会社設立時に必ず作成する定款。その事業目的は、事業所の指定を受けるための重要な要件であると同時に、企業の将来像を示すものでもあります。事業目的は、単なる手続きではなく、あなたの会社の未来を形作る大切な要素です。</p>



<p>そこで、この記事では、放課後等デイサービスや児童発達支援事業を展開する上場企業の定款に焦点を当て、その事業目的の記載事例を紹介します。大手企業の事例から、あなたの事業計画の具体化、会社設立後のスムーズな運営、そして将来の事業拡大のアイデアなど、多くのヒントを得ることができます。</p>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2" data-colset="col1"><div class="cap_box_ttl" data-has-icon="1"><svg height="1em" width="1em" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" viewBox="0 0 512 512"><path d="M256 512c141.4 0 256-114.6 256-256S397.4 0 256 0S0 114.6 0 256S114.6 512 256 512zm0-384c13.3 0 24 10.7 24 24V264c0 13.3-10.7 24-24 24s-24-10.7-24-24V152c0-13.3 10.7-24 24-24zm32 224c0 17.7-14.3 32-32 32s-32-14.3-32-32s14.3-32 32-32s32 14.3 32 32z"></path></svg><span><strong>こちらもチェック！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/kaigo-shogaifukushi-houmonkango-teikanmokuteki-kisairei-taishoservice-kaishasetsuritsu.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://tax.nodokaya.jp/kaigo-fukushi-teikan/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">介護・障害福祉・訪問看護の定款目的 記載例と対象サービス【会社設立】｜のどか会計事務所</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">介護・障害福祉・訪問看護事業の定款目的の記載例を一覧で掲載。介護保険法・障害者総合支援法・児童福祉法・健康保険法の各定款目的がカバーする対象サービスと根拠条文も&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-10"><strong>定款(事業目的)</strong></h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/株式会社LITALICO_定款_20201215.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">株式会社LITALICO_定款_20201215</a></li>



<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/株式会社ココルポート_定款_20230331.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">株式会社ココルポート_定款_20230331</a></li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading is-style-check_list u-mb-ctrl u-mb-0"><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&amp;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3678322"><strong><span style="text-decoration: underline;">介護・障がい福祉の【合同会社設立】代行サービスはこちら</span></strong></a></h3>


<div class="swell-block-postLink u-mb-ctrl u-mb-10">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">ココナラ</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://service-cdn.coconala.com/resize/1220/1240/service_images/original/f6db8e13-8329289.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&#038;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3678322">介護・障がい福祉の【合同会社設立】を代行します 【介護・障害福祉】✕【合同会社】限定の開業支援特別価格&#8230;</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">【サービスのご案内】介護・障がい福祉の合同会社限定で、通常の会社設立サービス（以下のURL参照）よりお値打ち価格で提供しております！・通常の会社設立サービス：h&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading is-style-check_list u-mb-ctrl u-mb-0"><strong><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&amp;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3675623"><span style="text-decoration: underline;">介護・障がい福祉の【株式会社設立】代行サービスはこちら</span></a></strong></h3>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">ココナラ</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://service-cdn.coconala.com/resize/1220/1240/service_images/original/6446d584-8344883.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&#038;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3675623">介護・障がい福祉の【株式会社設立】を代行します 【介護・障害福祉】✕【株式会社】限定の開業支援特別価格&#8230;</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">【サービスのご案内】介護・障がい福祉の株式会社限定で、通常の会社設立サービス（以下のURL参照）よりお値打ち価格で提供しております！・通常の会社設立サービス：h&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>訪問看護・介護の会社設立 定款(事業目的)事例集</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7%e4%bb%8b%e8%ad%b7-%e4%bc%9a%e7%a4%be%e8%a8%ad%e7%ab%8b-%e5%ae%9a%e6%ac%be%e7%9b%ae%e7%9a%84/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:45 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=16375</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の会社設立-定款事業目的事例集-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>訪問看護や訪問介護事業の会社設立を検討する中で、「定款の事業目的って、実際にどう書かれているんだろう？」「他の事業者はどんな事業展開をしているの？」「将来の成長を見据えた書き方ってあるのかな…」といった疑問をお持ちではな [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の会社設立-定款事業目的事例集-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の会社設立-定款事業目的事例集-1024x576.png" alt="訪問看護・介護の会社設立 定款(事業目的)事例集のメイン画像" class="wp-image-16397" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の会社設立-定款事業目的事例集-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の会社設立-定款事業目的事例集-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の会社設立-定款事業目的事例集-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の会社設立-定款事業目的事例集.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>訪問看護や訪問介護事業の会社設立を検討する中で、「定款の事業目的って、実際にどう書かれているんだろう？」「他の事業者はどんな事業展開をしているの？」「将来の成長を見据えた書き方ってあるのかな…」といった疑問をお持ちではないでしょうか？もしかしたら、難しく考えすぎているかもしれません。</p>



<p>会社設立時に必ず作成する定款。その事業目的は、事業所の指定を受けるための重要な要件であると同時に、企業の将来像を示すものでもあります。事業目的は、単なる手続きではなく、あなたの会社の未来を形作る大切な要素です。</p>



<p>そこで、この記事では、訪問看護や訪問介護事業を展開する上場企業の定款に焦点を当て、その事業目的の記載事例を紹介します。大手企業の事例から、あなたの事業計画の具体化、会社設立後のスムーズな運営、そして将来の事業拡大のアイデアなど、多くのヒントを得ることができます。</p>



<p>今回は、個別の事業を網羅的に記載しているニチイ学館と、大まかな事業の分類ごとに記載がされているチャーム・ケア・コーポレーションを好事例としてピックアップしました。いずれの企業も広く店舗展開がされていることから、問題なく指定を受けることが可能と考えられます（必ず事前に指定権者にご確認下さい）。</p>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2" data-colset="col1"><div class="cap_box_ttl" data-has-icon="1"><svg height="1em" width="1em" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" viewBox="0 0 512 512"><path d="M256 512c141.4 0 256-114.6 256-256S397.4 0 256 0S0 114.6 0 256S114.6 512 256 512zm0-384c13.3 0 24 10.7 24 24V264c0 13.3-10.7 24-24 24s-24-10.7-24-24V152c0-13.3 10.7-24 24-24zm32 224c0 17.7-14.3 32-32 32s-32-14.3-32-32s14.3-32 32-32s32 14.3 32 32z"></path></svg><span><strong>こちらもチェック！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2026/04/kaigo-shogaifukushi-houmonkango-teikanmokuteki-kisairei-taishoservice-kaishasetsuritsu.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://tax.nodokaya.jp/kaigo-fukushi-teikan/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">介護・障害福祉・訪問看護の定款目的 記載例と対象サービス【会社設立】｜のどか会計事務所</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">介護・障害福祉・訪問看護事業の定款目的の記載例を一覧で掲載。介護保険法・障害者総合支援法・児童福祉法・健康保険法の各定款目的がカバーする対象サービスと根拠条文も&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-10"><strong>定款(事業目的)好事例</strong></h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/株式会社チャーム・ケア・コーポレーション_定款_20230928.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">株式会社チャーム・ケア・コーポレーション_定款_20230928</a></li>



<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/株式会社ニチイ学館_定款の一部変更に関するお知らせ_20200624.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">株式会社ニチイ学館_定款の一部変更に関するお知らせ_20200624</a></li>
</ul>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading u-mb-ctrl u-mb-10"><strong>定款(事業目的)参考事例</strong></h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/株式会社ケア21_定款_20240127.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">株式会社ケア21_定款_20240127</a></li>



<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/Recovery-International株式会社_定款_20230301.pdf">Recovery International株式会社_定款_20230301</a></li>



<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/株式会社サンウェルズ_定款_20240627.pdf">株式会社サンウェルズ_定款_20240627</a></li>



<li><a href="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/株式会社ソラスト_定款_20240626.pdf">株式会社ソラスト_定款_20240626</a></li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading is-style-check_list u-mb-ctrl u-mb-0"><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&amp;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3678322"><strong><span style="text-decoration: underline;">介護・障がい福祉の【合同会社設立】代行サービスはこちら</span></strong></a></h3>


<div class="swell-block-postLink u-mb-ctrl u-mb-10">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">ココナラ</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://service-cdn.coconala.com/resize/1220/1240/service_images/original/f6db8e13-8329289.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&#038;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3678322">介護・障がい福祉の【合同会社設立】を代行します 【介護・障害福祉】✕【合同会社】限定の開業支援特別価格&#8230;</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">【サービスのご案内】介護・障がい福祉の合同会社限定で、通常の会社設立サービス（以下のURL参照）よりお値打ち価格で提供しております！・通常の会社設立サービス：h&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h3 class="wp-block-heading is-style-check_list u-mb-ctrl u-mb-0"><strong><a href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&amp;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3675623"><span style="text-decoration: underline;">介護・障がい福祉の【株式会社設立】代行サービスはこちら</span></a></strong></h3>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">ココナラ</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://service-cdn.coconala.com/resize/1220/1240/service_images/original/6446d584-8344883.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://px.a8.net/svt/ejp?a8mat=44Z37E+EBLENM+2PEO+1NIPCJ&#038;a8ejpredirect=https%3A%2F%2Fcoconala.com%2Fservices%2F3675623">介護・障がい福祉の【株式会社設立】を代行します 【介護・障害福祉】✕【株式会社】限定の開業支援特別価格&#8230;</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">【サービスのご案内】介護・障がい福祉の株式会社限定で、通常の会社設立サービス（以下のURL参照）よりお値打ち価格で提供しております！・通常の会社設立サービス：h&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>訪問看護・介護の訪問車両事情 – 自家用車を業務利用する場合の注意点</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7%e4%bb%8b%e8%ad%b7-%e8%a8%aa%e5%95%8f%e8%bb%8a%e4%b8%a1/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:43 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=16294</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の訪問車両事情-自家用車を業務利用する場合の注意点-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>訪問看護や訪問介護の開業にあたり、「初期費用を抑えるために、訪問車両は自家用車を使いたい。 でも、経費としてどこまで認められるの？」「ガソリン代や車検費用はどう計算するの？減価償却はできるの？」といった疑問をお持ちではな [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の訪問車両事情-自家用車を業務利用する場合の注意点-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の訪問車両事情-自家用車を業務利用する場合の注意点-1024x576.png" alt="訪問看護・介護の訪問車両事情 – 自家用車を業務利用する場合の注意点のメイン画像" class="wp-image-16373" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の訪問車両事情-自家用車を業務利用する場合の注意点-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の訪問車両事情-自家用車を業務利用する場合の注意点-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の訪問車両事情-自家用車を業務利用する場合の注意点-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/訪問看護・介護の訪問車両事情-自家用車を業務利用する場合の注意点.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>訪問看護や訪問介護の開業にあたり、「初期費用を抑えるために、訪問車両は自家用車を使いたい。</p>



<p>でも、経費としてどこまで認められるの？」「ガソリン代や車検費用はどう計算するの？減価償却はできるの？」といった疑問をお持ちではないでしょうか。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">この記事では、自家用車を訪問車両として使用する際の経費計上の範囲、減価償却の方法、そして税務申告時の注意点などを詳しく解説し、皆様の疑問を解消します。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p><strong>【そこが知りたかった！営利法人の訪問看護ステーション開業ガイド】</strong></p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external -noimg" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
										<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e8%a8%aa%e5%95%8f%e7%9c%8b%e8%ad%b7-%e9%96%8b%e6%a5%ad%e3%82%ac%e3%82%a4%e3%83%89/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">429 Too Many Requests</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">個人が所有する自家用車を訪問車両として業務利用する方法</h2>



<p>法人が、所属する役員や従業員の自家用車を業務利用（訪問車両など）する場合、主に「給与手当として支給」、「賃貸借契約」、「業務利用分を実費精算」の3つの方法があります。</p>



<p>これらの方法について、①駐車料金・高速料金、②ガソリン代、③その他の車両維持費(保険料・車検代・自動車税など)の項目別に、それぞれの特徴やメリット・デメリットを詳しく解説します。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">基本的な留意事項</h3>



<p>自家用車はあくまでも個人が所有しているものであり、法人が資産ではないため、減価償却の対象外となります（減価償却とは、法人が所有する固定資産を、毎期一定の割合で費用化していく方法のことです）。</p>



<p>自家用車を業務利用する場合は、通常、任意保険を業務用に切り替える必要がありますので、それによる費用負担増に見合った、適切な給与手当や賃貸借契約等を設計しないと、従業員の不満の要因となる可能性があります。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">①駐車料金・高速料金</h3>



<h4 class="wp-block-heading">給与手当として支給</h4>



<p>通常、実費精算することが考えられるので、ここでの解説は割愛いたします。</p>



<h4 class="wp-block-heading">賃貸借契約</h4>



<p>通常、実費精算することが考えられるので、ここでの解説は割愛いたします。</p>



<h4 class="wp-block-heading">業務利用分を実費精算</h4>



<p>個人で建て替えた支出を、領収書等に基づいて経費精算する方法です。通常、この方法によることが考えられます。領収書等の客観的な証拠に基づく実費精算であるため、個人・法人ともに課税関係は通常発生しません。また、個人で建て替える方法のほか、法人クレジットカードを使用する方法も考えられます。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">②ガソリン代</h3>



<h4 class="wp-block-heading">給与手当として支給</h4>



<p>車両手当等の手当を設けて支給する方法です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>特徴</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>給与所得として、所得税や社会保険料等の対象となります。</li>



<li>年末調整されるため、個人での確定申告は原則不要です。</li>



<li>手当の設定は、毎月一定額によることのほか、使用日数や距離に応じた精算など柔軟に決定できます。</li>



<li>手当の支給基準によって、処理の煩雑さが変わります。
<ul class="wp-block-list">
<li>例えば、定額なら負担は小さいが、使用距離や日数に応じた支給となる場合、記録や計算が煩雑となってしまう可能性がある。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>注意点</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>役員に対するものは、役員報酬となるため、毎月定額を支給する必要があり、変更も年1回までとなります。また、不相当に高額な部分は、損金不算入(税務上の経費として認められないこと)となるため注意が必要です。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading">賃貸借契約</h4>



<p>個人と法人間で車両の賃貸借契約を締結し、法人から個人へ賃借料を支払う方法です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>特徴</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>給与所得ではないため、所得税や社会保険料等の対象外となります。</li>



<li>年末調整されないため、個人での確定申告が必要となります。</li>



<li>賃借料の設定は、毎月一定額によることのほか、使用日数や距離に応じた精算など柔軟に決定できます。</li>



<li>賃借料の算定方法によって、処理の煩雑さが変わります。
<ul class="wp-block-list">
<li>例えば、定額なら負担は小さいが、使用距離や日数に応じた支給となる場合、記録や計算が煩雑となってしまう可能性がある。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>注意点</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>不相当に高額な部分は、給与所得として、源泉所得税の徴収義務が発生します。</li>



<li>役員に対して支払われるものは、上記に加え、不相当に高額な部分が損金不算入(税務上の経費として認められないこと)となります。</li>



<li>役員に対して支払われるものであっても、不相当に高額な部分を除き、役員報酬に該当しないため、毎月一定額を支給する必要や、年1回までの変更といった制限はありません。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading">使用割合に基づく実費精算</h4>



<p>業務利用日数や距離に応じて使用割合を算定、実際発生額(領収書等の金額)に使用割合を乗じて精算する方法です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>特徴</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>給与所得ではないため、所得税や社会保険料等の対象外となります。</li>



<li>実費精算であるため、個人での確定申告は原則不要です。</li>



<li>業務利用日数や距離を記録し、それに基づいて実際発生額を按分計算する必要があるため、処理が非常に煩雑となります。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading">距離に基づく実費相当額の精算</h4>



<p>キロ当たり単価を算定し、距離にキロ当たり単価を乗じて精算する方法です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>特徴</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>給与所得ではないため、所得税や社会保険料等の対象外となります。</li>



<li>実費精算であるため、個人での確定申告は原則不要です。</li>



<li>業務利用の距離を記録し、それに基づいて計算する必要があるため、処理が非常に煩雑となります。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>注意点</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>キロ当たり単価は、ガソリン価格等を勘案して、定期的に見直す必要があります。</li>



<li>キロ当たり単価について、不相当に高額な部分は、給与所得として、源泉所得税の徴収義務が発生します。</li>



<li>役員に対して支払われるものは、上記に加え、不相当に高額な部分が損金不算入(税務上の経費として認められないこと)となります。</li>



<li>役員に対して支払われるものであっても、不相当に高額な部分を除き、役員報酬に該当しないため、毎月一定額を支給する必要や、年1回までの変更といった制限はありません。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">③その他の車両維持費(保険料・車検代・自動車税など)</h3>



<h4 class="wp-block-heading">給与手当として支給</h4>



<p>車両手当等の手当を設けて支給する方法です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>特徴</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>給与所得として、所得税や社会保険料等の対象となります。</li>



<li>年末調整されるため、個人での確定申告は原則不要です。</li>



<li>手当の設定は、毎月一定額によることのほか、使用日数や距離に応じた精算など柔軟に決定できます。</li>



<li>手当の支給基準によって、処理の煩雑さが変わります。
<ul class="wp-block-list">
<li>例えば、定額なら負担は小さいが、使用距離や日数に応じた支給となる場合、記録や計算が煩雑となってしまう可能性がある。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>注意点</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>役員に対するものは、役員報酬となるため、毎月定額を支給する必要があり、変更も年1回までとなります。また、不相当に高額な部分は、損金不算入(税務上の経費として認められないこと)となるため注意が必要です。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading">賃貸借契約</h4>



<p>個人と法人間で車両の賃貸借契約を締結し、法人から個人へ賃借料を支払う方法です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>特徴</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>給与所得ではないため、所得税や社会保険料等の対象外となります。</li>



<li>年末調整されないため、個人での確定申告が必要となります。</li>



<li>賃借料の設定は、毎月一定額によることのほか、使用日数や距離に応じた精算など柔軟に決定できます。</li>



<li>賃借料の算定方法によって、処理の煩雑さが変わります。
<ul class="wp-block-list">
<li>例えば、定額なら負担は小さいが、使用距離や日数に応じた支給となる場合、記録や計算が煩雑となってしまう可能性がある。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>注意点</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>不相当に高額な部分は、給与所得として、源泉所得税の徴収義務が発生します。</li>



<li>役員に対して支払われるものは、上記に加え、不相当に高額な部分が損金不算入(税務上の経費として認められないこと)となります。</li>



<li>役員に対して支払われるものであっても、不相当に高額な部分を除き、役員報酬に該当しないため、毎月一定額を支給する必要や、年1回までの変更といった制限はありません。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading">使用割合に基づく実費精算</h4>



<p>業務利用日数や距離に応じて使用割合を算定、実際発生額(領収書等の金額)に使用割合を乗じて精算する方法です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>特徴</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>給与所得ではないため、所得税や社会保険料等の対象外となります。</li>



<li>実費精算であるため、個人での確定申告は原則不要です。</li>



<li>業務利用日数や距離を記録し、それに基づいて実際発生額を按分計算する必要があるため、処理が非常に煩雑となります。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading">距離に基づく実費相当額の精算</h4>



<p>キロ当たり単価を算定し、距離にキロ当たり単価を乗じて精算する方法です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>特徴</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>給与所得ではないため、所得税や社会保険料等の対象外となります。</li>



<li>実費精算であるため、個人での確定申告は原則不要です。</li>



<li>業務利用の距離を記録し、それに基づいて計算する必要があるため、処理が非常に煩雑となります。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>注意点</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>ガソリン代と比較して、キロ当たり単価の見積りの難易度が高いです。</li>



<li>キロ当たり単価について、不相当に高額な部分は、給与所得として、源泉所得税の徴収義務が発生します。</li>



<li>役員に対して支払われるものは、上記に加え、不相当に高額な部分が損金不算入(税務上の経費として認められないこと)となります。</li>



<li>役員に対して支払われるものであっても、不相当に高額な部分を除き、役員報酬に該当しないため、毎月一定額を支給する必要や、年1回までの変更といった制限はありません。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>一般就労後に就労移行支援や就労継続支援A・B型に通える？</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e4%b8%80%e8%88%ac%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e5%be%8c%e3%81%ae%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e6%94%af%e6%8f%b4/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:40 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=16246</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一般就労後に-就労移行支援や就労継続支援A・B型に-通える？-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>一般就労で働きながら、「就労移行支援や就労継続支援などのサービスも利用したい」と考えている方もいらっしゃるのではないでしょうか。「すでに一般就労している場合、これらのサービスは利用できるの？」「フリーランスや個人事業主の [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一般就労後に-就労移行支援や就労継続支援A・B型に-通える？-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一般就労後に-就労移行支援や就労継続支援A・B型に-通える？-1024x576.png" alt="一般就労後に就労移行支援や就労継続支援A・B型に通える？のメイン画像" class="wp-image-16292" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一般就労後に-就労移行支援や就労継続支援A・B型に-通える？-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一般就労後に-就労移行支援や就労継続支援A・B型に-通える？-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一般就労後に-就労移行支援や就労継続支援A・B型に-通える？-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一般就労後に-就労移行支援や就労継続支援A・B型に-通える？.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>一般就労で働きながら、「就労移行支援や就労継続支援などのサービスも利用したい」と考えている方もいらっしゃるのではないでしょうか。「すでに一般就労している場合、これらのサービスは利用できるの？」「フリーランスや個人事業主の場合は？」「利用できる条件や注意点は？」…そんな疑問をお持ちではないでしょうか。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">この記事では、一般就労と就労系障害福祉サービス（就労移行支援、就労継続支援など）の併用について、厚生労働省の資料を基に、利用可否の判断基準や確認すべきポイントを徹底解説。皆様の疑問を解消します。</p>



<h2 class="wp-block-heading">一般就労後に就労支援サービスは利用できる？</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">一般就労先の所定労働時間が概ね週10時間未満の場合</h3>



<p>以下のすべての条件を満たした場合に、就労移行支援や就労継続支援を利用することができます。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li>一般就労先の所定労働時間が概ね週10時間未満であること</li>



<li>通常の事業所に雇用することが困難な障害者であること</li>



<li>一般就労先が他の事業所等に通うことを認めている</li>



<li>就労系サービスを受ける必要があると市町村が認めた場合</li>
</ul>



<p>なお、各市町村は利用者の状態によって、利用の必要性について精査したうえで、利用にあたっての支給決定することが要求されています。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">フリーランス・個人事業主の場合</h3>



<p>以下のすべての条件を満たした場合に、就労移行支援や就労継続支援を利用することができます。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li>通常の事業所に雇用することが困難な障害者であること</li>



<li>就労系サービスを受ける必要があると市町村が認めた場合</li>
</ul>



<p>なお、各市町村は利用者の状態によって、利用の必要性について精査したうえで、利用にあたっての支給決定することが要求されています。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">一般就労先において休職中の場合</h3>



<p>以下のすべての条件を満たした場合に、就労移行支援や就労継続支援を利用することができます。なお、利用期間は、一般就労先の定める休職期間の終了までの期間（上限２年）となります。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li>休職している一般就労先の企業や就労援機関、医療機関等による復職支援の実施が見込めない又は困難な場合</li>



<li>利用者本人が復職を希望し、一般就労先や休職の診断をした主治医が、就労系サービスを受けることが適当と判断した場合</li>



<li>就労系サービスを利用することにより、より効果的かつ確実に復職につなげることが可能と市町村が判断した場合</li>
</ul>



<p>また、①～②の要件に該当するかの確認のために、以下の書類を提出する必要があります。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>一般就労先によって作成された、一般就労先による復職支援が困難、かつ、就労系サービスの支援を受けて復職することが適当と判断していることを示す書類</li>



<li>休職の診断をした主治医によって作成された、主治医の属する医療機関による復職支援が困難、かつ、就労系サービスの支援を受けて復職することが適当と判断していることを示す書類</li>



<li>相談支援事業所によって作成された、地域における就労支援機関や医療機関による復職支援が困難であることを示す書類
<ul class="wp-block-list">
<li>※セルフプランの場合は、申請者が作成する同様の書類。この場合は、市町村が就労支援機関や医療機関の復職支援の状況を調査することとされています。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/0000202214_00009.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）令和６年度障害福祉サービス等報酬改定について ｜厚生労働省</a></li>
</ul>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【介護・障害福祉】処遇改善加算の月額賃金改善要件Ⅰ 決まって毎月支払われる手当とは？</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e5%87%a6%e9%81%87%e6%94%b9%e5%96%84%e5%8a%a0%e7%ae%97-%e6%b1%ba%e3%81%be%e3%81%a3%e3%81%a6%e6%af%8e%e6%9c%88%e6%94%af%e6%89%95%e3%82%8f%e3%82%8c%e3%82%8b%e6%89%8b%e5%bd%93/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:37 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=16205</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の月額賃金改善要件Ⅰ-決まって毎月支払われる手当とは？-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>処遇改善加算（介護保険サービスにおける介護職員等処遇改善加算、障害福祉サービスにおける福祉・介護職員等処遇改善加算）のすべての区分で求められる月額賃金改善要件Ⅰの要件について、「毎月支払われる手当とは？」「毎月支払われる [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の月額賃金改善要件Ⅰ-決まって毎月支払われる手当とは？-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の月額賃金改善要件Ⅰ-決まって毎月支払われる手当とは？-1024x576.png" alt="【介護・障害福祉】処遇改善加算の月額賃金改善要件Ⅰ 決まって毎月支払われる手当とは？のメイン画像" class="wp-image-16233" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の月額賃金改善要件Ⅰ-決まって毎月支払われる手当とは？-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の月額賃金改善要件Ⅰ-決まって毎月支払われる手当とは？-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の月額賃金改善要件Ⅰ-決まって毎月支払われる手当とは？-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の月額賃金改善要件Ⅰ-決まって毎月支払われる手当とは？.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>処遇改善加算（介護保険サービスにおける介護職員等処遇改善加算、障害福祉サービスにおける福祉・介護職員等処遇改善加算）のすべての区分で求められる月額賃金改善要件Ⅰの要件について、「毎月支払われる手当とは？」「毎月支払われる手当と賃金改善額に違いはある？」といった疑問をお持ちではないでしょうか。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">この記事では、月額賃金改善要件Ⅰにおける毎月支払われる手当について、賃金改善額との違いも踏まえて詳しく解説し、皆様の疑問を解消します。</p>



<h2 class="wp-block-heading">決まって毎月支払われる手当とは</h2>



<p>まず月額賃金改善要件Ⅰは、処遇改善加算のⅠ～Ⅳのすべての区分で求められている要件となります。</p>



<p>月額賃金改善要件Ⅰでは、「処遇改善加算Ⅳの加算額の1/2以上を、基本給等（基本給または決まって毎月支払われる手当）の改善に充てること。」とされています。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p class="u-mb-ctrl u-mb-10">そしてこの「決まって毎月支払われる手当」とは</p>



<ul class="wp-block-list u-mb-ctrl u-mb-10">
<li>①「労働と直接的な関係が認められ」</li>



<li>②「労働者の個人的事情とは関係なく支給」</li>
</ul>



<p>という2つの条件を満たす手当が対象となります。</p>
</div></div>



<p class="is-style-icon_pen">決まって毎月支払われる場合であれば、月ごとに変動しても構いませんし、名称も「処遇改善手当」に限る必要はなく任意とされています。また、時給や日給への上乗せの形で支給される手当も対象となります。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p class="u-mb-ctrl u-mb-10">ただし、以下の諸手当は、「賃金改善額」に含めることは可能ですが、「決まって毎月支払われる手当」には含まれないので注意が必要です。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>月ごとに支払われるか否かが変動するような手当</li>



<li>労働と直接的な関係が薄く、当該労働者の個人的事情により支給される手当（通勤手当、扶養手当等）</li>



<li>法定福利費（処遇改善加算による賃金改善分に応じて増加した事業主負担分）</li>



<li>法人事業税（処遇改善加算による賃金上昇分に応じた外形標準課税の付加価値額増加分）</li>
</ul>
</div></div>



<p class="is-style-icon_info">なお、「キャリアパス要件及び職場環境等要件を満たすために取り組む費用」や「退職手当共済制度等の掛金等の任意加入とされている制度に係る増加分」については、「賃金改善額」と「決まって毎月支払われる手当」のいずれにも含まれません。</p>
</div></div>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/shogu-kaizen/index.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）介護職員の処遇改善：TOP・制度概要 | 厚生労働省</a></li>



<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/hukushi_kaigo/shougaishahukushi/minaoshi/index_00007.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）福祉・介護職員の処遇改善 ｜厚生労働省</a></li>
</ul>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【介護・障害福祉】処遇改善加算の配分ルール – 事務職員や看護師などの介護職以外への配分は可能？</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e5%87%a6%e9%81%87%e6%94%b9%e5%96%84%e5%8a%a0%e7%ae%97-%e9%85%8d%e5%88%86%e3%83%ab%e3%83%bc%e3%83%ab/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:34 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=16102</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の配分ルール-事務職員や看護師などの-介護職以外への配分は可能？-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>処遇改善加算（介護保険サービスにおける介護職員等処遇改善加算、障害福祉サービスにおける福祉・介護職員等処遇改善加算）について、「誰が対象になるの？」「事務職員や看護師などの介護職以外にも配分できる？」といった疑問をお持ち [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の配分ルール-事務職員や看護師などの-介護職以外への配分は可能？-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の配分ルール-事務職員や看護師などの-介護職以外への配分は可能？-1024x576.png" alt="【介護・障害福祉】処遇改善加算の配分ルール – 事務職員や看護師などの介護職以外への配分は可能？のメイン画像" class="wp-image-16143" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の配分ルール-事務職員や看護師などの-介護職以外への配分は可能？-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の配分ルール-事務職員や看護師などの-介護職以外への配分は可能？-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の配分ルール-事務職員や看護師などの-介護職以外への配分は可能？-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】-処遇改善加算の配分ルール-事務職員や看護師などの-介護職以外への配分は可能？.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>処遇改善加算（介護保険サービスにおける介護職員等処遇改善加算、障害福祉サービスにおける福祉・介護職員等処遇改善加算）について、「誰が対象になるの？」「事務職員や看護師などの介護職以外にも配分できる？」といった疑問をお持ちではないでしょうか。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">この記事では、加算の対象者、つまり、実際に加算を受け取れる人とそうでない人の違いや、対象となるための条件を詳しく解説し、皆様の疑問を解消します。</p>



<h2 class="wp-block-heading">処遇改善加算の配分ルール</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">基本的な配分ルール</h3>



<p>処遇改善加算の配分は、介護職員への配分を基本としつつ、特に経験・技能のある介護職員の重点的に配分することとされています。</p>



<p>ただし、事業者の判断による事業所内での柔軟な配分が認められており、<span class="swl-marker mark_orange">処遇改善加算の算定対象の事業所の業務に従事している職員は、事務職員や看護師などを含む介護職員以外であっても配分が可能</span>とされています。</p>



<p>一方で、<span class="swl-marker mark_orange">処遇改善加算を未算定（処遇改善加算対象外の事業所を含む）の事業所や介護・障害福祉サービス以外の事業の専従者は、処遇改善加算の配分の対象外</span>となります。</p>



<p>なお、処遇改善加算は、従業員の処遇改善を目的とする制度であることから、<span class="swl-marker mark_orange">役員は原則として配分対象外</span>となります。</p>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">その他の配分対象者</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li>賃金改善以前の賃金が年額 440 万円以上である職員</li>



<li>ＥＰ Ａによる介護福祉士候補者</li>



<li>介護職種の技能実習生</li>



<li>介護分野の１号特定技能外国人</li>



<li>派遣労働者</li>



<li>在籍型の出向者</li>



<li>業務委託職員</li>



<li>外部サービス利用型特定施設における委託サービスの職員</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">配分に関する留意事項</h3>



<ul class="wp-block-list is-style-triangle_list">
<li>同一法人において介護サービスと障害福祉サービスを運営しており、兼務している職員がいる場合は、常勤換算により按分して計算
<ul class="wp-block-list">
<li>計算が困難な場合は職員の実際の収入額で判断することも可</li>
</ul>
</li>



<li>職務の内容や勤務の実態に見合わない著しく偏った配分は不可
<ul class="wp-block-list">
<li>著しく偏った配分とは例えば
<ul class="wp-block-list">
<li>一部の職員に加算を原資とする賃金改善を集中</li>



<li>同一法人内の一部の事業所のみに賃金改善を集中</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li>賃金改善を行う方法等について職員に周知が必要</li>



<li>職員から処遇改善加算に係る賃金改善に関する照会があった場合は、書面を用いるなど分かりやすく回答する必要</li>
</ul>
</div></div>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/shogu-kaizen/index.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）介護職員の処遇改善：TOP・制度概要 | 厚生労働省</a></li>



<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/hukushi_kaigo/shougaishahukushi/minaoshi/index_00007.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）福祉・介護職員の処遇改善 ｜厚生労働省</a></li>
</ul>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【介護・障害福祉】処遇改善加算 加算率一覧（令和7年度対応）</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e5%87%a6%e9%81%87%e6%94%b9%e5%96%84%e5%8a%a0%e7%ae%97%e5%8a%a0%e7%ae%97%e7%8e%87%e4%b8%80%e8%a6%a7/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:31 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=16019</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】処遇改善加算-加算率一覧（令和7年度対応）-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>この記事では、「処遇改善加算の加算率をすぐに確認したい」という方のために、介護保険サービスと障害福祉サービスにおける最新の処遇改善加算の加算率を一覧表形式でまとめています（令和7年度処遇改善加算に対応）。 処遇改善加算（ [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】処遇改善加算-加算率一覧（令和7年度対応）-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】処遇改善加算-加算率一覧（令和7年度対応）-1024x576.png" alt="【介護・障害福祉】処遇改善加算 加算率一覧（令和7年度対応）のメイン画像" class="wp-image-24631" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】処遇改善加算-加算率一覧（令和7年度対応）-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】処遇改善加算-加算率一覧（令和7年度対応）-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】処遇改善加算-加算率一覧（令和7年度対応）-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】処遇改善加算-加算率一覧（令和7年度対応）.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2" data-colset="col1"><div class="cap_box_ttl" data-has-icon="1"><svg height="1em" width="1em" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" viewBox="0 0 512 512"><path d="M256 512c141.4 0 256-114.6 256-256S397.4 0 256 0S0 114.6 0 256S114.6 512 256 512zm0-384c13.3 0 24 10.7 24 24V264c0 13.3-10.7 24-24 24s-24-10.7-24-24V152c0-13.3 10.7-24 24-24zm32 224c0 17.7-14.3 32-32 32s-32-14.3-32-32s14.3-32 32-32s32 14.3 32 32z"></path></svg><span><strong>令和8年度版はこちら</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external -noimg" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
										<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/shogu-kaizen-kasanritsu-r8/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">429 Too Many Requests</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt"></span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<p>この記事では、「処遇改善加算の加算率をすぐに確認したい」という方のために、介護保険サービスと障害福祉サービスにおける最新の処遇改善加算の加算率を一覧表形式でまとめています（令和7年度処遇改善加算に対応）。</p>



<p>処遇改善加算（介護保険サービスにおける介護職員等処遇改善加算、障害福祉サービスにおける福祉・介護職員等処遇改善加算）の加算率は、事業所が受け取る報酬額に大きく影響します。</p>



<p>本稿では、各サービス区分ごとの加算率（Ⅰ～Ⅳ）を網羅的に提示することで、皆様のスムーズな加算算定計画をサポートすることを目的としています。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p class="u-mb-ctrl u-mb-10"><strong>【掲載内容】</strong></p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong><strong>介護保険サービスの処遇改善加算率一覧</strong></strong></li>



<li><strong><strong>障害福祉サービスの処遇改善加算率一覧</strong></strong></li>



<li><strong>加算対象外となるサービス</strong></li>
</ul>
</div></div>



<p>なお、処遇改善加算の単位数は、1ヶ月あたりの総単位数（基本サービス費＋各種加算減算(処遇改善加算を除く)）に、サービス別の加算率を乗じて算出します。</p>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl" data-has-icon="1"><svg height="1em" width="1em" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" viewBox="0 0 512 512"><path d="M512 64c0 113.6-84.6 207.5-194.2 222c-7.1-53.4-30.6-101.6-65.3-139.3C290.8 78.3 364 32 448 32h32c17.7 0 32 14.3 32 32zM0 128c0-17.7 14.3-32 32-32H64c123.7 0 224 100.3 224 224v32 96c0 17.7-14.3 32-32 32s-32-14.3-32-32V352C100.3 352 0 251.7 0 128z"></path></svg><span><strong>関連記事</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external -noimg" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
										<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/2025-%E5%87%A6%E9%81%87%E6%94%B9%E5%96%84%E5%8A%A0%E7%AE%97/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【介護・障害福祉】Q&amp;Aで解説！令和7年度 処遇改善加算</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external -noimg" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
										<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/r7%e4%bb%8b%e8%ad%b7%e8%81%b7%e5%93%a1%e7%ad%89%e5%87%a6%e9%81%87%e6%94%b9%e5%96%84%e5%8a%a0%e7%ae%97/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">一番わかりやすい！令和7年度 介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external -noimg" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
										<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e4%bb%8b%e8%ad%b7-%e4%b8%80%e6%99%82%e9%87%91-54000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">【介護保険サービス】介護職員等処遇改善加算</h2>



<h3 class="wp-block-heading">介護保険サービス別 加算率一覧</h3>



<figure class="wp-block-table pc_only"><table style="--swl-cell1-width:450px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td rowspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分</strong></td><td colspan="4" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>加算率</span></strong></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅰ</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-icon-size="l" data-icon-type="bg" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅱ</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅲ</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅳ</span></strong></td></tr><tr><td>訪問介護※</td><td><span class="swl-cell-text-centered">24.5%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">22.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">18.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.5%</span></td></tr><tr><td>夜間対応型訪問介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">24.5%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">22.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">18.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.5%</span></td></tr><tr><td>定期巡回・随時対応型訪問介護看護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">24.5%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">22.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">18.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.5%</span></td></tr><tr><td>（介護予防）訪問入浴介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.0%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">7.9%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.3%</span></td></tr><tr><td>通所介護※</td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.0%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.0%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.4%</span></td></tr><tr><td>地域密着型通所介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.0%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.0%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.4%</span></td></tr><tr><td>（介護予防）通所リハビリテーション</td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">5.3%</span></td></tr><tr><td>（介護予防）特定施設入居者生活介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">11.0%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.8%</span></td></tr><tr><td>地域密着型特定施設入居者生活介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">11.0%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.8%</span></td></tr><tr><td>（介護予防）認知症対応型通所介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">18.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">17.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">15.0%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.2%</span></td></tr><tr><td>（介護予防）小規模多機能型居宅介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.9%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.6%</span></td></tr><tr><td>看護小規模多機能型居宅介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.9%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.6%</span></td></tr><tr><td>（介護予防）認知症対応型共同生活介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">18.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">17.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">15.5%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.5%</span></td></tr><tr><td>介護老人福祉施設</td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.0%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">11.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.0%</span></td></tr><tr><td>地域密着型介護老人福祉施設</td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.0%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">11.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.0%</span></td></tr><tr><td>（介護予防）短期入所生活介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.0%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">11.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.0%</span></td></tr><tr><td>介護老人保健施設</td><td><span class="swl-cell-text-centered">7.5%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">7.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">5.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">4.4%</span></td></tr><tr><td>（介護予防）短期入所療養介護 （老健）</td><td><span class="swl-cell-text-centered">7.5%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">7.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">5.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">4.4%</span></td></tr><tr><td>（介護予防） 短期入所療養介護 （病院等（老健以外）)</td><td><span class="swl-cell-text-centered">5.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">4.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">3.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">2.9%</span></td></tr><tr><td>介護医療院</td><td><span class="swl-cell-text-centered">5.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">4.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">3.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">2.9%</span></td></tr><tr><td>（介護予防）短期入所療養介護（医療院）</td><td><span class="swl-cell-text-centered">5.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">4.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">3.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">2.9%</span></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-table sp_block_ sp_only"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><th colspan="5" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分</strong></th></tr><tr><th>訪問介護※</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 24.5%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 22.4%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 18.2%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 14.5%</td></tr><tr><th>夜間対応型訪問介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 24.5%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 22.4%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 18.2%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 14.5%</td></tr><tr><th>定期巡回・随時対応型訪問介護看護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 24.5%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 22.4%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 18.2%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 14.5%</td></tr><tr><th>（介護予防）訪問入浴介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 10.0%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 9.4%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 7.9%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 6.3%</td></tr><tr><th>通所介護※</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 9.2%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 9.0%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 8.0%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 6.4%</td></tr><tr><th>地域密着型通所介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 9.2%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 9.0%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 8.0%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 6.4%</td></tr><tr><th>（介護予防）通所リハビリテーション</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 8.6%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 8.3%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 6.6%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 5.3%</td></tr><tr><th>（介護予防）特定施設入居者生活介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 12.8%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 12.2%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 11.0%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 8.8%</td></tr><tr><th>地域密着型特定施設入居者生活介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 12.8%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 12.2%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 11.0%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 8.8%</td></tr><tr><th>（介護予防）認知症対応型通所介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 18.1%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 17.4%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 15.0%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 12.2%</td></tr><tr><th>（介護予防）小規模多機能型居宅介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 14.9%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 14.6%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 13.4%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 10.6%</td></tr><tr><th>看護小規模多機能型居宅介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 14.9%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 14.6%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 13.4%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 10.6%</td></tr><tr><th>（介護予防）認知症対応型共同生活介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 18.6%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 17.8%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 15.5%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 12.5%</td></tr><tr><th>介護老人福祉施設</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 14.0%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 13.6%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 11.3%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 9.0%</td></tr><tr><th>地域密着型介護老人福祉施設</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 14.0%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 13.6%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 11.3%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 9.0%</td></tr><tr><th>（介護予防）短期入所生活介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 14.0%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 13.6%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 11.3%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 9.0%</td></tr><tr><th>介護老人保健施設</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 7.5%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 7.1%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 5.4%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 4.4%</td></tr><tr><th>（介護予防）短期入所療養介護 （老健）</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 7.5%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 7.1%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 5.4%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 4.4%</td></tr><tr><th>（介護予防） 短期入所療養介護 （病院等（老健以外）)</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 5.1%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 4.7%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 3.6%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 2.9%</td></tr><tr><th>介護医療院</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 5.1%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 4.7%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 3.6%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 2.9%</td></tr><tr><th>（介護予防）短期入所療養介護（医療院）</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 5.1%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 4.7%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 3.6%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 2.9%</td></tr></tbody></table></figure>



<p>※ 介護予防・日常生活支援総合事業によるサービスを行う事業所は、訪問型は訪問介護と、通所型は通所介護と同じとする。</p>



<h3 class="wp-block-heading">加算対象外 介護保険サービス</h3>



<figure class="wp-block-table pc_only"><table style="--swl-cell1-width:450px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-icon-size="l" data-icon-type="bg" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分</strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>加算率</span></strong></td></tr><tr><td><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">（介護予防）訪問看護</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">（介護予防）訪問リハビリテーション</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">（介護予防）福祉用具貸与</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">特定（介護予防） 福祉用具販売</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">（介護予防）居宅療養管理指導</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">居宅介護支援</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">介護予防支援</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">0%</span></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-table sp_block_ sp_only"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><th colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-icon-size="l" data-icon-type="bg" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分</strong></th></tr><tr><th><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">（介護予防）訪問看護</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">（介護予防）訪問リハビリテーション</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">（介護予防）福祉用具貸与</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">特定（介護予防） 福祉用具販売</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">（介護予防）居宅療養管理指導</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">居宅介護支援</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">介護予防支援</span></th><td>0%</td></tr></tbody></table></figure>



<h2 class="wp-block-heading">【障害福祉サービス】福祉・介護職員等処遇改善加算</h2>



<h3 class="wp-block-heading">障害福祉サービス別 加算率一覧</h3>



<figure class="wp-block-table pc_only"><table style="--swl-cell1-width:450px;" class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td rowspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;サービス区分</strong></td><td colspan="4" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp;加算率</span></strong></td></tr><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅰ</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅱ</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅲ</span></strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>Ⅳ</span></strong></td></tr><tr><td>居宅介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">41.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">40.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">34.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">27.3%</span></td></tr><tr><td>重度訪問介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">34.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">32.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">27.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">21.9%</span></td></tr><tr><td>同行援護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">41.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">40.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">34.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">27.3%</span></td></tr><tr><td>行動援護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">38.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">36.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">31.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">24.8%</span></td></tr><tr><td>重度障害者等包括支援</td><td><span class="swl-cell-text-centered">22.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">16.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.8%</span></td></tr><tr><td>生活介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.0%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">5.5%</span></td></tr><tr><td>施設入所支援</td><td><span class="swl-cell-text-centered">15.9%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">11.5%</span></td></tr><tr><td>短期入所</td><td><span class="swl-cell-text-centered">15.9%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">11.5%</span></td></tr><tr><td>療養介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.5%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">11.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.9%</span></td></tr><tr><td>自立訓練（機能訓練）</td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.0%</span></td></tr><tr><td>自立訓練（生活訓練）</td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.0%</span></td></tr><tr><td>就労選択支援</td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.9%</span></td></tr><tr><td>就労移行支援</td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.9%</span></td></tr><tr><td>就労継続支援Ａ型</td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">7.9%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.3%</span></td></tr><tr><td>就労継続支援Ｂ型</td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">7.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.2%</span></td></tr><tr><td>就労定着支援</td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.9%</span></td></tr><tr><td>自立生活援助</td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.9%</span></td></tr><tr><td>共同生活援助（介護サービス包括型 ）</td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.5%</span></td></tr><tr><td>共同生活援助（日中サービス支援型）</td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.5%</span></td></tr><tr><td>共同生活援助（外部サービス利用型）</td><td><span class="swl-cell-text-centered">21.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">20.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">19.2%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">15.2%</span></td></tr><tr><td>児童発達支援</td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">11.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.6%</span></td></tr><tr><td>医療型児童発達支援（※）</td><td><span class="swl-cell-text-centered">17.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">17.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">16.3%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.9%</span></td></tr><tr><td>放課後等デイサービス</td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">13.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.8%</span></td></tr><tr><td>居宅訪問型児童発達支援</td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.9%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">11.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.6%</span></td></tr><tr><td>保育所等訪問支援</td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.9%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">11.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.6%</span></td></tr><tr><td>福祉型障害児入所施設</td><td><span class="swl-cell-text-centered">21.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">20.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">16.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.1%</span></td></tr><tr><td></td><td></td><td></td><td></td><td></td></tr><tr><td>医療型障害児入所施設</td><td><span class="swl-cell-text-centered">19.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">18.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">14.8%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.7%</span></td></tr><tr><td>障害者支援施設が行う生活介護</td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.1%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.7%</span></td></tr><tr><td>障害者支援施設が行う自立訓練（機能訓練）</td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.5%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.9%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.1%</span></td></tr><tr><td>障害者支援施設が行う自立訓練（生活訓練）</td><td><span class="swl-cell-text-centered">12.5%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">9.9%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.1%</span></td></tr><tr><td>障害者支援施設が行う就労移行支援</td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.9%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">7.1%</span></td></tr><tr><td>障害者支援施設が行う就労継続支援Ａ型</td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.5%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.7%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.9%</span></td></tr><tr><td>障害者支援施設が行う就労継続支援Ｂ型</td><td><span class="swl-cell-text-centered">10.4%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp;ー</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">8.6%</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">6.9%</span></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-table sp_block_ sp_only"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><th colspan="5" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>&nbsp; サービス区分</strong></th></tr><tr><th>居宅介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 41.7%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 40.2%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 34.7%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 27.3%</td></tr><tr><th>重度訪問介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 34.3%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 32.8%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 27.3%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 21.9%</td></tr><tr><th>同行援護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 41.7%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 40.2%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 34.7%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 27.3%</td></tr><tr><th>行動援護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 38.2%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 36.7%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 31.2%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 24.8%</td></tr><tr><th>重度障害者等包括支援</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 22.3%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 16.2%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 13.8%</td></tr><tr><th>生活介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 8.1%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 8.0%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 6.7%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 5.5%</td></tr><tr><th>施設入所支援</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 15.9%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: &nbsp;ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 13.8%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 11.5%</td></tr><tr><th>短期入所</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 15.9%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: &nbsp;ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 13.8%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 11.5%</td></tr><tr><th>療養介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 13.7%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 13.5%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 11.6%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 9.9%</td></tr><tr><th>自立訓練（機能訓練）</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 13.8%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 13.4%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 9.8%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 8.0%</td></tr><tr><th>自立訓練（生活訓練）</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 13.8%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 13.4%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 9.8%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 8.0%</td></tr><tr><th>就労選択支援</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 10.3%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 10.1%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 8.6%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 6.9%</td></tr><tr><th>就労移行支援</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 10.3%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 10.1%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 8.6%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 6.9%</td></tr><tr><th>就労継続支援Ａ型</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 9.6%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 9.4%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 7.9%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 6.3%</td></tr><tr><th>就労継続支援Ｂ型</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 9.3%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 9.1%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 7.6%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 6.2%</td></tr><tr><th>就労定着支援</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 10.3%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: &nbsp;ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 8.6%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 6.9%</td></tr><tr><th>自立生活援助</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 10.3%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 10.1%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 8.6%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 6.9%</td></tr><tr><th>共同生活援助（介護サービス包括型 ）</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 14.7%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 14.4%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 12.8%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 10.5%</td></tr><tr><th>共同生活援助（日中サービス支援型）</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 14.7%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 14.4%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 12.8%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 10.5%</td></tr><tr><th>共同生活援助（外部サービス利用型）</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 21.1%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 20.8%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 19.2%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 15.2%</td></tr><tr><th>児童発達支援</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 13.1%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 12.8%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 11.8%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 9.6%</td></tr><tr><th>医療型児童発達支援（※）</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 17.6%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 17.3%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 16.3%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 12.9%</td></tr><tr><th>放課後等デイサービス</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 13.4%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 13.1%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 12.1%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 9.8%</td></tr><tr><th>居宅訪問型児童発達支援</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 12.9%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: &nbsp;ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 11.8%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 9.6%</td></tr><tr><th>保育所等訪問支援</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 12.9%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: &nbsp;ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 11.8%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 9.6%</td></tr><tr><th>福祉型障害児入所施設</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 21.1%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 20.7%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 16.8%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 14.1%</td></tr><tr><th>医療型障害児入所施設</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 19.1%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: 18.7%</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 14.8%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 12.7%</td></tr><tr><th>障害者支援施設が行う生活介護</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 10.1%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: &nbsp;ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 8.4%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 6.7%</td></tr><tr><th>障害者支援施設が行う自立訓練（機能訓練）</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 12.5%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: &nbsp;ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 9.9%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 8.1%</td></tr><tr><th>障害者支援施設が行う自立訓練（生活訓練）</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 12.5%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: &nbsp;ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 9.9%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 8.1%</td></tr><tr><th>障害者支援施設が行う就労移行支援</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 10.7%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: &nbsp;ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 8.9%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 7.1%</td></tr><tr><th>障害者支援施設が行う就労継続支援Ａ型</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 10.5%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: &nbsp;ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 8.7%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 6.9%</td></tr><tr><th>障害者支援施設が行う就労継続支援Ｂ型</th><td><strong>Ⅰ</strong>: 10.4%</td><td><strong>Ⅱ</strong>: &nbsp;ー</td><td><strong>Ⅲ</strong>: 8.6%</td><td><strong>Ⅳ</strong>: 6.9%</td></tr></tbody></table></figure>



<p>※ 旧指定医療型児童発達支援事業所又は旧指定発達支援医療機関において、肢体不自由児又は重症心身障害児に対し行う指定児童発達支援をいう。</p>



<h3 class="wp-block-heading">加算対象外 障害福祉サービス</h3>



<figure class="wp-block-table pc_only"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分</strong></td><td data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-text-centered"><span data-icon-size="l" data-icon-type="bg" class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>加算率</span></strong></td></tr><tr><td><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">計画相談支援</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">障害児相談支援</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">地域相談支援（移行）</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">地域相談支援（定着）</span></td><td><span class="swl-cell-text-centered">&nbsp; 0%</span></td></tr></tbody></table></figure>



<figure class="wp-block-table sp_only sp_block_"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><tbody><tr><th colspan="2" data-has-cell-bg="1" data-text-color="black"><strong><span class="swl-cell-bg has-swl-main-thin-background-color" data-text-color="black" aria-hidden="true">&nbsp;</span>サービス区分</strong></th></tr><tr><th><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">計画相談支援</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">障害児相談支援</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">地域相談支援（移行）</span><br><span data-icon="dot" class="swl-inline-list">地域相談支援（定着）</span></th><td>&nbsp; 0%</td></tr></tbody></table></figure>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/shogu-kaizen/index.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）介護職員の処遇改善：TOP・制度概要 | 厚生労働省</a></li>



<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/hukushi_kaigo/shougaishahukushi/minaoshi/index_00007.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）福祉・介護職員の処遇改善 ｜厚生労働省</a></li>
</ul>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>【やばい!?】サンウェルズの不正請求問題 過去の報道から最新情報まで</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%824/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:28 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=14974</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/SNSバナー-1024x341.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>パーキンソン病専門の有料老人ホーム「PDハウス」を運営する、東証プライム上場企業の株式会社サンウェルズ。同社が、訪問看護事業において大規模な診療報酬の不正請求を行っていた問題で、激震が走っています。 2025年2月7日に [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/SNSバナー-1024x341.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="341" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/SNSバナー-1024x341.png" alt="【上場廃止の危機】PDハウスのサンウェルズがやばい 不正請求調査結果公表のメイン画像" class="wp-image-15021" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/SNSバナー-1024x341.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/SNSバナー-300x100.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/SNSバナー-768x256.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/SNSバナー-1536x512.png 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/SNSバナー-2048x683.png 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>パーキンソン病専門の有料老人ホーム「PDハウス」を運営する、東証プライム上場企業の株式会社サンウェルズ。同社が、訪問看護事業において大規模な診療報酬の不正請求を行っていた問題で、激震が走っています。</p>



<p>2025年2月7日に公表された特別調査委員会の報告書では、不正請求の疑いがある額は試算で総額約28億4700万円にものぼると指摘されました。サンウェルズは、2月12日に過年度の有価証券報告書等の訂正及び2025年3月期半期報告書を提出し、一旦は上場廃止を回避しました。</p>



<p>しかし、これで一件落着とはいきません。特別調査委員会の報告書では、依然として多くの問題点が指摘されており、今後の行政処分（不正請求額の返還、加算金の支払い、指定取消し等）の内容次第では、事業継続に重大な影響が生じる可能性も否定できない状況です。特に、厚生労働大臣は不正請求に対して厳正に対処する旨を表明しており、今後の動向が注目されます。</p>



<p class="is-style-big_icon_check">この記事では、特別調査委員会の報告書公表以後における、サンウェルズの不正請求問題に関する最新情報を随時更新しながら詳しく解説していきます。</p>



<h2 class="wp-block-heading">関連記事</h2>



<figure class="wp-block-embed is-type-wp-embed"><div class="wp-block-embed__wrapper">
https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e3%82%a2%e3%83%8b%e3%82%b9%e3%83%94/
</div></figure>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong><span style="--the-icon-svg: url()" data-icon="FasSeedling" data-id="0" aria-hidden="true" class="swl-inline-icon"> </span> PICK UP！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external -noimg" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
										<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%822/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">上場廃止の可能性は？サンウェルズ 不正請求を事実上認める</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/01/SNSバナー-1.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%823/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ 不正請求疑惑に対する否定文をおさらい</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/%e3%82%b5%e3%83%b3%e3%82%a6%e3%82%a7%e3%83%ab%e3%82%ba-%e4%b8%8d%e6%ad%a3%e8%ab%8b%e6%b1%82/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ 全国19箇所の訪問看護ST休止 共同通信の不正請求報道との関係は不明</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/看板モックアップ-2.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/9151-2/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">精神科訪問看護の事件簿 共同通信不正疑惑報道まとめ</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl"><span><strong>過去の報道</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5978643007022025000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=d38fb6452c399899cda188b7111ea7f8" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC07AJP0X00C25A2000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、不正請求の調査報告書　看護行為なく加算 &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/93c595e9e5f8fad8cf08d90782ce9c24ff272c55?source=sns&#038;dv=sp&#038;mid=other&#038;date=20250207&#038;ctg=dom&#038;bt=tw_up" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/93c595e9e5f8fad8cf08d90782ce9c24ff272c55?source=sns&#038;dv=sp&#038;mid=other&#038;date=20250207&#038;ctg=dom&#038;bt=tw_up" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞 電子版</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://www.nikkei.com/nkd/disclosure/tdnr/20250207567245/thumbnail/?ttype=ogp" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/nkd/disclosure/tdnr/20250207567245/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ[9229]：特別調査委員会の調査報告書の受領に関するお知らせ 2025年2月7日(適時開示) ：日経会&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">ダイヤモンド・オンライン</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://dol.ismcdn.jp/mwimgs/1/0/-/img_10d2e473a638bbdce68313aaf439c2d7384227.jpg" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://diamond.jp/articles/-/358931" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【スクープ】東証プライム上場サンウェルズが老人ホームほぼ全てで診療報酬不正請求！社長の「インサイダー&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/bf901de82d090bd53c3eb375dd73387f34bd9c66" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/aa63c59e968462b9be7f79c295a1afa8bc87fbd8" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/80d45641cd7a204051da7611c8b356c0ced98842" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5617530013112024000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=f9c6d79db0a28640231c46ff49700739" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC1392Y0T11C24A1000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、中間配当無配に　決算発表の延期受け &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5583315006112024000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=90aeb3af677531373b754bac5fe5f644" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC068YP0W4A101C2000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、24年4〜9月決算発表延期　不正疑惑を調査 &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/7df8be8b8267916a9644660e8fe83de656e7271f" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://article-image-ix.nikkei.com/https%3A%2F%2Fimgix-proxy.n8s.jp%2FDSXZQO5387404020092024000000-1.jpg?auto=format&#038;bg=FFFF&#038;crop=focalpoint&#038;fit=crop&#038;h=630&#038;w=1200&#038;s=f586ae2703b68f9d8a00e48f560ee73f" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/article/DGXZQOCC2071W0Q4A920C2000000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ、特別調査委員会を設置　不正疑惑受け &#8211; 日本経済新聞</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">MRO北陸放送 NEWS</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://newsdig.ismcdn.jp/mwimgs/7/0/1200w/img_7087a1833a9bf9bd84a40bc9bd7f1c9276363.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://newsdig.tbs.co.jp/articles/mro/1403324?display=1" target="_blank" rel="noopener noreferrer">パーキンソン病専門老人ホームで不正受給か　運営会社「事実は一切ない」 | 石川県のニュース｜MRO北陸放送&#8230;</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">Yahoo!ニュース</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://s.yimg.jp/images/news-web/versions/20260512-5bd91ce/all/images/ogp_default.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://news.yahoo.co.jp/articles/e31e422810ec663d51425152f792db9ca11791be" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Yahoo!ニュース</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<h2 class="wp-block-heading">PDハウスのサンウェルズ<br>特別調査委員会の調査報告書を公表（2025年2月7日）</h2>



<p>パーキンソン病専門の有料老人ホーム「PDハウス」を全国で運営する東証プライム上場の「サンウェルズ」（本社・金沢市）は、2025年2月7日、訪問看護事業の診療報酬を不正請求したという指摘を受けて設置した特別調査委員会による調査報告書を公表した。診療報酬の不正請求の試算額は、総額約28億4700万円。なお、本金額には、1日3回及び複数名訪問事案係る不正請求額及び、訪問介護事業における類似事案に係る不正請求額、行政処分による加算額（40%相当）は含まれていない。</p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">日本経済新聞 電子版</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://www.nikkei.com/nkd/disclosure/tdnr/20250207567245/thumbnail/?ttype=ogp" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://www.nikkei.com/nkd/disclosure/tdnr/20250207567245/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">サンウェルズ[9229]：特別調査委員会の調査報告書の受領に関するお知らせ 2025年2月7日(適時開示) ：日経会&#8230;</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">2025年2月7日 サンウェルズ[9229]の開示資料「特別調査委員会の調査報告書の受領に関するお知らせ」 が閲覧できます。資料はPDFでダウンロードできます</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h2 class="wp-block-heading">特別調査委員会の調査報告書の概要</h2>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>1. 調査の背景と目的</strong></h3>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>不正請求疑惑の報道:</strong> 2024年9月、サンウェルズが運営するパーキンソン病専門ホーム「PDハウス」で、不適切な診療報酬請求が行われているとの報道があった。</li>



<li><strong>特別調査委員会の設置:</strong> 上記報道を受け、サンウェルズは社外専門家による特別調査委員会を設置し、事実関係と問題の有無の調査を依頼した。</li>



<li><strong>調査目的:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>社内マニュアルで「1日3回」「複数名」訪問を必須とし、過剰な訪問看護で診療報酬を請求しているとの疑惑（1日3回及び複数名訪問事案）の事実確認。</li>



<li>短時間や看護師1名での訪問にもかかわらず、複数名で約30分訪問したとして診療報酬を請求しているとの疑惑（短時間訪問事案・同行者不在訪問事案）の事実確認。</li>



<li>類似事案の有無の調査。</li>



<li>問題が確認された場合の原因分析と再発防止策の提言。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>2. 調査方法</strong></h3>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>資料精査:</strong> 訪問看護記録、診療報酬請求資料、社内マニュアル、会議議事録など。</li>



<li><strong>デジタルフォレンジック調査:</strong> 関係者のPC、メール、チャット、モバイル端末のデータ解析。</li>



<li><strong>ヒアリング:</strong> 役職員、施設長、看護師などへの聞き取り調査（延べ68回、施設訪問含む）。</li>



<li><strong>アンケート調査:</strong> 看護師へのアンケート（回収率約88％）。</li>



<li><strong>診療報酬額の試算:</strong> 短時間訪問・同行者不在訪問について、訪問看護記録データベースと標準所要時間を用いて試算。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>3. 調査結果概要</strong></h3>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>1日3回及び複数名訪問事案<sup>※1※2</sup>:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>ホーエン・ヤール重症度分類Ⅲ度以上かつ生活機能障害度分類Ⅱ度以上のパーキンソン病患者に対し、1日3回及び複数名訪問を標準とする方針が確認された。</li>



<li>マニュアルに「必須で記載」との表記があり、多くの看護師が1日3回及び複数名訪問を必須と認識していた。</li>



<li>診療報酬単価の目標設定があり、1日3回及び複数名訪問を前提とせざるを得ない状況があった。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>短時間訪問事案・同行者不在訪問事案<sup>※3※4※5</sup>:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>短時間訪問（特に就寝時間帯）及び同行者不在訪問が、多くの施設で確認された。</li>



<li>短時間訪問に係る診療報酬額（試算）：約20億5,700万円（日中約2億3,900万円、就寝時間帯約18億1,800万円）。</li>



<li>同行者不在訪問に係る複数名訪問看護加算額（試算）：約7億9,000万円（日中約2億9,200万円、就寝時間帯約4億9,800万円）。</li>



<li>背景には、就寝時間帯の訪問看護の特殊性（実施可能な看護内容の限定）、人員不足、訪問看護時間外の対応による心理的正当化などがあった。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>上層部の関与:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>現経営陣による指示や積極的な関与は確認されなかった。</li>



<li>しかし、短時間訪問や同行者不在訪問の実態を認識し得る機会が複数回あったにもかかわらず、適切な対応がとられなかった。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>類似事案調査：</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>訪問介護事業でも類似の問題がある可能性は否定できないが、現時点では、訪問看護事業ほど深刻ではないと判断し、詳細な追加調査は見送られた。</li>



<li>ただし、訪問介護事業においても、今後、サンウェルズにおいて自主的な調査・検証を適正に行うことが望ましい。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<ol class="wp-block-list is-style-note_list">
<li>患者の状態に関わらず、社内方針や目標設定により、1日3回及び複数名での訪問看護を現場に事実上義務付け、過剰な診療報酬請求につながる可能性のある状態にしていた。</li>



<li>調査報告書の注釈において「1日3回及び複数名訪問が客観的に必要でない状況であった入居者に対し、それが必要である旨の訪問看護計画書を作成し、それに基づく診療報酬を請求する行為の、過去時点の各入居者の症状を当時に遡って精査し、看護内容の必要性の有無を現時点で判断することは不可能であるため、本調査において、各入居者に対する1日3回及び複数名訪問の必要性に関する個別的な検証はできていない。ただし、看護師が作成した訪問看護計画書は、主治医にも送付され、主治医がその内容を確認する流れになっており、（訪問看護計画書に虚偽の情報が含まれていない限り）制度の建前として、必要性がない看護行為を内容とする訪問看護計画書は除外されることになるといえる。」とされており、本事案に係る不正請求の事実確認及び不正請求額の算定はされていない。</li>



<li>短時間訪問: 実際には数分程度の訪問しか行っていないにもかかわらず、約30分間の訪問看護を行ったとして診療報酬を請求していた。特に就寝時間帯に多く見られた。</li>



<li>同行者不在訪問: 看護師1名での訪問、または同行者がいても短時間しか関与していないにもかかわらず、複数名で訪問したとして診療報酬（複数名訪問看護加算）を請求していた。</li>



<li>診療報酬額の試算は、模擬的に行ったものであり、実際の返戻金額を保証するものではない。</li>
</ol>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>4. 原因分析</strong></h3>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>共通原因:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>訪問看護事業推進のためのリスク分析・評価体制の不備。</li>



<li>内部統制の機能不全（現場、管理部門、内部監査）。</li>



<li>訪問看護の適切なオペレーションに関する教育・研修の不足。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>訪問数等既定事案の個別原因:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>1日3回及び複数名訪問を前提とせざるを得ない単価目標の設定。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>短時間訪問事案及び同行者不在訪問事案の個別原因:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>就寝時間帯の訪問看護の構造的問題。</li>



<li>施設の人的リソースの問題。</li>



<li>訪問看護時間外の対応による心理的正当化。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>5. 再発防止策の提言</strong></h3>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li>訪問看護事業推進のためのリスク分析・評価体制の導入・実施。</li>



<li>内部統制の整備・構築（現場、管理部門、内部監査）。</li>



<li>訪問看護の適切なオペレーションに関する教育・研修の充実化。</li>



<li>人事評価指標としての施設単価目標の廃止。</li>



<li>就寝時間帯における訪問看護の内容の検討。</li>



<li>有料業務の人員体制の拡充。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>6. 今後の対応（サンウェルズ側の発表）</strong></h3>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li>過年度の有価証券報告書等の訂正（2025年2月12日予定）。</li>



<li>2025年3月期半期報告書及び第2四半期決算短信の提出・発表（2025年2月12日予定）。</li>



<li>再発防止策及び関係者の処分は、内容確定後速やかに公表予定。</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">上場廃止の可能性について</h2>



<p>サンウェルズは、上述の通り、過年度の有価証券報告書等の訂正及び、2025年3月期半期報告書と第2四半期決算短信の提出・発表を2025年2月12日に行う予定としている。</p>



<p>しかしながら、本調査報告書において、短時間訪問事案・同行者不在訪問事案については、具体的な不正請求額が明らかになっているものの、1日3回及び複数名訪問事案に関する不正請求額、不正請求に対する指定取消し等の行政処分の程度、加算額については、重要な不確実性が残る。</p>



<p>これは、過年度の財務諸表の売上高の金額、会計上の見積り、注記等に対し、非常に複雑かつ多岐に渡る論点を与えるものであり、財務諸表の修正作業はもちろん、それらが適正であると判断するための監査法人による監査手続に膨大な工数が必要と考えられる。</p>



<p>この様な状況において、2025年2月12日に本当に提出可能なのか、大きな疑問を抱かざるを得ません。</p>



<p>東証の上場廃止基準では、期中レビュー報告書を添付した半期報告書を、提出期限延長の承認を得た期間の経過後8日目（休業日を除外する。）までに提出しない場合には、上場廃止となる旨が規定されている。</p>



<p>半期報告書の延長後の提出期限は、2025年2月12日であり、その8営業日後は2025年2月25日となる。これを経過して提出がされない場合には、上場廃止となる。</p>



<p>今後、この期限までに提出がされるのか、そこに添付される監査法人による期中レビュー報告書の内容は、どの様な内容となるのか、注目がされるところです。</p>



<p>また、上記以外の上場廃止基準に抵触する可能性もある。上記以外の上場廃止基準や売上高不正に係る上場廃止の他社事例は、以下を参照されたい。</p>



<h2 class="wp-block-heading">東証の上場廃止基準</h2>



<p>監査手続が完了しない場合や売上の遡及修正の影響が大きい場合には、以下の上場廃止基準に抵触する可能性があります。サンウェルズは、2022年6月にグロース市場への上場後、2024年7月という短期間でプライム市場に移行した注目の企業であり、上場廃止になった場合、経済界や介護福祉業界に大きな影響を及ぼすことが想定されます。</p>



<figure class="wp-block-table is-thead-centered has-small-font-size"><table class="has-white-background-color has-background has-fixed-layout"><thead style="--thead-color--bg:var(--color_gray);--thead-color--txt:var(--swl-text_color--black)"><tr><th>項目</th><th>上場廃止基準（各市場共通）</th></tr></thead><tbody><tr><td>有価証券報告書等の提出遅延</td><td>監査報告書又は<span class="swl-marker mark_yellow">期中レビュー報告書を添付した</span>有価証券報告書又は<span class="swl-marker mark_yellow">半期報告書を</span>法定提出期限の経過後1か月以内に提出しない場合（有価証券報告書等の<span class="swl-marker mark_yellow">提出期限延長の承認を得た場合には、当該承認を得た期間の経過後8日目（休業日を除外する。）までに提出しない場合</span>）</td></tr><tr><td>虚偽記載又は不適正意見等</td><td>a. 有価証券報告書等に虚偽記載を行った場合であって、直ちに上場を廃止しなければ市場の秩序を維持することが困難であることが明らかであると当取引所が認めるとき<br><br>又は<br><br>b. 財務諸表等に添付される監査報告書又は<span class="swl-marker mark_yellow">中間財務諸表等に添付される期中レビュー報告書に</span>「不適正意見」又は「<span class="swl-marker mark_yellow">意見の表明をしない」旨等が記載</span>された場合であって、<span class="swl-marker mark_yellow">直ちに上場を廃止しなければ市場の秩序を維持することが困難であることが明らかであると当取引所が認めるとき</span></td></tr><tr><td>上場契約違反等</td><td>a. <span class="swl-marker mark_yellow">上場会社が上場契約に関する重大な違反を行った場合、新規上場申請等に係る宣誓事項について重大な違反を行った場合又は上場契約の当事者でなくなることとなった場合</span><br><br>又は<br><br>b. <span class="swl-marker mark_yellow">上場会社が新規上場の申請に係る宣誓書において宣誓した事項について違反を行い、新規上場に係る基準に適合していなかったと当取引所が認めた場合において、1年以内に新規上場審査に準じた上場適格性の審査に適合しないとき</span></td></tr><tr><td>その他</td><td><span class="swl-marker mark_yellow">銀行取引の停止</span>、破産手続 ・再生手続・更生手続、<span class="swl-marker mark_yellow">事業活動の停止</span>、不適当な合併等、支配株主との取引の健全性の毀損（第三者割当により支配株主が異動した場合）、株式事務代行機関への不委託、株式の譲渡制限、完全子会社化、指定振替機関における取扱いの対象外、株主の権利の不当な制限、全部取得、株式等売渡請求による取得、株式併合、反社会的勢力の関与、その他（公益又は投資者保護）</td></tr></tbody></table></figure>



<p>引用元：<a href="https://www.jpx.co.jp/equities/listing/delisting/outline/01.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">上場廃止基準の概要 | 日本取引所グループ</a></p>



<h2 class="wp-block-heading">売上不正に関連した上場廃止事例</h2>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><a href="https://www.jpx.co.jp/news/1023/20240322-11.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">株式会社アルデプロ</a>
<ul class="wp-block-list">
<li>コード：８９２５</li>



<li>市場区分：スタンダード市場</li>



<li>上場廃止日：２０２４年４月２３日（火）</li>



<li>理由：内部管理体制確認書の提出前で、内部管理体制等について改善の見込みがなくなったと当取引所が認める場合に該当するため
<ul class="wp-block-list">
<li>（有価証券上場規程第６０１条第１項第９号ｂ）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><a href="https://www.jpx.co.jp/news/1023/20220127-11.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">グレイステクノロジー株式会社</a>
<ul class="wp-block-list">
<li>コード：６５４１</li>



<li>市場区分：市場第一部</li>



<li>上場廃止日：２０２２年２月２８日（月）</li>



<li>理由：有価証券上場規程第６０１条第１項第１０号
<ul class="wp-block-list">
<li>（四半期報告書の提出遅延に該当するため）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><a href="https://www.jpx.co.jp/news/1023/20230703-12.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">株式会社ディー・ディー・エス</a>
<ul class="wp-block-list">
<li>コード：３７８２</li>



<li>市場区分：グロース市場</li>



<li>上場廃止日：２０２３年８月４日（金）</li>



<li>理由：有価証券上場規程第６０１条第１項第９号ｂ
<ul class="wp-block-list">
<li>（内部管理体制確認書の提出前で、内部管理体制等について改善の見込みがなくなったと当取引所が認める場合に該当するため）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><a href="https://www.jpx.co.jp/news/1023/20230329-11.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">アジア開発キャピタル株式会社</a>
<ul class="wp-block-list">
<li>コード：９３１８</li>



<li>市場区分：スタンダード市場</li>



<li>上場廃止日：２０２３年４月３０日（日）</li>



<li>理由：有価証券上場規程第６０１条第１項第９号ｅ
<ul class="wp-block-list">
<li>（内部管理体制確認書が再提出され、内部管理体制等について改善がなされなかったと当取引所が認める場合に該当するため）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><a href="https://www.jpx.co.jp/news/1023/20210625-11.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">五洋インテックス株式会社</a>
<ul class="wp-block-list">
<li>コード：７５１９</li>



<li>市場区分：ＪＡＳＤＡＱスタンダード</li>



<li>上場廃止日：２０２１年７月２６日（月）</li>



<li>理由：有価証券上場規程第６０４条の２第１項第３号
<ul class="wp-block-list">
<li>（関連規則は同規程第６０１条第１項第１１号の２ｃ）</li>



<li>（内部管理体制確認書が提出され、内部管理体制等について改善がなされなかったと当取引所が認める場合（内部管理体制等について改善の見込みがなくなったと当取引所が認める場合に限る。）に該当するため）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><a href="https://www.jpx.co.jp/news/1021/20160930-15.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">モジュレ株式会社</a>
<ul class="wp-block-list">
<li>コード：３０４３</li>



<li>市場区分：ＪＡＳＤＡＱグロース</li>



<li>上場廃止日：２０１６年１１月１日（火）</li>



<li>理由：有価証券上場規程第６０４条の４第１項第２号
<ul class="wp-block-list">
<li>（関連規則は同規程第６０１条第１項第１０号）</li>



<li>（有価証券報告書の提出遅延に該当するため）</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>引用元：<a href="https://www.jpx.co.jp/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">日本取引所グループ</a></p>



<h2 class="wp-block-heading">【2025年2月12日追記】<br>サンウェルズ2025年3月期半期報告書提出</h2>



<p>サンウェルズは、2025年2月12日付で過年度の訂正報告書および2025年3月期半期報告書を提出し、上場廃止を一旦回避しました。</p>



<p>しかし、2025年3月期第3四半期決算短信は2025年2月19日に延期され、過年度の内部統制報告書には開示すべき重要な不備が記載されています。さらに、通期業績予想の大幅な下方修正と中期経営計画の取り下げなど、多くの課題が残されています。</p>



<p>特に注意すべき点として、行政処分の可能性に関する注記等が財務諸表に反映されていないことが挙げられます。行政処分を受けた場合、40%加算されたうえで、返還請求がされることとなります。また、1拠点でも指定取消処分を受けた場合、連座制により全ての拠点で指定取消となる可能性があり、今後の行政処分の進展によっては、偶発債務や継続企業の前提に関する注記といった形で財務諸表に反映される可能性も考えられます。</p>



<h2 class="wp-block-heading">【2025年2月13日追記】<br>2024年3月期訂正有価証券報告書に係る監査報告書を解説</h2>



<p>2025年2月12日に提出された2024年3月期訂正有価証券報告書に関する監査報告書の内容について解説します。<br>まず、監査意見としては、以下の内容が表明されました。</p>



<blockquote class="wp-block-quote has-small-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p>　当監査法人は、金融商品取引法第193条の２第１項の規定に基づく監査証明を行うため、「経理の状況」に掲げられている株式会社サンウェルズの2023年４月１日から2024年３月31日までの第19期事業年度の訂正後の財務諸表、すなわち、貸借対照表、損益計算書、株主資本等変動計算書、キャッシュ・フロー計算書、重要な会計方針、その他の注記及び附属明細表について監査を行った。<br>　当監査法人は、上記の財務諸表が、我が国において一般に公正妥当と認められる企業会計の基準に準拠して、株式会社サンウェルズの2024年３月31日現在の財政状態並びに同日をもって終了する事業年度の経営成績及びキャッシュ・フローの状況を、全ての重要な点において適正に表示しているものと認める。</p>
<cite>2025年2月12日 株式会社サンウェルズ 訂正有価証券報告書 独立監査人の監査報告書</cite></blockquote>



<p>こちらは、訂正前の監査報告書と同様、いわゆる無限定適正意見です。監査法人から、訂正後の財務諸表が適切であるとのお墨付きを得たことになります。</p>



<p>主な変更点は、KAM（監査上の主要な検討事項）が追加されたことでしょう。KAMとは、当年度の財務諸表監査において、監査人が職業的専門家として特に重要と判断した事項を指します。今回追加されたKAMの内容は以下の通りです。</p>



<blockquote class="wp-block-quote has-small-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p><strong>全社的に過剰な診療報酬請求 が行われた疑義への対応<br></strong><br>（監査上の主要な検討事項の内容及び決定理由）<br>会社は、外部報道機関の報道を契機として、訪問看護事業において全社的に過剰な診療報酬請求が行われた疑義が判明したため、2024年９月20日に独立した外部の弁護士を含む特別調査委員会を設置して調査を進め、2025年２月７日に特別調査委員会から調査報告書を受領した。特別調査委員会の調査の結果、訪問看護事業において診療報酬の請求が過大に行われた事実が判明した。会社は調査の結果から、当期に帰属する売上高1,253百万円を訂正処理している。<br>　会社による診療報酬の過剰な請求に起因する売上の過大計上が網羅的に把握されず、適切に会計処理されないリスクに対応するには、不正調査に関する専門的な知識及び慎重な判断が必要となる。また、取引の内容及び発生原因、診療報酬の過剰な請求が行われた範囲、類似取引の有無、関連する他の勘定科目への影響などを検討するとともに、監査計画の広範な見直しを検討する必要があることから、当監査法人は当該事項を監査上の主要な検討事項であると判断した。<br><br>（監査上の対応）<br>当監査法人は、有価証券報告書の訂正報告書に含まれる財務諸表の監査にあたって、主として以下の監査手続を実施した。なお、手続においては当監査法人の不正調査専門家を関与させた。<br>（１）特別調査委員会が実施した調査に関して、事実関係を網羅的に把握するため、以下の事項を実施した。<br>●特別調査委員会メンバーの能力、独立性、業務の客観性を評価した。<br>●特別調査委員会による調査結果報告書を閲覧するとともに、同委員会への質問により調査の範囲、本事案の内容や発生原因、調査の十分性、及びこれらの調査委員会の見解について質問した。<br>●特別調査委員会による調査手続の妥当性について、調査目的に適合したものであるかを評価した。<br>●特別調査委員会による調査結果について、監査証拠としての利用可能性を評価した。<br>（２）本事案と類似した取引の有無を確かめるため、実施された特別調査委員会の以下の調査結果の評価を行った。<br>●デジタルフォレンジック調査の対象の網羅性、データ保全の完全性、キーワードの妥当性、検出された重要事項の内容とその対応結果について評価した。<br>●会社の役職員を対象とした情報提供窓口の設置による調査の内容や対象の網羅性、回答の状況について評価した。<br>●会社の訪問看護に従事する看護師を対象としたヒアリングによる調査の内容や対象の網羅性、回答の状況について評価した。<br>（３）特別調査委員会による調査結果により指摘された事項に係る財務諸表の修正が、網羅的かつ正確に行われているかどうかを検討した。</p>
<cite>2025年2月12日 株式会社サンウェルズ 訂正有価証券報告書 独立監査人の監査報告書</cite></blockquote>



<p>注目すべきは、監査上の対応の記載内容。特別調査委員会の調査報告書の調査結果を評価した結果、それが信頼できるものと判断したため、調査報告書の記載内容に基づいて、財務諸表が修正されているかどうかを検討しているに過ぎず、調査報告書上、検証が打ち切られている、過剰訪問（1日3回及び複数名訪問）や訪問介護における類似事案の影響や、行政処分による返還額の加算の可能性や、指定取消しの可能性について、財務諸表へ反映すべきかの検証を十分に実施したかの記載がない。</p>



<p>ここで注目すべきは、「監査上の対応」の記載内容です。監査法人は、特別調査委員会の調査報告書を評価し、その信頼性を確認した上で、同報告書に基づいて財務諸表が修正されているかを検討するにとどまっています。しかし、同報告書では、過剰訪問（1日3回および複数名での訪問）や訪問介護における類似事案の影響、行政処分による返還額の加算の可能性、指定取り消しの可能性については検証がされていません。これらの点について、財務諸表への影響を検討するために十分な検証が行われたかどうかの記載がありません。</p>



<p>このような状況で、果たして十分かつ適切な監査証拠が入手できたと言えるのか、疑問が残る監査報告書の内容と言えるでしょう。</p>



<h2 class="wp-block-heading">【2025年2月16日追記】<br>厚生労働大臣「不正請求が確認された場合には厳正に対処する」</h2>



<p>福岡資麿厚生労働大臣は、2025年2月12日の会見で、個別の訪問看護ステーションの今後の対応については回答を差し控えるとしたうえで、不正請求の疑いがある場合には、地方厚生局による指導監査を行い、不正請求が確認された場合には厳正に対処する旨の見解を述べた。</p>



<blockquote class="wp-block-quote has-small-font-size is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow">
<p><strong>記者：<br></strong>訪問看護の不正問題について伺います。パーキンソン病専門の有料老人ホームを運営する「サンウェルズ」の調査委員会が報告書を発表し、入居者への訪問看護で不正や過剰な診療報酬の請求がほぼ全てのホームで行われていたと認定しました。不正分だけでも約28億円に上ると試算しています。これに関する受け止めと、報酬返還を求めるかどうか、厚労省としての今後の対応を伺います。また、こうした不正を許した要因として、厚生局の指導監査や診療報酬のチェック態勢が追いついていないという課題があると考えられます。この点への対策も併せて伺います。</p>



<p><strong>大臣：<br></strong>ご指摘の法人が運営する訪問看護ステーションの訪問看護療養費の請求等に関して、当該法人が設置した特別調査委員会による調査結果報告書が公表されたことについては承知しています。その上で、個別の訪問看護ステーションの今後の対応については、お答えを差し控えさせていただきたいと思います。訪問看護ステーションに関する指導・監査については、地方厚生局において、限られた人員や体制の中で効率的な指導を実施してきているところですが、一般論として申し上げると、医療保険の不正請求の疑いがある場合には、健康保険法に基づいて地方厚生局において必要な指導監査を行い、不正請求が確認された場合には厳正に対処することとしているところです。</p>
<cite><a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/kaiken/daijin/0000194708_00776.html">福岡大臣会見概要 (令和7年2月12日（水）9:24～9:33 院内大臣室前)</a></cite></blockquote>



<h2 class="wp-block-heading">【2025年2月20日追記】<br>サンウェルズ 2025年3月期 第3四半期 決算公表</h2>



<p>サンウェルズは、2025年2月19日に、2025年3月期第3四半期の決算を発表しました。今回の決算では、特に以下の2点が注目されます。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-triangle_list">
<li><strong>第3四半期実績が修正予算を下回った点</strong></li>



<li><strong>第4四半期において、修正予算で営業損失を見込んでいる点</strong></li>
</ul>



<p>決算短信および決算説明資料では、これらの点について直接的な説明はありませんでした。</p>



<p>ただし、第4四半期に関しては、決算説明資料において人員配置の適正化について言及があり、「当初の今期計画では、入居率97％でも対応可能な人員配置(採用)を実施しておりましたが、 第4四半期より一斉にサービス見直しを行う事により、一部余剰人員が発生する見込み」と説明されています。このことから、求人広告費や人件費の増加が主な要因として考えられます。</p>



<p>また、不正請求報道の影響で人員確保が難航している可能性もあり、第4四半期においても予算を下回る可能性があることに留意が必要です。</p>



<div class="wp-block-columns">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:50%">
<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1600" height="900" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-16.png" alt="サンウェルズ_2025年3月期 第3四半期決算説明資料4ページ" class="wp-image-16011" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-16.png 1600w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-16-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-16-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-16-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-16-1536x864.png 1536w" sizes="(max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /><figcaption class="wp-element-caption">サンウェルズ_2025年3月期 第3四半期決算説明資料</figcaption></figure>
</div>



<div class="wp-block-column" style="flex-basis:50%">
<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1600" height="900" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-17.png" alt="サンウェルズ_2025年3月期 第3四半期決算説明資料23ページ" class="wp-image-16012" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-17.png 1600w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-17-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-17-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-17-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-17-1536x864.png 1536w" sizes="(max-width: 1600px) 100vw, 1600px" /><figcaption class="wp-element-caption">サンウェルズ_2025年3月期 第3四半期決算説明資料</figcaption></figure>
</div>
</div>



<p>第4四半期における業績の著しい悪化や、将来的な行政処分等の可能性は、2025年3月期通期決算において、様々な会計・監査上の論点を生じさせることになります。主な論点としては、以下が挙げられます。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>固定資産の回収可能性</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>第4四半期の著しい業績悪化は、固定資産の減損の兆候に該当する可能性があります。固定資産の回収可能性を検討した結果、回収不能と判断されれば、減損損失が計上される可能性があります。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>繰延税金資産の回収可能性</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>2024年3月時点で、診療報酬返還に伴う負債に係る繰延税金資産692百万円が、評価性引当額（回収不能と判断される額）とされています。しかし、将来の返還予定や修正申告の見込みに基づき、具体的なスケジューリングが行われれば、繰延税金資産が回収可能と判断され、繰延税金資産692百万円と、同額の利益（貸方の法人税等調整額）が計上される可能性があります。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>引当金や負債の追加計上、偶発債務・継続企業の前提・重要な後発事象に関する注記</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>有価証券報告書の提出日までに、行政処分や株主訴訟等が発生した場合、財務諸表の修正や追加の注記が必要となる可能性があります。決算期である3月までだけでなく、提出日までの情報も対象となる点に注意が必要です。</li>
</ul>
</li>
</ul>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>一番わかりやすい！生産性向上推進体制加算</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e7%94%9f%e7%94%a3%e6%80%a7%e5%90%91%e4%b8%8a%e6%8e%a8%e9%80%b2%e4%bd%93%e5%88%b6%e5%8a%a0%e7%ae%97/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:25 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=15651</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【一番わかりやすい】-生産性向上推進体制加算-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>1. 基本的な考え方 2. 生産性向上推進体制加算（（Ⅰ）・（Ⅱ））の仕組み等 3. 介護機器について 4. 職員の業務分担の明確化等による業務の効率化及びケアの質の確保並びに職員の負担軽減について 5. 委員会における [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【一番わかりやすい】-生産性向上推進体制加算-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【一番わかりやすい】-生産性向上推進体制加算-1024x576.png" alt="一番わかりやすい生産性向上推進体制加算のメイン画像" class="wp-image-15774" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【一番わかりやすい】-生産性向上推進体制加算-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【一番わかりやすい】-生産性向上推進体制加算-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【一番わかりやすい】-生産性向上推進体制加算-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【一番わかりやすい】-生産性向上推進体制加算.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">1. 基本的な考え方</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>背景:</strong> 生産年齢人口減少と介護需要増大により、介護人材確保が急務。</li>



<li><strong>課題:</strong> 介護職員の処遇改善に加え、介護ロボットやICT等のテクノロジー導入による生産性向上が重要。しかし、テクノロジー導入は業界全体で進んでおらず、導入後の継続的な業務改善も課題。</li>



<li><strong>対策:</strong> 令和6年度介護報酬改定で、以下の2つを導入。
<ul class="wp-block-list">
<li>介護サービスの質の確保及び職員の負担軽減に資する方策を検討するための委員会（以下「委員会」）の設置義務化（3年間の経過措置）。</li>



<li>「生産性向上推進体制加算」の新設。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>生産性向上推進体制加算の目的:</strong> テクノロジー導入と継続的な業務改善を支援し、効果に関するデータ提出を評価。</li>



<li><strong>注記:</strong> 厚生労働省は実績報告を基に加算の見直しを含む対策を検討。</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】生産性向上推進体制加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例等<br>１ 基本的な考え方</summary>
<p>生産年齢人口が減少していく一方、介護需要が増大していく中において、介護人材の確保が喫緊の課題となっている。介護職員の処遇改善を進めることに加え、介護ロボットや ICT 等のテクノロジーの導入等により、介護サービスの質を確保するとともに、職員の負担軽減に資する生産性向上の取組（介護現場では業務改善と同義と捉えて差し支えない。）を推進することが重要である。</p>



<p>テクノロジーの導入に関しては、平成 27 年度から地域医療介護総合確保基 金を活用した導入支援等を実施しているところであるが、導入件数は増加傾 向にある一方、令和４年度に実施した介護現場でのテクノロジー活用に関す る調査研究によると、介護業界全体でみると、テクノロジーの導入が幅広く進 んでいるとはいえない状況である。また、テクノロジーの導入を行う場合には、介護現場の課題に合わせたテクノロジーの導入に加え、利用者の状況やテク ノロジーの機能に応じた適切な業務手順の変更及び当該変更された手順に基 づく継続的な業務改善の取組が必要となるところ、現場の声として、継続的な 取組の実施が難しいといった課題もある。</p>



<p>現在の介護現場の状況及び将来の社会情勢の変化を踏まえると、介護業界全体で生産性向上の取組を図る必要があることから、今般、令和６年度の介護報酬改定において、利用者の安全並びに介護サービスの質の確保及び職員の負担軽減に資する方策を検討するための委員会（以下「委員会」という。）の設置を義務付ける（３年間の経過措置を設定）とともに、テクノロジーの導入による効果の定着に向けて（※）継続的な活用を支援するため生産性向上推進体制加算（（Ⅰ）・（Ⅱ））（見守り機器等のテクノロジー等を導入し、「介護サービス事業における生産性向上に資するガイドライン」（以下「生産性向上ガイドライン」という。）に基づいた業務改善を継続的に行うとともに、効果に関するデータ提出を行うこと等を評価する加算）を新設したところである。</p>



<p>なお、厚生労働省においては、下記６による実績報告をもとに、本加算を算定する介護サービス事業所における生産性向上の取組の進展状況を定期的に把握・分析することとしており、当該分析結果等を踏まえ、加算の見直しを含む必要な対策を検討することとしている。</p>



<p>（※） これまでに国が実施した実証事業等に参加をした介護サービス事業所等においては、生産性向上の取組による効果の定着に複数年の期間を要するといった状況もある。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">2. 生産性向上推進体制加算（（Ⅰ）・（Ⅱ））の仕組み等</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>加算内容:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>加算(Ⅱ):</strong> 月10単位算定。要件は以下の3つ。
<ol class="wp-block-list">
<li>テクノロジーを1つ以上導入（具体的な機器は「3. 介護機器について」参照）。</li>



<li>「生産性向上ガイドライン」に基づいた業務改善を継続的に行う。</li>



<li>事業年度毎に１回、生産性向上の取組に関する実績データを厚生労働省に報告（報告内容は「6. 生産性向上の取組に関する実績データの厚生労働省への報告について」参照）。</li>
</ol>
</li>



<li><strong>加算(Ⅰ):</strong> 月100単位算定。加算(Ⅱ)の要件に加え、以下の3つの要件が必要。
<ol class="wp-block-list">
<li>生産性向上の取組による成果が確認された場合（確認方法は「7. 生産性向上の取組による業務の効率化及びケアの質の確保並びに職員の負担軽減に関する成果があることの確認について」参照）。</li>



<li>見守り機器等のテクノロジーを複数導入（具体的な機器は「3. 介護機器について」参照）。</li>



<li>職員間の適切な役割分担を行う（具体例は「4. 職員の業務分担の明確化等による業務の効率化及びケアの質の確保並びに職員の負担軽減について」参照）。</li>
</ol>
</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>加算(Ⅰ)と加算(Ⅱ)の関係性:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>加算(Ⅰ)は加算(Ⅱ)の上位区分。</li>



<li>原則として、加算(Ⅱ)を算定し、一定期間、加算(Ⅱ)の要件に基づいた取組を進め、加算(Ⅰ)に移行することを想定。</li>



<li>生産性向上の取組を本加算の新設以前より進めている介護サービス事業所は、最初から加算(Ⅰ)を算定することも可能（「7. 生産性向上の取組による業務の効率化及びケアの質の確保並びに職員の負担軽減に関する成果があることの確認について」参照）。</li>



<li>加算(Ⅰ)と加算(Ⅱ)の同時算定は不可。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>留意点:</strong> 加算(Ⅰ)算定開始には、テクノロジー導入前の状況調査が必要（「6. 生産性向上の取組に関する実績データの厚生労働省への報告について」の(1)から(3)の項目）。</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】生産性向上推進体制加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例等<br>２ 生産性向上推進体制加算（（Ⅰ）・（Ⅱ））の仕組み等</summary>
<p>生産性向上推進体制加算（以下「加算」という。）は、テクノロジーの導入後の継続的な活用を支援するため、委員会の開催や必要な安全対策を講じた上で、見守り機器等のテクノロジーを１つ以上導入し、生産性向上ガイドラインの内容に基づいた業務改善を継続的に行うとともに、事業年度毎に１回、生産性向上の取組に関する実績データを厚生労働省に報告する場合に、一月当たり 10 単位を算定（加算（Ⅱ））することとした。</p>



<p>また、上記の加算（Ⅱ）の要件を満たし、当該要件に基づき提出した実績データにより生産性向上の取組による成果が確認された場合であって、見守り機器等のテクノロジーを複数導入し、かつ、職員間の適切な役割分担（特定の介護職員が利用者の介助に集中して従事することのできる時間帯を設けることやいわゆる介護助手の活用等。以下同じ。）の取組を行っている場合に、一月当たり 100 単位を算定（加算（Ⅰ））することとした。</p>



<p>加算（Ⅰ）及び加算（Ⅱ）の関係については、加算（Ⅰ）が上位区分となるものである。両加算の違いとして、加算（Ⅱ）においては、生産性向上の取組の成果の確認は要件としていないところであるが、加算（Ⅰ）の算定に当たっては、加算（Ⅱ）で求める取組の成果の確認が要件となる。また、加算（Ⅰ）では加算（Ⅱ）の要件に加え、テクノロジーを複数導入するなどの違いがある。</p>



<p>加算（Ⅰ）及び加算（Ⅱ）により、生産性向上の取組を段階的に支援していくこととしており、原則として、加算（Ⅱ）を算定し、一定の期間、加算（Ⅱ）の要件に基づいた取組を進め、加算（Ⅰ）に移行することを想定しているものであるが、生産性向上の取組を本加算の新設以前より進めている介護サービス事業所においては、最初から加算（Ⅰ）を算定することも可能である。詳細については下記７を参照すること。</p>



<p>また、加算（Ⅰ）及び加算（Ⅱ）を同時に算定することはできないものである。</p>



<p>なお、加算（Ⅰ）の算定を開始するに当たっては、加算（Ⅱ）で求める取組の成果の確認が要件となることから、本加算の要件に基づき生産性向上の取組を開始するに当たっては、後述する６（１）から６（３）の項目に関するテクノロジー導入前の状況を調査する必要があることに留意すること。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">3. 介護機器について</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>加算(Ⅰ)で必須の介護機器（すべて使用）:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>①<strong>見守り機器:</strong> 利用者の離床等を感知し職員に通報できるセンサー（全居室設置、利用者・家族の同意が必要）。</li>



<li>②<strong>インカム等ICT機器:</strong> 職員間の連絡調整を迅速化する機器（ビジネス用チャットツール含む、全介護職員使用）。</li>



<li>③<strong>介護記録ソフトウェア等ICT機器:</strong> 介護記録作成を効率化する機器（データ入力～活用を一体的に支援）。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>加算(Ⅱ)で使用する介護機器:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>上記①～③のいずれか1つ以上を使用（②は全介護職員使用）。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_point"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>介護機器選定のポイント:</strong>
<ol class="wp-block-list">
<li>事業所の現状把握と業務課題の洗い出し。</li>



<li>業務内容整理、職員の業務内容・介護機器活用方法の明確化。</li>



<li>課題解決に必要な機器種類の選定。</li>
</ol>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】生産性向上推進体制加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例等<br>３ 介護機器について</summary>
<p>加算（Ⅰ）及び（Ⅱ）を算定するに当たっては、以下の介護機器を使用する 必要があること。なお、介護機器の選定に当たっては、事業所の現状の把握 及び業務面において抱えている課題の洗い出しを行い、業務内容を整理し、 職員それぞれの担うべき業務内容及び介護機器の活用方法を明確化した上で、洗い出した課題の解決のために必要な種類の介護機器を選定すること。</p>



<p><strong>(1) 加算（Ⅰ）<br></strong>加算（Ⅰ）を算定するに当たっては、以下の①から③の介護機器を全て使用することとし、また、①の機器は全ての居室に設置し（全ての利用者を個別に見守ることが可能な状態をいう。）、②の機器は同一の時間帯に勤務する全ての介護職員が使用すること。</p>



<p>① 見守り機器<br>利用者がベッドから離れようとしている状態又は離れたことを感知できるセンサーであり、当該センサーから得られた情報を外部通信機能により職員に通報できる利用者の見守りに資する機器をいう。なお、見守り機器を居室に設置する際には、利用者のプライバシーに配慮する観点から、利用者又は家族等に必要な説明を行い、同意を得ることとし、機器の運用については、当該利用者又は家族等の意向に応じ、機器の使用を停止するなどの運用は認められる。</p>



<p>② インカム（マイクロホンが取り付けられたイヤホンをいう。）等の職員間の連絡調整の迅速化に資するＩＣＴ機器（ビジネス用のチャットツールの活用による職員間の連絡調整の迅速化に資するＩＣＴ機器も含む。）</p>



<p>③ 介護記録ソフトウェアやスマートフォン等の介護記録の作成の効率化に資するＩＣＴ機器（複数の機器の連携も含め、データの入力から記録・保存・活用までを一体的に支援するものに限る。）</p>



<p><strong>(2) 加算（Ⅱ）<br></strong>加算（Ⅱ）を算定するにあたっては、（１）①から③に掲げる介護機器のうち、１つ以上を使用すること。なお、（１）②の機器は同一の時間帯に勤務する全ての介護職員が使用すること。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">4. 職員の業務分担の明確化等による業務の効率化及びケアの質の確保並びに職員の負担軽減について</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>加算(Ⅰ)算定の要件:</strong> 業務内容の明確化・見直し、職員間の適切な役割分担を実施。</li>



<li><strong>役割分担の具体例:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>負荷集中時間帯の業務細分化、平準化。</li>



<li>特定の介護職員が利用者の介助に集中できる時間帯設定。</li>



<li>介護助手活用（利用者の介助を伴わない業務を集中的に実施）。</li>



<li>利用者の介助を伴わない業務の一部外注。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>委員会:</strong> 現場状況に応じた対応を検討。</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】生産性向上推進体制加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例等<br>４ 職員の業務分担の明確化等による業務の効率化及びケアの質の確保並びに職員の負担軽減について</summary>
<p>加算（Ⅰ）を算定するに当たっては、業務内容の明確化や見直しを行い、職員間の適切な役割分担を実施すること。</p>



<p>例えば、以下のことが対応として想定されるものであるが、委員会において、現場の状況に応じた必要な対応を検討すること。</p>



<p>• 負荷が集中する時間帯の業務を細分化し個人に集中することがないよう平準化すること<br>• 特定の介護職員が利用者の介助に集中して従事することのできる時間帯を設けること<br>• いわゆる介護助手の活用（食事等の準備や片付け、清掃、ベッドメイク、ごみ捨て等、利用者の介助を伴わない業務を集中的に実施する者を設けるなどの取組）を行うこと<br>• 利用者の介助を伴わない業務の一部を外注すること</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">5. 委員会における安全対策の検討及び取組状況の定期的な確認について</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>委員会の構成メンバー:</strong> 
<ul class="wp-block-list">
<li>管理者、ケア職員、ユニットリーダー等、幅広い職種。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>検討事項:</strong>
<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>(1) 利用者の安全及びケアの質の確保</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>要約:</strong> 見守り機器等からの情報を基に、多職種連携で利用者の状態変化を確認し、機器活用方法の変更や定時巡回の必要性等を検討。介護事故・ヒヤリハット事例を分析し、再発防止策を講じる。</li>



<li><strong>詳細:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>① 見守り機器等からの情報（離床状況、睡眠状態、バイタルサイン等）を基に、介護職員、看護職員、介護支援専門員等が連携し、利用者の状態維持を確認。</li>



<li>② 利用者の状態変化等を踏まえ、介護機器の活用方法変更の必要性有無等を確認、必要な対応を検討。</li>



<li>③ 見守り機器活用時、安全面で特に留意すべき利用者には定時巡回も検討。</li>



<li>④ 介護機器起因の事故・ヒヤリハット事例を把握、原因分析、再発防止策検討。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>(2) 職員の負担の軽減及び勤務状況への配慮</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>要約:</strong> 職員への調査（アンケート、ヒアリング等）で、介護機器導入後の職員の心身負担、負担集中時間帯、休憩・時間外勤務状況をデータで確認。人員配置や処遇改善を検討。</li>



<li><strong>詳細:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>① ストレスや体調不安等、職員の心身負担増加の有無。</li>



<li>② 職員負担が過度に増えている時間帯の有無。</li>



<li>③ 休憩時間及び時間外勤務等の状況。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>(3) 介護機器の定期的な点検</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>要約:</strong> 日々の不具合チェック体制構築、メーカー等と連携した定期点検実施。</li>



<li><strong>詳細:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>① 日々の業務で時間を定め、介護機器の不具合確認等のチェック体制構築。</li>



<li>② 介護機器メーカー等と連携し、定期点検実施。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>(4) 職員に対する研修</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>要約:</strong> 介護機器使用方法の講習、ヒヤリハット事例周知・再発防止実習等を含む職員研修を定期的に実施。加算(Ⅰ)では、役割分担による業務効率化等のための研修も追加。</li>



<li><strong>詳細:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>介護機器の使用方法講習、ヒヤリハット事例周知、再発防止策実習等を含む職員研修を定期実施。</li>



<li>加算(Ⅰ)算定時は、職員間の役割分担による業務効率化等に必要な職員研修等も定期実施。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>開催頻度:</strong> 
<ul class="wp-block-list">
<li>3ヶ月に1回以上。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>その他:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>テレビ電話等活用可（個人情報保護等に配慮）。</li>



<li>業務効率化で生まれた時間は、介護サービスの質向上・職員負担軽減に優先充当。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】生産性向上推進体制加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例等<br>５ 委員会における安全対策の検討及び取組状況の定期的な確認について</summary>
<p>委員会は、現場職員の意見が適切に反映されるよう、管理者だけでなく、ケアを行う職員を含む幅広い職種やユニットリーダー等が参画するものとする。</p>



<p>委員会では、次の（１）から（４）までの事項について必要な検討を行 い、また、委員会は三月に一回以上開催し、当該事項の実施状況を確認し、ケアを行う職員等の意見を尊重しつつ、必要に応じて利用者の安全並びに介護サービスの質の確保及び職員の負担軽減を図る取組の改善を図ること。</p>



<p>また、委員会における検討に基づき実施された取組により業務効率化が図られた場合、その効率化された時間は、介護サービスの質の確保及び職員の負担の軽減に資する取組に優先して充てること。</p>



<p>なお、委員会は、テレビ電話装置等を活用して行うことができるものと し、個人情報保護委員会・厚生労働省「医療・介護関係事業者における 個人情報の適切な取扱いのためのガイダンス」、厚生労働省「医療情報システムの安全管理に関するガイドライン」等に対応すること。</p>



<p><strong>(1) 「利用者の安全及びケアの質の確保」について</strong></p>



<p>① 見守り機器等から得られる離床の状況、睡眠状態やバイタルサイン等の情報を基に、介護職員、看護職員、介護支援専門員その他の職種が連携して、見守り機器等の導入後の利用者等の状態が維持されているか確認すること。<br>② 利用者の状態の変化等を踏まえた介護機器の活用方法の変更の必要性の有無等を確認し、必要な対応を検討すること。<br>③ 見守り機器を活用する場合、安全面から特に留意すべき利用者については、定時巡回の実施についても検討すること。<br>④ 介護機器の使用に起因する施設内で発生した介護事故又はヒヤリ・ハット事例（介護事故には至らなかったが介護事故が発生しそうになった事例をいう。）（以下「ヒヤリ・ハット事例等」という。）の状況を 把握し、その原因を分析して再発の防止策を検討すること。</p>



<p><strong>(2) 「職員の負担の軽減及び勤務状況への配慮」について</strong></p>



<p>実際に勤務する職員に対して、アンケート調査やヒアリング等を行い、介護機器等の導入後における次の①から③までの内容をデータ等で確認 し、適切な人員配置や処遇の改善の検討等が行われていること。</p>



<p>① ストレスや体調不安等、職員の心身の負担の増加の有無<br>② 職員の負担が過度に増えている時間帯の有無<br>③ 休憩時間及び時間外勤務等の状況</p>



<p><strong>(3) 「介護機器の定期的な点検」について次の①及び②の事項を行うこと。</strong></p>



<p>① 日々の業務の中で、あらかじめ時間を定めて介護機器の不具合がないことを確認するなどの不具合のチェックを行う仕組みを設けること。<br>② 使用する介護機器の開発メーカー等と連携し、定期的に点検を行うこと。</p>



<p><strong>(4) 職員に対する研修について</strong></p>



<p>介護機器の使用方法の講習やヒヤリ・ハット事例等の周知、その事例 を通じた再発防止策の実習等を含む職員研修を定期的に行うこと。<br>また、加算（Ⅰ）を算定するに当たっては、上記に加え、職員間の適切な役割分担による業務の効率化等を図るために必要な職員研修等を定期的に実施すること。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">6. 生産性向上の取組に関する実績データの厚生労働省への報告について</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>報告頻度:</strong> 
<ul class="wp-block-list">
<li>事業年度ごとに1回。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>報告方法:</strong> 
<ul class="wp-block-list">
<li>原則としてオンライン（提出されたデータは、厚生労働省のほか指定権者も確認可能）。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>報告内容:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>加算(Ⅰ)を算定する場合:</strong> 以下の(1)から(5)のすべての事項について報告。</li>



<li><strong>加算(Ⅱ)を算定する場合:</strong> 以下の(1)から(3)の事項について報告。</li>



<li><strong>(1) 利用者の満足度等の評価</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>調査票:</strong> <a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001258095.pdf#page=18" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別添１</a>の利用者向け調査票を使用。</li>



<li><strong>調査内容:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>WHO-5調査:</strong> 利用者の主観的な幸福感を測定する調査（5つの質問項目）。</li>



<li><strong>生活・認知機能尺度:</strong> 利用者の日常生活動作（ADL）や認知機能のレベルを評価する尺度。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>調査対象者:</strong> 5名程度の利用者（現場の負担を考慮）。
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>選定のポイント:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>利用者及び介護職員の負担が軽減されるよう、利用者自身で調査に回答可能な利用者を優先的に対象とすることも可能。</li>



<li>加算(Ⅱ)で、介護機器導入フロアや居室の利用者が5名未満の場合は、当該利用者全員を調査対象とする。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>留意点:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>利用者または家族等に必要な説明を行い、同意を得ること。</li>



<li>利用者または家族等の意向に応じ、調査対象としない等の運用も認められる。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>(2) 総業務時間及び当該時間に含まれる超過勤務時間の調査</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>調査票:</strong> <a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001258095.pdf#page=20" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別添２</a>の施設向け調査票を使用。</li>



<li><strong>調査対象期間:</strong> 対象事業年度の10月（※1）における介護職員の1月当たりの総業務時間及び超過勤務時間。
<ul class="wp-block-list">
<li>（※1）本加算を算定した初年度においては、算定を開始した月とする。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>調査対象者:</strong> すべての介護職員。
<ul class="wp-block-list">
<li>加算(Ⅱ)を算定する場合は、介護機器の導入を行ったフロア等に勤務する介護職員が対象。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>報告内容:</strong> 調査対象者全体の平均値（小数点第1位まで）を報告（※2）。
<ul class="wp-block-list">
<li>(※2) 総業務時間及び超過勤務時間は調査対象者全体の平均値（少数点第１位まで）を報告すること。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>労働時間の把握方法:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>原則として、タイムカード、パーソナルコンピュータ等の電子計算機の使用時間（ログインからログアウトまでの時間）の記録等の客観的な記録（賃金台帳に記入した労働時間数も含む）により把握。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>(3) 年次有給休暇の取得状況の調査</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>調査票:</strong> <a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001258095.pdf#page=20" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別添２</a>の施設向け調査票を使用。</li>



<li><strong>調査対象期間:</strong> 対象事業年度の10月を起点として直近1年間の年次有給休暇の取得日数。</li>



<li><strong>調査対象者:</strong> すべての介護職員。
<ul class="wp-block-list">
<li>加算(Ⅱ)を算定する場合は、介護機器の導入を行ったフロア等に勤務する介護職員が対象。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>報告内容:</strong> 調査対象者全体の平均値（小数点第1位まで）を報告。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>(4) 介護職員の心理的負担等の評価</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>調査票:</strong> <a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001258095.pdf#page=22" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別添３</a>の介護職員向け調査票を使用。</li>



<li><strong>調査内容:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>SRS-18調査:</strong> 介護職員のストレス反応を測定する調査（18の質問項目）。</li>



<li><strong>職員のモチベーションの変化に係る調査:</strong> 労働環境や人間関係など、モチベーションに関する調査。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>調査対象者:</strong> すべての介護職員。</li>



<li><strong>留意点:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>介護職員に必要な説明を行い、同意を得ること。</li>



<li>介護職員の意向に応じ、調査対象としない等の運用も認められる。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>(5) 機器の導入等による業務時間（直接介護、間接業務、休憩等）の調査</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>調査票:</strong> <a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001258095.pdf#page=23" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別添４</a>の介護職員向け調査票を使用。</li>



<li><strong>調査方法:</strong> 5日間の自記式または他記式によるタイムスタディ調査。
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>タイムスタディ調査:</strong> 一定期間、職員の業務内容とそれに要した時間を詳細に記録する調査。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>調査対象者:</strong> 日中の時間帯、夜間の時間帯それぞれについて、複数人の介護職員（現場の負担を考慮）。</li>



<li><strong>調査内容の例:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>直接介護</li>



<li>間接業務</li>



<li>休憩</li>



<li>その他</li>



<li>余裕時間</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】生産性向上推進体制加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例等<br>６ 生産性向上の取組に関する実績データの厚生労働省への報告について</summary>
<p>事業年度毎に１回、生産性向上の取組に関する実績として、加算（Ⅰ）を算定する場合には、次の（１）から（５）の事項について、加算（Ⅱ）を算定する場合には、次の（１）から（３）の事項について、原則としてオンラインにより厚生労働省（提出されたデータについては、厚生労働省のほか指定権者においても確認ができるものとする）に当該事項の結果を提出すること。</p>



<p>（１）については、調査実施に係る現場の負担も考慮し、５名程度の利用者を調査の対象とすること。なお、５名程度の対象者の選定に当たっては、利用者及び介護職員の負担が軽減されるよう、利用者自身で調査に回答を行うことが可能な利用者を優先的に対象とすることも差し支えない。また、加算（Ⅱ）を算定する場合で、介護機器の導入を行ったフロアや居室の利用者の数が５名に満たない場合は、当該利用者全員を調査対象とすること。</p>



<p>（２）から（４）については、全ての介護職員（加算（Ⅱ）を算定する場合の（２）及び（３）については、介護機器の導入を行ったフロア等に勤務する介護職員）を調査の対象とする。</p>



<p>（５）については、調査実施に係る現場の負担も考慮し、日中の時間帯、夜間の時間帯それぞれについて、複数人の介護職員を調査の対象とすることで足りるものとする。</p>



<p>なお、（１）の調査の実施及び実績の厚生労働省への報告については、利用者又は家族等に必要な説明を行い、同意を得ることとし、当該利用者又は家族等の意向に応じ、調査の対象としないこととするなどの運用は認められるものであること。また、（４）の調査の実施及び実績の厚生労働省への報告については、介護職員に必要な説明を行い、同意を得ることとし、当該介護職員の意向に応じ、調査の対象としないこととするなどの運用は認められるものであること。</p>



<p><strong>（１） 利用者の満足度等の評価</strong></p>



<p>別添１の利用者向け調査票により、ＷＨＯ－５調査（利用者における満足度の変化）の実施及び生活・認知機能尺度の確認を行うこと 。</p>



<p><strong>（２） 総業務時間及び当該時間に含まれる超過勤務時間の調査</strong></p>



<p>別添２の施設向け調査票により、対象事業年度の10月（※１）における介護職員の１月当たりの総業務時間及び超過勤務時間を調査（※ ２）すること。</p>



<p>また、労働時間の把握については、原則として、タイムカード、パーソナルコンピュータ等の電子計算機の使用時間（ログインからログアウトまでの時間）の記録等の客観的な記録（賃金台帳に記入した労働時間数も含む）により把握する必要があること。</p>



<p>（※１） 本加算を算定した初年度においては、算定を開始した月とすること。<br>（※２） 総業務時間及び超過勤務時間は調査対象者全体の平均値（少数点第１位まで）を報告すること。</p>



<p><strong>（３） 年次有給休暇の取得状況の調査</strong></p>



<p>別添２の施設向け調査票により、対象事業年度の10月を起点として直近１年間の年次有給休暇の取得日数を調査（※）すること。</p>



<p>（※）年次有給休暇の取得日数は調査対象者全体の平均値（少数点第 １位まで）を報告すること。</p>



<p><strong>（４） 介護職員の心理的負担等の評価</strong></p>



<p>別添３の介護職員向け調査票により、ＳＲＳ-18調査（介護職員の心理的負担の変化）及び職員のモチベーションの変化に係る調査を実施すること。</p>



<p><strong>（５） 機器の導入等による業務時間（直接介護、間接業務、休憩等）の調査</strong></p>



<p>別添４の介護職員向け調査票により、５日間の自記式又は他記式によるタイムスタディ調査を実施すること。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">7. 生産性向上の取組による業務の効率化及びケアの質の確保並びに職員の負担軽減に関する成果があることの確認について</h2>



<h3 class="wp-block-heading">(1) 加算(Ⅱ)を算定している事業所が加算(Ⅰ)へ変更する場合</h3>



<p class="is-style-big_icon_memo">加算(Ⅱ)を算定していた事業所が、より上位の加算(Ⅰ)を算定するためには、以下のステップを踏む必要があります。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ol class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>準備段階：</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>加算(Ⅱ)の要件である介護機器（「3. 介護機器について」参照）を導入します。</li>



<li>「生産性向上ガイドライン」に基づいた業務改善を3ヶ月以上継続します。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>データ収集と比較、および成果の確認：</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>「6. 生産性向上の取組に関する実績データの厚生労働省への報告について」に記載されている(1)～(3)の項目について、介護機器導入前と導入後3ヶ月以上経過した時点のデータを収集します。</li>



<li>収集したデータを比較し、以下の3つの基準を全て満たしていることを確認します。
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>(1) 利用者の満足度等の評価:</strong> 利用者満足度や生活・認知機能に悪化がみられないこと。
<ul class="wp-block-list">
<li>原則として数値が下がっていないことを確認します。</li>



<li>例外：数値低下の要因が生産性向上と無関係な事象（例：利用者の病状悪化）によることが明らかな場合は、その利用者を集計対象から除外できます。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>(2) 総業務時間及び当該時間に含まれる超過勤務時間の調査:</strong> 介護職員の総業務時間と超過勤務時間が、介護機器導入前よりも短縮していること。
<ul class="wp-block-list">
<li>調査対象期間の特例：通常は「対象事業年度の10月」のデータを比較しますが、介護機器導入後3ヶ月以上経過した以降の月のデータと比較することも可能です。その場合は、導入前の直近の同月、または導入した月の前月の勤務状況と比較します。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>(3) 年次有給休暇の取得状況の調査:</strong> 介護職員の年次有給休暇の取得日数が、介護機器導入前と比べて維持、または増加していること。
<ul class="wp-block-list">
<li>調査対象期間の特例：通常は「10月を起点とした直近1年間」のデータを比較しますが、介護機器を導入した月、または加算(Ⅱ)の算定を開始した月から、(2)の調査対象月までの期間を調査対象期間とすることも可能です。その場合は、導入前の直近の同期間、または導入した月の前月を起点とする直近の調査対象期間の月数における取得日数と比較します。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>比較対象者の注意点：</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>原則として、介護機器導入前と導入後の両方の調査を受けている同一の利用者と介護職員を比較対象とします。</li>



<li>例外：育児・介護休業等による短時間勤務制度利用者や、「治療と仕事の両立ガイドライン」に沿った短時間勤務制度等利用者は比較対象から除きます。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>介護機器導入前のデータがない場合：</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>介護機器導入前からサービスを利用している利用者へのヒアリング調査等を実施します。</li>



<li>その結果に基づき、委員会において、介護機器導入による利用者の満足度等への影響がないことを確認すれば、データ比較の代わりとすることができます。</li>
</ul>
</li>
</ol>




</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">(2) 本加算の新設以前から加算(Ⅰ)の要件を満たすような生産性向上の取組を進めている事業所が最初から加算(Ⅰ)を算定する場合</h3>



<p class="is-style-big_icon_memo">加算(Ⅱ)を経ずに、最初から加算(Ⅰ)を算定する場合でも、(1)と同様に、生産性向上の取組による成果を示すデータの提出が必要です。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>データがある場合:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>事業所で生産性向上の取組を開始した際のデータと現在の状況を比較します。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>データがない場合:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>(1)と同様に、介護機器導入前からサービスを利用している利用者へのヒアリング調査等を実施し、委員会で影響がないことを確認します。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">(3) (1)及び(2)に該当しない介護サービス事業所が最初から加算(Ⅰ)を算定する場合</h3>



<p class="is-style-big_icon_memo">これまで生産性向上の取り組みを行ってこなかった事業所が、最初から加算(Ⅰ)を算定する場合も、(1)と同様の手順が必要です。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ol class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li>加算(Ⅱ)の要件となる介護機器を導入。</li>



<li>生産性向上の取組を3ヶ月以上継続。</li>



<li>介護機器導入前後の6(1)～(3)の項目について、7(1)の(1)～(3)（悪化なし、短縮、維持・増加）に該当することを示すデータを提出。</li>
</ol>




</div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】生産性向上推進体制加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例等<br>７ 生産性向上の取組による業務の効率化及びケアの質の確保並びに職員の負担軽減に関する成果があることの確認について</summary>
<p><strong>（１） 加算（Ⅱ）を算定する介護サービス事業所が加算の区分を変更し加算（Ⅰ）の算定を開始しようとする場合</strong></p>



<p>加算（Ⅰ）の算定開始に当たっては、生産性向上の取組の成果として、業務の効率化及びケアの質の確保並びに職員の負担軽減が行われていることの確認が必要である。</p>



<p>具体的には、加算（Ⅱ）の要件となる介護機器の導入後、生産性向上の取組を三月以上継続した上で、６（１）から６（３）の項目について、当該介護機器の導入前後の状況を比較することにより、①から③のとおり成果が確認される必要がある。</p>



<p>この場合、比較する対象者は、原則として６（１）から６（３）の項目の調査を当該介護機器の導入前後ともに受けている同一の利用者及び介護職員とすること。なお、介護職員が育児・介護休業法等による育児・介 護等の短時間勤務制度を利用する場合や「治療と仕事の両立ガイドライン」に沿って事業者が設ける短時間勤務制度等を利用する場合等、比較対象の期間中に勤務形態に変更が生じる場合についても、比較の対象から除くこと。</p>



<p>また、本加算の新設以前から生産性向上の取組に着手しており、加算（Ⅱ）の要件となる介護機器の導入前の６（１）の項目に関する調査のデータがない場合等については、当該介護機器の導入前から介護サービスを利用する利用者へのヒアリング調査等を行い、その結果に基づき、委員会において当該介護機器の導入による利用者の満足度等への影響がないことを確認することで足りるものとする。</p>



<p>① ６（１）の項目について、本取組による悪化がみられないこと。<br>（※） 「悪化がみられないこと」とは、比較により数値が下がっていないことをいうものであるが、数値の低下の要因が生産性向上の取組に伴うものではない事象によるものであることが明らかな場合については当該事象の発生した利用者について、調査の集計対象から除くことは差し支えない。</p>



<p>② ６（２）の項目について、介護職員の総業務時間及び当該時間に含まれる超過勤務時間が短縮していること。本項目の調査対象期間は、６（２）に規定する調査対象期間（※）に関わらず、加算（Ⅱ）の要件となる介護機器の導入後、生産性向上の取組を三月以上継続した以降の月における介護職員の１月当たりの総業務時間及び超過勤務時間を調査することとしても差し支えない。なお、当該介護機器導入前の直近の同月又は当該介護機器を導入した月の前月の勤務状況と比較すること。<br>（※）10月における介護職員の１月当たりの総業務時間及び超過勤務時間</p>



<p>③ ６（３）の項目について、維持又は増加していること。本項目の調査対象期間は、６（３）に規定する調査対象期間（※１）に関わらず、加算（Ⅱ）の要件となる介護機器を導入した月又は加算（Ⅱ）の算定を開始した月から②の調査対象月までの期間を調査対象期間としても差し支えない。なお、当該介護機器導入前の直近の同期間又は当該介護機器を導入した月の前月を起点とする直近の調査対象期間の月数（※２）における取得日数と比較すること。<br>（※１）10月を起点として直近１年間の年次有給休暇の取得日数<br>（※２）例えば、加算（Ⅱ）の要件となる介護機器を令和６年４月に導導入し、②の調査対象期間を同年４月から同年７月の４か月間とした場合は、「直近の同期間」は令和５年４月から同年７月の４か月間であり、「当該介護機器を導入した月の前月を起点とする直近の調査対象期間の月数」は令和５年12月から令和６年３月の４か月間となる。</p>



<p><strong>（２） 本加算の新設以前から加算（Ⅰ）の要件を満たすような生産性向上の取組を進めている介護サービス事業所が最初から加算（Ⅰ）を算定しようとする場合</strong></p>



<p>生産性向上の取組を従来から進めている介護サービス事業所が最初から加算（Ⅰ）を算定する場合、加算（Ⅰ）の算定開始に当たっては、当該事業所における生産性向上の取組による成果として（１）①から③に該当することを示すデータの提出が必要である。この場合において、データと は、当該事業所において生産性向上の取組を開始した際のデータを有している場合については、当該データと現在の状況を比較することが考えられる。しかしながら、加算（Ⅱ）の要件となる介護機器の導入前の６（１）の項目に関する調査のデータがない場合等については、当該介護機器の導入前から介護サービスを利用する利用者へのヒアリング調査等を行い、その結果に基づき、委員会において当該介護機器の導入による利用者の満足度等への影響がないことを確認することで足りるものとする。</p>



<p><strong>（３） （１）及び（２）に該当しない介護サービス事業所が最初から加算（Ⅰ）を算定しようとする場合</strong></p>



<p>（１）及び（２）に該当しない介護サービス事業所が最初から加算（Ⅰ）を算定しようとする場合、加算（Ⅱ）の要件となる介護機器の導入後、生産性向上の取組を３月以上継続した上で、当該介護機器の導入前後における６（１）から６（３）の項目について、（１）①から③に該当することを示すデータの提出が必要である。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">8. 厚生労働省等への報告等について</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>報告様式:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>実績報告は<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001258095.pdf#page=16" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙1</a>。</li>



<li>加算(Ⅰ)開始時は、「介護給付費算定に係る体制等に関する届出書」に<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001258095.pdf#page=17" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙2</a>を添付。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>提出方法:</strong> 
<ul class="wp-block-list">
<li>「電子申請・届出システム」でのオンライン提出予定（詳細別途通知）。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>その他:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>委員会議事概要提出。</li>



<li>厚生労働省の調査・検証等への協力。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】生産性向上推進体制加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例等<br>８ 厚生労働省等への報告等について</summary>
<p>６の厚生労働省への報告については、別紙１により報告をすること。ま た、加算（Ⅰ）の算定を開始する場合、「介護給付費算定に係る体制等に関する届出等における留意点について」（令和６年３月15日老発0315第１号）の別紙28「生産性向上推進体制加算に係る届出書」を届け出る際に、当該届出書の備考１に規定する各種指標に関する調査結果のデータとして別紙２を添付すること。</p>



<p>あわせて、別紙１については「電子申請・届出システム」を活用したオ ンラインによる提出を予定しているが、システム改修に一定の期間を要するため、当面の間は別の方法による提出とする予定である。詳細については、別途通知する。</p>



<p>報告にあたり、指定権者が委員会における検討状況を確認できるよう、当該委員会の議事概要を提出すること。また、介護サービス事業所のテクノロジー活用に関して、厚生労働省が行うケアの質や職員の負担への影響に関する調査・検証等への協力に努めること。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">9. その他</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>都道府県の役割:</strong> 
<ul class="wp-block-list">
<li>介護保険法改正により、生産性向上に関する努力義務が創設。ワンストップ窓口設置等、支援を推進。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>加算算定:</strong> 
<ul class="wp-block-list">
<li>上記窓口活用も有効。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】生産性向上推進体制加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例等<br>９ その他</summary>
<p>介護保険法の改正により、令和６年４月から介護サービス事業所の生産性向上の取組が促進されるよう都道府県に対する努力義務が創設されることも踏まえ、都道府県主導のもと、生産性向上に資する様々な支援・施策を総 合的・横断的に一括して取り扱い、適切な支援につなぐワンストップ窓口の設置等を進めているところである。本加算の算定に際し、生産性向上の取組を進めるに当たっては、当該窓口の活用も有効である。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">Ｑ＆Ａ</h2>



<h3 class="wp-block-heading">令和６年度介護報酬改定に関するQ&amp;A（vol.5）</h3>



<div class="swell-block-faq -icon-rounded" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問 12 加算（Ⅰ）（※100 単位/月）の算定開始に当たっては、加算（Ⅱ）の要件となる介護機器の導入前後の状況を比較し、生産性向上の取組の成果の確認が求められているが、例えば、数年前又は新規に介護施設を開設し、開設当初より、加算（Ⅰ）の要件となる介護機器を全て導入しているような場合については、当該介護機器の導入前の状況を把握している利用者及び職員がいないなど、比較が困難となるが、導入前の状況の確認はどのように考えるべきか。</h4><div class="faq_a">
<p>介護機器の導入前の状況を把握している利用者及び職員がいない場合における生産性向上の取組の成果の確認については、以下のとおり対応されたい。</p>



<p><strong>【利用者の満足度等の評価について】<br></strong>介護サービスを利用する利用者（５名程度）に、介護機器を活用することに起因する利用者の安全やケアの質の確保についてヒアリング調査等を行い（※）、その結果に基づき、利用者の安全並びに介護サービスの質の確保及び職員の負担軽減に資する方策を検討するための委員会において当該介護機器の導入による利用者の満足度等への影響がないことを確認すること。</p>



<p>（※）介護機器活用した介護サービスを受ける中での、利用者が感じる不安や困りごと、介護サービスを利用する中での支障の有無、介護機器活用による効果等についてヒアリングを実施することを想定している。<br>また、事前調査が実施できない場合であって、ヒアリング調査等を行う場合には、別添１の利用者向け調査票による事後調査の実施は不要となる。</p>



<p><strong>【総業務時間及び当該時間に含まれる超過勤務時間の調査、年次有給休暇の取得状況の調査について】<br></strong>加算（Ⅱ）の要件となる介護機器を導入した月（利用者の受入れを開始した月）を事前調査の実施時期（※）とし、介護職員の１月当たりの総業務時間、超過勤務時間及び年次有給休暇の取得状況を調査すること。また、事後調査は、介護機器の導入後、生産性向上の取組を３月以上継続した以降の月における介護職員の１月当たりの総業務時間、超過勤務時間及び年次有給休暇の取得状況を調査し、事前調査の勤務状況と比較すること。</p>



<p>（※） 介護施設を新たに開設し、利用者の受入開始月から複数月をかけて利用者の数を拡大するような場合については、利用者数の変化が一定程度落ち着いたと考えられる時点を事前調査の対象月とすること。この場合、利用者数の変化が一定程度落ち着いた考えられる時点とは、事前調査及び事後調査時点における利用者数と介護職員数の比に大きな差がないことをいう。<br>（例） 例えば、令和６年１月に介護施設（定員 50 名とする）を新たに開設し、同年１月に 15 人受け入れ、同年２月に 15 人受け入れ（合計 30 名）、同年３月に 15 人受け入れ（合計 45 名）、同年４月に２名受け入れ（合計 47 名）、のように、利用者の数を段階的に増加していく場合については、利用者の増加が落ち着いたと考えられる同年４月を事前調査の実施時期とすること。</p>
</div></div>
</div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001258095.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）「生産性向上推進体制加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例等の提示について」及び「「指定居宅サービス等の事業の人員、設備及び運営に関する基準」等における生産性向上に先進的に取り組む特定施設等に係る人員配置基準の留意点について」の改正について（令和６年３月 29 日老高発 0329 第 1 号厚生労働省老健局高齢者支援課長）​</a></li>



<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001310600.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）令和６年度介護報酬改定に関するQ&amp;A（vol.5）（令和６年４月30日）</a></li>



<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12300000/001310607.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）生産性向上推進体制加算を算定する事業所における生産性向上の取組に関する実績データの厚生労働省への報告について（令和６年９月 27 日老高発 0927 第 2 号厚生労働省老健局高齢者支援課長）</a></li>
</ul>




</div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>一番わかりやすい！5領域と個別支援計画【記入例付き】:児発・放デイ</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e5%80%8b%e5%88%a5%e6%94%af%e6%8f%b4%e8%a8%88%e7%94%bb-5%e9%a0%98%e5%9f%9f/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:22 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=7468</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！5領域と個別支援計画【記入例付き】児発・放デイ-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>【児童発達支援・放課後等デイサービス】個別支援計画と5領域 児童発達支援や放課後等デイサービス（放デイ）において、子どもの成長をサポートする上で欠かせないのが「個別支援計画」です。この個別支援計画は、お子さん一人ひとりの [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！5領域と個別支援計画【記入例付き】児発・放デイ-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！5領域と個別支援計画【記入例付き】児発・放デイ-1024x576.png" alt="一番わかりやすい！5領域と個別支援計画【記入例付き】児発・放デイのメイン画像" class="wp-image-24859" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！5領域と個別支援計画【記入例付き】児発・放デイ-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！5領域と個別支援計画【記入例付き】児発・放デイ-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！5領域と個別支援計画【記入例付き】児発・放デイ-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！5領域と個別支援計画【記入例付き】児発・放デイ.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<h2 class="wp-block-heading">【児童発達支援・放課後等デイサービス】個別支援計画と5領域</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="3369" height="1888" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24430" alt="【児童発達支援・放課後等デイサービス】個別支援計画と5領域のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/【児童発達支援・放課後等デイサービス】個別支援計画と5領域.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【児童発達支援・放課後等デイサービス】個別支援計画と5領域.jpg 3369w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【児童発達支援・放課後等デイサービス】個別支援計画と5領域-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【児童発達支援・放課後等デイサービス】個別支援計画と5領域-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【児童発達支援・放課後等デイサービス】個別支援計画と5領域-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【児童発達支援・放課後等デイサービス】個別支援計画と5領域-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【児童発達支援・放課後等デイサービス】個別支援計画と5領域-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 3369px) 100vw, 3369px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>【児童発達支援・放課後等デイサービス】<br>個別支援計画と5領域</strong></p>
</div></div>



<p>児童発達支援や放課後等デイサービス（放デイ）において、子どもの成長をサポートする上で欠かせないのが「個別支援計画」です。この個別支援計画は、お子さん一人ひとりの発達状況や特性、抱えている課題に合わせて作成される、いわばオーダーメイドの支援プランです。</p>



<p>そして、令和6年度の報酬改定により、この個別支援計画の作成において、「5領域」との関連性を明確に記載することが求められるようになりました。これは、従来の計画よりもさらに踏み込んで、子どもの発達を「健康・生活」「運動・感覚」「認知・行動」「言語・コミュニケーション」「人間関係・社会性」の5つの側面から総合的に捉え、より質の高い支援を提供することを目指すための重要な変更点です。</p>



<p>しかし、「5領域との関連性を明確にする」とは具体的にどういうことなのか、どのように個別支援計画に反映させれば良いのか、疑問に思われる方もいらっしゃるかもしれません。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>そこで本記事では、</p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-check_list">
<li><strong>個別支援計画における5領域の重要性</strong></li>



<li><strong>5領域それぞれの具体的な内容（ねらいと支援内容）</strong></li>



<li><strong>令和6年度報酬改定で求められる変更点</strong></li>



<li><strong>個別支援計画への具体的な記載方法（記入例を含む）</strong></li>
</ul>



<p>について、わかりやすく解説していきます。</p>
</div></div>



<p>この記事を読めば、個別支援計画と5領域のつながりが明確に理解でき、より効果的な支援計画を作成するためのヒントが得られるはずです。ぜひ、子どもたちのより良い成長をサポートするために、本記事をご活用ください。</p>



<h2 class="wp-block-heading">個別支援計画における5領域とのつながりの明確化</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="574" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24426" alt="個別支援計画における5領域とのつながりの明確化のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/個別支援計画における5領域とのつながりの明確化-1024x574.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/個別支援計画における5領域とのつながりの明確化-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/個別支援計画における5領域とのつながりの明確化-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/個別支援計画における5領域とのつながりの明確化-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/個別支援計画における5領域とのつながりの明確化-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/個別支援計画における5領域とのつながりの明確化-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>個別支援計画における5領域とのつながりの明確化</strong></p>
</div></div>



<p>令和6年度の報酬改定では、障害児支援において、個別支援計画に、支援内容と5領域とのつながりを明確化することを求めています。これは、質の高い発達支援(療育)の提供を推進するための取り組みの一つです。</p>



<p>障がい児通所サービス等における個別支援計画とは、障害のある子ども一人ひとりの状況やニーズに合わせて作成する支援計画です。この計画に基づいて、具体的な支援内容が決定され、実施されます。</p>



<p>5領域とは、児童発達支援における支援内容を包括的に示す5つの領域のことです。具体的には、「健康・生活」「運動・感覚」「認知・行動」「言語・コミュニケーション」「人間関係・社会性」の5つがあります。</p>



<p class="is-style-big_icon_caution">今回の改定では、個別支援計画を作成する際に、支援内容がどの領域と関連しているのかを明確に示すことが求められるようになりました。これにより、支援の意図が明確になり、より効果的な支援につながることが期待されます。</p>



<h2 class="wp-block-heading">発達支援(療育)の5領域とは</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="574" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24428" alt="発達支援(療育)の5領域とはのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/発達支援療育の5領域とは-1024x574.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/発達支援療育の5領域とは-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/発達支援療育の5領域とは-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/発達支援療育の5領域とは-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/発達支援療育の5領域とは-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/発達支援療育の5領域とは-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>発達支援(療育)の5領域とは</strong></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">1. 健康・生活</h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>ねらい</strong><br>健康状態の維持・改善、生活リズムや生活習慣の形成、基本的生活スキルの獲得</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>支援内容</strong>
<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>健康状態の把握</strong>：子どもが健康で安全な生活を送れるように支援し、日常的に健康チェックを行い、必要な対応をすることです。特に、意思表示が難しい子どもに対しては、注意深く観察し、些細な変化も見逃さずに対応する必要があります。</li>



<li><strong>健康の増進</strong>：子どもが基本的な生活リズムを身につけ、健康的な食生活を送れるように支援することです。具体的には、睡眠、食事、排泄などのリズムを整え、口腔機能や姿勢などを考慮しながら楽しく食事ができるようサポートします。また、病気の予防や安全への配慮も含まれます。</li>



<li><strong>リハビリテーションの実施</strong>：子どもが日常生活や社会生活を送れるよう、それぞれの状態に合わせて身体面、精神面、社会面における必要な訓練を行うことです。</li>



<li><strong>基本的生活スキルの獲得</strong>：子どもが自分で身の回りのことを清潔にしたり、食事、着替え、トイレなどの日常生活に必要な基本的なスキルを身につけるための支援を行うことです。</li>



<li><strong>構造化等による生活環境を整える</strong>：子どもが遊びを通して様々なことを学び、主体的に活動できるよう、環境を整えることです。また、障害特性に応じて、時間や空間を分かりやすく工夫することも含まれます。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">2. 運動・感覚</h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>ねらい</strong><br>姿勢と運動・動作の向上、姿勢と運動・動作の補助的手段の活用、保有する感覚の総合的な活用</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>支援内容</strong>
<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>姿勢と運動・動作の基本的技能の向上：</strong>日常生活に必要な基本的な動作をスムーズに行えるように、姿勢を保ったり、手足などを動かしたりする能力を高めることです。また、関節が硬くなったり変形したりするのを防ぎ、筋力を維持・強化することも含まれます。</li>



<li><strong>姿勢保持と運動・動作の補助的手段の活用：</strong>姿勢を保ったり体を動かすことが難しい子どもに対して、姿勢保持装置などの様々な補助用具を活用し、それらの動作ができるように支援することです。</li>



<li><strong>身体の移動能力の向上：</strong>子どもが自分の力で移動したり、歩行器や車いすなどを使いながら、日常生活に必要な移動能力を高めるための支援を行うことです。</li>



<li><strong>保有する感覚の活用：</strong>子どもが持っている視覚、聴覚、触覚などの感覚を十分に使えるように、遊びなどを通して支援することです。</li>



<li><strong>感覚の補助及び代行手段の活用：</strong>子どもが持っている視覚や聴覚などを使いやすくするために、眼鏡や補聴器のような補助機器を適切に使えるように支援することです。</li>



<li><strong>感覚の特性への対応：</strong>子どもが持つ感覚の過敏さや鈍感さを理解し、それに合わせて環境を調整したり、適切な支援を提供することです。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">3. 認知・行動</h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>ねらい</strong><br>認知の発達と行動の習得、空間・時間、数等の概念形成の習得、対象や外部環境の適切な認知と適切な行動の習得</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>支援内容</strong>
<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>感覚や認知の活用：</strong>視覚、聴覚、触覚などの感覚を十分に使い、必要な情報を集めることで、子どもの認知機能の発達を促す支援を行うことです。</li>



<li><strong>知覚から行動への認知過程の発達：</strong>子どもが周囲の環境から情報を受け取り、必要な情報を選び出し、それに基づいて適切な行動をとる一連の過程を支援することです。</li>



<li><strong>認知や行動の手掛かりとなる概念の形成：</strong>子どもが周りの世界を理解し行動するための基礎となる概念、例えば物の機能や形、色の変化、時間や空間などを理解し、それらを活用できるように支援することです。</li>



<li><strong>数量、大小、色等の習得：</strong>子どもが数や大きさ、重さ、色の違いなどを理解し、活用できるようにするための支援を行うことです。</li>



<li><strong>認知の偏りへの対応：</strong>子どもの認知特性を理解し、情報処理を適切に行えるよう支援することです。また、こだわりや偏食など、個々の特性に配慮した支援も含まれます。</li>



<li><strong>行動障害への予防及び対応：</strong>感覚や認知の偏り、コミュニケーションの難しさなどが原因で起こる行動障害を予防し、適切な行動が取れるように支援することです。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">4. 言語・コミュニケーション</h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>ねらい</strong><br>言語の形成と活用、言語の受容及び表出、コミュニケーションの基礎的能力の向上、コミュニケーション手段の選択と活用</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>支援内容</strong>
<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>言語の形成と活用：</strong>具体的な物や体験と言葉を結びつけるなどして、子どもが言葉の意味を理解し、自ら進んで言葉を発するのを促す支援を行うことです。</li>



<li><strong>受容言語と表出言語の支援：</strong>子どもが話し言葉や文字、記号などを使い、相手の言いたいことを理解したり、自分の考えを伝えたりできるように支援することです。</li>



<li><strong>人との相互作用によるコミュニケーション能力の獲得：</strong>一人ひとりの状況に合わせた場面で、他者とのやり取りを通じて、一緒に物事に注目するなどのコミュニケーション能力を高める支援を行うことです。</li>



<li><strong>指差し、身振り、サイン等の活用：</strong>子どもが周囲の状況を理解したり、自分の意思を伝えたりできるように、指差しや身振り、サインなどの非言語的なコミュニケーション手段を使えるように支援することです。</li>



<li><strong>読み書き能力の向上のための支援：</strong>発達障害などの子どもの特性に合わせた方法で、読み書きの能力を高めるための支援を行うことです。</li>



<li><strong>コミュニケーション機器の活用：</strong>子どもが周りの状況を理解したり、自分の気持ちを伝えたりすることをスムーズに行えるよう、文字や記号、絵カード、機器など、様々なコミュニケーション手段を適切に選び、使えるように支援することです。</li>



<li><strong>手話、点字、音声、文字等のコミュニケーション手段の活用： </strong>手話、点字、音声、文字、触覚、平易な表現など、様々なコミュニケーション手段を活用して、子どもが周囲の状況を理解し、自分の意思を伝えられるように支援することです。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">5. 人間関係・社会性</h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>ねらい</strong><br>他者との関わり(人間関係)の形成、自己の理解と行動の調整、仲間づくりと集団への参加</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-group"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>支援内容</strong>
<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>アタッチメント（愛着行動）の形成：</strong>子どもが周囲の人と安定した関係を築けるよう、身近な人と親密な関係を育み、信頼関係を築くことをサポートすることです。</li>



<li><strong>模倣行動の支援：</strong>子どもが遊びなどを通じて他人の動きを真似ることを促し、それによって社会性や他人との関わり方を学ぶことを助けることです。</li>



<li><strong>感覚運動遊びから象徴遊びへの支援：</strong>感覚や体を動かす遊びから、物に見立てたり、何かになりきったりするごっこ遊びなどを通して、社会性を育む支援を行うことです。</li>



<li><strong>一人遊びから協同遊びへの支援：</strong>周囲に関心を示さない一人遊びの状態から、徐々に他者と関わる遊びへと段階的に促し、最終的には役割分担やルールのある遊びを通して社会性を育む支援を行うことです。</li>



<li><strong>自己の理解とコントロールのための支援：</strong>子どもが自分の得意なこと、苦手なこと、行動の特徴などを理解し、感情をコントロールできるよう、大人のサポートを通じて支援することです。</li>



<li><strong>集団への参加への支援：</strong>子どもが集団活動に参加するためのルールや手順を理解し、遊びや活動に積極的に参加できるようにサポートすることです。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">5領域に対応した個別支援計画の記入例</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="574" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24429" alt="5領域に対応した個別支援計画の記入例のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/5領域に対応した個別支援計画の記入例-1024x574.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/5領域に対応した個別支援計画の記入例-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/5領域に対応した個別支援計画の記入例-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/5領域に対応した個別支援計画の記入例-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/5領域に対応した個別支援計画の記入例-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/5領域に対応した個別支援計画の記入例-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>5領域に対応した個別支援計画の記入例</strong></p>
</div></div>



<p>令和6年5月17日、こども家庭庁から「令和６年度障害福祉サービス等報酬改定に伴う個別支援計画作成にあたっての留意点及び記載例について」が発表されました。</p>



<p>この資料では、5領域に対応する課題や支援を機械的に当てはめるのではなく、個々のこどものアセスメントを踏まえたオーダーメイドの支援計画を作成することの重要性が強調されています。また、支援目標や支援内容は、それぞれの子どもに合わせて個別化されるべきであり、画一的なものであってはならないとされています。</p>



<p>具体的な記入例も含まれており、5領域に則った個別支援計画策定の参考資料として活用できます。ぜひ、この資料を参考に、一人ひとりの子どもに寄り添った支援計画を作成してください。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.cfa.go.jp/assets/contents/node/basic_page/field_ref_resources/253aba4f-3ce0-4aa1-a777-3d42440f1ca2/fc728b4a/20240520_policies_shougaijishien_shisaku_hoshukaitei_100.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">【別紙1】個別支援計画の記載のポイント</a></li>



<li><a href="https://www.cfa.go.jp/assets/contents/node/basic_page/field_ref_resources/253aba4f-3ce0-4aa1-a777-3d42440f1ca2/66a56ae7/20240520_policies_shougaijishien_shisaku_hoshukaitei_101.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">【別紙2】個別支援計画の記載のポイント　参考様式版</a></li>



<li><a href="https://www.cfa.go.jp/assets/contents/node/basic_page/field_ref_resources/253aba4f-3ce0-4aa1-a777-3d42440f1ca2/9fd072b1/20240520_policies_shougaijishien_shisaku_hoshukaitei_102.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">【別紙3】個別支援計画（参考記載例）</a></li>
</ul>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">まとめ&nbsp;–&nbsp;5領域と個別支援計画で質の高い発達支援(療育)を</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="1024" height="574" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24431" alt="まとめ – 5領域と個別支援計画で質の高い発達支援(療育)をのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/まとめ-–-5領域と個別支援計画で質の高い発達支援療育を-1024x574.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/まとめ-–-5領域と個別支援計画で質の高い発達支援療育を-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/まとめ-–-5領域と個別支援計画で質の高い発達支援療育を-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/まとめ-–-5領域と個別支援計画で質の高い発達支援療育を-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/まとめ-–-5領域と個別支援計画で質の高い発達支援療育を-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/まとめ-–-5領域と個別支援計画で質の高い発達支援療育を-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>まとめ<br>5領域と個別支援計画で質の高い発達支援(療育)を</strong></p>
</div></div>



<p>この記事では、児童発達支援・放課後等デイサービスにおける個別支援計画と5領域（「健康・生活」「運動・感覚」「認知・行動」「言語・コミュニケーション」「人間関係・社会性」）の関連性について解説しました。令和6年度の報酬改定により、個別支援計画には、支援内容と5領域とのつながりを明確に記載することが求められています。</p>



<p>5領域それぞれの具体的な内容（ねらいと支援内容）を理解し、子どもの発達状況や特性を総合的に捉えることが、質の高い支援につながります。記事中で紹介した記載例を参考に、以下のポイントを押さえて、効果的な個別支援計画を作成しましょう。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list -list-under-dashed">
<li><strong>子どもの全体像の把握</strong>: 5領域の視点から、子どもの発達状況や特性を多角的に捉える。</li>



<li><strong>明確な目標設定</strong>: 子どものニーズに基づき、具体的で達成可能な目標を設定する。</li>



<li><strong>5領域との関連付け</strong>: 各支援内容が、5領域のどの領域の、どの「ねらい」に対応するのかを明確にする。</li>



<li><strong>個別化</strong>: テンプレートを参考にしつつも、画一的な計画にならないよう、一人ひとりの子どもに合わせた支援内容を検討する。</li>



<li><strong>こども家庭庁の資料確認</strong>:提示したこども家庭庁の資料も確認する。</li>
</ul>



<p>個別支援計画は、子どもたちの成長を支える指針となるものです。5領域の視点を活かし、子ども一人ひとりに寄り添った、オーダーメイドの支援を提供していきましょう。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li>参考資料
<ul class="wp-block-list">
<li>こども家庭庁：<a href="https://www.cfa.go.jp/assets/contents/node/basic_page/field_ref_resources/253aba4f-3ce0-4aa1-a777-3d42440f1ca2/25400d3f/20240412_policies_shougaijishien_shisaku_hoshukaitei_45.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">令和６年度障害福祉サービス等報酬改定（障害児支援関係）の改定事項の概要について</a></li>



<li>厚生労働省：<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12401000/001013994.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">「児童発達支援ガイドライン」の概要</a><a href="/faq#citation" target="_blank" rel="noreferrer noopener"></a><a href="https://contribution.usercontent.google.com/download?c=CgxiYXJkX3N0b3JhZ2USQhIMcmVxdWVzdF9kYXRhGjIKMDAwMDYyMGI0NDAzNTc5Y2UwMmEwZjczNDFhMDhkZmM5M2IwYThmN2I3MWJiMmU5NQ&amp;filename=%E3%80%8C%E5%85%90%E7%AB%A5%E7%99%BA%E9%81%94%E6%94%AF%E6%8F%B4%E3%82%AC%E3%82%A4%E3%83%89%E3%83%A9%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%80%8D%E3%81%AE%E6%A6%82%E8%A6%81.pdf&amp;opi=103135050&amp;authuser=1" target="_blank" rel="noreferrer noopener"></a></li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>2025年1月30日の合同会議で示された「就労選択支援」を徹底解説！～資料から読み解く制度のポイント～</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e5%b0%b1%e5%8a%b4%e9%81%b8%e6%8a%9e%e6%94%af%e6%8f%b4-20250130/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:19 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=15274</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労選択支援-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>2025年1月30日、社会保障審議会障害者部会（第145回）とこども家庭審議会障害児支援部会（第10回）の合同会議が開催され、障害者の就労支援に関する重要な制度改正案が示されました。その中でも注目すべきは、新たに創設され [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労選択支援-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労選択支援-1024x576.png" alt="2025年1月30日 合同会議で示された「就労選択支援」を徹底解説！～資料から読み解く制度のポイント～" class="wp-image-15305" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労選択支援-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労選択支援-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労選択支援-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/就労選択支援.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>2025年1月30日、社会保障審議会障害者部会（第145回）とこども家庭審議会障害児支援部会（第10回）の合同会議が開催され、障害者の就労支援に関する重要な制度改正案が示されました。その中でも注目すべきは、新たに創設される「就労選択支援」です。</p>



<p>この記事では、合同会議で示された資料に基づき、「就労選択支援」とは何か、その目的、対象者、具体的な支援内容、そして今後の課題について、分かりやすくお伝えします。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_memo"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/stf/newpage_50008.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）社会保障審議会障害者部会（第145回）・こども家庭審議会障害児支援部会（第10回）合同会議の資料について</a></li>



<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/12201000/001389440.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）資料６　就労選択支援について</a></li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">就労選択支援とは？ ～ 障害のある方の「働く」を支える新制度</h3>



<p>資料によると、「就労選択支援」は、障害者総合支援法に新たに位置づけられるサービスであり、障害のある方が、自分に合った働き方や職場を見つけるための、専門的な支援です。2025年10月1日の施行が予定されています。</p>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p class="u-mb-ctrl u-mb-10">従来の就労支援は、「就労移行支援」や「就労継続支援」といったサービスが中心でしたが、これらのサービスを利用する前に、</p>



<ul class="wp-block-list u-mb-ctrl u-mb-10">
<li>「自分はどんな仕事に向いているのか？」</li>



<li>「どんな働き方なら、自分の能力を活かせるのか？」</li>



<li>「働く上で、どんな配慮が必要なのか？」</li>
</ul>



<p>といった疑問や不安を持つ方も少なくありませんでした。「就労選択支援」は、こうした疑問や不安を解消し、より適切な就労につなげるための「最初のステップ」となる制度です。</p>
</div></div>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1136" height="803" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image.png" alt="就労選択支援の法令事項" class="wp-image-15278" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image.png 1136w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1136px) 100vw, 1136px" /></figure>



<h3 class="wp-block-heading">就労選択支援の目的 ～ 本人の希望と能力を踏まえた選択を</h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>就労選択支援の最大の目的は、<span class="swl-marker mark_orange">障害のある方一人ひとりの希望や能力、適性に合った就労を実現すること</span>です。それを実現するための手法として、<span class="swl-marker mark_orange">「就労アセスメント」を活用</span>することが示されています。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10">就労アセスメントとは、短期間の作業体験や、専門家との面談などを通じて、</p>



<ul class="wp-block-list u-mb-ctrl u-mb-10">
<li>本人の就労に関する意向</li>



<li>能力や適性</li>



<li>必要な配慮事項</li>
</ul>



<p>などを、本人と支援者が協同で整理・評価するプロセスです。</p>
</div></div>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1122" height="793" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-1.png" alt="新たに創設される就労選択支援の円滑な実施①" class="wp-image-15280" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-1.png 1122w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-1-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-1-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-1-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1122px) 100vw, 1122px" /></figure>



<h3 class="wp-block-heading">就労選択支援の対象者 ～ 誰が利用できる？</h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list u-mb-ctrl u-mb-10">
<li><strong>原則</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>就労継続支援B型、A型（新規）、就労移行支援（標準期間超）の利用希望者は、原則として就労選択支援を利用する。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>例外</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>近隣に事業所がない、または待機期間が生じる場合は、就労移行支援等による就労アセスメントや暫定支給決定を経た就労継続支援A型等の利用も可能。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>基本的には、就労継続支援B型等を初めて利用する方や、就労移行支援を長く利用している方が対象ですが、利用者の状況や地域の実情に応じて、柔軟な対応が認められています。</p>
</div></div>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1122" height="793" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-2.png" alt="４．就労選択支援の対象者について" class="wp-image-15281" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-2.png 1122w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-2-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-2-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-2-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1122px) 100vw, 1122px" /></figure>



<h3 class="wp-block-heading">就労選択支援の具体的な内容 ～ 4つのステップで進む支援</h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p class="u-mb-ctrl u-mb-10">「就労選択支援」は以下の4つのステップで構成されています。</p>



<ol class="wp-block-list is-style-num_circle u-mb-ctrl u-mb-10">
<li><strong>アセスメント</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>短期間の生産活動等を通じた状況把握、本人・家族等との面談、基礎情報収集</li>
</ul>
</li>



<li><strong>多機関連携によるケース会議</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>関係機関の担当者が集まり、アセスメント結果（案）を共有、意見交換</li>
</ul>
</li>



<li><strong>アセスメントシートの作成</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>アセスメント結果とケース会議での議論を踏まえ、本人と協同で作成</li>
</ul>
</li>



<li><strong>事業者等との連絡調整</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>アセスメントシートを基に、適切な就労先（または就労系障害福祉サービス）との連絡調整</li>
</ul>
</li>
</ol>



<p>これらのステップを通じて、利用者の就労に関する様々な情報を多角的に収集・分析し、最適な就労につなげていきます。</p>
</div></div>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1122" height="793" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-3.png" alt="就労選択支援サービスの流れ（標準1か月イメージ）" class="wp-image-15284" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-3.png 1122w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-3-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-3-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-3-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1122px) 100vw, 1122px" /></figure>



<h3 class="wp-block-heading">就労選択支援の実施主体 ～ 誰が、どのように支援する？</h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list u-mb-ctrl u-mb-10">
<li><strong>実施主体:</strong> 
<ul class="wp-block-list">
<li>所定の要件（過去3年以内に3人以上一般就労者を排出など）を満たした、就労移行支援事業所、就労継続支援事業所（A型・B型）などが想定されている。</li>
</ul>
</li>
</ul>




</div></div>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1122" height="793" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-4.png" alt="新たに創設される就労選択支援の円滑な実施②" class="wp-image-15289" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-4.png 1122w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-4-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-4-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-4-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1122px) 100vw, 1122px" /></figure>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list u-mb-ctrl u-mb-10">
<li><strong>就労選択支援員</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>専門的な知識とスキルを持つ「就労選択支援員」が配置される（研修修了が要件）。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1122" height="793" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-5.png" alt="２．就労選択支援員の要件・養成・兼務について
" class="wp-image-15290" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-5.png 1122w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-5-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-5-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-5-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1122px) 100vw, 1122px" /></figure>



<h3 class="wp-block-heading">就労選択支援のポイント ～ 制度を理解し、活用するために</h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p>資料では、報酬算定、指定特定相談支援事業者との連携、特別支援学校等における取り扱い、他のサービスとの同日利用、中立性の確保について、以下の通り示されています。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>中立性の確保</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>特定の事業所に利用者を誘導することがないよう、報酬の減算規定や、同一法人の利用制限などの措置が講じられている。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>相談支援専門員との連携</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>就労選択支援の利用前から利用後まで、相談支援専門員が継続的に関与し、利用者をサポートする。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>特別支援学校との連携</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>特別支援学校高等部の生徒は、在学中に就労選択支援を利用できる。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>他のサービスとの併用</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>放課後等デイサービスなどとの併用は可能だが、日中活動サービスとの併用は原則不可。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1122" height="793" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-6.png" alt="３．報酬算定について" class="wp-image-15292" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-6.png 1122w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-6-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-6-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-6-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1122px) 100vw, 1122px" /></figure>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1122" height="793" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-7.png" alt="６．指定特定相談支援事業者との連携について" class="wp-image-15293" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-7.png 1122w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-7-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-7-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-7-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1122px) 100vw, 1122px" /></figure>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1122" height="793" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-8.png" alt="７．特別支援学校等における取扱いについて" class="wp-image-15294" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-8.png 1122w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-8-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-8-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-8-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1122px) 100vw, 1122px" /></figure>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1122" height="793" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-9.png" alt="８．就労選択支援と他のサービスとの同一日の利用について" class="wp-image-15295" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-9.png 1122w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-9-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-9-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-9-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1122px) 100vw, 1122px" /></figure>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1122" height="793" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-10.png" alt="９．中立性の確保について" class="wp-image-15296" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-10.png 1122w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-10-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-10-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-10-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1122px) 100vw, 1122px" /></figure>



<h3 class="wp-block-heading">就労選択支援の今後の展望と課題</h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_good"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p class="u-mb-ctrl u-mb-10">資料では以下の通り、就労選択支援の円滑な実施に向けて、モデル事業の実施、実施マニュアルの作成、就労選択支援員養成研修の実施などについて、国が積極的に準備を進めていることが伺えます。</p>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10">一方で、</p>



<ul class="wp-block-list u-mb-ctrl u-mb-10 is-style-triangle_list">
<li><strong>就労選択支援員の質の確保</strong></li>



<li><strong>地域格差の解消</strong></li>



<li><strong>関係機関との連携強化</strong></li>
</ul>



<p>など、今後の課題も挙げられています。</p>
</div></div>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1122" height="793" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-11.png" alt="就労選択支援に係るモデル事業（令和６年度実施）" class="wp-image-15299" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-11.png 1122w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-11-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-11-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-11-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1122px) 100vw, 1122px" /></figure>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="1122" height="793" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-12.png" alt="就労選択支援員養成研修等事業（令和６年度補正予算）" class="wp-image-15300" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-12.png 1122w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-12-300x212.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-12-1024x724.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-12-768x543.png 768w" sizes="(max-width: 1122px) 100vw, 1122px" /></figure>



<h3 class="wp-block-heading">まとめ ～ 就労選択支援で、あなたらしい働き方を見つけよう！</h3>



<p>就労選択支援は、障害のある方が、自分に合った働き方を見つけるための、強力なサポートとなる制度です。</p>



<p>「どんな仕事が向いているのか分からない」「働く上で不安がある」</p>



<p>そんな方は、ぜひ一度、お住まいの地域の相談支援専門員や、就労移行支援事業所、就労継続支援事業所などに相談してみてください。2025年10月からは、「就労選択支援」という新たな制度がスタートします。この制度を通じて、あなたらしい働き方を見つけ、充実した社会生活を送るための一歩を踏み出せるよう、準備を進めていきましょう。</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/%e4%bb%8b%e8%ad%b7-%e4%b8%80%e6%99%82%e9%87%91-54000/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:16 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=15818</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>関連記事 1. 事業の目的 介護現場の生産性向上、業務効率化、職場環境改善を通じて、介護人材の確保・定着の基盤を構築する事業所を支援する。 2. 実施主体 都道府県 3. 事業の内容 処遇改善加算を取得し、生産性向上に取 [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】-1024x576.png" alt="一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】のメイン画像" class="wp-image-24634" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p class="u-mb-ctrl u-mb-10"><strong>関連記事</strong></p>


<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">のどか会計事務所</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！令和7年度-介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://kaikei.nodokaya.jp/r7%e4%bb%8b%e8%ad%b7%e8%81%b7%e5%93%a1%e7%ad%89%e5%87%a6%e9%81%87%e6%94%b9%e5%96%84%e5%8a%a0%e7%ae%97/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">一番わかりやすい！令和7年度 介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】｜のどか会計事務所</a>
						<span class="p-blogCard__excerpt">令和7年度の処遇改善加算対応にお悩みの方必見！ この記事では、令和7年度の処遇改善加算の基本的な考え方、算定要件、留意事項、届出期限、Q&#038;Aなどについて、わかりやすく&#8230;</span>					</div>
				</div>
			</div>
		</div>


<h2 class="wp-block-heading">1. 事業の目的</h2>



<p>介護現場の生産性向上、業務効率化、職場環境改善を通じて、介護人材の確保・定着の基盤を構築する事業所を支援する。</p>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】令和６年度介護人材確保・職場環境改善等事業 実施要綱<br>１ 事業の目的</summary>
<p>介護職員の足元の人材確保の課題に対応する観点から、介護現場における生産性を向上し、更なる業務効率化や職場環境の改善を図り、介護人材確保・定着の基盤を構築する事業所に対する支援を目的とする。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">2. 実施主体</h2>



<p>都道府県</p>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】令和６年度介護人材確保・職場環境改善等事業 実施要綱<br>２ 実施主体</summary>
<p>本事業の実施主体は、都道府県とする。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">3. 事業の内容</h2>



<p><span class="swl-marker mark_yellow">処遇改善加算を取得</span>し、<span class="swl-marker mark_yellow">生産性向上に取り組む</span>事業所に対し、職場環境改善または人件費改善に必要な費用を補助する。</p>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】令和６年度介護人材確保・職場環境改善等事業 実施要綱<br>３ 事業の内容</summary>
<p>介護職員等処遇改善加算（以下「処遇改善加算」という。）を取得し、生産性向上に向けた取組を行っている事業所に対して、職場環境等の改善又は人件費の改善に必要な費用を補助する。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">4. 対象事業所及び対象者</h2>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li><strong>対象事業所</strong>: 介護保険法に基づくサービス事業所で、以下の①～②の要件を満たす事業所。
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>① サービス類型</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403387.pdf#page=9" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙1表1</a>に記載のサービス
<ul class="wp-block-list">
<li>訪問介護、通所介護、地域密着型サービス、施設系サービス等</li>
</ul>
</li>



<li>介護予防・日常生活支援総合事業の一部
<ul class="wp-block-list">
<li>旧介護予防訪問介護等相当のサービス、サービスA
<ul class="wp-block-list">
<li>市町村において処遇改善加算(Ⅰ～Ⅳに相当)が設けられ、かつ、それを算定している場合に限る。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>② 処遇改善加算</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li>基準月に処遇改善加算(Ⅰ～Ⅳ)を算定している場合
<ul class="wp-block-list">
<li>基準月
<ul class="wp-block-list">
<li>原則: 令和6年12月</li>



<li>例外: 令和7年1月～3月
<ul class="wp-block-list">
<li>事業所判断で選択可（12月のサービス提供分が通常より著しく低い場合など）。</li>



<li>月遅れ請求・再請求等に係る過誤調整分は、令和7年3月末日までに発生し、令和7年4月10日までに審査支払機関に受理されたものに限って反映。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li>基準月に処遇改善加算(Ⅰ～Ⅳ)を算定していない場合
<ul class="wp-block-list">
<li>令和7年度の処遇改善加算の体制届出を令和7年4月1日(延長時は4月15日)までに行えば、基準月未算定でも可。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>対象外</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403387.pdf#page=9" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙1表2</a>のサービス(訪問看護、居宅介護支援、福祉用具等)</li>



<li>計画書提出時点で廃止・休止が明らかな事業所</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>対象者</strong>: 本事業を活用して賃金改善を行う場合、以下の者が対象。
<ul class="wp-block-list">
<li>原則: 対象事業所に勤務する介護職員</li>



<li>例外: 事業所の判断により、介護職員以外の職員も賃金改善の対象に追加可能。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】令和６年度介護人材確保・職場環境改善等事業 実施要綱<br>４ 対象事業所及び対象者</summary>
<p><strong>（１） 対象事業所</strong></p>



<p>本事業の対象となる事業所は、別紙１表１に掲げるサービス類型の介護サービス事業所等であって、基準月において、処遇改善加算（処遇改善加算Ⅰ、Ⅱ、Ⅲ又はⅣに限る。）を算定しており、かつ「６ 補助金の支給要件」を満たすものとする。</p>



<p>基準月は、原則として、令和６年 12 月とする。12 月のサービス提供分が他の平常月と比較して著しく低いなど、各事業所の判断により、令和７年１月、２月又は３月の任意の月を対象月とすることができる。ただし、月遅れ請求、再請求等に伴う過誤調整分については、令和 7 年３月末日までに生じ、令和７年４月 10 日までに審査支払機関により受理されたものに限り、反映することとする。</p>



<p>また、基準月において処遇改善加算（処遇改善加算Ⅰ、Ⅱ、Ⅲ又はⅣに限る。）を取得していない場合であっても、令和７年４月１日まで（体制届出の提出期限が令和７年 ４月 15 日まで延長された場合には、４月 15 日まで）に令和７年度の処遇改善加算の取得に係る体制届出をしていれば、本事業の対象とする。また、８（１）の計画書の提出時点で廃止・休止となることが明らかになっている事業所等は、本事業の対象外とする。</p>



<p>なお、指定基準上、介護職員が配置されていない、別紙１表２に掲げる訪問看護、訪問リハビリテーション、居宅療養管理指導、福祉用具貸与、特定福祉用具販売、介護予防訪問看護、介護予防訪問リハビリテーション、介護予防居宅療養管理指導、介護予防福祉用具貸与及び特定介護予防福祉用具販売並びに居宅介護支援及び介護予防支援については、本事業の対象外とする。</p>



<p>介護予防・日常生活支援総合事業については、旧介護予防訪問介護等に相当するサービス（市町村（特別区を含む。）が定める基準であって、介護保険法施行規則第 140 条の 63 の６第１号に定める基準に該当する基準に基づき実施されるサービス）に加え、サービスＡ（市町村が定める基準であって、介護保険法施行規則第 140 条の 63 の６第 ２号に定める基準に該当する基準に基づき実施されるサービス）のうち、市町村において処遇改善加算（処遇改善加算Ⅰ、Ⅱ、Ⅲ又はⅣに限る。）に相当する加算が設けられている場合においても、当該加算を算定している場合に限り、本事業の対象とする。</p>



<p><strong>（２）対象者</strong></p>



<p>本事業を活用して賃金改善を行う場合の対象者は、本事業の対象となる介護サービス事業所等に勤務する介護職員とする。介護サービス事業所等において、介護職員以外の職員を改善の対象に加えることも可能とする。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">5. 補助額</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>補助額 ＝ 一月当たりの介護総報酬 × サービス類型別交付率</strong>
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-check_list">
<li>一月当たりの介護総報酬: 一月当たりの介護報酬総単位数(基本報酬サービス費に各種加算減算を加えた単位数)に、１単位の単価を乗じたもの。</li>



<li>サービス類型別交付率: <a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403387.pdf#page=9" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙１表１</a>参照。標準的な職員配置の事業所で、常勤の介護職員一人当たり５万４千円相当の補助を実施するために必要な割合。</li>



<li><em>対象月の報酬額に誤りがあり、過誤調整を実施した場合は、当該過誤調整分の単位数を含む。</em></li>



<li>１円未満の端数切り捨て</li>
</ul>
</li>
</ul>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】令和６年度介護人材確保・職場環境改善等事業 実施要綱<br>５ 補助額</summary>
<p>交付対象期間中の介護サービス事業所等に対する各月分の補助額は、以下の式により確定することとする。なお、１円未満の端数は切り捨てとする。</p>



<p>補助額＝ 一月当たりの介護総報酬×サービス累計別交付率</p>



<p>※ 一月当たりの介護総報酬は、一月当たりの介護報酬総単位数（基本報酬サービス費に各種加算減算を加えた単位数をいう。）に、１単位の単価を乗じたもの。対象月の報酬の額に誤りがあり、過誤調整を実施した場合は、当該過誤調整分の単位数を含む。</p>



<p>※ サービス類型別交付率（別紙１表１）は、標準的な職員配置の事業所で、常勤の介護職員一人当たり５万４千円相当の補助を実施するために必要な割合をいう。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">6. 補助金の要件</h2>



<p>職場環境改善に向けて、以下のいずれかの取り組みを計画または実施していること。</p>



<ol class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li>業務の洗い出し・棚卸しによる現場課題の見える化</li>



<li>業務改善活動の体制構築(委員会やプロジェクトチームの立ち上げ又は外部の研修会の活動等)</li>



<li>業務内容の明確化と職員間の適切な役割分担</li>
</ol>



<p class="is-style-big_icon_point">※要件への記載はないものの、「９ 留意事項」の「（１）補助金の返還」に、返還される場合として、「労働法規を遵守していない」場合が例示されており、「労働法規の遵守」も当然に要件として含まれると考えられます。</p>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】令和６年度介護人材確保・職場環境改善等事業 実施要綱<br>６ 補助金の要件</summary>
<p>本事業の対象となる事業所等を運営する介護サービス事業者又は介護保険施設（介護予防・日常生活支援総合事業の事業者を含む。以下「介護サービス事業者等」という。）は、職場環境改善等に向けて、以下のいずれかの取組の実施を計画又は既に実施していなければならない。</p>



<p>（１）介護職員等の業務の洗い出しや棚卸しなど、現場の課題の見える化<br>（２）業務改善活動の体制構築（委員会やプロジェクトチームの立ち上げ又は外部の研修会の活動等）<br>（３）業務内容の明確化と職員間の適切な役割分担の取組</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">7. 補助対象経費</h2>



<ol class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li><strong>職場環境改善経費</strong>: 介護助手等の募集経費、研修費等(介護テクノロジー導入・協働化等支援事業の対象経費は除く)。</li>



<li><strong>人件費</strong>: 介護職員等の人件費(手当、賞与等)改善。
<ul class="wp-block-list">
<li>ベースアップは想定していないが、各事業者の判断で、生産性向上等の効果による持続的な賃上げ余力を見越して、それまでの間のつなぎの原資とすることは妨げない。</li>



<li>前年同時期と比較し、平均賃金水準を低下させてはならない。</li>



<li>人件費改善の方法等を職員に周知し、照会には書面等で回答する。</li>
</ul>
</li>
</ol>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】令和６年度介護人材確保・職場環境改善等事業 実施要綱<br>７ 補助対象経費</summary>
<p>（１）職場環境改善経費<br>介護サービス事業者等は、補助額に相当する職場環境改善の取組の経費に充てることができる。当該職場環境改善経費には、介護助手等を募集するための経費及び職場環境改善等（例えば、処遇改善加算の職場環境等要件の更なる実施）のための様々な取組を実施するための研修費等の経費が含まれる。介護テクノロジー導入・協働化等支援事業の対象経費（介護テクノロジー等の機器購入費用）に充当することはできない。</p>



<p>（２）人件費<br>介護サービス事業者等は、補助額に相当する介護職員等（介護職員以外のその他の職 員を賃金改善の対象としている介護サービス事業所等については、その他の職員を含む。以下同じ。）の人件費（手当、賞与等（退職手当を除く。以下同じ。））の改善に充てる ことができる。この際、ベースアップ（賃金表の改定により基本給又は毎月支払われる 手当の額を変更し、賃金水準を一律に引き上げることをいう。）に充てられることは想 定していないが、各事業者の経営判断として、各種の生産性向上・職場環境改善等の取 組の効果により、持続的な賃上げ余力が生じることを見越して、それまでの間のつなぎ の原資とすることまで一概に妨げられるものではない。介護サービス事業者等は、補助 金の交付対象期間において、前年同時期と比較し、人件費改善の対象とした職員の平均 的な賃金水準（賃金の高さの水準をいう。以下同じ。）を低下させてはならない。</p>



<p>介護サービス事業者等は、当該事業所における人件費改善を行う方法等について職員に周知しなければならない。また、職員から当該事業に係る人件費改善に関する照会があった場合には、当該職員に関係する人件費改善の内容について、書面を用いる等の方法で分かりやすく回答すること。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">8. 都道府県知事への届出</h2>



<ol class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li><strong>計画書</strong>: 職場環境改善等の取組、補助金の充当経費を記載し提出。</li>



<li><strong>実績報告書</strong>: 補助金総額、人件費改善所要額、職場環境改善所要額を記載し提出、2年間保存。</li>



<li><strong>資料保管</strong>: 届出内容を証明する資料(就業規則、労働保険関係書類等)を保管し、求めに応じて提示。</li>



<li><strong>変更届出</strong>: 計画書に変更があった場合(合併等、事業所変更)は届出。</li>
</ol>



<p class="is-style-big_icon_point">※計画書、実績報告書、変更届出は、処遇改善加算と共通の様式を使用します(<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403387.pdf#page=10" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式</a>)。</p>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】令和６年度介護人材確保・職場環境改善等事業 実施要綱<br>８ 都道府県知事への届出</summary>
<p><strong>（１）計画書等の作成・提出</strong></p>



<p>介護サービス事業者等は、介護人材確保・職場環境改善等事業計画書（以下「計画書」という。）を、次の一及び二までに掲げる事項について、別紙様式により作成の上、都道府県知事に提出すること。</p>



<p>一 職場環境改善等に向けた取組<br>７の（１）及び（２）に掲げる取組をいう。</p>



<p>二 補助金の充当経費<br>当該事業による補助額により、職場環境改善経費への充当又は人件費の改善を行う方法をいう。</p>



<p><strong>（２）実績報告書等の作成・提出</strong></p>



<p>介護サービス事業者等は、介護人材確保・職場環境改善等実績報告書（以下「実績報告書」という。）を、次の一から三までに掲げる事項について、別紙様式により作成の上、都道府県知事に提出し、２年間保存することとする。その際、二及び三の合計の金額は一の金額以上となるようにすること。</p>



<p>一 補助金の総額<br>二 人件費改善所要額<br>三 職場環境改善の所要額</p>



<p>研修費、介護助手等の募集経費、その他の金額ごとに、職場環境改善の所要額について記載すること。その他の金額に記入がある場合には、使用用途について、具体的に記載を行うこと。その際、都道府県は、介護テクノロジー導入・協働化等支援事業の対象経費（介護テクノロジー等の機器購入費用）に用いられていないことを確認すること。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">9. 留意事項</h2>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong>補助金返還</strong>: 要件未達、虚偽申請等の場合、補助金返還の可能性あり。</li>



<li><strong>周知・確認</strong>: 都道府県は補助金要件の周知・確認を徹底。</li>



<li><strong>様式</strong>: 都道府県による様式変更は原則不可、押印不要、届出時の資料添付は原則不要。</li>



<li><strong>支払</strong>: 法人ごとに一つの口座へ振込(原則、国保連登録口座)。
<ul class="wp-block-list">
<li>ファクタリングを利用して債権譲渡を行っている事業所がある場合は、債権譲渡を行っていない事業所の振込先口座又は都道府県に届け出た口座</li>
</ul>
</li>



<li><strong>その他</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li>本事業による人件費改善は、処遇改善加算の賃金改善額に含めない。</li>



<li>交付額は、同一設置者・事業者の他の対象事業所の職場環境改善・人件費改善に充当可。</li>



<li>本事業に係る費用は交付要綱(別途通知)に基づき、予算の範囲内で国庫補助を行う。</li>



<li>本要綱(実施要綱)に定めのない事項は、厚生労働省老健局老人保健課と協議して決定。</li>



<li>令和6年能登半島地震の被災地域(石川県等)では、本事業で人材確保を進める。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】令和６年度介護人材確保・職場環境改善等事業 実施要綱<br>９ 留意事項</summary>
<p><strong>（１）補助金の返還</strong></p>



<p>都道府県知事は、補助金の交付を受ける介護サービス事業者等が次の①又は②に該当する場合は、既に交付された補助金の一部又は全部を返還させることができる。なお、複数の介護サービス事業所等を有する介護サービス事業者等（法人である場合に限る。）であって一括して計画書を作成している場合、当該介護サービス事業所等の指定権者間において協議し、必要に応じて監査等を連携して実施すること。</p>



<p>① 補助金の補助額に相当する職場環境の改善や人件費の改善が行われていない、労働法規を遵守していない等、本要綱に記載の要件を満たさない場合<br>② 虚偽又は不正の手段により補助金を受けた場合</p>



<p><strong>（２）補助金の要件の周知・確認等</strong></p>



<p>都道府県は、補助金の要件の周知に努めるとともに、補助金の交付を受けている介護サービス事業所等が補助金の要件を満たすことについて適切に確認する等、適切な運用に努められたい。</p>



<p><strong>（３）様式の取扱い</strong></p>



<p>処遇改善加算等と同様、様式の取扱いについては以下のとおりとすること。</p>



<p>① 別紙様式は、原則として、都道府県において変更を加えないこと。<br>② 計画書及び実績報告書の内容を証明する資料については、介護サービス事業者等において適切に保管されることを確認し、都道府県からの求めがあった場合に事業者等が速やかに提出することを要件とするが、届出時に全ての事業者等から一律に添付を求めてはならないこと。<br>③ 別紙様式について押印は要しないこと。</p>



<p><strong>（４）支払について</strong></p>



<p>補助額の介護サービス事業者等に対する支払（振込）については、原則として、法人ごとに一つの口座に対して行うものとする。その際、振込先口座は、原則として、介護サービス事業者等が各都道府県国民健康保険団体連合会（以下「国保連」という。）に介護給付費等の振込先口座として登録している口座とし、各都道府県が各国保連から必要な口座情報の提供を受けることについて、別紙様式２－３を用いて、介護サービス事業者等から同意を得ることとする。ただし、民間事業者による介護報酬ファクタリングのサービスを利用し、介護給付費等の債権譲渡を行っている事業所が交付対象事業所に含まれる場合には、補助金の適正な執行の観点から、債権譲渡を行っていない事業所の振込先口座又は都道府県に届け出た口座に支払（振込）を行うこととする。また、各都道府県の判断において、事業所ごとに支払を行うこととしても差し支えない。なお、事業者に対する支払時期等については、介護サービス事業者等の経営にも配慮し、各都道府県において、可能な限り早期の支払となるよう、適切な運用に努められたい。</p>



<p>（５）その他</p>



<p>① 本事業による人件費の改善については、介護報酬における処遇改善加算による賃金改善額には含めないこととする。<br>② 交付額については、同一の設置者・事業者が運営する他の事業所・施設（補助金の対象である事業所・施設に限る。）における職場環境改善経費又は人件費改善に充てることができる。<br>③ この実施要綱に基づき実施する事業に要する費用（他の補助金等の対象となる支援は除く。）については、別に通知する「令和６年度介護保険事業費補助金（介護人材確保・職場環境改善等事業等） 交付要綱」に基づき、実施計画を勘案の上、予算の範囲内で国庫補助を行うものとする。<br>④ 本事業の実施にあたり、本要綱に定めのない事項については、厚生労働省老健局老人保健課と協議の上、決定する。<br>⑤ 令和６年能登半島地震による災害の被災地域（石川県等）においては、本事業による措置により、被災地域における介護職員の人材確保への対応を進めるものとする。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">介護人材確保・職場環境等改善事業に関するＱ＆Ａ</h2>



<h3 class="wp-block-heading">第１版</h3>



<div class="swell-block-faq -icon-rounded" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１ 交付額により人件費の改善や職場環境改善を行う場合、いつまでに行う必要があるのか。</h4><div class="faq_a">
<p>補助額による人件費の改善や職場環境改善は、基準月（令和６年 12 月を基本とし、令和７年１月、２月又は３月も選択可能）から各自治体が定める実績報告書の提出までに行う必要がある。</p>



<p>そのうち、当該人件費の改善は、介護事業所に対する緊急支援という趣旨を鑑み、可能な限り速やかに実施していただきたい。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>人件費改善・職場環境改善の実施期限</strong><br><br>・<strong>実施期間:</strong> 基準月（原則 令和6年12月、令和7年1～3月も選択可）から、各自治体が定める実績報告書の提出まで。<br><br>・<strong>人件費改善:</strong> 介護事業所への緊急支援という趣旨から、可能な限り速やかに実施することが求められる。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 実施期間は自治体によって異なる可能性があるため、確認が必要。人件費改善は特に迅速な対応が望ましい。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問２ 法定福利費等の事業主負担の増加分は、人件費の改善に含めてよいか。</h4><div class="faq_a">
<p>人件費の改善は、従業員への一時金等への支給に充てるものであるが、当該人件費の改善に伴い生じる法定福利費等の事業主負担の増加分を含めることも可能である。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>法定福利費等の事業主負担増加分の扱い（人件費改善）</strong><br><br>・<strong>含めて良い:</strong> 人件費の改善は、従業員への一時金等への支給が基本だが、その改善に伴って増加する法定福利費等の事業主負担分も、人件費の改善に含めることが可能。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 賃上げによって増える事業主負担の社会保険料なども、人件費改善としてカウントできる。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問３ 補助金を人件費の改善に充てる場合、介護職員以外の職員への配分は可能か。</h4><div class="faq_a">
<p>介護職員への配分を基本とするが、同一事業所において雇用する者であれば、介護職員以外も含め、すべて対象とすることが可能である。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>補助金の人件費改善対象（介護職員以外への配分可否）</strong><br><br>・<strong>介護職員以外も対象可能:</strong> 介護職員への配分が基本だが、同一事業所で雇用する者であれば、介護職員以外も対象にできる。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 職種を問わず、同一事業所の従業員であれば、幅広く配分可能。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問４ 法人本部の人事、事業部等で働く者など、介護サービス事業者等のうちで介護に従事していない職員について、補助額に基づく人件費改善や職場環境改善の対象に含めることは可能か。</h4><div class="faq_a">
<p>法人本部の職員については、補助金の対象であるサービス事業所等における業務を行っていると判断できる場合には、人件費改善や職場環境改善の対象に含めることができる。</p>



<p>補助金の対象となっていない介護サービス事業所等の職員は、本補助金を原資とする人件費改善や職場環境改善の対象に含めることはできない。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>法人本部職員、補助金対象外事業所職員の扱い（人件費改善・職場環境改善）</strong><br><br>・<strong>法人本部職員:</strong> 補助対象のサービス事業所で業務を行っていると判断できれば、人件費改善・職場環境改善の対象に含めることが可能。<br><br>・<strong>補助金対象外事業所職員:</strong> 補助金を原資とする人件費改善・職場環境改善の対象には含められない。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 補助対象の業務に実際に関わっているかが判断基準。補助金対象外の事業所の職員は対象外。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問５ 補助金を職員のベースアップに充ててもよいのか。</h4><div class="faq_a">
<p>本補助金を職員の人件費に充てる場合は、一時金や臨時の手当として充てることを想定している。</p>



<p>恒久的な支援策ではないため、ベースアップに充てることは想定していないが、各事業所の経営判断として、各種の生産性向上・職場環境改善等の取組の効果により、持続的な賃上げ余力が生じることを見越して、それまでの間のつなぎの原資とすることを妨げるものではない。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>補助金のベースアップへの充当 可否</strong><br><br>・<strong>原則(一時金・臨時手当):</strong> 補助金を職員の人件費に充てる場合は、一時金や臨時の手当として充てることを想定。<br><br>・<strong>ベースアップは想定外:</strong> 恒久的な支援策ではないため、原則としてベースアップへの充当は想定していない。<br><br>・<strong>例外(つなぎの原資):</strong> ただし、生産性向上・職場環境改善等の取り組みの効果で、持続的な賃上げ余力が見込める場合、それまでの間の&#8221;つなぎ&#8221;の原資とすることは妨げない。(事業所の経営判断による)<br><br>・<strong>ポイント:</strong> あくまで一時的な支援であるため、基本は一時金。ただし、将来的な賃上げを見据えた、一時的な活用は可能。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問６ 人件費や職場環境改善等の経費に充てられることとなっているが、補助経費間の配分ルールは設けられているのか。</h4><div class="faq_a">
<p>あらかじめ決まった配分ルール等はなく、人件費に全額充てることも、職場環境改善の経費に全額充てることも可能である。また、人件費と職場環境改善経費の両方に充てることも可能である。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>人件費と職場環境改善経費の配分ルール</strong><br><br>・<strong>配分ルールは無い:</strong> あらかじめ決まった配分ルールは無く、自由に配分可能。<br><br>・<strong>配分例:</strong> <br>　・人件費に全額充当<br>　・職場環境改善の経費に全額充当<br>　・人件費と職場環境改善経費の両方に充当<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 事業所の状況に合わせて、柔軟な使い方ができる。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問７ 介護職員等処遇改善加算について、いつの時点で算定している必要があるか。</h4><div class="faq_a">
<p>基準月（令和６年 12 月を基本とし、令和７年１月、２月又は３月も選択可能）において、介護職員等処遇改善加算（Ⅰ、Ⅱ、Ⅲ又はⅣに限る。）を算定していることを基本とする。</p>



<p>ただし、当該月から処遇改善加算の算定に必要な準備・届出等が間に合わない場合に限り、令和７年４月からの処遇改善加算の算定に向けた体制届出を期日（４月 15 日）までに行っている場合には、本事業の対象とする。</p>



<p>なお、当該算定状況については、国保連合会における台帳情報において把握することを想定しており、各都道府県において、申請状況を確認することは求めない（国保連合会の台帳情報において処遇改善加算に相当する加算の算定状況を把握していない一部の総合事業のサービスを除く）。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>介護職員等処遇改善加算の算定時期</strong><br><br>・ <strong>原則:</strong> 基準月（原則 令和6年12月、令和7年1～3月も選択可）において、介護職員等処遇改善加算（Ⅰ、Ⅱ、ⅢまたはⅣのいずれか）を算定していることが基本。<br><br>・ <strong>例外(届出が間に合わない場合):</strong> 基準月に算定開始が間に合わない場合に限り、令和7年4月からの処遇改善加算の算定に向けた体制届出を期日(4月15日)までに行っていれば、本事業(介護人材確保・職場環境等改善事業)の対象とする。<br><br>・ <strong>確認方法:</strong> 国保連合会の台帳情報で算定状況を確認。(都道府県による申請状況の確認は不要。ただし、一部の総合事業サービスは除く)<br><br>・ <strong>ポイント:</strong> 基本は基準月に加算算定していること。間に合わない場合も、期限内に届け出れば対象となる。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問８ 介護職員等処遇改善加算Ⅴを算定している場合は補助金の対象外となるのか。</h4><div class="faq_a">
<p>基準月（令和６年 12 月を基本とし、令和７年１月、２月又は３月も選択可能）において、介護職員等処遇改善加算Ⅴを算定しているのみでは補助金の要件を満たさないが、この場合であっても、問７に記載のとおり、令和７年４月から処遇改善加算の算定に向けた体制届け出を期日までに行っている場合には、本事業の対象とする。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>介護職員等処遇改善加算Ⅴのみ算定の場合の補助金対象可否</strong><br><br>・<strong>加算Ⅴのみでは対象外:</strong> 基準月において、介護職員等処遇改善加算Ⅴを算定しているだけでは、補助金の要件を満たさない。<br><br>・<strong>加算Ⅰ～Ⅳへの移行で対象:</strong> ただし、令和7年4月から処遇改善加算(Ⅰ～Ⅳのいずれか)の算定に向けた体制届出を期日までに行っていれば、本事業(介護人材確保・職場環境等改善事業)の対象となる。(問7と同様の扱い)<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 加算Ⅴは対象外だが、上位の加算(Ⅰ～Ⅳ)への移行を予定していれば、補助金を受けられる可能性がある。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問９ 休廃止を予定している事業所について、本交付金の対象となるか。</h4><div class="faq_a">
<p>本補助金は、介護現場における生産性向上や、職場環境改善等を図ることにより、介護職員の確保・定着や介護サービスの質の向上につなげるものであることから、事業計画書の提出時点で休廃止することが明らかになっている事業所については、本補助金の交付対象外とする。</p>



<p>ただし、事業計画書の提出時点では見通せなかった事情等により事業所が休廃止することになった場合については、休廃止することが明らかになった時点で速やかに都道府県に届け出ることとする。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>休廃止予定事業所の交付金対象可否</strong><br><br>・<strong>原則(対象外):</strong> 事業計画書提出時点で休廃止が明らかな事業所は、補助金の交付対象外。<br><br>・<strong>例外(事後的な休廃止):</strong> 事業計画書提出時点では見通せなかった事情等で事業所が休廃止する場合は、休廃止が明らかになった時点で速やかに都道府県に届け出る。 (この場合、補助金が交付される可能性はあるが、返還等の可能性もある)<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 申請時点で休廃止が決まっている事業所は対象外。予期せぬ休廃止の場合は、速やかな届け出が必要。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問 10 補助対象経費として「介護助手等を募集するための経費」とあるが、介護職員を募集するための経費に充てることは可能か。</h4><div class="faq_a">
<p>本補助金は、業務効率化等の観点から、介護助手等の募集のための経費に充当することを想定しており、一般の介護職員を募集するための経費に充てることは想定していない。なお、「介護助手等」の「等」には、「介護補助者」、「介護サポーター」など、介護助手に類する者を想定しているものである。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>補助対象経費「介護助手等募集」の範囲（介護職員募集への充当可否）</strong><br><br>・<strong>原則(介護助手等の募集):</strong> 補助金は、業務効率化の観点から、介護助手等の募集経費に充当することを想定。<br><br>・<strong>介護職員の募集は想定外:</strong> 一般の介護職員を募集するための経費への充当は、原則として想定していない。<br><br>・<strong>「介護助手等」の範囲:</strong> 「介護助手等」の「等」には、「介護補助者」、「介護サポーター」など、介護助手に類する者を含む。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 補助金の使途は、介護職員の負担軽減につながる「介護助手等」の募集に限定される。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問 11 過去に職場環境改善等のために要した経費は今回補助対象となるのか。</h4><div class="faq_a">
<p>基準月以降に行った職場環境や人件費改善のための経費に充てることとしており、過去の経費は対象とならない。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>過去の経費の補助対象可否</strong><br><br>・<strong>対象外:</strong> 過去に職場環境改善等のために要した経費は、補助対象とならない。<br><br>・<strong>対象となる経費:</strong> 基準月以降に行った、職場環境改善や人件費改善のための経費。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 補助金は、基準月以降の支出に対してのみ適用される。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問 12 事業者が補助金の入金を受ける前に実施した人件費改善や職場環境改善であっても、基準月（原則令和６年 12 月）以降に実施したものであれば、今回の補助金の充当先として実績報告することも可能か。</h4><div class="faq_a">
<p>貴見のとおり。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>補助金入金前の支出（基準月以降）の扱い</strong><br><br>・<strong>充当可能:</strong> 事業者が補助金の入金を受ける前に実施した人件費改善や職場環境改善であっても、基準月（原則 令和6年12月）以降に実施したものであれば、今回の補助金の充当先として実績報告できる。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 補助金を受け取る前の支出でも、基準月以降であれば、補助対象として認められる。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問 13 ICT 機器本体の導入にあたって、「介護テクノロジー導入・協働化等支援事業」における事業所持ち出し分が生じている場合、本補助金を充てることは可能か。</h4><div class="faq_a">
<p>本補助金は介護テクノロジー導入・協働化等支援事業の対象経費（介護テクノロジー等の機器購入費用）に充当することができないため、当該経費における事業所持ち出し分についても本補助金の対象とすることはできない。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>ICT機器導入時の事業所負担分への補助金充当可否（介護テクノロジー導入・協働化等支援事業との関係）</strong><br><br>・<strong>充当不可:</strong> 本補助金(介護人材確保・職場環境等改善事業)は、介護テクノロジー導入・協働化等支援事業の対象経費(介護テクノロジー等の機器購入費用)に充当できない。したがって、当該経費における事業所持ち出し分についても、本補助金の対象とすることはできない。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 別の補助事業(介護テクノロジー導入・協働化等支援事業)の対象となる経費、およびその自己負担分には、今回の補助金は使えない。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問 14 職場環境改善経費について、介護助手等を募集するための経費や研修費以外に、どういった経費が対象経費として含まれるのか。</h4><div class="faq_a">
<p>職場環境改善経費については、介護助手等を募集するための経費又は職場環境改善等のための様々な取組を実施するための研修費に充当することを基本とするが、補助金の要件としている「介護職員等の業務の洗い出しや棚卸しなど、現場の課題の見える化」、「業務改善活動の体制構築（委員会やプロジェクトチームの立ち上げ又は外部の研修会の活動等）」又は「業務内容の明確化と職員間の適切な役割分担（介護助手の活用等）の取組」に関する取組を実施するために要する費用のうち、介護テクノロジー導入・協働化等支援事業の対象経費（介護テクノロジー等の機器購入費用）ではないもの（専門家の派遣費用、会議費等）に充当することも可能である。その他の職場環境改善に要する費用全般に充当することは想定していない。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>職場環境改善経費の対象範囲（介護助手募集・研修費以外）</strong><br><br>・<strong>基本:</strong><br>　・介護助手等を募集するための経費<br>　・職場環境改善等のための研修費<br><br>・<strong>追加で対象となる経費(以下の取り組みに関する費用で、介護テクノロジー導入・協働化等支援事業の対象外のもの):</strong><br>　・「介護職員等の業務の洗い出しや棚卸しなど、現場の課題の見える化」<br>　・「業務改善活動の体制構築（委員会やプロジェクトチームの立ち上げ又は外部の研修会の活動等）」<br>　・「業務内容の明確化と職員間の適切な役割分担（介護助手の活用等）の取組」<br>　・具体例：専門家の派遣費用、会議費など<br><br>・<strong>対象外:</strong> その他の職場環境改善全般に要する費用は、原則として対象外。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 介護助手関連、研修費に加え、特定の業務改善活動に関する費用も対象となる。ただし、介護テクノロジー導入関連費用は除く。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問 15 交付額を算出する基準月について、事後的に報酬が変動したことにより、変更申請を行うことは可能か。</h4><div class="faq_a">
<p>申請事務の円滑化の観点から、基準月について、申請後、事後的に変更することは不可とする。なお、問 17 に記載のとおり、月遅れ請求、再請求等に伴う過誤調整分については、令和７年３月末日までに生じ、令和７年４月 10 日までに審査支払機関により受理されたものに限り、反映することとしており、それ以降の過誤調整分については反映されない。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>交付額算出基準月の事後変更可否</strong><br><br>・<strong>事後変更不可:</strong> 申請事務の円滑化のため、基準月は申請後に事後的に変更できない。<br><br>・<strong>過誤調整の反映:</strong><br>　・月遅れ請求、再請求等に伴う過誤調整分は、令和7年3月末日までに発生し、令和7年4月10日までに審査支払機関に受理されたものに限り、交付額に反映される。<br>　・それ以降の過誤調整分は反映されない。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 一度申請した基準月は変更できない。過誤調整による報酬変動の反映には、期限がある。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問 16 交付額を算出する基準月について、各事業所の判断となっているが、令和６年 12 月サービスではない場合その理由は必須なのか。</h4><div class="faq_a">
<p>基準月については、過誤調整等の影響を避ける観点から、原則として、令和６年 12 月のサービス提供分としている。12 月のサービス提供分が他の平常月として著しく低いなど、各事業所の判断により、令和７年１月、２月又は３月の任意の月を基準月とすることができるが、申請事務の円滑化のため、その際、都道府県にその事由を届けることは不要とする。</p>



<p>ただし、月遅れ請求、再請求等に伴う過誤調整分を適切に反映するとともに、基準月の選択誤りなどの事務的な誤りを防ぐ観点からも、特段の支障がない場合には、令和６年 12 月サービスを基準月とすることが望ましい。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>基準月を令和6年12月以外にする場合の理由提出</strong><br><br>・<strong>原則:</strong> 過誤調整等の影響を避けるため、原則として令和6年12月サービス提供分を基準月とする。<br><br>・<strong>例外(令和7年1～3月):</strong> 12月分が他の平常月と比べて著しく低いなど、事業所の判断で令和7年1月、2月、または3月の任意の月を基準月にできる。<br><br>・<strong>理由提出は不要:</strong> 申請事務の円滑化のため、基準月を令和6年12月以外にする場合でも、都道府県への理由の届け出は不要。<br><br>・<strong>推奨:</strong> ただし、過誤調整分の適切な反映、および事務的誤りを防ぐため、特段の支障がない場合は、令和6年12月サービスを基準月とすることが望ましい。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 基準月は原則12月だが、柔軟な選択が可能。ただし、後々のトラブルを避けるため、12月を推奨。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問 17 月遅れ請求、過誤調整等により、事後的に総報酬の額が増減する場合、補助金の算出額にどのように反映されるのか。</h4><div class="faq_a">
<p>月遅れ請求、再請求等に伴う過誤調整分については、令和７年３月末日までに生じ、令和７年４月 10 日までに審査支払機関により受理されたものに限り、反映することとする。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>月遅れ請求、過誤調整等による報酬増減の補助金算出への反映</strong><br><br>・<strong>反映されるケース:</strong> 令和7年3月末日までに発生し、令和7年4月10日までに審査支払機関に受理された、月遅れ請求、再請求等に伴う過誤調整分は、補助金の算出額に反映される。<br><br>・<strong>反映されないケース:</strong> 上記期限を過ぎた過誤調整分は、反映されない。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 期限内に処理された過誤調整のみが、補助金額に影響する。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問 18 令和７年４月以降に開設する新規事業所は対象外か</h4><div class="faq_a">
<p>令和７年４月以降に開設する新規事業所は対象とならない。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>令和7年4月以降開設の新規事業所の対象可否</strong><br><br>・ <strong>対象外:</strong> 令和7年4月以降に開設する新規事業所は、本補助金(介護人材確保・職場環境等改善事業)の対象とならない。<br><br>・ <strong>ポイント:</strong> 補助金は、既存の事業所を対象としている。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問 19 事業者から本補助金を債権譲渡したい旨の要望があった場合の考え方如何。</h4><div class="faq_a">
<p>本補助金は、全額を職場環境改善経費又は人件費（一時金等）の引上げに充当することとする補助金であり、債権譲渡することは適当ではない。</p>



<p>このため、債権譲渡等により、国保連合会に登録されている口座に本補助金を振り込むことが適当でない事業所に対する本交付金の支払いについては、債権譲渡を行っていない事業所の介護給付費等の振込先口座又は介護サービス事業者等の口座に直接支払（振込）を行うこととする。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>補助金の債権譲渡 可否</strong><br><br>・<strong>債権譲渡は不適当:</strong> 本補助金は、全額を職場環境改善経費または人件費(一時金等)の引き上げに充当することが目的であり、債権譲渡は適当ではない。<br><br>・<strong>債権譲渡等により国保連登録口座への振込が不適当な場合:</strong> <br>債権譲渡等により、国保連合会に登録されている口座への振込が適当でない事業所に対しては、以下の口座へ直接支払(振込)を行う<br>　・債権譲渡を行っていない事業所の介護給付費等の振込先口座<br>　・介護サービス事業者等の口座<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 補助金の使途が限定されているため、原則として債権譲渡は認められない。特別な事情がある場合は、直接支払いの対応となる。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問 20 法人単位での申請は可能か</h4><div class="faq_a">
<p>介護職員等処遇改善加算と同様、法人単位での計画書の作成が可能であるが、補助金の申請は事業所が所在する都道府県ごとに行う必要がある。都道府県ごとに振込先の指定方法等が異なる場合もあることから、補助金の計画書は都道府県から示されたものを用いること。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>法人単位での申請 可否</strong><br><br>・<strong>計画書作成:</strong> 介護職員等処遇改善加算と同様、法人単位での計画書作成は可能。<br><br>・<strong>申請:</strong> 補助金の申請は、事業所が所在する都道府県ごとに行う必要がある。<br><br>・<strong>計画書の様式:</strong> 都道府県ごとに振込先の指定方法等が異なる場合があるため、補助金の計画書は都道府県から示されたものを用いること。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 計画書は法人単位で作成できるが、申請と計画書様式は都道府県ごとに行う必要がある。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>【介護職員 一時金】最大5.4万円！ 申請要件・対象者・必要書類を最終確認</strong></h2>



<p>令和6年度の介護保険事業費補助金（介護人材確保・職場環境改善等事業）、通称「5.4万円一時金」について解説しました。この補助金は、介護現場の生産性向上、業務効率化、職場環境改善に取り組み、介護人材の確保・定着を目指す事業所を支援するものです。</p>



<p>処遇改善加算（Ⅰ～Ⅳ）を算定している事業所が対象となり、基準月（原則令和6年12月）以降の職場環境改善経費や人件費（一時金等）に充てることができます。介護職員だけでなく、介護助手等、幅広い職種への配分が可能です。</p>



<p>申請前に、以下の点を必ずご確認ください。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-check_list">
<li><strong>対象事業所</strong>: 処遇改善加算(Ⅰ～Ⅳ)を基準月に算定しているか（例外規定あり）</li>



<li><strong>補助額</strong>: サービス類型別交付率を確認</li>



<li><strong>補助要件</strong>: 職場環境改善の取り組みを計画・実施</li>



<li><strong>申請</strong>:事業所が所在する都道府県ごとに行う</li>



<li><strong>提出書類</strong>: 計画書、実績報告書（指定の様式）</li>



<li><strong>提出期限</strong>: 都道府県ごとに異なるため、必ず確認</li>
</ul>



<p>この一時金を活用し、介護職員の待遇改善、そして働きやすい職場づくりを実現しましょう。ご自身での判断が難しい場合や、より詳細な情報が必要な場合は、社会保険労務士などの専門家にご相談されることをおすすめいたします。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403387.pdf">（参考）令和６年度介護人材確保・職場環境改善等事業の実施について</a></li>



<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001411496.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）「介護人材確保・職場環境等改善事業に関するＱ＆Ａ（第１版）」の送付について</a></li>
</ul>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>一番わかりやすい！令和7年度 介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】</title>
		<link>https://tax.nodokaya.jp/r7%e4%bb%8b%e8%ad%b7%e8%81%b7%e5%93%a1%e7%ad%89%e5%87%a6%e9%81%87%e6%94%b9%e5%96%84%e5%8a%a0%e7%ae%97/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[小野 好聡]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 May 2026 01:18:13 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[コラム]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://kaikei.nodokaya.jp/?p=15308</guid>

					<description><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！令和7年度-介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>本記事は、介護保険サービスにおける処遇改善加算に関する記事となります。 ただし、障害福祉サービスにおける処遇改善加算の各種要件やQ&#38;Aといった制度設計は、介護保険サービスに関するものと概ね同じ内容となっていますの [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><img src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！令和7年度-介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】-1024x576.png" class="webfeedsFeaturedVisual" /></p>
<figure class="wp-block-image size-large"><img decoding="async" width="1024" height="576" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！令和7年度-介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】-1024x576.png" alt="一番わかりやすい！令和7年度 介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】のメイン画像" class="wp-image-24628" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！令和7年度-介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】-1024x576.png 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！令和7年度-介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】-300x169.png 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！令和7年度-介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】-768x432.png 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！令和7年度-介護の処遇改善加算【障害福祉の参考にも】.png 1280w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl" data-has-icon="1"><svg height="1em" width="1em" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" viewBox="0 0 512 512"><path d="M512 64c0 113.6-84.6 207.5-194.2 222c-7.1-53.4-30.6-101.6-65.3-139.3C290.8 78.3 364 32 448 32h32c17.7 0 32 14.3 32 32zM0 128c0-17.7 14.3-32 32-32H64c123.7 0 224 100.3 224 224v32 96c0 17.7-14.3 32-32 32s-32-14.3-32-32V352C100.3 352 0 251.7 0 128z"></path></svg><span><strong>関連記事</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/04/【介護・障害福祉】QAで解説！令和7年度-処遇改善加算.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/2025-%E5%87%A6%E9%81%87%E6%94%B9%E5%96%84%E5%8A%A0%E7%AE%97/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【介護・障害福祉】Q&amp;Aで解説！令和7年度 処遇改善加算</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【介護・障害福祉】処遇改善加算-加算率一覧（令和7年度対応）.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%E5%87%A6%E9%81%87%E6%94%B9%E5%96%84%E5%8A%A0%E7%AE%97%E5%8A%A0%E7%AE%97%E7%8E%87%E4%B8%80%E8%A6%A7/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">【介護・障害福祉】処遇改善加算 加算率一覧（令和7年度対応）</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div>

<div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%e4%bb%8b%e8%ad%b7-%e4%b8%80%e6%99%82%e9%87%91-54000/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">一番わかりやすい！介護職員5.4万円一時金【介護保険事業費補助金】</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p class="u-mb-ctrl u-mb-10"><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>本記事は、<span class="swl-marker mark_orange">介護保険サービスにおける処遇改善加算</span>に関する記事となります。</strong></span></p>



<p><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>ただし、<span class="swl-marker mark_orange">障害福祉サービスにおける処遇改善加算の各種要件やQ&amp;Aといった制度設計は、介護保険サービスに関するものと概ね同じ内容</span>となっていますので、<span class="swl-marker mark_orange">障害福祉サービスでも参考になる</span>かと思います（<span class="swl-marker mark_orange">5.4万円補助金も同様</span>）。</strong></span></p>
</div></div>



<h2 class="wp-block-heading">【基本的考え方】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="3369" height="1888" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24406" alt="令和7年度介護職員等処遇改善加算 基本的考え方のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/1.-基本的考え方.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/1.-基本的考え方.jpg 3369w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/1.-基本的考え方-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/1.-基本的考え方-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/1.-基本的考え方-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/1.-基本的考え方-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/1.-基本的考え方-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 3369px) 100vw, 3369px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度介護職員等処遇改善加算<br>基本的考え方</strong></p>
</div></div>



<p>令和6年度介護報酬改定では、介護職員の処遇改善に関する加算を一本化し、以下の3つの観点から見直しを行いました。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li><strong>事業者の負担軽減:</strong> 賃金改善や申請手続きの簡素化</li>



<li><strong>利用者への分かりやすさ:</strong> 制度の明確化と利用者負担への理解促進</li>



<li><strong>事業運営の柔軟性:</strong> 事業所全体での柔軟な運営を支援</li>
</ul>



<p>具体的には、従来の3つの加算（旧処遇改善加算、旧特定加算、旧ベースアップ等加算）を、令和6年6月から「介護職員等処遇改善加算」に一本化。加算率の引き上げや配分方法も工夫されました。さらに、令和6年度補正予算では、業務効率化や職場環境改善を支援する事業を設け、更なる賃上げを後押し。また、事業者の負担に配慮し、令和7年度中は経過措置期間を設け、一部要件の充足が猶予されます。</p>



<p>具体的には、キャリアパス要件や職場環境等要件について、令和7年度中の整備を誓約した場合、または、介護人材確保・職場環境改善等事業の申請を行った場合に、令和7年度当初から要件を満たしたものとみなされます。</p>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例<br>１ 基本的考え方</summary>
<p>令和６年度介護報酬改定においては、①事業者の賃金改善や申請に係る事務負担を軽減する観点、②利用者にとって分かりやすい制度とし、利用者負担の理解を得やすくする観点、③事業所全体として、柔軟な事業運営を可能とする観点から、処遇改善に係る加算の一本化を行った。</p>



<p>具体的には、旧３加算（介護職員処遇改善加算（以下「旧処遇改善加算」という。）、介護職員等特定処遇改善加算（以下「旧特定加算」という。）及び介護職員等ベースアップ等支援加算（以下「旧ベースアップ等加算」という。）をいう。以下同じ。）の各区分の要件及び加算率を組み合わせる形で、令和６年６月から「介護職員等処遇改善加算」（以下単に「処遇改善加算」という。）への一本化を行うとともに、加算率の引上げや配分方法の工夫を行った。</p>



<p>さらに、令和６年度補正予算においては、更なる業務効率化や職場環境の改善を図り、介護人材確保・定着の基盤を構築する事業所に対し、所要の額を補助する事業として、介護人材確保・職場環境改善等事業を盛り込み、介護現場における更なる賃上げに向けた支援を行うこととしている。</p>



<p>また、処遇改善加算の更なる取得促進に向けて、事業者の事務負担等に配慮し、令和７年度中は経過措置期間を設けることとする。具体的には、３③から⑤までに規定するキャリアパス要件Ⅰからキャリアパス要件Ⅲまでについて、令和７年度中に取得要件を整備することを誓約した場合は、令和７年度当初から要件を満たしたものと取り扱うこととして差し支えないこととする。また、３⑧に規定する職場環境等要件について、令和７年度中に要件を整備することを誓約した場合は、令和７年度当初から要件を満たしたものと取り扱うこととして差し支えないこととする。また、介護人材確保・職場環境改善等事業の申請を行った場合は、令和７年度における職場環境等要件に係る適用を猶予することとする。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="3369" height="1888" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24408" alt="令和7年度介護職員等処遇改善加算
処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/2.-処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/2.-処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等.jpg 3369w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/2.-処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/2.-処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/2.-処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/2.-処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/2.-処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 3369px) 100vw, 3369px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度介護職員等処遇改善加算<br>処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等</strong></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">⑴ 処遇改善加算の単位数</h3>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>① 処遇改善加算の単位数</strong></h4>



<p>1ヶ月あたりの総単位数（基本サービス費＋各種加算減算(処遇改善加算を除く)）に、サービス類型別の加算率<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=17" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（別紙1表1-1参照）</a>を乗じて算出します。</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>② 算定対象外サービス</strong></h4>



<p>以下のサービスは、基準上介護職員が配置されていないため、処遇改善加算の算定対象外となります。<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=17" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（別紙1表1-2参照）</a></p>



<ul class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li>訪問看護、訪問リハビリテーション、居宅療養管理指導、福祉用具貸与、特定福祉用具販売</li>



<li>介護予防訪問看護、介護予防訪問リハビリテーション、介護予防居宅療養管理指導、介護予防福祉用具貸与、特定介護予防福祉用具販売</li>



<li>居宅介護支援、介護予防支援</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>③ その他</strong></h4>



<p>処遇改善加算は、区分支給限度基準額の算定対象から除外されます。</p>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例<br>２ 処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等<br>⑴ 処遇改善加算の単位数</summary>
<p>処遇改善加算の単位数として、サービス別の基本サービス費に各種加算減算（処遇改善加算を除く。）を加えた１月当たりの総単位数に、加算区分ごとに、別紙１表１－１に掲げるサービス類型別の加算率を乗じた単位数を算定する。また、別紙１表１－２のとおり、基準上介護職員が配置されていない、訪問看護、訪問リハビリテーション、居宅療養管理指導、福祉用具貸与、特定福祉用具販売、介護予防訪問看護、介護予防訪問リハビリテーション、介護予防居宅療養管理指導、介護予防福祉用具貸与及び特定介護予防福祉用具販売並びに居宅介護支援及び介護予防支援については、処遇改善加算の算定対象外とする。</p>



<p>なお、処遇改善加算は、区分支給限度基準額の算定対象から除外される。</p>
</details>
</div>
</div>



<h3 class="wp-block-heading">⑵&nbsp; 賃金改善の実施に係る基本的な考え方</h3>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>① 賃金改善の実施義務</strong></h4>



<p>介護サービス事業者等は、処遇改善加算の算定額に相当する額を、介護職員及びその他の職員の賃金改善に充てる必要があります（法定福利費等の事業主負担増加分も含む）。また、賃金改善は、基本給、手当、賞与等（退職手当を除く）のいずれかの項目を特定して行い、原則として賃金水準を低下させてはいけません。なお、安定的な処遇改善のため、基本給による賃金改善が望ましいとされています。</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>② 令和7年度の賃金改善（令和6年度からの増加分について）</strong></h4>



<p>令和7年度に加算額が増加した場合（上位区分への移行や新規算定によるもの）、介護サービス事業者等は、過去の賃金改善実績に関わらず、新たに増加した加算額相当分を新規に賃金改善する必要があります。新規の賃金改善は、原則としてベースアップで行うこととされていますが、事情により困難な場合は、他の手当や一時金等を組み合わせても構いません。</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>③ 賃金配分の考え方</strong></h4>



<p>介護職員への配分を基本として、特に経験・技能のある介護職員（勤続年数10年以上の介護福祉士等を基本とし、事業者の裁量で設定）に重点的に配分することとされています。事業者の判断で、介護職員以外の職種への配分も可能ですが、職務内容や勤務実態に見合わない著しく偏った配分は認められません（例：一部職員や事業所への集中など）。</p>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例<br>２ 処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等<br>⑵&nbsp; 賃金改善の実施に係る基本的な考え方</summary>
<p>介護サービス事業者又は介護保険施設（介護予防・日常生活支援総合事業の事業者を含む。以下「介護サービス事業者等」という。）は、処遇改善加算の算定額に相当する介護職員その他の職員の賃金（基本給、手当、賞与等（退職手当を除く。以下同じ。）を含む。）の改善（以下「賃金改善」といい、当該賃金改善に伴う法定福利費等の事業主負担の増加分を含むことができる。）を実施しなければならない。</p>



<p>その際、賃金改善は、基本給、手当、賞与等のうち対象とする項目を特定した上で行うものとする。この場合、本通知５⑵の届出を行う場合を除き、特定した項目を含め、賃金水準（賃金の高さの水準をいう。以下同じ。）を低下させてはならない。また、安定的な処遇改善が重要であることから、基本給による賃金改善が望ましい。</p>



<p>また、令和７年度に、令和６年度と比較して増加した加算額（処遇改善加算Ⅰ～Ⅳの上位区分への移行及び新規算定によるもの）について、介護サービス事業者等は、独自の賃金改善を含む過去の賃金改善の実績に関わらず、新たに増加した処遇改善加算の算定額に相当する介護職員その他の職員の賃金改善を新規に実施しなければならない。その際、新規に実施する賃金改善は、ベースアップ（賃金表の改訂により基本給又は決まって毎月支払われる手当の額を変更し、賃金水準を一律に引き上げることをいう。以下同じ。）により行うことを基本とする。ただし、ベースアップのみにより当該賃金改善を行うことができない場合（例えば、賃金体系等を整備途上である場合）には、必要に応じて、その他の手当、一時金等を組み合わせて実施しても差し支えない。</p>



<p>処遇改善加算を用いて行う賃金改善における職種間の賃金配分については、介護職員への配分を基本とし、特に経験・技能のある介護職員（介護福祉士であって、経験・技能を有する介護職員と認められる者をいう。具体的には、介護福祉士の資格を有するとともに、所属する法人等における勤続年数 10 年以上の介護職員を基本としつつ、他の法人における経験や、当該職員の業務や技能等を踏まえ、各事業者の裁量で設定することとする。以下同じ。）に重点的に配分することとするが、介護サービス事業者等の判断により、介護職員以外の職種への配分も含め、事業所内で柔軟な配分を認めることとする。ただし、例えば、一部の職員に加算を原資とする賃金改善を集中させることや、同一法人内の一部の事業所のみに賃金改善を集中させることなど、職務の内容や勤務の実態に見合わない著しく偏った配分は行わないこと。</p>
</details>
</div>
</div>



<h3 class="wp-block-heading">⑶ 令和６年度の加算額の一部を令和７年度に繰り越した介護サービス事業者等における取扱い</h3>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>① 繰り越し措置の概要</strong></h4>



<p>令和6年度においては、介護サービス事業者等の判断で、令和6年度に増加した加算額の一部を令和7年度に繰り越し、令和7年度の賃金改善に充てることが認められており、令和6年度分の加算額全額を令和6年度の賃金改善に充てることは求められていません。</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>② 繰越額の上限と使途</strong></h4>



<p>繰越額の上限は、令和6年度に旧3加算を継続した場合の見込み額と、令和6年度の処遇改善加算及び旧3加算の加算額（計画書では見込額）を比較して増加した額です。繰越額は、全額を令和7年度の更なる賃金改善に充てることを誓約したうえで、令和7年度の処遇改善計画書・実績報告書で、繰越額を用いた賃金改善の計画・報告を提出します。</p>



<p>ただし、令和7年度の賃金改善実施期間終了までに事業所等が休止・廃止となった場合は、その時点で繰越分の残額を一時金等で全額職員に配分する必要があります。</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>③ 令和6年度に繰り越しを誓約した事業者の手続き</strong></h4>



<p>令和6年度の処遇改善計画書で繰越額の全額を令和7年度の賃金改善に充当することを誓約した事業者は、令和7年度の処遇改善計画書・実績報告書で、繰越額を用いた賃金改善の計画・報告を提出する必要があります。</p>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例<br>２ 処遇改善加算の仕組みと賃金改善の実施等<br>⑶ 令和６年度の加算額の一部を令和７年度に繰り越した介護サービス事業者等における取扱い</summary>
<p>令和６年度においては、介護サービス事業者等の判断により、令和６年度に令和５年度と比較して増加した加算額の一部を令和７年度に繰り越した上で令和７年度分の賃金改善に充てることを認め、令和６年度分の加算の算定額の全額を令和６年度分の賃金改善に充てることは求めないことした。</p>



<p>その際、令和７年度の賃金改善の原資として繰り越す額（以下「繰越額」という。）の上限は、令和６年度に、仮に令和５年度末（令和６年３月）時点で算定していた旧３加算を継続して算定する場合に見込まれる加算額と、令和６年度の処遇改善加算及び旧３加算の加算額（処遇改善計画書においては加算の見込額をいう。）を比較して増加した額とし、繰越額については、全額を令和７年度の更なる賃金改善に充てることについて誓約した上で、令和７年度の処遇改善計画書・実績報告書において、当該繰越額を用いた賃金改善の計画・報告の提出を求めることとしている。（ただし、令和７年度の賃金改善実施期間の終わりまでに事業所等が休止又は廃止となった場合には、その時点で、当該繰越分の残額を、一時金等により、全額、職員に配分しなければならないこととしている。）</p>



<p>そのため、令和６年度の処遇改善計画書において繰越額の全額を令和７年度の更なる賃金改善に充てることを誓約した介護サービス事業者等については、令和７年度の処遇改善計画書・実績報告書において、当該繰越額を用いた賃金改善の計画・報告の提出を行うこと。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【介護職員等処遇改善加算の要件】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="3369" height="1888" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24409" alt="令和7年度介護職員等処遇改善加算
介護職員等処遇改善加算の要件のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/3.-介護職員等処遇改善加算の要件.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/3.-介護職員等処遇改善加算の要件.jpg 3369w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/3.-介護職員等処遇改善加算の要件-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/3.-介護職員等処遇改善加算の要件-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/3.-介護職員等処遇改善加算の要件-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/3.-介護職員等処遇改善加算の要件-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/3.-介護職員等処遇改善加算の要件-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 3369px) 100vw, 3369px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度介護職員等処遇改善加算<br>介護職員等処遇改善加算の要件</strong></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>全体像</strong></h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>処遇改善加算Ⅰ</strong><br></span>最も加算率が高い区分。①～⑧の全ての要件を満たす必要がある。</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>処遇改善加算Ⅱ</strong><br></span>Ⅰより要件が緩和。⑦は不要。</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>処遇改善加算Ⅲ</strong><br></span>Ⅱよりさらに要件が緩和。⑥と⑦が不要。</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>処遇改善加算Ⅳ</strong><br></span>Ⅲよりさらに要件が緩和。⑤～⑦が不要。</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>②の要件の例外</strong><br></span>過去に特定の加算（旧ベースアップ等加算、または令和6年度の経過措置である処遇改善加算Ⅴの一部）を算定していた事業所は、②（月額賃金改善要件Ⅱ）の適用を受けない。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>各要件の詳細（①～⑧）</strong></h3>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>① 月額賃金改善要件Ⅰ（月給による賃金改善）</strong></h4>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>基本原則</strong><br></span>処遇改善加算Ⅳの加算額の1/2以上を、基本給または決まって毎月支払われる手当（基本給等）の改善に充てること。</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>Ⅰ～Ⅲの場合</strong><br></span>「もしⅣを算定した場合に見込まれる加算額」の1/2以上を基本給等に充当。</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">重要ポイント</span></strong>
<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li>原則として、基本給等の引き上げは「ベースアップ」（賃金表改訂による一律引き上げ）で行う。</li>



<li>新規に処遇改善加算を算定開始する場合を除き、この要件のために賃金総額を新たに増やす必要はない。既存の手当や一時金を減額し、基本給等に振り替えても良い。</li>



<li>既にこの要件を満たしている場合は、新たな対応は不要。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>② 月額賃金改善要件Ⅱ（旧ベースアップ等加算相当の賃金改善）</strong></h4>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>対象事業所</strong><br></span>令和6年5月31日時点で旧処遇改善加算を算定、かつ旧ベースアップ等加算を算定していない事業所が、令和8年3月31日までの間に新規に処遇改善加算Ⅰ～Ⅳのいずれかを算定する場合。</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>内容</strong><br></span>令和7年度は、旧ベースアップ等加算相当の加算額の2/3以上の基本給等の引き上げを新規に実施（原則ベースアップ）。</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>対象外</strong><br></span>令和6年5月以前に旧3加算を算定していなかった事業所、令和6年6月以降に開設された事業所。</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>報告義務</strong><br></span>令和7年度にこの要件が適用される事業所は、令和7年度の実績報告書で賃金改善の実施を報告。</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>計算方法</strong><br></span>旧ベースアップ等加算相当額は、簡略化された計算式で算出<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=19" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（別紙1表3参照）</a>。</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>③ キャリアパス要件Ⅰ（任用要件・賃金体系の整備等）</strong></h4>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>介護職員の任用時の職位、職責、職務内容等に応じた任用要件（賃金に関するものを含む）を定める。</li>



<li>上記1.に対応する賃金体系（一時金等を除く）を定める。</li>



<li>上記1.と2.を就業規則等に明記し、全介護職員に周知（10人未満の事業所は内規等でも可）。</li>



<li><strong><span class="swl-marker mark_orange"><strong>【<strong>令和7年度の特例</strong>】</strong>令和8年3月末までに上記1.と2.の整備を誓約すれば、令和7年度当初から要件を満たすとみなされる（令和8年3月末までに整備し、実績報告書で報告）。</span></strong></li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>④ キャリアパス要件Ⅱ（研修の実施等）</strong></h4>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>介護職員と意見交換し、資質向上の目標と、以下のaまたはbの具体的な計画を策定し、研修実施または機会確保。
<ul class="wp-block-list">
<li>a: 研修/技術指導（OJT、OFF-JT等）と能力評価。</li>



<li>b: 資格取得支援（シフト調整、休暇付与、費用援助等）。</li>
</ul>
</li>



<li>上記1.を全介護職員に周知。</li>



<li><strong><span class="swl-marker mark_orange"><strong>【<strong>令和7年度の特例</strong>】</strong>令和8年3月末までに計画策定等を誓約すれば、令和7年度当初から要件を満たすとみなされる（令和8年3月末までに実施し、実績報告書で報告）。</span></strong></li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>⑤ キャリアパス要件Ⅲ（昇給の仕組みの整備等）</strong></h4>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>経験/資格等に応じた昇給、または一定基準に基づく定期昇給の仕組みを設ける（以下のa～cのいずれか）。
<ul class="wp-block-list">
<li>a: 経験（勤続年数等）に応じた昇給。</li>



<li>b: 資格等（介護福祉士等資格取得、研修修了）に応じた昇給。</li>



<li>c: 一定基準（実技試験、人事評価等）に基づく定期昇給（客観的基準/条件を明文化）。上記1.を就業規則等に明記し、全介護職員に周知（10人未満の事業所は内規等でも可）。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-marker mark_orange">【令和7年度の特例】令和8年3月末までに上記1.の整備を誓約すれば、令和7年度当初から要件を満たすとみなされる（令和8年3月末までに整備し、実績報告書で報告）。</span></strong></li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>⑥ キャリアパス要件Ⅳ（改善後の年額賃金要件）</strong></h4>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>経験・技能のある介護職員のうち1人以上は、賃金改善後の賃金見込額（加算による改善含む）が年額440万円以上（加算前の賃金が440万円以上の者は除く）。</li>



<li><strong>【例外規定】</strong><br><strong><span class="swl-marker mark_orange">小規模事業所等で職種間の賃金バランスへの配慮が必要な場合、職員全体の賃金水準が低い、または地域の賃金水準が低い場合、規定の整備や研修・実務経験の蓄積などに一定期間を要する場合などは、合理的説明があれば例外とする。</span></strong></li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>⑦ キャリアパス要件Ⅴ（介護福祉士等の配置要件）</strong></h4>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>サービス類型ごとに、一定数以上の介護福祉士等を配置。</li>



<li>具体的には、<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=19" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙1表4</a>の加算（サービス提供体制強化加算、特定事業所加算、入居継続支援加算、日常生活継続支援加算）のいずれかの届出。</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>⑧ 職場環境等要件</strong></h4>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=20" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙1表5</a>に掲げる処遇改善の取り組みを実施。</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">加算区分による違い</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Ⅰ・Ⅱ</strong><br>「入職促進に向けた取組」「資質の向上やキャリアアップに向けた支援」「両立支援・多様な働き方の推進」「腰痛を含む心身の健康管理」「やりがい・働きがいの醸成」の各区分から各2つ以上、「生産性向上のための取組」から3つ以上（➃または⑱は必須）実施し、ホームページ等で公表。</li>



<li><strong>Ⅲ・Ⅳ</strong><br>「入職促進に向けた取組」「資質の向上やキャリアアップに向けた支援」「両立支援・多様な働き方の推進」「腰痛を含む心身の健康管理」「やりがい・働きがいの醸成」の各区分から各1つ以上、「生産性向上のための取組」から2つ以上実施。</li>



<li><strong>生産性向上のための取組特例①</strong><br>生産性向上推進体制加算算定事業所は、「生産性向上のための取組」要件を満たすものとする。</li>



<li><strong>生産性向上のための取組特例②</strong><br>小規模事業所（1法人1施設/事業所）は、㉔の取組をしていれば「生産性向上のための取組」要件を満たすものとする。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-marker mark_orange">【<strong>令和7年度の特例</strong>】令和8年3月末までの取組実施を誓約すれば、令和7年度当初から要件を満たすとみなされる（令和8年3月末までに実施し、実績報告書で報告）。</span></strong></li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>介護人材確保・職場環境改善等事業</strong><br></span>申請により令和7年度の職場環境等要件の適用を猶予（<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=28" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-3</a>、<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=30" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-4</a>で申請）。</li>
</ul>



<div class="swell-block-capbox cap_box is-style-onborder_ttl2"><div class="cap_box_ttl" data-has-icon="1"><svg height="1em" width="1em" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" viewBox="0 0 512 512"><path d="M512 64c0 113.6-84.6 207.5-194.2 222c-7.1-53.4-30.6-101.6-65.3-139.3C290.8 78.3 364 32 448 32h32c17.7 0 32 14.3 32 32zM0 128c0-17.7 14.3-32 32-32H64c123.7 0 224 100.3 224 224v32 96c0 17.7-14.3 32-32 32s-32-14.3-32-32V352C100.3 352 0 251.7 0 128z"></path></svg><span><strong>CHECK！</strong></span></div><div class="cap_box_content"><div class="swell-block-postLink">			<div class="p-blogCard -external" data-type="type3" data-onclick="clickLink">
				<div class="p-blogCard__inner">
					<span class="p-blogCard__caption">あわせて読みたい</span>
					<div class="p-blogCard__thumb c-postThumb"><figure class="c-postThumb__figure"><img decoding="async" src="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/【一番わかりやすい】-生産性向上推進体制加算.png" alt="" class="c-postThumb__img u-obf-cover" width="320" height="180"></figure></div>					<div class="p-blogCard__body">
						<a class="p-blogCard__title" href="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/%E7%94%9F%E7%94%A3%E6%80%A7%E5%90%91%E4%B8%8A%E6%8E%A8%E9%80%B2%E4%BD%93%E5%88%B6%E5%8A%A0%E7%AE%97/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">一番わかりやすい！【生産性向上推進体制加算】</a>
											</div>
				</div>
			</div>
		</div></div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例<br>３&nbsp; 介護職員等処遇改善加算の要件</summary>
<p>処遇改善加算Ⅰの算定に当たっては、２に規定する賃金改善の実施に加え、以下の①から⑧までに掲げる要件を全て満たすこと。ただし、処遇改善加算Ⅱについては⑦の要件、処遇改善加算Ⅲについては⑥及び⑦の要件、処遇改善加算Ⅳについては⑤から⑦までの要件を満たさなくても算定することができる。また、いずれの加算区分においても、②の要件は、処遇改善加算ⅠからⅣまでのいずれかの算定以前に旧ベースアップ等加算又は令和６年度中の経過措置区分として、令和７年３月 31 日まで算定することが可能であった処遇改善加算Ⅴ⑵、⑷、⑺、⑼若しくは⒀を算定していた事業所については適用しない。</p>



<p><strong>① 月額賃金改善要件Ⅰ（月給による賃金改善）</strong></p>



<p>処遇改善加算Ⅳの加算額の２分の１以上を基本給又は決まって毎月支払われる手当（以下「基本給等」という。）の改善に充てること。また、事業所等が処遇改善加算ⅠからⅢまでのいずれかを算定する場合にあっては、仮に処遇改善加算Ⅳを算定する場合に見込まれる加算額の２分の１以上を基本給等の改善に充てること。</p>



<p>なお、処遇改善加算を未算定の事業所が新規に処遇改善加算ⅠからⅣまでのいずれかを算定し始める場合を除き、本要件を満たすために、賃金総額を新たに増加させる必要はない。したがって、基本給等以外の手当又は一時金により行っている賃金改善の一部を減額し、その分を基本給等に付け替えることで、本要件を満たすこととして差し支えない。また、既に本要件を満たしている事業所等においては、新規の取組を行う必要はない。ただし、この要件を満たすために、新規の基本給等の引上げを行う場合、当該基本給等の引上げはベースアップ（賃金表の改訂により基本給等の水準を一律に引き上げること）により行うことを基本とする。</p>



<p><strong>②&nbsp; 月額賃金改善要件Ⅱ（旧ベースアップ等加算相当の賃金改善）</strong></p>



<p>令和６年５月 31 日時点で現に旧処遇改善加算を算定しており、かつ、旧ベースアップ等加算を算定していない事業所が、令和８年３月 31 日までの間において、新規に処遇改善加算ⅠからⅣまでのいずれかを算定する場合には、令和７年度においては、旧ベースアップ等加算相当の加算額が新たに増加するため、当該事業所が仮に旧ベースアップ等加算を算定する場合に見込まれる加算額の３分の２以上の基本給等の引上げを新規に実施しなければならない。その際、当該基本給等の引上げは、ベースアップにより行うことを基本とする。また、令和６年５月以前に旧３加算を算定していなかった事業所及び令和６年６月以降に開設された事業所が、処遇改善加算ⅠからⅣまでのいずれかを新規に算定する場合には、月額賃金改善要件Ⅱの適用を受けない。</p>



<p>令和７年度に本要件の適用を受ける事業所は、初めて処遇改善加算ⅠからⅣまでのいずれかを算定した年度となる令和７年度の実績報告書において、当該賃金改善の実施について報告しなければならない。したがって、例えば、令和６年６月から処遇改善加算Ⅴ⑴（旧ベースアップ等加算相当の加算率を含まない）を算定し、令和７年４月から処遇改善加算Ⅰを算定する場合は、令和７年４月から旧ベースアップ等加算相当の加算額の３分の２以上の基本給等の引上げを新規に実施し、令和７年度の実績報告書で報告しなければならない。</p>



<p>なお、実績報告書においては、事業者等の事務負担を軽減する観点から、月額賃金改善要件Ⅱの判定に用いる旧ベースアップ等加算に相当する加算額は、処遇改善加算ⅠからⅣまでのそれぞれの加算額に、別紙１表３に掲げる処遇改善加算ⅠからⅣまでの加算率と旧ベースアップ等加算の加算率の比（小数第４位以下を切捨て）を乗じて算出した額とする。</p>



<p><strong>③&nbsp; キャリアパス要件Ⅰ（任用要件・賃金体系の整備等）次の一から三までを全て満たすこと。</strong></p>



<p>一 介護職員の任用の際における職位、職責、職務内容等に応じた任用等の要件（介護職員の賃金に関するものを含む。）を定めていること。</p>



<p>二 一に掲げる職位、職責、職務内容等に応じた賃金体系（一時金等の 臨時的に支払われるものを除く。）について定めていること。</p>



<p>三&nbsp; 一及び二の内容について就業規則等の明確な根拠規程を書面で整備し、全ての介護職員に周知していること。</p>



<p>ただし、常時雇用する者の数が 10 人未満の事業所等など、労働法規上の就業規則の作成義務がない事業所等においては、就業規則の代わりに内規等の整備・周知により上記三の要件を満たすこととしても差し支えない。また、令和７年度においては、処遇改善計画書において令和８年３月末までに上記一及び二の定めの整備を行うことを誓約した場合は、令和７年度当初からキャリアパス要件Ⅰを満たしたものと取り扱うこととして差し支えないこととする。当該誓約をした場合は、令和８年３月末までに当該定めの整備を行い、実績報告書においてその旨を報告することとする。</p>



<p><strong>④ キャリアパス要件Ⅱ（研修の実施等）次の一及び二を満たすこと。</strong></p>



<p>一&nbsp; 介護職員の職務内容等を踏まえ、介護職員と意見を交換しながら、資質向上の目標及びａ又はｂに掲げる事項に関する具体的な計画を策定し、当該計画に係る研修の実施又は研修の機会の確保をしていること。</p>



<p>ａ&nbsp; 資質向上のための計画に沿って、研修機会の提供又は技術指導等（OJT、OFF-JT 等）を実施するとともに、介護職員の能力評価を行うこと。</p>



<p>ｂ 資格取得のための支援（研修受講のための勤務シフトの調整、休暇の付与、費用（交通費、受講料等）の援助等）を実施すること。</p>



<p>二&nbsp; 一について、全ての介護職員に周知していること。</p>



<p>ただし、令和７年度においては、処遇改善計画書において令和８年３月末までに上記一の計画を策定し、研修の実施又は研修機会の確保を行うことを誓約した場合は、令和７年度当初からキャリアパス要件Ⅱを満たしたものと取り扱うこととして差し支えないこととする。当該誓約をした場合は、令和８年３月末までに当該計画の策定等を行い、実績報告書においてその旨を報告することとする。</p>



<p><strong>⑤ キャリアパス要件Ⅲ（昇給の仕組みの整備等）次の一及び二を満たすこと。</strong></p>



<p>一 介護職員について、経験若しくは資格等に応じて昇給する仕組み又は一定の基準に基づき定期に昇給を判定する仕組みを設けていること。具体的には、次のａからｃまでのいずれかに該当する仕組みであること。</p>



<p>ａ&nbsp;&nbsp;&nbsp; 経験に応じて昇給する仕組み</p>



<p>「勤続年数」や「経験年数」などに応じて昇給する仕組みであること。</p>



<p>ｂ&nbsp;&nbsp;&nbsp; 資格等に応じて昇給する仕組み</p>



<p>介護福祉士等の資格の取得や実務者研修等の修了状況に応じて昇給する仕組みであること。ただし、別法人等で介護福祉士等の資格を取得した上で当該事業者や法人で就業する者についても昇給が図られる仕組みであることを要する。</p>



<p>ｃ&nbsp; 一定の基準に基づき定期に昇給を判定する仕組み</p>



<p>「実技試験」や「人事評価」などの結果に基づき昇給する仕組みであること。ただし、客観的な評価基準や昇給条件が明文化されていることを要する。</p>



<p>二 一の内容について、就業規則等の明確な根拠規程を書面で整備し、全 ての介護職員に周知していること。</p>



<p>ただし、常時雇用する者の数が 10 人未満の事業所等など、労働法規上の就業規則の作成義務がない事業所等においては、就業規則の代わりに内規等の整備・周知により上記二の要件を満たすこととしても差し支えない。また、令和７年度においては、処遇改善計画書において令和８年３月末までに上記一の仕組みの整備を行うことを誓約した場合は、令和７年度当初からキャリアパス要件Ⅲを満たしたものと取り扱うこととして差し支えないこととする。当該誓約をした場合は、令和８年３月末までに当該仕組みの整備を行い、実績報告書においてその旨を報告すること。</p>



<p><strong>⑥ キャリアパス要件Ⅳ（改善後の年額賃金要件）</strong></p>



<p>経験・技能のある介護職員のうち１人以上は、賃金改善後の賃金の見込額（処遇改善加算を算定し実施される賃金改善の見込額を含む。）が年額 440万円以上であること（処遇改善加算による賃金改善以前の賃金が年額 440 万円以上である者を除く。）。ただし、以下の場合など、例外的に当該賃金改善が困難な場合であって、合理的な説明がある場合はこの限りではない。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>小規模事業所等で職種間の賃金バランスに配慮が必要な場合</li>



<li>職員全体の賃金水準が低い、地域の賃金水準が低い等の理由により、直ちに年額 440 万円まで賃金を引き上げることが困難な場合</li>



<li>年額 440 万円の賃金改善を行うに当たり、規程の整備や研修・実務経 験の蓄積などに一定期間を要する場合</li>
</ul>



<p><strong>⑦ キャリアパス要件Ⅴ（介護福祉士等の配置要件）</strong></p>



<p>サービス類型ごとに一定以上の介護福祉士等を配置していること。具体的には、処遇改善加算を算定する事業所又は当該事業所が併設している本体事業所においてサービス類型ごとに別紙１表４に掲げるサービス提供体制強化加算、特定事業所加算、入居継続支援加算又は日常生活継続支援加算の各区分の届出を行っていること。</p>



<p><strong>⑧ 職場環境等要件</strong></p>



<p>処遇改善加算ⅠからⅣまでのいずれかを算定する場合は、別紙１表５に掲げる処遇改善の取組を実施すること。</p>



<p>その際、処遇改善加算Ⅰ又はⅡを算定する場合は、別紙１表５の「入職促進に向けた取組」、「資質の向上やキャリアアップに向けた支援」、「両立支援・多様な働き方の推進」、「腰痛を含む心身の健康管理」及び「やりがい・働きがいの醸成」の区分ごとに２以上の取組を実施し、処遇改善加算Ⅲ又はⅣを算定する場合は、上記の区分ごとに１以上の取組を実施すること。</p>



<p>また、処遇改善加算Ⅰ又はⅡを算定する場合は、同表中「生産性向上（業務改善及び働く環境改善）のための取組」のうち３以上の取組（うち➃又は⑱は必須）を実施し、処遇改善加算Ⅲ又はⅣを算定する場合は「生産性向上（業務改善及び働く環境改善）のための取組」のうち２以上の取組を実施すること。ただし、生産性向上推進体制加算を算定している場合には、「生産性向上（業務改善及び働く環境改善）のための取組」の要件を満たすものとし、１法人あたり１の施設又は事業所のみを運営するような法人等の小規模事業者は、㉔の取組を実施していれば、「生産性向上（業務改善及び働く環境改善）のための取組」の要件を満たすものとする。</p>



<p>さらに、処遇改善加算Ⅰ又はⅡを算定する場合は、職場環境等の改善に係る取組について、ホームページへの掲載等により公表すること。具体的には、介護サービスの情報公表制度を活用し、処遇改善加算の算定状況を報告するとともに、職場環境等要件を満たすために実施した取組項目及びその具体的な取組内容を「事業所の特色」欄に記載すること。当該制度における報告の対象となっていない場合等には、各事業者のホームページを活用する等、外部から見える形で公表すること。</p>



<p>ただし、令和７年度においては、処遇改善計画書において令和８年３月末までに職場環境等要件に係る取組を行うことを誓約した場合は、令和７年度当初から職場環境等要件を満たしたものと取り扱うこととして差し支えないこととする。当該誓約をした場合は、令和８年３月末までに当該取組を行い、実績報告書においてその旨を報告すること。また、介護人材確保・職場環境改善等事業の申請を行った場合は、令和７年度における職場環境等要件に係る適用を猶予することとする。介護人材確保・職場環境改善等事業の申請を行い、職場環境等要件の適用猶予を受ける場合には、処遇改善加算の申請と併せて、別紙様式２―３及び別紙様式２―４に定める様式により、介護人材確保・職場環境改善等事業の申請も行うこと。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【処遇改善加算の算定に係る事務処理手順】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="3369" height="1888" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24410" alt="令和7年度介護職員等処遇改善加算
処遇改善加算の算定に係る事務処理手順のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/4.-処遇改善加算の算定に係る事務処理手順.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/4.-処遇改善加算の算定に係る事務処理手順.jpg 3369w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/4.-処遇改善加算の算定に係る事務処理手順-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/4.-処遇改善加算の算定に係る事務処理手順-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/4.-処遇改善加算の算定に係る事務処理手順-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/4.-処遇改善加算の算定に係る事務処理手順-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/4.-処遇改善加算の算定に係る事務処理手順-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 3369px) 100vw, 3369px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度介護職員等処遇改善加算<br>処遇改善加算の算定に係る事務処理手順</strong></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>必要な手続きと提出期限</strong></h3>



<h4 class="wp-block-heading">① <strong>体制等状況一覧表等の届出（体制届出）</strong></h4>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出書類</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>介護サービス事業所・施設ごとに、「介護給付費算定に係る体制等状況一覧表」または「介護予防・日常生活支援総合事業費算定に係る体制等状況一覧表」などの必要書類一式（体制届出）</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出期限</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>原則</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>居宅系サービス: 算定開始月の前月15日</li>



<li>施設系サービス: 算定開始月の1日</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-marker mark_orange">【令和7年4月から新規算定/区分変更の場合】令和7年4月1日（ただし、都道府県知事等は4月15日まで延長可。4月1日とする場合も、4月15日まで変更届等の受付することを都道府県知事等に要請）。</span></strong></li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出先</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>介護サービス事業所等の所在する都道府県知事等（指定等権者によって異なる）</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading">② <strong>処遇改善計画書の作成・提出</strong></h4>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出書類</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>厚生労働大臣が定める基準に基づく「介護職員等処遇改善計画書」（<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=23" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-1</a>、<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=27" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-2</a>）</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出期限</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>原則</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>当該事業年度で初めて処遇改善加算を算定する月の前々月の末日（都道府県知事等は延長可）</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-marker mark_orange">【令和7年4月・5月算定分】令和7年4月15日</span></strong></li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出先</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>介護サービス事業所等の所在する都道府県知事等</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">保存</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>根拠資料とともに2年間保存</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading">③ <strong>実績報告書の作成・提出</strong></h4>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出書類</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>厚生労働大臣が定める基準に基づく「実績報告書」（<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=35" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式3-1</a>、<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=39" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式3-2</a>）</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出期限</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>各事業年度における最終の加算支払があった月の翌々月の末日</li>



<li>※令和7年度分は通常、令和8年7月31日（令和8年3月分の加算支払が令和8年5月のため）。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出先</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>都道府県知事等</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">保存</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>根拠資料とともに2年間保存</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h4 class="wp-block-heading">④ <strong>複数の事業所を持つ事業者の特例</strong></h4>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>複数の介護サービス事業所等を持つ事業者は、処遇改善計画書等を事業者（法人）単位で一括作成可能。</li>



<li>その場合でも、各事業所の指定等権者である都道府県知事等に、それぞれ上記の期日までに届け出る必要がある（「提出先」以外の項目は同一内容で可）。</li>
</ul>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例<br>４&nbsp; 処遇改善加算の算定に係る事務処理手順</summary>
<p>令和７年度に処遇改善加算を算定しようとする介護サービス事業者等は、それぞれの期日までに以下の届出を行うこと。</p>



<p><strong>⑴&nbsp; 体制等状況一覧表等の届出（体制届出）</strong></p>



<p>処遇改善加算の算定に当たっては、介護サービス事業所・施設等ごとに 、介護給付費算定に係る体制等状況一覧表又は介護予防・日常生活支援総合事業費算定に係る体制等状況一覧表等の必要書類一式（以下「体制届出」という。）の提出を行うこと。</p>



<p>その際、居宅系サービスの場合は算定を開始する月の前月 15 日、施設系サービス（短期入所生活介護、短期入所療養介護、（地域密着型）特定施設入居者生活介護、認知症対応型共同生活介護、地域密着型介護老人福祉施設を含む。以下同じ。）の場合は算定を開始する月の１日までに、当該介護サービス事業所等の所在する都道府県知事等（当該介護サービス事業所等の指定等権者が都道府県知事である場合は当該都道府県知事とし、当該介護サービス事業所等の指定等権者が市町村長（特別区長を含む。以下同じ。）である場合は当該市町村長とする。また、地域密着型サービス及び介護予防・日常生活支援総合事業において当該介護サービス事業所等の指定を行う市町村長を含む。以下同じ。）に提出するものとする。</p>



<p>なお、令和７年４月から新規に処遇改善加算を算定し始める場合又は処遇改善加算の区分を変更する場合の体制届出の期日は、居宅系サービス及び施設系サ－ビスのいずれにおいても令和７年４月１日とする。ただし、下記⑵のとおり、処遇改善計画書の届出期日が令和７年４月 15 日であることを踏まえ、都道府県知事等は、処遇改善加算に係る体制届出の期日を令和７年４月 15 日としても差し支えない。また、体制届出の期日を令和７年４月１日とする場合であっても、都道府県知事等は、令和７年４月 15 日までの間に介護サービス事業者等が届け出た処遇改善加算の算定区分の変更等を受け付ける等、柔軟な取扱いとすること。</p>



<p><strong>⑵&nbsp; 処遇改善計画書等の作成・提出</strong></p>



<p>処遇改善加算の算定に当たっては、厚生労働大臣が定める基準（平成 27年厚生労働省告示第 95 号。以下「大臣基準告示」という。）第４号イ⑵等に規定する介護職員等処遇改善計画書を、別紙様式２－１及び別紙様式２－２に定める様式により作成し、当該事業年度において初めて処遇改善加 算を算定する月の前々月の末日までに、処遇改善加算を算定する介護サービス事業所等の所在する都道府県知事等に対して提出し、根拠資料と併せて２年間保存することとする。なお、確認の事務に要する時間が十分確保できる場合等において、都道府県知事等は処遇改善計画書の提出期日を延長しても差し支えない。</p>



<p>ただし、令和７年４月及び５月の処遇改善加算の算定に係る処遇改善計画書の提出期日は、令和７年４月 15 日とする。</p>



<p><strong>⑶&nbsp; 実績報告書等の作成・提出</strong></p>



<p>処遇改善加算を算定した介護サービス事業者等は、大臣基準告示第４号イ⑷等に規定する実績の報告を、別紙様式３－１及び別紙様式３－２に定める様式により作成の上、各事業年度における最終の加算の支払があった 月の翌々月の末日までに、都道府県知事等に対して提出し、根拠資料と併せて２年間保存することとする。</p>



<p>このため、令和７年度の実績報告書の提出期日は、令和８年３月分の処遇改善加算の支払が令和８年５月であることから、通常の場合、令和８年７月 31 日となる。</p>



<p><strong>⑷ 複数の介護サービス事業所等を有する介護サービス事業者等の特例</strong></p>



<p>複数の介護サービス事業所等を有する介護サービス事業者等については、別紙様式２及び３の処遇改善計画書等について、事業者（法人）単位で一括して作成して差し支えない。</p>



<p>その際、処遇改善計画書等は、各介護サービス事業所等の指定等権者である都道府県知事等に対して、それぞれ上記⑴から⑶までに記載の期日までに、届出を行うこと。なお、各介護サービス事業所等の指定等権者に提出する処遇改善計画書等の記載事項は、「提出先」の項目以外は同一の内容で 差し支えない。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【都道府県知事等への変更等の届出】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="3369" height="1888" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24411" alt="令和7年度介護職員等処遇改善加算
都道府県知事等への変更等の届出のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/5.-都道府県知事等への変更等の届出.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/5.-都道府県知事等への変更等の届出.jpg 3369w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/5.-都道府県知事等への変更等の届出-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/5.-都道府県知事等への変更等の届出-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/5.-都道府県知事等への変更等の届出-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/5.-都道府県知事等への変更等の届出-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/5.-都道府県知事等への変更等の届出-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 3369px) 100vw, 3369px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度介護職員等処遇改善加算</strong><br><strong>都道府県知事等への変更等の届出</strong></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">① 変更届出書</h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出が必要な場合</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>処遇改善計画書の内容に変更があった場合（以下の①～⑥のいずれかに該当する場合）。
<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li>会社合併等で計画書の作成単位が変わる場合（<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=23" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-1</a>）</li>



<li>一括申請している事業所で、事業所数に増減があった場合（<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=23" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-1</a>の2及び3(1)(2)(5)、<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=27" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-2</a>）</li>



<li>キャリアパス要件Ⅰ～Ⅲの適合状況が変わり、加算区分が変わる場合（<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=23" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-1</a>の2及び3(1)~(6)、<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=27" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-2</a>）</li>



<li>キャリアパス要件Ⅴ（介護福祉士等配置要件）の適合状況が変わり、加算区分が変わる場合（<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=23" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-1</a>の3(6)、<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=27" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-2</a>）</li>



<li>-1 算定する処遇改善加算の区分を変更する場合、および新規に算定する場合（<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=23" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-1</a>、<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=27" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-2</a>）
<ul class="wp-block-list">
<li>-2 入居継続支援加算や日常生活継続支援加算を算定できない状況が常態化し、3か月以上継続した場合（<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=23" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-1</a>、別紙様式2-2）</li>
</ul>
</li>



<li>就業規則を改訂（介護職員の処遇に関する内容に限る）した場合</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出書類</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>原則<br></strong><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=40" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式4</a>の変更届出書</li>



<li>変更内容によって、<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=23" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-1</a>、<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=27" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-2</a>の一部または全部も提出。</li>



<li>⑥のみの変更の場合は、実績報告書提出時に、⑥の内容を記載した変更届出書をあわせて提出。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出期限</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>居宅系サービス: 変更後の加算算定開始月の前月15日</li>



<li>施設系サービス: 変更後の加算算定開始月の1日</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">提出先</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>介護サービス事業所等の所在する都道府県知事等。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>② 特別事情届出書</strong></h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>提出が必要な場合</strong><br></span>事業継続のために、職員の賃金水準（処遇改善加算による賃金改善分を除く）を引き下げて賃金改善を行う場合。
<ul class="wp-block-list">
<li>年度を超えて賃金を引き下げる場合は、次年度の加算算定に必要な届出の際に、再度提出が必要。</li>
</ul>
</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>提出書類</strong><br></span><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=41" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式5</a>の特別事情届出書。以下の①～④の事項を記載。
<ul class="wp-block-list is-style-num_circle">
<li>法人の収支状況（利用者数の大幅な減少等で経営悪化し、一定期間赤字、資金繰り状況の悪化などを示す内容）</li>



<li>賃金引き下げの内容（介護職員、およびその他の職種を含む場合）。</li>



<li>法人の経営と賃金改善の見込み。</li>



<li>賃金引き下げに関する労使合意（時期、方法など）。</li>
</ul>
</li>



<li><span class="swl-fz u-fz-l"><strong>提出先</strong><br></span>都道府県知事等</li>
</ul>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例<br>５&nbsp; 都道府県知事等への変更等の届出</summary>
<p><strong>⑴&nbsp; 変更の届出</strong></p>



<p>介護サービス事業者等は、処遇改善加算を算定する際に提出した処遇改善計画書の内容に変更（次の①から⑤までのいずれかに該当する場合に限る。）があった場合には、次の①から⑤までに定める事項を記載した別紙様 式４の変更に係る届出書（以下「変更届出書」という。）を届け出ること。また、⑥に係る変更のみである場合には、実績報告書を提出する際に、⑥に定める事項を記載した変更届出書をあわせて届け出ること。</p>



<p>なお、届出の期日については、居宅系サービスの場合は変更後の処遇改善加算の算定を開始する月の前月 15 日、施設系サービスの場合は変更後の処遇改善加算の算定を開始する月の１日までに、当該介護サービス事業所等の所在する都道府県知事等に提出するものとする。</p>



<p>① 会社法（平成 17 年法律第 86 号）の規定による吸収合併、新設合併等により、処遇改善計画書の作成単位が変更となる場合は、変更届出書及び別紙様式２－１を提出すること。</p>



<p>② 複数の介護サービス事業所等について一括して申請を行う事業者において、当該申請に関係する介護サービス事業所等に増減（新規指定、廃止等の事由による。）があった場合は、変更届出書並びに別紙様式２－１の ２、３⑴、⑵及び⑸並びに別紙様式２－２を提出すること。</p>



<p>③ キャリアパス要件ⅠからⅢまでに関する適合状況に変更（算定する処遇改善加算の区分に変更が生じる場合に限る。）があった場合は、キャリアパス要件の変更に係る部分の内容を変更届出書に記載し、別紙様式２－１の２及び３⑴から⑹まで並びに別紙様式２－２を提出すること。</p>



<p>④ キャリアパス要件Ⅴ（介護福祉士等の配置要件）に関する適合状況に変更があり、算定する処遇改善加算の区分に変更が生じる場合は、介護福祉士等の配置要件の変更の内容を変更届出書に記載し、別紙様式２－１の ３⑹及び別紙様式２－２を提出すること。</p>



<p>また、喀痰吸引を必要とする利用者の割合についての要件等を満たせないことにより、入居継続支援加算や日常生活継続支援加算を算定できない状況が常態化し、３か月以上継続した場合も、同様に変更の届出を行うこと。</p>



<p>⑤ また、算定する処遇改善加算の区分の変更を行う場合及び処遇改善加算を新規に算定する場合には、変更届出書及び別紙様式２－１及び別紙様式２－２を提出すること。</p>



<p>⑥ 就業規則を改訂（介護職員の処遇に関する内容に限る。）した場合は、当該改訂の概要を変更届出書に記載し、提出すること。</p>



<p><strong>⑵ 特別事情届出書</strong></p>



<p>事業の継続を図るために、職員の賃金水準（処遇改善加算による賃金改善分を除く。以下この５において同じ。）を引き下げた上で賃金改善を行う場合には、以下の①から④までの事項を記載した別紙様式５の特別な事情に係る届出書（以下「特別事情届出書」という。）を届け出ること。なお、年度を超えて介護職員の賃金を引き下げることとなった場合は、次年度の加算を算定するために必要な届出を行う際に、特別事情届出書を再度提出する必要がある。</p>



<p>① 処遇改善加算を算定している介護サービス事業所等の法人の収支（介護事業による収支に限る。）について、サービス利用者数の大幅な減少等により経営が悪化し、一定期間にわたって収支が赤字である、資金繰り に支障が生じる等の状況にあることを示す内容</p>



<p>② 介護職員（その他の職種を賃金改善の対象としている介護サービス事業所等については、その他の職種の職員を含む。以下この５において同じ。）の賃金水準の引き下げの内容</p>



<p>③ 当該法人の経営及び介護職員の賃金水準の改善の見込み</p>



<p>④ 介護職員の賃金水準を引き下げることについて適切に労使の合意を得ていること等の必要な手続きに関して、労使の合意の時期及び方法 等</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【届出内容を証明する資料の保管及び提示】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="3369" height="1888" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24412" alt="令和7年度介護職員等処遇改善加算
届出内容を証明する資料の保管及び提示のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/6.-届出内容を証明する資料の保管及び提示.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/6.-届出内容を証明する資料の保管及び提示.jpg 3369w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/6.-届出内容を証明する資料の保管及び提示-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/6.-届出内容を証明する資料の保管及び提示-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/6.-届出内容を証明する資料の保管及び提示-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/6.-届出内容を証明する資料の保管及び提示-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/6.-届出内容を証明する資料の保管及び提示-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 3369px) 100vw, 3369px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度介護職員等処遇改善加算</strong><br><strong>届出内容を証明する資料の保管及び提示</strong></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>事業者の義務</strong></h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<ol class="wp-block-list is-style-num_circle -list-under-dashed">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">処遇改善計画書チェックリストの確認</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>処遇改善計画書を提出する前に、チェックリストを用いて、記載内容に漏れや誤りがないかを確認する。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">根拠資料と書類の保管</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>処遇改善計画書の記載内容を裏付ける資料（賃金台帳、勤務記録など）を適切に保管する。</li>



<li>以下の書類も保管する。
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>イ. 就業規則等</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>労働基準法第89条に規定される就業規則等
<ul class="wp-block-list">
<li>賃金、退職手当、臨時の賃金等に関する規程</li>



<li>キャリアパス要件Ⅰに係る任用要件及び賃金体系に関する規程（<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=23" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-1</a>の3(3)）</li>



<li>キャリアパス要件Ⅲに係る昇給の仕組みに関する規程（<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=23" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2-1</a>の3(4)）</li>



<li>上記規程を就業規則と別に作成している場合は、それらの規程も含む</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong>ロ. 労働保険加入確認書類</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>労働保険関係成立届</li>



<li>労働保険概算・確定保険料申告書 など</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">都道府県知事等からの求めに応じた速やかな提示</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>都道府県知事等から、上記で保管している資料や書類の提示を求められた場合は、速やかに応じる必要がある。</li>
</ul>
</li>
</ol>
</div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例<br>６ 届出内容を証明する資料の保管及び提示</summary>
<p>処遇改善加算を算定しようとする介護サービス事業者等は、処遇改善計画書の提出に当たり、処遇改善計画書のチェックリストを確認するとともに、記載内容の根拠となる資料及び以下の書類を適切に保管し、都道府県知事等から求めがあった場合には速やかに提示しなければならない。</p>



<p>イ 労働基準法（昭和 22 年法律第 49 号）第 89 条に規定する就業規則等（賃金・退職手当・臨時の賃金等に関する規程、別紙様式２－１の３⑶のう ちキャリアパス要件Ⅰに係る任用要件及び賃金体系に関する規程、別紙様式２－１の３⑷のうちキャリアパス要件Ⅲに係る昇給の仕組みに関する規程を就業規則と別に作成している場合には、それらの規程を含む。以下同じ。）</p>



<p>ロ&nbsp; 労働保険に加入していることが確認できる書類（労働保険関係成立届、労働保険概算・確定保険料申告書等）</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【処遇改善加算の停止】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="3369" height="1888" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24413" alt="令和7年度介護職員等処遇改善加算
処遇改善加算の停止のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/7.-処遇改善加算の停止.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/7.-処遇改善加算の停止.jpg 3369w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/7.-処遇改善加算の停止-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/7.-処遇改善加算の停止-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/7.-処遇改善加算の停止-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/7.-処遇改善加算の停止-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/7.-処遇改善加算の停止-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 3369px) 100vw, 3369px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度介護職員等処遇改善加算<br>処遇改善加算の停止</strong></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>① 加算の停止（返還・取消）となるケース</strong></h3>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_bad"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<p><strong><span class="swl-marker mark_orange">以下の(1)または(2)に該当する場合、都道府県知事等は、既に支給された処遇改善加算の一部または全部を不正受給として返還させたり、加算を取り消したりすることができます。</span></strong></p>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-bad_list">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">算定要件を満たさない場合</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>処遇改善加算の算定額に相当する賃金改善が行われていない。</li>



<li>賃金水準を引き下げているにもかかわらず、「特別事情届出書」の提出がない。</li>



<li>その他、厚生労働大臣が定める基準（大臣基準告示）や通知に記載されている算定要件を満たしていない。</li>
</ul>
</li>



<li><strong>虚偽または不正の手段で加算を受けた場合</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>虚偽の申請や不正な方法で加算を受給した場合。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">② <strong>複数の事業所を持つ事業者の場合の対応</strong></h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>複数の介護サービス事業所等を持つ事業者（法人に限る）で、一括して処遇改善計画書を作成している場合
<ul class="wp-block-list">
<li>関係する事業所の指定等権者（都道府県知事等）が協議し、必要に応じて連携して監査等を実施する。</li>



<li>指定等権者間の協議は、都道府県が調整することが望ましい。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例<br>７ 処遇改善加算の停止</summary>
<p>都道府県知事等は、処遇改善加算を取得する介護サービス事業者等が以下の⑴又は⑵に該当する場合は、既に支給された処遇改善加算の一部若しくは全部を不正受給として返還させること又は処遇改善加算を取り消すことができる。</p>



<p>なお、複数の介護サービス事業所等を有する介護サービス事業者等（法人である場合に限る。）であって一括して処遇改善計画書を作成している場合、当該介護サービス事業所等の指定等権者間において協議し、必要に応じて監査等を連携して実施すること。指定等権者間の協議に当たっては、都道府県が調整をすることが望ましい。</p>



<p>⑴ 処遇改善加算の算定額に相当する賃金改善が行われていない、賃金水準の引下げを行いながら５⑵の特別事情届出書の届出が行われていない等、大臣基準告示及び本通知に記載の算定要件を満たさない場合</p>



<p>⑵ 虚偽又は不正の手段により加算を受けた場合</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【処遇改善加算の算定要件の周知・確認等について】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="3369" height="1888" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24414" alt="令和7年度介護職員等処遇改善加算
処遇改善加算の算定要件の周知・確認等についてのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/8.-処遇改善加算の算定要件の周知・確認等について.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/8.-処遇改善加算の算定要件の周知・確認等について.jpg 3369w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/8.-処遇改善加算の算定要件の周知・確認等について-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/8.-処遇改善加算の算定要件の周知・確認等について-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/8.-処遇改善加算の算定要件の周知・確認等について-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/8.-処遇改善加算の算定要件の周知・確認等について-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/8.-処遇改善加算の算定要件の周知・確認等について-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 3369px) 100vw, 3369px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度介護職員等処遇改善加算<br>処遇改善加算の算定要件の周知・確認等について</strong></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>① 都道府県等の役割</strong></h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-num_circle">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">確認</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>処遇改善加算を算定している介護サービス事業所等が、算定要件を満たしているかを確認する。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">適切な運用</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>処遇改善加算が適切に運用されるように努める。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<div class="wp-block-group is-style-big_icon_caution"><div class="wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained">
<h3 class="wp-block-heading">② <strong>介護サービス事業者等の責務</strong></h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed is-style-num_circle">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">賃金改善方法の周知</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>事業所における賃金改善の方法等を、処遇改善計画書などを用いて職員に周知する。</li>



<li>就業規則等の内容についても、介護職員等に周知する。</li>



<li>介護職員等から賃金改善に関する照会があった場合は、書面を用いるなどして、分かりやすく回答する。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">労働法規の遵守</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>処遇改善加算の目的や、厚生労働大臣が定める基準（大臣基準告示）等を踏まえ、労働基準法などの労働法規を遵守する。</li>
</ul>
</li>
</ul>
</div></div>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例<br>８&nbsp; 処遇改善加算の算定要件の周知・確認等について</summary>
<p>都道府県等は、処遇改善加算を算定している介護サービス事業所等が処遇改善加算の算定要件を満たすことについて確認するとともに、適切な運用に努めること。また、処遇改善加算を算定する介護サービス事業者等は、以下の点に努めること。</p>



<p><strong>⑴ 賃金改善方法の周知について</strong></p>



<p>処遇改善加算を算定する介護サービス事業者等は、当該事業所における賃金改善を行う方法等について、処遇改善計画書を用いるなどにより職員に周知するとともに、就業規則等の内容についても介護職員等に周知すること。</p>



<p>介護職員等から処遇改善加算に係る賃金改善に関する照会があった場合は、当該職員の賃金改善に係る内容について、書面を用いるなど分かりやすく回答すること。</p>



<p><strong>⑵ 労働法規の遵守について</strong></p>



<p>処遇改善加算の目的や、大臣基準告示第４号イ⑸等を踏まえ、労働基準法等を遵守すること。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【その他】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="3369" height="1888" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24415" alt="令和7年度介護職員等処遇改善加算
その他のイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/9.-その他.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/9.-その他.jpg 3369w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/9.-その他-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/9.-その他-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/9.-その他-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/9.-その他-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/9.-その他-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 3369px) 100vw, 3369px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度介護職員等処遇改善加算<br>その他</strong></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>① 介護分野の文書に係る負担軽減</strong></h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">原則</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>都道府県等は、厚生労働省が提示する別紙様式（処遇改善計画書、実績報告書など）を変更しないこと。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">添付書類</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>処遇改善計画書や実績報告書の内容を証明する資料は、事業者が適切に保管し、都道府県等から求められた場合に速やかに提出することを条件に、届出時に一律の添付は不要。</li>
</ul>
</li>



<li><strong><span class="swl-fz u-fz-l">押印</span></strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>別紙様式について、押印は不要。</li>
</ul>
</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>② 処遇改善加算の取得促進</strong></h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>介護サービス事業者等における処遇改善加算の新規算定や上位区分への移行を支援する「取得促進支援事業」の活用を推奨。</li>



<li>国が実施する取得促進支援事業への協力を要請。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>③ 介護事業所に対する雇用管理の改善に係る相談・援助支援</strong></h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>(公財)介護労働安定センターが、事業主に対して雇用管理の改善等に関する相談・援助を実施していることを紹介。
<ul class="wp-block-list">
<li>処遇改善加算の取得につながる就業規則、賃金規程、職場環境改善等に関する相談・援助も行っている。</li>
</ul>
</li>



<li>介護サービス事業者等に対する集団指導の場で、(公財)介護労働安定センターによる雇用管理改善支援策の説明も可能。</li>
</ul>



<h3 class="wp-block-heading"><strong>④ 令和6年度の処遇改善加算及び旧3加算に係る届出</strong></h3>



<ul class="wp-block-list -list-under-dashed">
<li>この通知は、令和7年度の処遇改善加算の届出に適用される。</li>



<li>令和6年度の処遇改善加算及び旧3加算（介護職員処遇改善加算、介護職員等特定処遇改善加算、介護職員等ベースアップ等支援加算）の届出は、別の通知（令和6年3月15日付け老発0315第2号厚生労働省老健局長通知）に基づいて行う。</li>
</ul>



<div class="wp-block-columns shadow_on">
<div class="wp-block-column" style="flex-basis:100%">
<details class="wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow"><summary>【原文】介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例<br>９ その他</summary>
<p><strong>⑴ 介護分野の文書に係る負担軽減に関する取組について</strong></p>



<p>令和元年度の「介護分野の文書に係る負担軽減に関する専門委員会」における議論や中間取りまとめの趣旨を踏まえ、処遇改善加算の様式の取扱いについては以下のとおりとすること。</p>



<p>① 別紙様式は、原則として、都道府県等において変更を加えないこと。</p>



<p>② 処遇改善計画書及び実績報告書の内容を証明する資料は、介護サービス事業者等が適切に保管していることを確認し、都道府県等からの求めがあった場合には速やかに提出することを要件として、届出時に全ての介護サービス事業者等から一律に添付を求めてはならないこと。</p>



<p>③ 別紙様式について押印は要しないこと。</p>



<p><strong>⑵ 処遇改善加算の取得促進について</strong></p>



<p>介護サービス事業者等における処遇改善加算の新規算定やより上位の区分の算定に向けた支援を行う「取得促進支援事業」を適宜活用されたい。また、国が当該事業を行うに当たっては、ご協力をお願いしたい。</p>



<p><strong>⑶&nbsp; 介護事業所に対する雇用管理の改善に係る相談・援助支援について</strong></p>



<p>介護労働者が職場に定着し、安心して働き続けるようにするためには、雇用管理の改善等は重要であることから、(公財)介護労働安定センターでは事業主に対する雇用管理の改善等に関する相談・援助を実施している。処 遇改善加算の取得につながる就業規則や賃金規程・職場環境改善等に係る相談・援助を行っていることから適宜案内されたい。</p>



<p>なお、介護サービス事業者等に対する集団指導の場において、（公財）介護労働安定センターから雇用管理改善に向けた支援策の説明等を行うことも可能であることを申し添える。</p>



<p><strong>⑷ 令和６年度の処遇改善加算及び旧３加算に係る届出について</strong></p>



<p>本通知は令和７年度の処遇改善加算に係る届出に適用することとし、令和６年度の処遇改善加算及び旧３加算の届出は、介護職員等処遇改善加算等に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例の提示について（令和６年３月 15 日付け老発 0315 第２号厚生労働省老健局長通知）に基づき行うものとする。</p>
</details>
</div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【介護職員等処遇改善加算に関するＱ＆Ａ】</h2>



<div class="wp-block-cover" style="min-height:350px;aspect-ratio:unset;"><span aria-hidden="true" class="wp-block-cover__background has-background-dim"></span><img decoding="async" width="3369" height="1888" class="wp-block-cover__image-background wp-image-24416" alt="令和7年度
介護職員等処遇改善加算に関するＱ＆Ａのイメージ画像" src="https://nodokaya.jp/nodoka_kaikei/wp-content/uploads/2025/02/介護職員等処遇改善加算に関するＱ＆Ａ.jpg" data-object-fit="cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/介護職員等処遇改善加算に関するＱ＆Ａ.jpg 3369w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/介護職員等処遇改善加算に関するＱ＆Ａ-300x168.jpg 300w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/介護職員等処遇改善加算に関するＱ＆Ａ-1024x574.jpg 1024w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/介護職員等処遇改善加算に関するＱ＆Ａ-768x430.jpg 768w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/介護職員等処遇改善加算に関するＱ＆Ａ-1536x861.jpg 1536w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/介護職員等処遇改善加算に関するＱ＆Ａ-2048x1148.jpg 2048w" sizes="(max-width: 3369px) 100vw, 3369px" /><div class="wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow">
<p class="has-text-align-center has-large-font-size"><strong>令和7年度<br>介護職員等処遇改善加算に関するＱ＆Ａ</strong></p>
</div></div>



<h3 class="wp-block-heading">【賃金改善方法・対象経費】</h3>



<div class="swell-block-faq -icon-rounded" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－１ 賃金改善の基準点はいつの時点になるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 「介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例の提示について」（老発 0207 第５号令和７年２月７日厚生労働省老健局長通知）（以下「通知」という。）において、<span class="swl-marker mark_orange">介護職員等処遇改善加算</span>（以下単に「処遇改善加算」という。）、介護職員処遇改善加算（以下「旧処遇改善加算」という。）、介護職員等特定処遇改善加算（以下「旧特定加算」という。）及び介護職員等ベースアップ等支援加算（以下「旧ベースアップ等加算」という。）（以下、旧処遇改善加算、旧特定加算、旧ベースアップ等加算を合わせて「旧３加算」という。）<span class="swl-marker mark_orange">を算定する介護サービス事業者又は介護保険施設</span>（介護予防・日常生活支援総合事業の事業者を含む。以下「介護サービス事業者等」という。）<span class="swl-marker mark_orange">は、処遇改善加算の算定額に相当する介護職員その他の職員の賃金</span>（基本給、手当、賞与等（退職手当を除く。以下同じ。）を含む。）<span class="swl-marker mark_orange">の改善</span>（当該賃金改善に伴う法定福利費等の事業主負担の増加分を含むことができる。以下「賃金改善」という。）<span class="swl-marker mark_orange">を実施しなければならない</span>としている。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">賃金改善の額は、処遇改善加算を原資として賃金改善を実施した後の実際の賃金水準と、処遇改善加算を算定しない場合の賃金水準との比較により、各介護サービス事業者等において算出</span>する。<span class="swl-marker mark_orange">その際、処遇改善加算を算定しない場合の賃金水準は、原則として、初めて処遇改善加算</span>若しくは旧３加算又は交付金等（平成 21 年度補正予算による介護職員支援交付金、令和３年度及び令和５年度補正予算による介護職員処遇改善支援補助金並びに令和６年度補正予算による介護人材確保・職場環境改善等事業における補助額のうち人件費として充てた分をいう。以下同じ。）<span class="swl-marker mark_orange">を算定した年度の前年度における賃金水準</span>とする。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> ただし、<span class="swl-marker mark_orange">介護サービス事業者等における職員構成の変動等により、初めて処遇改善加算</span>若しくは旧３加算又は交付金等<span class="swl-marker mark_orange">を算定した年度の前年度における賃金水準を推計することが困難な場合又は現在の賃金水準と比較することが適切でない場合</span>は、<span class="swl-marker mark_orange">処遇改善加算を算定しない場合の賃金水準を、処遇改善加算を除いた介護報酬の総単位数の見込額に基づく営業計画・賃金計画を策定した上で試算する等の適切な方法により算出</span>し、賃金改善額を算出することとしても差し支えない。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> また、介護サービス事業所等（介護サービス事業所又は介護保険施設（介護予防・日常生活支援総合事業の事業所を含む）。以下同じ。）を<span class="swl-marker mark_orange">新規に開設した場合</span>については、<span class="swl-marker mark_orange">処遇改善加算を算定しない場合の賃金水準を、処遇改善加算を除いた介護報酬の総単位数の見込額に基づく営業計画・賃金計画を策定する等の適切な方法により算出</span>した上で試算する等の適切な方法により算出し、賃金改善額を算出することとしても差し支えない。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>賃金改善の基準点<br></strong><br><strong>・原則:</strong> 処遇改善加算を初めて算定した年度、または旧3加算、交付金等を初めて算定した年度の前年度の賃金水準が基準。<br><br><strong>・例外(基準点の推計が困難/不適切な場合):</strong> 処遇改善加算を除いた介護報酬の見込み額に基づき、営業/賃金計画を策定し、試算するなど適切な方法で算出可能。<br><br><strong>・新規開設の場合:</strong> 処遇改善加算を除いた介護報酬の見込み額に基づき、営業/賃金計画を策定する等の適切な方法で算出し、試算するなどの適切な方法で算出可能。<br><br><strong>・ポイント:</strong> 賃金改善額は、処遇改善加算による賃上げ後の賃金と、基準点の賃金を比較して算出する。つまり、基本的には過去の賃金水準をベースとしつつ、状況に応じて柔軟な対応が可能となっている点が重要です。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－２ 前年度から事業所の介護職員等の減少や入れ替わり等があった場合、どのように考えればよいか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">実績報告書における①「令和７年度の加算の影響を除いた賃金額」と②「令和６年度の加算及び独自の賃金改善の影響を除いた賃金額」の比較は</span>、処遇改善加算及び旧３加算並びに交付金等による<span class="swl-marker mark_orange">賃金改善以外の部分で賃金水準を引き下げていないことを確認するために行うもの</span>である。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 一方で、<span class="swl-marker mark_orange">賃金水準のベースダウン</span>（賃金表の改訂による基本給等の一律の引下げ）<span class="swl-marker mark_orange">等を行ったわけではないにも関わらず、事業規模の縮小に伴う職員数の減少や職員の入れ替わり</span>（勤続年数が長く給与の高い職員が退職し、代わりに新卒者を採用した等）<span class="swl-marker mark_orange">といった事情により、上記①の額が②の額を下回る場合</span>には、②の額を調整しても差し支えない。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> この場合の<span class="swl-marker mark_orange">②の額の調整方法</span>については、例えば、<br>　— <span class="swl-marker mark_orange">退職者については</span>、その職員が、<span class="swl-marker mark_orange">前年度に在籍していなかったものと仮定</span>した場合における賃金総額を推計する<br>　— <span class="swl-marker mark_orange">新規採用職員については</span>、その者と同職であって勤務年数等が同等の職員が、<span class="swl-marker mark_orange">本年度に在籍したものと仮定</span>した場合における賃金総額を推計する等の方法が想定される。</p>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="610" height="294" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-13.png" alt="問１－２ 前年度から事業所の介護職員等の減少や入れ替わり等があった場合、どのように考えればよいか。" class="wp-image-15409" style="object-fit:cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-13.png 610w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-13-300x145.png 300w" sizes="(max-width: 610px) 100vw, 610px" /></figure>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>前年度からの職員の増減・入れ替わりがある場合の考え方<br></strong><br>・<strong>目的:</strong> 処遇改善加算等以外の理由で賃金水準が下がっていないかを確認すること。<br><br><strong>・職員数減/入れ替わり(給与の高い職員→給与の低い職員)で賃金総額が減った場合:</strong> 賃金水準のベースダウンでなければ、前年度(令和6年度)の賃金額(②)を調整可能。<br><br><strong>・調整方法の例:</strong> <br>　<strong>・退職者:</strong> 前年度にいなかったと仮定して賃金総額を推計。<br>　<strong>・新規採用者:</strong> 同職種・同勤続年数の職員が今年度いたと仮定して賃金総額を推計。<br><br><strong>・ポイント:</strong> 意図的な賃下げではなく、職員構成の変化による賃金総額の変動は、実態に合わせて調整できる。調整することで、前年度との比較を適切に行えるようにすることが重要。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－３ 「決まって毎月支払われる手当」とはどのようなものか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /><span class="swl-marker mark_orange"> 「決まって毎月支払われる手当」とは、労働と直接的な関係</span>が認められ、<span class="swl-marker mark_orange">労働者の個人的事情とは関係なく支給</span>される手当を指す。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> また、<span class="swl-marker mark_orange">決まって毎月支払われるのであれば、月ごとに額が変動するような手当も含む</span>。<span class="swl-marker mark_orange">手当の名称は、「処遇改善手当」等に限る必要はなく</span>、職能手当、資格手当、役職手当、地域手当等の名称であっても差し支えない。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> ただし、<span class="swl-marker mark_orange">以下の諸手当は</span>、処遇改善加算の算定、賃金改善の対象となる<span class="swl-marker mark_orange">「賃金」には含めて差し支えないが、「決まって毎月支払われる手当」には含まれない</span>。<br>　— <span class="swl-marker mark_orange">月ごとに支払われるか否かが変動</span>するような手当<br>　—<span class="swl-marker mark_orange"> 労働と直接的な関係が薄く、当該労働者の個人的事情により支給</span>される手当（<span class="swl-marker mark_orange">通勤手当、扶養手当等</span>）</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>「決まって毎月支払われる手当」とは<br></strong><br><strong>・定義:</strong> 労働と直接関係があり、個人的事情に関係なく、毎月必ず支払われる手当。<br><br><strong>・変動:</strong> 月ごとに金額が変動してもOK。<br><br><strong>・名称:</strong> 「処遇改善手当」等に限定されず、職能手当、資格手当、役職手当、地域手当などでも良い。<br><br><strong>・対象外:</strong> <br>　・月ごとに支払いが変動する手当 (例: 残業手当)<br>　・労働と直接関係が薄く、個人的事情で支給される手当 (例: 通勤手当、扶養手当)<br><br><strong>・ポイント:</strong> 毎月支払われることが重要であり、労働に対する対価としての手当であることがポイント。名称や金額の変動は問わないが、個人的事情による手当は対象外となる。<br>　・補足: 処遇改善加算の算定、賃金改善の対象となる「賃金」には、対象外の手当も含まれても良い。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－４ 時給や日給を引き上げることは、基本給等の引上げに当たるか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 基本給が時給制の職員についてその<span class="swl-marker mark_orange">時給を引き上げることや</span>、基本給が日給制の職員についてその<span class="swl-marker mark_orange">日給を引き上げることは</span>、処遇改善加算の算定に当たり、<span class="swl-marker mark_orange">基本給の引上げとして取り扱って差し支えない</span>。また、<span class="swl-marker mark_orange">時給や日給への上乗せの形で支給される手当については、「決まって毎月支払われる手当」と同等</span>のものと取り扱って差し支えない。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>時給・日給の引き上げは基本給等の引き上げに該当するか<br></strong><br><strong>・該当する:</strong> 時給制職員の時給、日給制職員の日給の引き上げは、基本給の引き上げとして扱って良い。<br><br><strong>・手当:</strong> 時給や日給に上乗せされる手当は、「決まって毎月支払われる手当」と同等に扱って良い。<br><br><strong>・ポイント:</strong> 時給・日給制であっても、基本給やそれに準ずる手当の引き上げは、処遇改善加算の要件を満たす。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－５ キャリアパス要件及び職場環境等要件を満たすために取り組む費用について、賃金改善額に含めてもよいか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 処遇改善加算の取扱いにおける「賃金改善」とは賃金の改善をいうものであるため、<span class="swl-marker mark_orange">キャリアパス要件及び職場環境等要件を満たすために取り組む費用については</span>、処遇改善加算の算定に当たり、<span class="swl-marker mark_orange">賃金改善額に含めてはならない</span>。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>キャリアパス要件・職場環境等要件の取り組み費用は賃金改善額に含むか<br></strong><br><strong>・含まれない:</strong> キャリアパス要件や職場環境等要件を満たすための費用は、処遇改善加算の算定における「賃金改善」には該当しない。<br><br><strong>・理由:</strong> 処遇改善加算の「賃金改善」は、あくまで賃金そのものの改善を指すため。<br><br><strong>・ポイント:</strong> 研修費用や福利厚生費などは、賃金改善とは別に考える必要がある。 処遇改善の目的は、あくまで「賃金」の改善。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－６ 最低賃金を満たしているのかを計算するにあたっては、処遇改善加算により得た加算額を最低賃金額と比較する賃金に含めることとなるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">処遇改善加算の加算額が</span>、臨時に支払われる賃金や賞与等として支払われておらず、予定し得る通常の賃金として、<span class="swl-marker mark_orange">毎月労働者に支払われているような場合</span>には、当該<span class="swl-marker mark_orange">加算額を最低賃金額と比較する賃金に含めることとなる</span>が、<span class="swl-marker mark_orange">処遇改善加算の目的等を踏まえ、最低賃金を満たした上で、賃金の引上げを行っていただくことが望ましい</span>。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>最低賃金との比較に処遇改善加算額を含めるか<br></strong><br><strong>・含める場合がある:</strong> 処遇改善加算額が、臨時の賃金や賞与ではなく、通常の賃金として毎月支払われている場合は、最低賃金額と比較する賃金に含める。<br><br><strong>・望ましい形:</strong> 最低賃金をクリアした上で、さらに処遇改善加算による賃上げを行うことが望ましい。<br><br><strong>・ポイント:</strong> 毎月確実に支払われる賃金であれば、最低賃金との比較対象になるが、制度の趣旨としては、最低賃金とは別に賃上げを行うことが理想。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－７ 賃金改善額に含まれる法定福利費等の範囲について。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">賃金改善額には次の額を含む</span>ものとする。<br>　— <span class="swl-marker mark_orange">法定福利費</span>（健康保険料、介護保険料、厚生年金保険料、児童手当拠出金、雇用保険料、労災保険料等）における、<span class="swl-marker mark_orange">処遇改善加算による賃金改善分に応じて増加した事業主負担分</span><br>　— <span class="swl-marker mark_orange">法人事業税</span>における<span class="swl-marker mark_orange">処遇改善加算による賃金上昇分に応じた外形標準課税の付加価値額増加分</span></p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> また、<span class="swl-marker mark_orange">法定福利費等の計算</span>に当たっては、<span class="swl-marker mark_orange">合理的な方法に基づく概算によることができる</span>。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> なお、<span class="swl-marker mark_orange">任意加入とされている制度に係る増加分（例えば、退職手当共済制度等における掛金等）は含まない</span>ものとする。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>賃金改善額に含まれる法定福利費等の範囲<br></strong><br><strong>・含まれるもの:</strong> <strong>法定福利費の増加分:</strong> 処遇改善加算による賃上げで増加した事業主負担分 (健康保険料、介護保険料、厚生年金保険料、児童手当拠出金、雇用保険料、労災保険料など)。<br><br><strong>・法人事業税の増加分:</strong> 処遇改善加算による賃上げで増加した外形標準課税の付加価値額増加分。<br><br><strong>・計算方法:</strong> 合理的な方法に基づく概算でOK。<br><br><strong>・含まれないもの:</strong> 任意加入制度の増加分 (例: 退職手当共済制度の掛金など)。<br><br><strong>・ポイント:</strong> 賃上げによって事業主負担が増える法定福利費や、一部の税金も賃金改善額に含めて計算できる。ただし、任意加入のものは対象外。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－８－１ 賃金改善実施期間の設定について。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">賃金改善の</span>実施月（以下「<span class="swl-marker mark_orange">支給時期</span>」という。）<span class="swl-marker mark_orange">については</span>、必ずしも<span class="swl-marker mark_orange">算定対象月と同一ではなくても差し支えない</span>が、<span class="swl-marker mark_orange">次のいずれかのパターンの中から、事業者が任意に選択</span>することとする。なお、配分のあり方について予め労使の合意を得るよう努めること。</p>



<p>（<span class="swl-marker mark_orange">例：６月に算定する処遇改善加算の配分</span>について）<br>① ６月の労働時間に基づき、<span class="swl-marker mark_orange">６月中に見込額で職員に支払う</span>パターン<br>② ６月の労働時間に基づき、<span class="swl-marker mark_orange">７月中に職員に支払う</span>パターン<br>③ ６月サービス提供分の介護報酬が、７月の国保連の審査を経て、８月に各事業所に振り込まれるため、<span class="swl-marker mark_orange">８月中に職員に支払う</span>パターン</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>賃金改善実施期間の設定</strong><br><br><strong>・柔軟な設定:</strong> 賃金改善の支給時期は、加算の算定対象月と必ずしも一致しなくてよい。<br><br><strong>・選択肢 (例: 6月算定分):</strong> <br>　1．6月の労働時間に基づき、6月中に見込み額を支払う。<br>　2．6月の労働時間に基づき、7月中に支払う。<br>　3．6月サービス提供分の介護報酬が8月に振り込まれるため、8月中に支払う。<br><br><strong>・事業者選択:</strong> 上記のような例から、事業者が任意に選択。<br><br><strong>・労使合意:</strong> 配分方法について、あらかじめ労使で合意するよう努めることが重要。<br><br><strong>・ポイント:</strong> 支給時期は事業所の状況に合わせて柔軟に設定可能。ただし、事前にどのように配分するかを労使間で話し合っておくことが望ましい。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－８－２ サービス提供月の報酬が国保連の審査を経て支払われた後（通常の審査スケジュールでは２か月後）に当該サービス提供月に係る<span class="swl-marker mark_orange">賃金改善を行っている事業所が廃止になった場合</span>、最終月の支払で３か月分の賃金改善を行う必要があるか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 通常の賃金改善の実施のスケジュールに関わらず、<span class="swl-marker mark_orange">最終の賃金の支払までに、加算額以上の賃金改善を行う必要</span>がある。例えば、サービス提供月の報酬が国保連の審査を経て支 払われた後（通常の審査スケジュールでは２か月後。問１－８－１における③のパターン で支払っている場合。）に賃金改善を実施していた事業所が令和７年５月で廃止になる場合、５月に３～５月分の３か月分の賃金改善を行う必要がある（<span class="swl-marker mark_orange">一時金による精算で可</span>。）。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">加算額以上の賃金改善を行うことができない場合、賃金改善を行えなかった月の加算は返還の対象</span>となる。</p>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="562" height="64" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-14.png" alt="問１－８－２ サービス提供月の報酬が国保連の審査を経て支払われた後（通常の審査スケジュールでは２か月後）に当該サービス提供月に係る賃金改善を行っている事業所が廃止になった場合、最終月の支払で３か月分の賃金改善を行う必要があるか。" class="wp-image-15423" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-14.png 562w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-14-300x34.png 300w" sizes="(max-width: 562px) 100vw, 562px" /></figure>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>事業所廃止時の賃金改善（2ヶ月遅れ支給の場合）</strong><br><br><strong>・最終支払までに精算:</strong> 事業所廃止の場合、通常の支給スケジュール(例:2ヶ月遅れ)に関わらず、最終の賃金支払までに加算額以上の賃金改善が必要。<br><br><strong>・具体例(5月廃止、2ヶ月遅れ支給):</strong> 5月の最終支払いで、3月～5月分の3ヶ月分の賃金改善を行う(一時金での精算も可)。<br><br><strong>・未達の場合:</strong> 加算額以上の賃金改善ができない場合、未達分の加算は返還対象。<br><br><strong>・ポイント:</strong> 廃止時には、まとめて賃金改善を行い、加算額を使い切る必要がある。未精算の加算は返還しなければならない。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－９ 実績報告において賃金改善額が処遇改善加算の加算額を下回った場合、加算額を返還する必要があるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 処遇改善加算の算定要件は、賃金改善額が加算額以上となることであることから、<span class="swl-marker mark_orange">賃金改善額が加算額を下回った場合、算定要件を満たさないものとして、加算の返還の対象</span>となる。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> ただし、<span class="swl-marker mark_orange">不足する部分の賃金改善を賞与等の一時金として介護職員等に追加的に配分することで、返還を求めない取扱いとしても差し支えない</span>。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>実績報告で賃金改善額が加算額を下回った場合の対応</strong><br><br><strong>・原則、返還:</strong> 賃金改善額が加算額を下回る場合は、算定要件を満たさないため、加算は返還対象。<br><br><strong>・例外(追加配分):</strong> 不足分を賞与など一時金として職員に追加配分することで、返還を免れることができる。<br><br><strong>・ポイント:</strong> 最終的に、加算額以上の賃金改善がされていれば問題ない。一時金での調整も可能。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－10 <span class="swl-marker mark_orange">「令和６年度に 2.5％、令和７年度に 2.0％のベースアップ」は処遇改善加算の算定要件ではなく、各介護サービス事業所・施設等で目指すべき目標ということか</span>。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">貴見のとおり</span>、令和６年度の報酬改定による加算措置の活用や、賃上げ促進税制の活用を組み合わせることにより、令和６年度に＋2.5%、令和７年度に＋2.0%のベースアップを実現いただきたい。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> なお、処遇改善加算の加算額については、令和６・７年度の２か年で全額が賃金改善に充てられていればよいこととしている。令和６年度に措置された加算額には令和７年度のベースアップに充当する分の一部が含まれており、令和６年度の加算額の一部を、令和 ７年度に繰り越して賃金改善に充てることも可能としていたところ。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>「令和6年度に2.5%、令和7年度に2.0%のベースアップ」は義務か目標か</strong><br><br>・<strong>目標である:</strong> 令和6年度に+2.5%、令和7年度に+2.0%のベースアップは、各事業所・施設が目指すべき目標であり、義務(算定要件)ではない。<br><br>・<strong>実現方法:</strong> 令和6年度の報酬改定による加算措置や、賃上げ促進税制の活用を組み合わせることを推奨。<br><br>・<strong>加算額の扱い:</strong> 令和6・7年度の2年間で、加算額の全額が賃金改善に充てられればよい。令和6年度の加算額の一部を令和7年度に繰り越して賃金改善に充てることも可能。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－11 通知上、「令和７年度の賃金改善実施期間の終わりまでに事業所等が休止又は廃止となった場合には、その時点で、当該繰越分の残額を、一時金等により、全額、職員に配分しなければならないこととする。」とされているが、<span class="swl-marker mark_orange">ある事業所が休止又は廃止になった場合に、同一法人内の他の事業所の職員に対し「令和７年度の繰越分」を用いた賃金改善を行ってよいか</span>。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">一時金等により、休止又は廃止となった事業所の職員に配分することを基本</span>とするが、<span class="swl-marker mark_orange">処遇改善加算を一括して申請する同一法人内の事業所の職員に限り、「令和７年度の繰越分」を用いた賃金改善の対象としてもよい</span>。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>事業所休止・廃止時の「令和7年度繰越分」の扱い(同一法人内の他事業所職員への配分可否)</strong><br><br>・<strong>原則:</strong> 休止・廃止となった事業所の職員に、一時金等で全額配分。<br><br>・<strong>例外(同一法人内):</strong> 処遇改善加算を一括申請している同一法人内の事業所の職員に限り、「令和7年度の繰越分」を用いた賃金改善の対象としても良い。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 基本は、休止・廃止事業所の職員への配分。ただし、同一法人内で一括申請している場合は、他の事業所の職員への配分も可能。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－12 賃金改善の方法について、労使で事前に協議する必要はあるか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 処遇改善計画書の内容及びキャリアパス要件Ⅰ～Ⅲを満たすことの書類については全ての介護職員に周知することが必要であるが、万が一<span class="swl-marker mark_orange">就業規則の不利益変更に当たるような場合にあっては、合理的な理由に基づき、適切に労使の合意を得る必要</span>がある。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>賃金改善方法に関する労使間の事前協議の必要性</strong><br><br>・<strong>周知義務:</strong> 処遇改善計画書の内容、およびキャリアパス要件Ⅰ～Ⅲを満たすことを示す書類は、全ての介護職員に周知する必要がある。<br><br>・<strong>労使合意(不利益変更の場合):</strong> 就業規則の不利益変更にあたる場合は、合理的な理由に基づき、適切に労使の合意を得る必要がある。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 全員への周知は必須。不利益変更が生じる場合は、労使間の合意形成が重要。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－13 事業悪化等により、賃金水準を引き下げることは可能か。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> サービス利用者数の大幅な減少などによる経営の悪化等により、事業の継続が著しく困難であると認められるなどの理由があっても、<span class="swl-marker mark_orange">賃金水準を引き下げる場合には、合理的な理由に基づき適切に労使の合意を得る必要</span>がある。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> また、<span class="swl-marker mark_orange">賞与等</span>において、経常利益等の業績に連動して支払額が変動する部分が<span class="swl-marker mark_orange">業績に応じて変動することを妨げるものではないが、処遇改善加算に係る賃金改善は、こうした変動と明確に区分されている必要</span>がある。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>事業悪化等による賃金水準引き下げの可否</strong><br><br>・<strong>原則、労使合意が必要:</strong> 経営悪化等で事業継続が困難な場合でも、賃金水準を引き下げるには、合理的な理由に基づき、適切に労使の合意が必要。<br><br>・<strong>賞与の業績連動:</strong> 賞与等のうち、経常利益等に連動して変動する部分は、業績に応じて変動しても問題ない。<br><br>・<strong>処遇改善分との区別:</strong> ただし、処遇改善加算による賃金改善は、業績連動部分とは明確に区別する必要がある。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> どのような理由であれ、賃下げには労使合意が必須。業績連動の賞与は認められるが、処遇改善分とは明確に分ける。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－14 基本給は改善しているが、賞与を引き下げることで、あらかじめ設定した賃金改善実施期間の介護職員の賃金が引き下げられた場合の取扱いはどうなるのか。その際には、どのような資料の提出が必要となるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 処遇改善加算を用いて賃金改善を行うために一部の賃金項目を引き上げた場合であっても、事業の継続を図るために、<span class="swl-marker mark_orange">賃金全体として、賃金の高さの水準が引き下げられた場合については、特別事情届出書を提出する必要</span>がある。ただし、<span class="swl-marker mark_orange">賃金全体の水準が引き下げられていなければ、個々の賃金項目の水準が低下した場合であっても、特別事情届出書を提出する必要はない</span>。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">特別事情届出書を提出する場合には、以下の内容を記載</span>すること。<br>　— 処遇改善加算を取得している介護サービス事業所等の法人の収支（介護事業による収支に限る。）について、<span class="swl-marker mark_orange">サービス利用者数の大幅な減少等により経営が悪化し、一定期間にわたって収支が赤字である、資金繰りに支障が生じる等の状況にあることを示す内容</span><br>　— 介護職員（その他の職種を賃金改善の対象としている介護サービス事業所等については、その他の職種の職員を含む。この問において同じ。）の<span class="swl-marker mark_orange">賃金水準の引下げの内容</span><br>　— 当該法人の経営及び介護職員の<span class="swl-marker mark_orange">賃金水準の改善の見込み</span><br>　— 介護職員の賃金水準を引き下げることについて、適切に労使の合意を得ていること等の必要な手続きに関して、<span class="swl-marker mark_orange">労使の合意の時期及び方法</span> 等</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> なお、介護職員の<span class="swl-marker mark_orange">賃金水準を引き下げた後、その要因である特別な状況が改善した場合</span>には、<span class="swl-marker mark_orange">可能な限り速やかに介護職員の賃金水準を引下げ前の水準に戻す必要</span>がある。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>基本給は上げたが賞与減で賃金総額が減った場合の取り扱い</strong><br><br>・<strong>特別事情届出書の提出:</strong> <br>　・<strong>必要:</strong> 事業継続のため、賃金全体として水準が引き下げられた場合は提出が必要。<br>　<strong>・不要:</strong> 個々の賃金項目(例:賞与)が低下しても、賃金全体の水準が維持されていれば提出は不要。<br><br>・<strong>特別事情届出書の記載内容:</strong> <br>　・法人収支の悪化状況(利用者減等で赤字、資金繰り悪化など) <br>　・賃下げの内容(介護職員以外の職員を含む賃金改善の対象者) <br>　・経営及び賃金改善の見込み <br>　・労使合意の内容(時期、方法など)<br><br>・<strong>事後対応:</strong> 賃下げの要因が改善した場合は、速やかに賃金水準を戻す必要がある。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 賃金総額での判断が重要。一部賃金項目の引き下げだけでは届出不要だが、全体の賃金水準が下がった場合は、詳細な状況と労使合意の内容を記載した書類を提出する必要がある。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問１－15 一部の職員の賃金水準を引き下げたが、一部の職員の賃金水準を引き上げた結果、事業所・施設の職員全体の賃金水準は低下していない場合、特別事情届出書の提出はしなくてよいか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">一部の職員の賃金水準を引き下げた場合であっても、事業所・施設の職員全体の賃金水準が低下していない場合は、特別事情届出書を提出する必要はない</span>。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> ただし、<span class="swl-marker mark_orange">一部の職員の賃金水準を引き下げることは不利益変更に当たると考えられるため</span>、そのような変更を行う場合には、<span class="swl-marker mark_orange">合理的な理由に基づき適切に労使の合意を得る必要</span>がある。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>一部職員の賃下げと特別事情届出書の提出要否（事業所全体の賃金水準が維持されている場合）</strong><br><br>・<strong>提出不要:</strong> 一部の職員の賃金が下がっても、事業所・施設全体の賃金水準が低下していなければ、特別事情届出書の提出は不要。<br><br>・<strong>労使合意:</strong> ただし、一部職員の賃下げは不利益変更にあたる可能性が高いため、合理的な理由に基づき、適切に労使の合意を得る必要がある。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 全体での賃金水準が維持されていれば届出は不要。しかし、個別の賃下げには、不利益変更とならないよう、十分な説明と合意形成が重要。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>
</div>



<h3 class="wp-block-heading">【対象者・対象事業者】</h3>



<div class="swell-block-faq -icon-rounded" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問２－１ 賃金改善の対象者はどのように設定されるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 処遇改善加算の各事業所内における配分については、介護職員への配分を基本とし、特に経験・技能のある職員に重点的に配分することとするが、<span class="swl-marker mark_orange">事業所内での柔軟な職種間配分を認める</span>こととする。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>賃金改善の対象者</strong><br><br>・<strong>基本:</strong> 介護職員が対象。<br><br>・<strong>重点配分:</strong> 特に経験・技能のある職員に重点的に配分。<br><br>・<strong>柔軟な配分:</strong> 事業所内での職種間の柔軟な配分も認められる。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 介護職員が基本だが、事業所の判断で、他の職種へも配分可能。経験・技能を考慮した配分が推奨される。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問２－１－２ 処遇改善加算の事業所内での柔軟な職種間配分には、全職種が含まれるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 処遇改善加算の各事業所内における配分については、問２－１にあるとおり、介護職員への配分を基本としつつ、事業所内での柔軟な職種間配分を認めることとしており、対象には介護職以外の全職種（※）が含まれる。</p>



<p>※ 介護事業所に勤務する介護職以外の主な職種として、医師、歯科医師、薬剤師、保健師、看護師、准看護師、理学療法士、作業療法士、言語聴覚士、機能訓練指導員（看護師、准看護師、柔道整復師、あん摩マッサージ指圧師、はり師・きゅう師等）、精神保健福祉士等、介護支援専門員、計画作成担当者、社会福祉士、生活相談員・支援相談員、管理栄養士、栄養士、歯科衛生士、調理員、その他の事務職等が想定される。</p>
</div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問２－２ 処遇改善加算による賃金改善以前の賃金が年額 440 万円以上である職員であっても、処遇改善加算による賃金改善の対象に含めることは可能か。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 旧特定加算に係る従前の取扱いと異なり、令和６年度以降は、処遇改善加算による<span class="swl-marker mark_orange">賃金改善以前の賃金が年額 440 万円以上である職員であっても、処遇改善加算による賃金改善の対象に含めることができる</span>こととしている。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>賃金改善前の年収440万円以上の職員の扱い</strong><br><br>・<strong>対象に含められる:</strong> 令和6年度以降は、賃金改善前の年収が440万円以上の職員であっても、処遇改善加算による賃金改善の対象に含めることが可能。<br><br>・<strong>旧特定加算との違い:</strong> 旧特定加算では年収440万円以上の職員は対象外だったが、制度変更により対象となった。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 高収入の職員も、処遇改善の対象にできるようになった。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問２－３ ＥＰＡによる介護福祉士候補者及び外国人の技能実習制度における介護職種の技能実習生は、処遇改善加算の対象となるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> ＥＰＡによる介護福祉士候補者と受入れ機関との雇用契約の要件として「日本人が従事する場合に受ける報酬と同等額以上の報酬を受けること」とされていることに鑑み、<span class="swl-marker mark_orange">ＥＰ Ａによる介護福祉士候補者が従事している場合、処遇改善加算の対象</span>となる。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> また、介護職種の技能実習生の待遇について「日本人が従事する場合の報酬の額と同等以上であること」とされていることに鑑み、<span class="swl-marker mark_orange">介護職種の技能実習生が従事している場合、処遇改善加算の対象</span>となる。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> なお、<span class="swl-marker mark_orange">介護分野の１号特定技能外国人についても同様に、処遇改善加算の対象</span>となる。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>EPA介護福祉士候補者、外国人技能実習生、特定技能外国人の処遇改善加算対象可否</strong><br><br>・<strong>対象となる:</strong> <br>　・EPA介護福祉士候補者 <br>　・介護職種の技能実習生 <br>　・介護分野の1号特定技能外国人<br><br>・<strong>理由:</strong> いずれも、「日本人が従事する場合と同等額以上の報酬」を受けることが要件となっているため。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 外国人労働者であっても、日本人と同等の待遇であれば、処遇改善加算の対象となる。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問２－４ 介護職員その他の職員が派遣労働者の場合であっても、処遇改善加算の対象となるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">派遣労働者であっても、処遇改善加算の対象とすることは可能</span>であり、賃金改善を行う方法等について派遣元と相談した上で、対象とする派遣労働者を含めて処遇改善計画書や実績報告書を作成すること。その際、処遇改善加算を原資とする派遣料等の上乗せが、派遣元から支払われる派遣職員の給与に上乗せされるよう、派遣元と協議すること。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>派遣労働者の処遇改善加算対象可否</strong><br><br>・<strong>対象にできる:</strong> 派遣労働者も処遇改善加算の対象とすることが可能。<br><br>・<strong>手続き:</strong> <br>　1．賃金改善の方法などを派遣元と相談。<br>　2．対象の派遣労働者を含めて処遇改善計画書・実績報告書を作成。<br>　3．処遇改善加算を原資とする派遣料の上乗せ分が、派遣職員の給与に上乗せされるよう派遣元と協議。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 派遣労働者も対象にできるが、派遣元との連携・協議が必須。加算分が確実に派遣労働者の賃金に反映されるようにする。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問２－５－１ <span class="swl-marker mark_orange">在籍型の出向者、業務委託職員についても派遣職員と同様</span>に考えてよいか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">貴見のとおり</span>。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>在籍型出向者、業務委託職員の扱い</strong><br><br>・<strong>派遣職員と同様:</strong> 在籍型出向者、業務委託職員も、派遣職員と同様の取り扱いとなる。（つまり、処遇改善加算の対象とすることが可能であり、賃金改善の方法などについて出向元/委託元と相談し、計画書・実績報告書を作成。加算分が出向者/業務委託職員の賃金に反映されるよう協議する。）<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 出向元/委託元との連携が重要。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問２－５－２ <span class="swl-marker mark_orange">外部サービス利用型特定施設における委託サービスの介護職員その他の職員であっても、処遇改善加算による賃金改善の対象</span>に含めることは可能か。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">算定した処遇改善加算を委託費の上乗せに充てることで、賃金改善の対象</span>に含めることができる。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> その場合は、委託元の計画書・実績報告書において、委託費の上乗せに充てたことを明示するとともに、委託先の事業所は、委託元から支払われた上乗せ分を含めた計画書・実績報告書を作成すること。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>外部サービス利用型特定施設における委託サービス職員の扱い</strong><br><br>・<strong>対象に含められる:</strong> 算定した処遇改善加算を委託費の上乗せに充てることで、賃金改善の対象にできる。<br><br>・<strong>手続き:</strong> <br>　<strong>・委託元:</strong> 計画書・実績報告書で、委託費の上乗せに充てたことを明示。 <br>　<strong>・委託先:</strong> 委託元からの上乗せ分を含めた計画書・実績報告書を作成。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 委託費の上乗せという形で、委託サービスの職員も賃金改善の対象にできる。委託元・委託先双方での適切な書類作成が必要。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問２－６ 賃金改善に当たり、一部の介護職員に賃金改善を集中させることは可能か。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 処遇改善加算の算定要件は、事業所（法人）全体での賃金改善に要する額が加算による収入以上となることである。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> その中で、例えば、<span class="swl-marker mark_orange">一部の職員に加算を原資とする賃金改善を集中させることや、同一法人内の一部の事業所のみに賃金改善を集中させることなど、職務の内容や勤務の実態に見合わない著しく偏った配分は行わないこと</span>。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> また、処遇改善加算を算定する介護サービス事業者等は、当該事業所における<span class="swl-marker mark_orange">賃金改善を行う方法等について職員に周知</span>するとともに、<span class="swl-marker mark_orange">介護職員等から処遇改善加算に係る賃金改善に関する照会があった場合は、当該職員の賃金改善に係る内容について、書面を用いるなど分かりやすく回答</span>すること。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>一部の介護職員への賃金改善集中配分の可否</strong><br><br>・<strong>加算額以上の賃金改善が要件:</strong> 事業所(法人)全体で、賃金改善額が加算による収入以上であることが必要。<br><br>・<strong>不適切な配分:</strong> 職務内容や勤務実態に見合わない、著しく偏った配分(一部職員や一部事業所への集中など)は認められない。<br><br>・<strong>職員への周知と説明:</strong> <br>　・賃金改善の方法などを職員に周知する。 <br>　・職員から賃金改善に関する照会があった場合は、書面等で分かりやすく回答する。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 全体での賃金改善が要件であり、一部への極端な集中配分はNG。職員への丁寧な説明責任がある。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問２－７ 介護サービスと障害福祉サービス等を両方実施しており、職員が兼務等を行っている場合における介護職員その他の職員の賃金総額はどのように計算するのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 処遇改善計画書に、職員の賃金を記載するに当たり、加算の算定対象サービス事業所における賃金については、原則として常勤換算方法により計算することとしており、<span class="swl-marker mark_orange">同一法人において介護サービスと障害福祉サービスを実施しており、兼務している職員がいる場合においても、介護サービス事業所における賃金について、常勤換算方法による計算をし、按分し計算することを想定</span>している。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 一方で、<span class="swl-marker mark_orange">計算が困難な場合等においては実際にその職員が収入として得ている額で判断し差し支えない</span>。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>介護と障害福祉サービスを両方実施、職員兼務の場合の賃金総額計算</strong><br><br>・<strong>原則(常勤換算で按分):</strong> 介護サービス事業所における賃金は、原則として常勤換算方法により計算し、按分する。 (兼務職員がいる場合も同様)<br><br>・<strong>例外(計算困難な場合):</strong> 計算が困難な場合等は、職員が実際に得ている収入額で判断しても良い。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 基本は常勤換算での計算。ただし、実態に応じて柔軟な対応も可能。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問２－８ 法人本部の人事、事業部等で働く者など、介護サービス事業者等のうちで介護に従事していない職員について、処遇改善加算による賃金改善の対象に含めることは可能か。<br>　処遇改善加算を算定していない介護サービス事業所等（加算の対象外サービスの事業所等を含む。）及び介護保険以外のサービスの事業所等の職員はどうか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">法人本部の職員については、処遇改善加算の算定対象となるサービス事業所等における業務を行っていると判断できる場合には、賃金改善の対象</span>に含めることができる。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> <span class="swl-marker mark_orange">処遇改善加算を算定していない介護サービス事業所等（加算の対象外サービスの事業所等を含む。）及び介護保険以外のサービスの事業所等の職員は、処遇改善加算を原資とする賃金改善の対象に含めることはできない</span>。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>法人本部職員、加算未算定事業所職員、介護保険外サービス事業所職員の賃金改善対象可否</strong><br><br>・<strong>法人本部職員:</strong> 処遇改善加算の算定対象サービス事業所で業務を行っていると判断できれば、賃金改善の対象に含めることが可能。<br><br>・<strong>加算未算定/対象外サービス事業所職員:</strong> 処遇改善加算を原資とする賃金改善の対象には含められない。<br><br>・<strong>介護保険外サービス事業所職員:</strong> 処遇改善加算を原資とする賃金改善の対象には含められない。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 実際に加算対象サービスに関わっているかが判断基準。加算を原資とする以上、加算対象外の事業所の職員は対象外。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>
</div>



<h3 class="wp-block-heading">【月額賃金改善要件】</h3>



<div class="swell-block-faq -icon-rounded" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問３－１ 月額賃金改善要件Ⅰについて、「基本給等以外の手当又は一時金により行っている賃金改善の一部を減額し、その分を基本給等に付け替えることで、本要件を満たすこととして差し支えない。」としているが、一部の職員の収入が減額されるような付け替えは可能か。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 事業所全体の賃金の水準及び個別の各職員の賃金額については、労働組合との労働協約や就業規則等に基づき、労使で協議の上設定されるものである。介護サービス事業所等は、月額賃金改善要件Ⅰを満たすような配分を行った結果、事業所全体での賃金水準が低下しないようにするだけでなく、各職員の賃金水準が低下しないよう努めること。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>月額賃金改善要件Ⅰ達成のための基本給等への付け替え（一部職員の収入減の可能性）</strong><br><br>・<strong>付け替え自体は可能:</strong> 手当や一時金を減額し、その分を基本給等に付け替えることで、月額賃金改善要件Ⅰを満たすことは可能。<br><br>・<strong>事業所全体の賃金水準:</strong> 事業所全体での賃金水準が低下しないようにする。<br><br>・<strong>個別の職員の賃金:</strong> 各職員の賃金水準が低下<em>しないよう努める</em>ことが求められる。（義務ではないが、配慮が必要）<br><br>・<strong>労使協議:</strong> 賃金水準や個別の賃金額は、労働協約や就業規則に基づき、労使で協議して設定する。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 要件達成のための付け替えは可能だが、全体の賃金水準を維持し、個々の職員の不利益にならないよう、労使でよく話し合うことが重要。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>
</div>



<h3 class="wp-block-heading">【キャリアパス要件Ⅰ～Ⅲ】</h3>



<div class="swell-block-faq -icon-rounded" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問４－１ キャリアパス要件Ⅰで「就業規則等の明確な根拠規定を書面で整備」とあるが、この「等」とはどのようなものが考えられるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 法人全体の取扱要領や労働基準法上の就業規則作成義務のない事業場（常時雇用する者が１０人未満）における内規等を想定している。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> なお、令和７年度の処遇改善計画書等の様式の中で、<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=33" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式２の参考２</a>として、キャリアパスや賃金規程のモデル例を掲載しているため、就業規則作成義務のない事業場においては特に参考にされたい。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>キャリアパス要件Ⅰの「就業規則等」の「等」に含まれるもの</strong><br><br>・<strong>「等」に含まれるもの:</strong> <br>　・法人全体の取扱要領 <br>　・労働基準法上の就業規則作成義務がない事業場(常時雇用10人未満)における内規など<br><br>・<strong>参考資料:</strong> 令和7年度の処遇改善計画書等の様式(<a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf#page=33" target="_blank" rel="noreferrer noopener">別紙様式2の参考2</a>)に、キャリアパスや賃金規程のモデル例が掲載されている。特に就業規則作成義務のない事業場は参考にすると良い。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 就業規則だけでなく、法人内のルールや、小規模事業所の内部規定も含む。モデル例を参考に整備できる。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問４－２ キャリアパス要件Ⅱで「介護職員と意見を交換しながら」とあるが、どのような手法が考えられるか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 様々な方法により、可能な限り多くの介護職員の意見を聴く機会（例えば、対面に加え、労働組合がある場合には労働組合との意見交換のほか、メール等による意見募集を行う等）を設けるように配慮することが望ましい。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>キャリアパス要件Ⅱの「介護職員と意見を交換」の具体的手法</strong><br><br>・<strong>多様な方法で:</strong> 可能な限り多くの介護職員の意見を聴く機会を設けることが望ましい。<br><br>・<strong>具体的な方法の例:</strong> <br>　・対面での意見交換 <br>　・労働組合がある場合は、労働組合との意見交換 <br>　・メール等による意見募集<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 特定の方法に限定されず、多くの職員が意見を表明できる機会を設けることが重要。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問４－３ キャリアパス要件Ⅱの「資質向上のための目標」とはどのようなものが考えられるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 「資質向上のための目標」については、事業者において、運営状況や介護職員のキャリア志向等を踏まえ適切に設定されたい。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> なお、例示するとすれば次のようなものが考えられる。<br>　① 利用者のニーズに応じた良質なサービスを提供するために、介護職員が技術･能力（例：介護技術、コミュニケーション能力、協調性、問題解決能力、マネジメント能力等）の向上に努めること<br>　② 事業所全体での資格等（例：介護福祉士、介護職員基礎研修、訪問介護員研修等）の取得率の向上</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>キャリアパス要件Ⅱの「資質向上のための目標」の具体例</strong><br><br>・<strong>事業所ごとに設定:</strong> 事業所の運営状況や介護職員のキャリア志向等を踏まえ、適切に設定する。<br><br>・<strong>目標の例:</strong> <br>　1．<strong>技術・能力向上:</strong> 利用者のニーズに応じた良質なサービス提供のため、介護技術、コミュニケーション能力、協調性、問題解決能力、マネジメント能力などの向上に努める。<br>　2．<strong>資格取得率向上:</strong> 事業所全体での介護福祉士、介護職員基礎研修、訪問介護員研修等の資格取得率の向上。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 事業所や職員の状況に合わせた目標設定が重要。例示を参考に、具体的な目標を定める。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問４－４ キャリアパス要件Ⅱの「具体的取り組み」として、「資質向上のための計画に沿って、研修機会の提供又は技術指導等を実施（OJT、OFF-JT 等）するとともに、介護職員の能力評価を行うこと」とあるが、そのうち「資質向上のための計画」とはどのようなものが考えられるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 「資質向上のための計画」については、特に様式や基準等を設けておらず、事業者の運営方針や事業者が求める介護職員像及び介護職員のキャリア志向に応じて適切に設定されたい。また、計画期間等の定めは設けておらず、必ずしも賃金改善実施期間と合致していなくともよい。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> その運用については適切に取り組んでいただくとともに、無理な計画を立てて、かえって業務の妨げにならないよう配慮されたい。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 例示するとすれば次のようなものが考えられるが、これに捉われず、様々な計画の策定をしていただき、介護職員の資質向上に努められたい。</p>



<figure class="wp-block-image size-full u-lb-on"><img decoding="async" width="553" height="190" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-15.png" alt="問４－４ キャリアパス要件Ⅱの「具体的取り組み」として、「資質向上のための計画に沿って、研修機会の提供又は技術指導等を実施（OJT、OFF-JT 等）するとともに、介護職員の能力評価を行うこと」とあるが、そのうち「資質向上のための計画」とはどのようなものが考えられるのか。" class="wp-image-15453" style="object-fit:cover" srcset="https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-15.png 553w, https://tax.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2025/02/image-15-300x103.png 300w" sizes="(max-width: 553px) 100vw, 553px" /></figure>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>キャリアパス要件Ⅱの「資質向上のための計画」</strong><br><br>・<strong>様式・基準なし:</strong> 特定の様式や基準は設けられていない。<br><br>・<strong>事業所ごとに設定:</strong> 事業者の運営方針、求める介護職員像、介護職員のキャリア志向に応じて適切に設定。<br><br>・<strong>計画期間:</strong> 特に定めなし。賃金改善実施期間と一致していなくても良い。<br><br>・<strong>運用上の注意:</strong> 計画は適切に運用し、無理な計画で業務の妨げにならないよう配慮する。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 形式にとらわれず、事業所と職員の実情に合った、実効性のある計画を立てることが重要。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問４－５ キャリアパス要件Ⅱの「介護職員の能力評価」とは、どのようなものが考えられるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 個別面談等を通して、例えば、職員の自己評価に対し、先輩職員・サービス担当責任者・ユニットリーダー・管理者等が評価を行う手法が考えられる。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> なお、こうした機会を適切に設けているのであれば、必ずしも全ての介護職員に対して評価を行う必要はないが、介護職員が業務や能力に対する自己認識をし、その認識が事業者全体の方向性の中でどのように認められているのかを確認しあうことは重要であり、趣旨を踏まえ適切に運用していただきたい。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>キャリアパス要件Ⅱの「介護職員の能力評価」</strong><br><br>・<strong>評価方法の例:</strong> 個別面談等を通じ、職員の自己評価に対して、先輩職員、サービス担当責任者、ユニットリーダー、管理者等が評価を行う。<br><br>・<strong>全員評価は必須ではない:</strong> 必ずしも全ての介護職員に対して評価を行う必要はない。<br><br>・<strong>重要な点:</strong> 職員が自己の業務や能力を認識し、それが事業所全体の方向性と合致しているかを確認しあうことが重要。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 評価はあくまで手段。職員の自己認識と事業所の方向性の共有を促すことが目的であり、その趣旨を踏まえた運用が求められる。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問４－６ キャリアパス要件Ⅲとキャリアパス要件Ⅰとの具体的な違い如何。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> キャリアパス要件Ⅰについては、職位・職責・職務内容等に応じた任用要件と賃金体系を整備することを要件としているが、昇給に関する内容を含めることまでは求めていないものである。一方、キャリアパス要件Ⅲにおいては、経験、資格又は評価に基づく昇給の仕組みを設けることを要件としている。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>キャリアパス要件Ⅲとキャリアパス要件Ⅰの違い</strong><br><br>・<strong>キャリアパス要件Ⅰ:</strong> <br>　・職位・職責・職務内容等に応じた任用要件と賃金体系の整備が必要。 　　　<br>　・昇給に関する内容は必須ではない。<br><br>・<strong>キャリアパス要件Ⅲ:</strong> <br>　・経験、資格、または評価に基づく昇給の仕組みを設けることが必要。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> キャリアパス要件Ⅲは、昇給の仕組みが明確に定められている必要がある点が、キャリアパス要件Ⅰとの大きな違い。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問４－７ キャリアパス要件Ⅲの昇給の方式については、手当や賞与によるものでもよいか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> キャリアパス要件Ⅲを満たすための昇給の方式は、基本給による賃金改善が望ましいが、基本給、手当、賞与等を問わない。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>キャリアパス要件Ⅲの昇給方式（手当・賞与の可否）</strong><br><br>・<strong>手当、賞与でも可:</strong> キャリアパス要件Ⅲを満たすための昇給方式は、基本給による賃金改善が望ましいが、基本給、手当、賞与のいずれでも良い。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 昇給の手段は問わない。重要なのは、経験・資格・評価に基づく昇給の仕組みがあること。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問４－８ 非常勤職員や派遣職員はキャリアパス要件Ⅲによる昇給の仕組みの対象となるか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> キャリアパス要件Ⅲによる昇給の仕組みについては、非常勤職員を含め、当該事業所や法人に雇用される全ての介護職員が対象となり得るものである必要がある。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> また、介護職員であれば、派遣労働者であっても、派遣元と相談の上、処遇改善加算の対象とし、派遣料金の値上げ分等に充てることは可能であり、この場合、計画書・実績報告書は、派遣労働者を含めて作成することとしている。キャリアパス要件Ⅲを満たす必要がある場合であって、派遣労働者を処遇改善加算の対象とする場合には、当該派遣職員についてもキャリアパス要件Ⅲに該当する昇給の仕組みが整備されていることを要する。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>非常勤職員・派遣職員のキャリアパス要件Ⅲにおける昇給の仕組みの対象可否</strong><br><br>・<strong>非常勤職員:</strong> 対象となり得る必要がある。（必ずしも全員が昇給するとは限らないが、昇給の機会が与えられる仕組みが必要）<br><br>・<strong>派遣職員:</strong> <br>　<strong>・処遇改善加算の対象とする場合:</strong> 派遣元と相談の上、派遣料金の値上げ分等に充てることが可能。計画書・実績報告書は派遣労働者を含めて作成。 <br>　<strong>・キャリアパス要件Ⅲを満たす必要がある場合:</strong> 当該派遣職員についても、キャリアパス要件Ⅲに該当する昇給の仕組みが整備されている必要がある。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 雇用形態に関わらず、介護職員であれば、昇給の仕組みの対象となる可能性を設ける必要がある。派遣職員の場合は、派遣元との連携が特に重要。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問４－９ 「一定の基準に基づき定期に昇給を判定する仕組み」とあるが、一定の基準とは具体的にどのような内容を指すのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 昇給の判定基準については、客観的な評価基準や昇給条件が明文化されていることを要する。また、判定の時期については、事業所の規模や経営状況に応じて設定して差し支えないが、明文化されていることが必要である。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>キャリアパス要件Ⅲの「一定の基準に基づき定期に昇給を判定する仕組み」の具体的内容</strong><br><br>・<strong>昇給の判定基準:</strong> <br>　・客観的な評価基準と昇給条件が明文化されている必要がある。<br><br>・<strong>判定の時期:</strong> <br>　・事業所の規模や経営状況に応じて設定して良い。 <br>　・明文化されていることが必要。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 基準と時期を明確にし、文書化することが重要。客観性のある基準に基づき、定期的に昇給を判定する仕組みを構築する。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問４－10 キャリアパス要件Ⅰ～Ⅲについて、令和６年度中に要件整備を誓約した上で、令和６年度に処遇改善加算を取得している場合であって、令和６年度中に要件を整備できなかった場合は返還対象となるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 原則として、キャリアパス要件Ⅰ～Ⅲの要件整備を誓約した上で、令和６年度に処遇改善加算を取得した介護サービス事業所等については、令和６年度の実績報告書において要件の整備について報告しなければ返還対象となる。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> ただし、当該介護サービス事業所等が、令和７年度の処遇改善計画書において再度要件整備の誓約を行い、令和７年４月以降も処遇改善加算を取得する場合は、令和６年度の処遇改善加算の算定額について返還を求めない取扱いとする。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> なお、令和７年度の処遇改善計画書において再度要件の整備の誓約を行った介護サービス事業所等においては、令和７年度中に当該要件の整備を行い、令和７年度の実績報告書でその旨を報告することとするが、令和６年度の実績報告書については、「計画書で記載した内容から変更がない」ものとして届け出ることとする。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>令和6年度中にキャリアパス要件整備を誓約したが未達成の場合の取り扱い</strong><br><br>・<strong>原則、返還:</strong> 令和6年度中に要件整備を誓約し、処遇改善加算を取得した場合、令和6年度の実績報告書で要件整備を報告できなければ、原則として返還対象。<br><br>・<strong>例外(再誓約):</strong> 令和7年度の処遇改善計画書で再度要件整備を誓約し、令和7年4月以降も加算を取得する場合は、令和6年度分の返還は求めない。<br><br>・<strong>令和7年度の対応:</strong> <br>　・再度誓約した事業所は、令和7年度中に要件を整備し、令和7年度の実績報告書で報告する。 <br>　・令和6年度の実績報告書は、「計画書で記載した内容から変更がない」ものとして届け出る。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 誓約した要件整備が遅れた場合でも、翌年度に再チャレンジする機会がある。ただし、2年連続で未達成の場合は返還となる可能性が高い。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>
</div>



<h3 class="wp-block-heading">【キャリアパス要件Ⅳ】</h3>



<div class="swell-block-faq -icon-rounded" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問５－１ 処遇改善加算による賃金改善後の年収が 440 万円以上かを判断するにあたっての賃金に含める範囲はどこまでか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 「処遇改善後の賃金が 440 万円以上」の処遇改善となる者に係る処遇改善後の賃金額については、手当等を含めて判断することとなる。なお、処遇改善後の賃金「440 万円」については、社会保険料等の事業主負担その他の法定福利費等は含めずに判断する。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>賃金改善後の年収440万円以上かの判断における賃金の範囲</strong><br><br>・<strong>手当等は含む:</strong> 処遇改善後の賃金が440万円以上かを判断する際、手当等は含めて判断する。<br><br>・<strong>法定福利費等は含まない:</strong> 社会保険料等の事業主負担、その他の法定福利費は含めずに判断する。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 手当などを含めた総支給額で判断するが、事業主負担の費用は除外する。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問５－２ 処遇改善加算については、法人単位の申請が可能とされているが、キャリアパス要件Ⅳについても法人単位での取扱いが認められるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 貴見のとおり。法人単位で申請を行う場合、年額 440 万円の要件を満たす者の設定・確保を行うに当たっては、法人全体で、一括して申請する事業所の数以上、要件を満たす職員が設定されていればよい。例えば、５事業所について一括して申請する場合、５事業所のそれぞれに要件を満たす職員を配置する必要はなく、全体で５人以上要件を満たす職員が在籍していればよい。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> その際、一括して申請する事業所の中に、設定することが困難な事業所が含まれる場合は、処遇改善計画書にその合理的理由を記載することにより、設定の人数から除くことが可能である。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>キャリアパス要件Ⅳの法人単位での取り扱い</strong><br><br>・<strong>法人単位で可:</strong> キャリアパス要件Ⅳについても、法人単位での取り扱いが認められる。<br><br>・<strong>年額440万円要件の職員数:</strong> <br>　・法人全体で、一括申請する事業所数以上の人数を確保すればよい。<br>　・例: 5事業所を一括申請する場合、各事業所に1名ずつ配置する必要はなく、法人全体で5名以上いればよい。<br><br>・<strong>設定困難な事業所:</strong> 一括申請する事業所の中に、要件を満たす職員の設定が困難な事業所が含まれる場合は、処遇改善計画書に合理的な理由を記載することで、設定人数のカウントから除くことが可能。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 法人全体で要件を満たせばよいため、柔軟な対応が可能。ただし、設定困難な事業所がある場合は、その理由を明確にする必要がある。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問５－３ キャリアパス要件Ⅳを満たす職員は、経験・技能のある介護職員である必要はあるか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 貴見のとおり。経験・技能のある介護職員については、勤続年数 10 年以上の介護福祉士を基本としつつ、各事業所の裁量において設定が可能である。例えば、小規模の事業所であって、介護福祉士の資格を有する者がいない場合には、介護福祉士の資格を有さない者を「経験・技能のある介護職員」としてキャリアパス要件Ⅳを満たす職員に計上して差し支えない。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> なお、「勤続 10 年の考え方」については、<br>　— 勤続年数を計算するに当たり、同一法人のみだけでなく、他法人や医療機関等での経験等も通算する<br>　— すでに事業所内で設けられている能力評価や等級システムを活用するなど、10 年以上の勤続年数を有しない者であっても業務や技能等を勘案して対象とする<br>など、各事業所の裁量により柔軟に設定可能である。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>キャリアパス要件Ⅳを満たす職員は「経験・技能のある介護職員」である必要があるか</strong><br><br>・<strong>「経験・技能のある介護職員」である必要がある:</strong> <br>　・<strong>基本:</strong> 勤続年数10年以上の介護福祉士。<br>　・<strong>事業所の裁量で設定可能:</strong> <br>　　・例: 小規模事業所で介護福祉士がいない場合、介護福祉士資格がなくても「経験・技能のある介護職員」として計上可能。<br><br>・<strong>「勤続10年」の考え方(柔軟な設定が可能):</strong> <br>　・同一法人だけでなく、他法人や医療機関等での経験も通算可能。<br>　・事業所内の能力評価や等級システムを活用し、10年未満でも業務・技能を勘案して対象とすることも可能。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 基本は勤続10年以上の介護福祉士だが、事業所の状況に応じて柔軟な対応が可能。「経験・技能」を総合的に判断する。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問５－４ 「年額 440 万円以上」の改善の対象とし、賃金改善を行っていた経験・技能のある介護職員が、年度の途中で退職した場合には、改めて別の職員について、「年額 440万円以上」の改善を行わなくてはならないか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 処遇改善加算Ⅱの算定に当たっては、賃金改善実施期間において、経験・技能のある介護職員のうち、年収 440 万円となる者を１人以上設定することが必要であるが、予定していた者が、賃金改善実施期間に退職した場合等においては、指定権者に合理的な理由を説明することにより、算定要件を満たしたものと扱うことが可能である。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>年額440万円以上の改善対象職員が年度途中で退職した場合の対応</strong><br><br>・<strong>原則:</strong> 処遇改善加算Ⅱの算定には、賃金改善実施期間において、経験・技能のある介護職員のうち、年収440万円となる者を1人以上設定する必要がある。<br><br>・<strong>退職等の場合:</strong> 予定していた職員が賃金改善実施期間中に退職等した場合でも、指定権者(都道府県、市町村など)に合理的な理由を説明することで、算定要件を満たしたものとして扱われることが可能。<br>　・必ずしも、別の職員を新たに年収440万以上にする必要は無い。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 年度途中の退職は想定される事態。代替職員を立てることが絶対条件ではなく、状況に応じた対応が可能。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問５－５ 介護給付のサービスと介護予防・日常生活支援総合事業を一体的に運営している場合であっても、処遇改善加算による賃金改善後の年収が 440 万円以上となる者を２人設定する必要があるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 介護サービス事業者等において、介護給付のサービスと介護予防・日常生活支援総合事業を一体的に実施しており、同一の就業規則等が適用される等、労務管理が一体と考えられる場合は、同一事業所とみなし、年収が 440 万円以上となる者を合計で１人以上設定することにより、キャリアパス要件Ⅳを満たすこととする。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>介護給付と総合事業を一体運営している場合の年収440万円以上の職員設定数</strong><br><br>・<strong>1人でOK:</strong> 介護給付サービスと介護予防・日常生活支援総合事業を一体的に実施しており、同一の就業規則等が適用されるなど、労務管理が一体と考えられる場合は、同一事業所とみなす。<br><br>・<strong>要件:</strong> 年収440万円以上となる者を、合計で1人以上設定すれば、キャリアパス要件Ⅳを満たす。 (介護給付と総合事業でそれぞれ1人ずつ、計2人設定する必要はない。)<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 一体運営であれば、事業の種類に関わらず、まとめて1事業所としてカウントできる。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問５－６ 介護給付のサービスと介護予防給付のサービス、施設サービスと短期入所サービス、介護老人保健施設と併設する通所リハビリテーションについて、処遇改善加算による賃金改善後の年収が 440 万円以上となる者を２人設定する必要があるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 介護給付のサービスと介護予防給付のサービス（通所リハビリテーションと介護予防通所リハビリテーションなど）については、労務管理が一体と考えられる場合は、同一事業所とみなし、年収が 440 万円以上となる者を合計で１人以上設定することにより、キャリアパス要件Ⅳを満たすこととする。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 特別養護老人ホーム等と併設されている又は空床利用型である短期入所生活介護、介護老人保健施設等と短期入所療養介護についても、同様に判断することが可能である。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 介護老人保健施設に併設する通所リハビリテーション事業所については、原則として、それぞれで、年収 440 万円となる者を設定する必要があるが、キャリアパス要件Ⅳを満たす職員の設定については、処遇改善計画書の作成を一括して行う同一法人全体として満たしていればよいことから、例えば、介護老人保健施設において２人年収 440 万円となる者を設定することとしても差し支えない。（問５－２を参照）</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>介護給付/介護予防給付、施設/短期入所、老健/併設通所リハの年収440万円以上職員設定数</strong><br><br>・<strong>介護給付/介護予防給付 (例: 通所リハ/介護予防通所リハ):</strong> <br>　・労務管理が一体なら同一事業所とみなし、合計1人以上でキャリアパス要件Ⅳを満たす。<br><br>・<strong>施設/短期入所 (例: 特養/併設または空床利用型短期入所、老健/短期入所療養介護):</strong> <br>　・上記と同様に、労務管理が一体なら合計1人以上でOK。<br><br>・<strong>老健/併設通所リハ:</strong> <br>　<strong>・原則:</strong> それぞれで年収440万円以上の者を設定。<br>　<strong>・例外(法人単位):</strong> キャリアパス要件Ⅳは法人全体で満たせばよいので(問5-2参照)、例えば老健で2人設定することも可能。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 労務管理が一体かどうかで判断。一体であれば、複数サービスをまとめて1事業所としてカウントできる。ただし、老健と併設通所リハは原則別々にカウント。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問５－７ 共生型サービスを提供する事業所において、処遇改善加算を算定する場合、年収 440 万円となる者の設定は、介護サービスのみで設定する必要があるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 介護保険の共生型の指定を受け共生型サービスを提供している事業所においては、介護保険の共生型サービスとして、年額 440 万円の改善の対象となる者について、１人以上設定する必要がある。また、介護サービスと障害福祉サービスを両方行っている事業所についても同様に扱われたい。ただし、小規模事業所等で加算額全体が少額である場合等は、その旨を説明すること。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>共生型サービス事業所での年収440万円職員設定（介護と障害）</strong><br><br>・<strong>介護保険の共生型サービスで設定:</strong> 介護保険の共生型サービスとして、年額440万円の改善対象者を1人以上設定する必要がある。<br><br>・<strong>介護・障害両方実施の事業所も同様:</strong> 介護サービスと障害福祉サービスを両方行っている事業所も同様。<br><br>・<strong>例外(小規模事業所等):</strong> 小規模事業所等で加算額全体が少額である場合等は、その旨を説明すれば、必ずしも設定しなくてもよい。(合理的な理由があれば免除される可能性がある)<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 共生型サービス、または介護と障害の両方を提供している場合でも、介護サービス側で要件を満たす必要がある。ただし、小規模事業所は例外規定あり。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問５－８ キャリアパス要件Ⅳの改善後の年額賃金要件について、「例外的に当該賃金改善が困難な場合であって、合理的な説明がある場合はこの限りではない」との記載があるが、「合理的な説明」とはどのようなものを想定しているのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 合理的な説明の例としては、<br>　— 小規模事業所等で職員間の賃金バランスに配慮が必要、<br>　— 職員全体の賃金水準が低い、地域の賃金水準が低い等の理由により、直ちに年額 440万円まで賃金を引き上げることが困難、<br>　— 年額 440 万円の賃金改善を行うにあたり、規定の整備や研修・実務経験の蓄積に一定期間を要する<br>等の理由が考えられ、指定権者の判断により、幅広く認められるものである。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>キャリアパス要件Ⅳ 年額440万円要件の「合理的な説明」の具体例</strong><br><br>・<strong>「合理的な説明」の例 (指定権者の判断で幅広く認められる):</strong> <br>　<strong>・小規模事業所:</strong> 職員間の賃金バランスへの配慮が必要。 <br>　<strong>・賃金水準:</strong> 職員全体の賃金水準が低い、または地域の賃金水準が低い等の理由で、直ちに年額440万円までの引き上げが困難。 <br>　<strong>・準備期間:</strong> 年額440万円の賃金改善を行うための規定整備、研修、実務経験の蓄積に一定期間を要する。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 年額440万円の賃金改善が難しい具体的な事情を説明できれば、柔軟な対応が認められる可能性がある。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>
</div>



<h3 class="wp-block-heading"><br><br>【キャリアパス要件Ⅴ】</h3>



<div class="swell-block-faq -icon-rounded" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問６－１ 介護福祉士等の配置要件について、（地域密着型）（介護予防）特定施設入居者生活介護及び（地域密着型）介護老人福祉施設においては、それぞれ、サービス提供体制強化加算Ⅰ・Ⅱに加えて、入居継続支援加算Ⅰ・Ⅱ又は日常生活継続支援加算Ⅰ・Ⅱを算定することにより、満たしたこととなる。<br>　これについて、通知５(1)④においては、「喀痰吸引を必要とする利用者の割合についての要件等を満たせないことにより、入居継続支援加算や日常生活継続支援加算を算定できない状況が常態化し、３か月以上継続した場合」には、変更の届出を行うこととされているが、３か月間以上継続しなければ、変更届出は不要ということか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 貴見のとおり。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 処遇改善加算Ⅰについては、キャリアパス要件Ⅴ（介護福祉士等の配置要件）を満たす 必要があり、その要件の適合状況に変更があった場合は、変更の届出を行うこととしてい るが、「喀痰吸引を必要とする利用者の割合についての要件等を満たせないことにより、入居継続支援加算等を算定できない」場合は、直ちに変更することを求めるものではなく、当該状況が常態化し、３か月間を超えて継続しない限りは、処遇改善加算の加算区分を変更する必要はない。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 一方で、上記の入居継続支援加算等を算定できない状況が常態化し、４か月以上継続した場合には、４ヶ月目以降、処遇改善加算の加算区分の変更が必要となる。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 例えば、７月まで入居継続支援加算等を算定し、処遇改善加算Ⅰを算定していたが、喀痰吸引を必要とする利用者の割合についての要件を満たせないことにより８月、９月、10月と入居継続支援加算等を算定できず、11 月も同様の状況が継続すると分かった場合には、11 月分の算定から、処遇改善加算Ⅰではなく、処遇改善加算Ⅱへの加算区分の変更が必要となる。</p>



<p>ただし、処遇改善加算Ⅰの算定には、各都道府県国民健康保険団体連合会の事業所台帳上でサービス提供体制強化加算Ⅰ・Ⅱ、入居継続支援加算Ⅰ・Ⅱ又は日常生活継続支援加算Ⅰ・Ⅱを算定可能となっていることが必要であることから、上記の例の場合、事業所台帳上は、８月から 10 月までの間も入居継続支援加算等の算定を可能としておく必要があることに留意すること。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>介護福祉士等配置要件(特定施設/老福)と加算区分変更の届出</strong><br><br>・<strong>3ヶ月ルール:</strong> <br>　・喀痰吸引が必要な利用者の割合の要件等を満たせず、入居継続支援加算や日常生活継続支援加算を算定できない状況が3ヶ月以内であれば、処遇改善加算の区分変更(例:Ⅰ→Ⅱ)の届出は不要。<br>　・4ヶ月以上継続した場合は、4ヶ月目以降、処遇改善加算の加算区分の変更が必要。<br><br>・<strong>具体例(7月まで加算Ⅰ、8月から入居継続支援加算等算定不可):</strong> <br>　・8月、9月、10月と算定不可で、11月も同様の見込みなら、11月分から加算Ⅱへの変更が必要。<br><br>・<strong>注意点(国保連の事業所台帳):</strong><br>　・処遇改善加算Ⅰの算定には、事業所台帳上で、サービス提供体制強化加算Ⅰ・Ⅱ、入居継続支援加算Ⅰ・Ⅱ、または日常生活継続支援加算Ⅰ・Ⅱが算定可能となっていることが必要。<br>　・上記の例の場合、事業所台帳上は8月から10月も入居継続支援加算等の算定を可能としておく必要がある。(実際に加算を算定していなくても、台帳上は算定可能としておく)<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 3ヶ月以内の一時的な状況であれば、加算区分の変更は不要。ただし、国保連の事業所台帳の登録状況には注意が必要。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問６－２ 要件を満たさない状態が３か月間以上継続しなければ変更届出が不要な場合には、喀痰吸引を必要とする利用者の割合以外に、どのような要件が含まれるか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 入居継続支援加算及び日常生活継続支援加算における喀痰吸引を必要とする利用者の割合に関する要件に加え、日常生活継続支援加算の新規入所者の要介護度や認知症日常生活自立度に係る要件が含まれる。</p>



<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> これらの要件を満たせないことにより、入居継続支援加算や日常生活継続支援加算を算定できない場合については、その状態が３か月間以上継続しなければ、継続してキャリパス要件Ⅴを満たしたこととして差し支えない。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>変更届出が不要な3ヶ月ルールに含まれる要件（喀痰吸引利用者割合以外）</strong><br><br>・<strong>含まれる要件:</strong> <br>　<strong>・入居継続支援加算:</strong> 喀痰吸引を必要とする利用者の割合に関する要件 <br>　・<strong>日常生活継続支援加算:</strong><br>　　・喀痰吸引を必要とする利用者の割合に関する要件<br>　　・新規入所者の要介護度に係る要件<br>　　・新規入所者の認知症日常生活自立度に係る要件<br><br>・<strong>取り扱い:</strong> これらの要件を満たせず、入居継続支援加算や日常生活継続支援加算を算定できない状態が3ヶ月以内であれば、キャリアパス要件Ⅴを満たしたままで良い(変更届出不要)。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 喀痰吸引の割合だけでなく、新規入所者の状態に関する要件も、3ヶ月ルールに含まれる。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>
</div>



<h3 class="wp-block-heading">【職場環境等要件】</h3>



<div class="swell-block-faq -icon-rounded" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問７－１ 職場環境等要件の 28 項目について、毎年、新規に取組を行う必要はあるのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 処遇改善加算を前年度から継続して算定する場合、職場環境等要件を満たすための取組については従前の取組を継続していればよく、当該年度において新規の取組を行う必要まではない。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>職場環境等要件28項目、毎年の新規取り組みは必要か</strong><br><br>・<strong>新規取り組みは必須ではない:</strong> 前年度から継続して処遇改善加算を算定する場合、職場環境等要件を満たすための取り組みは、以前の取り組みを継続していればよく、当該年度に新たな取り組みを行う必要はない。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 継続算定の場合は、既存の取り組みを維持していればOK。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問７－２ 各項目について、それぞれの項目を満たすために、項目内に列挙されている取組の全てを満たさなければならないのか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> それぞれの項目を満たすためには、項目内に列挙されている取組のうち、１つ以上満たせばよい。例えば、「入職促進に向けた取組」区分の「事業者の共同による採用・人事ローテーション・研修のための制度構築」という項目の場合、「事業者の共同による採用」のみを実施することで、本取組を満たしたことになる。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>各項目の達成条件（複数ある取り組みのうち、全てを満たす必要があるか）</strong><br><br>・<strong>1つ以上でOK:</strong> 各項目を満たすためには、項目内に列挙されている取り組みのうち、1つ以上を実施すればよい。<br><br>・<strong>例:「入職促進に向けた取組」区分の「事業者の共同による採用・人事ローテーション・研修のための制度構築」:</strong> <br>　・「事業者の共同による採用」のみを実施するだけでも、この項目を満たしたことになる。(全てを行う必要はない)<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 複数ある選択肢の中から、自事業所に合ったものを1つ以上実施すればよい。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問７－３ 「資質の向上やキャリアアップに向けた支援」の区分において、「研修の受講やキャリア段位制度と人事考課との連動」とあるが、「キャリア段位制度」とは何か。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 介護プロフェッショナルキャリア段位制度は、介護職員が保有している介護の実践スキルについて、どのレベルまで保有している（できる）のか、所属する事業所・施設で実践スキルの「できる」・「できていない」評価を行い、その評価結果をもとに全国共通のレベルにて認定する制度である。詳細については、介護プロフェッショナルキャリア段位制度のウェブサイトをご参照いただきたい。 </p>



<p><a href="https://careprofessional.org/careproweb/jsp/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://careprofessional.org/careproweb/jsp/</a></p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>「資質の向上やキャリアアップに向けた支援」区分の「キャリア段位制度」とは</strong><br><br>・<strong>介護プロフェッショナルキャリア段位制度:</strong> 介護職員が持つ介護の実践スキルレベルを、事業所・施設での評価に基づき、全国共通の基準で認定する制度。<br><br>・<strong>評価方法:</strong> 所属事業所・施設で、実践スキルの「できる」「できていない」を評価。その結果をもとにレベル認定。<br><br>・ <strong>詳細:</strong> 介護プロフェッショナルキャリア段位制度のウェブサイト(<a href="https://careprofessional.org/careproweb/jsp/" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://careprofessional.org/careproweb/jsp/</a> )を参照。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 介護職員のスキルを客観的に評価・認定する全国的な制度。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問７－４ 「両立支援・多様な働き方の推進」の区分において、「有給休暇が取得しやすい環境の整備」とあるが、具体的な取組事例はあるか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 例えば、以下の取組を想定している。<br>　— 有給休暇を取得しやすい雰囲気・意識作りのため、具体的な取得目標（例えば、１週間以上の休暇を年に●回取得、付与日数のうち●％以上を取得）を定めた上で、取得状況を定期的に確認し、身近な上司等からの積極的な声かけを行う。<br>　— 情報共有や複数担当制等により、業務の属人化の解消、業務配分の偏りの解消を行う。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>「両立支援・多様な働き方の推進」区分の「有給休暇が取得しやすい環境の整備」 具体的な取り組み例</strong><br><br>・<strong>具体例:</strong> <br>　1．<strong>取得目標設定と声かけ:</strong><br>　　・具体的な取得目標を設定 (例: 1週間以上の休暇を年●回、付与日数の●%以上取得)。<br>　　・取得状況を定期的に確認。<br>　　・上司等から積極的に声かけ。<br>　2．<strong>業務の属人化解消:</strong><br>　　・情報共有や複数担当制などにより、業務の属人化を解消。<br>　　・業務配分の偏りを解消。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 目標設定と声かけで取得を促し、業務を分散して休みやすい体制を整えることが重要。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問７－５ 「生産性向上のための業務改善の取組」の区分の取組について、参考にできるものはあるか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 厚生労働省の「介護分野における生産性向上ポータルサイト」をご参照いただきたい。 </p>



<p><a href="https://www.mhlw.go.jp/kaigoseisansei/index.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.mhlw.go.jp/kaigoseisansei/index.html</a></p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>「生産性向上のための業務改善の取組」の参考資料</strong><br><br>・<strong>参考資料:</strong> 厚生労働省「介護分野における生産性向上ポータルサイト」(<a href="https://www.mhlw.go.jp/kaigoseisansei/index.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.mhlw.go.jp/kaigoseisansei/index.html</a>)<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 厚生労働省が提供する公式サイトが参考になる。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>
</div>



<h3 class="wp-block-heading">【その他】</h3>



<div class="swell-block-faq -icon-rounded" data-q="fill-custom" data-a="fill-custom">
<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問８－１ 地域密着型サービスの市町村独自加算については、処遇改善加算の算定における介護報酬総単位数に含めてよいか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 処遇改善加算の算定における介護報酬総単位数に含める取扱いとなる。</p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>地域密着型サービスの市町村独自加算の扱い（処遇改善加算算定時）</strong><br><br>・<strong>含めて良い:</strong> 処遇改善加算を算定する際の介護報酬総単位数に、地域密着型サービスの市町村独自加算を含める。<br><br>・<strong>ポイント:</strong> 市町村独自の加算も、処遇改善加算の計算の基礎となる。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>



<div class="swell-block-faq__item"><h4 class="faq_q">問８－２ 処遇改善加算で算定する加算区分について、どのように検討すればよいか。</h4><div class="faq_a">
<p><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/25fc.png" alt="◼" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> 移行先の検討を補助する移行ガイドを厚生労働省ホームページの「介護職員の処遇改善」のページに掲載しているため、活用いただきたい。</p>



<p><a href="https://www.mhlw.go.jp/shogu-kaizen/guide.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.mhlw.go.jp/shogu-kaizen/guide.html</a></p>


<div class="swell-block-balloon"><div class="c-balloon -bln-left" data-col="green"><div class="c-balloon__icon -circle"><img decoding="async" src="" data-src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="lazyload c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"><noscript><img decoding="async" src="https://kaikei.nodokaya.jp/wp-content/uploads/2023/12/cropped-fabicon.jpg" alt="" class="c-balloon__iconImg" width="80px" height="80px"></noscript><span class="c-balloon__iconName">のどか会計事務所</span></div><div class="c-balloon__body -speaking -border-none"><div class="c-balloon__text">
<p><strong>処遇改善加算の加算区分検討方法</strong><br><br>・ <strong>移行ガイドの活用:</strong> 厚生労働省ホームページ「介護職員の処遇改善」ページに掲載されている「移行ガイド」を活用する。 <a href="https://www.mhlw.go.jp/shogu-kaizen/guide.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener">https://www.mhlw.go.jp/shogu-kaizen/guide.html</a><br><br>・<strong>ポイント:</strong> 厚生労働省が提供する資料を参考に、適切な加算区分を検討する。</p>
<span class="c-balloon__shapes"><span class="c-balloon__before"></span><span class="c-balloon__after"></span></span></div></div></div></div></div></div>
</div>



<h2 class="wp-block-heading">【令和7年度 処遇改善加算】最大限に活用するための最終チェックポイント</h2>



<p>令和6年度の介護報酬改定で一本化された介護職員等処遇改善加算。この記事では、令和7年度の運用について解説しました。経験・技能のある介護職員への重点配分、月額賃金改善、キャリアパス、職場環境&#8230; 複雑な算定要件も整理できたはずです。</p>



<p>令和7年度は、加算の一本化から2年目。以下の点に注意し、自事業所に合った要件を選択、適切に対応、届出を行いましょう。</p>



<ul class="wp-block-list is-style-triangle_list">
<li><strong>令和7年度の注意点</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li><strong>計画書・実績報告書の提出期限</strong></li>



<li><strong>経過措置・特例の確認</strong></li>



<li><strong>介護福祉士等の配置要件の確認</strong></li>



<li><strong>キャリアパス要件の確認</strong></li>



<li><strong>職場環境等要件の確認</strong></li>
</ul>
</li>
</ul>



<p>今すぐ、自事業所の状況をチェックし、計画書作成の準備を始めましょう。</p>



<p>処遇改善加算を最大限に活用し、介護職員のベースアップを実現するチャンスです！ もし、ご自身だけでの判断が難しい場合は、厚生労働省の相談窓口や社会保険労務士などの専門家にご相談されることをおすすめいたします。</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><a href="https://www.mhlw.go.jp/content/001403286.pdf" target="_blank" rel="noreferrer noopener">（参考）介護保険最新情報Vol.1353「介護職員等処遇改善加算に関する基本的考え方並びに事務処理手順及び様式例の提示について（令和７年度分）」及び「介護職員等処遇改善加算に関するＱ＆Ａ（第１版）」について」</a></li>
</ul>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
